CPB: hogere defensie-uitgaven zorgen nauwelijks voor extra groei
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse economie profiteert waarschijnlijk nauwelijks en mogelijk zelfs helemaal niet van hogere defensie-uitgaven. Dat heeft het Centraal Planbureau (CPB) uitgerekend. Volgens de belangrijke adviseur van het kabinet komt dat vooral doordat de arbeidsmarkt krap is en een groot deel van het nieuwe defensiematerieel naar verwachting wordt geïmporteerd.
Op de NAVO-top in Den Haag werd afgesproken dat de defensie-uitgaven van de aangesloten landen de komende jaren omhooggaan om de veiligheid en weerbaarheid te verbeteren. Economen verwachten dat dit in verschillende landen een extra boost aan de economie kan geven. Maar hier is dat niet het geval, concludeert het CPB op basis van bevindingen uit de wetenschappelijke literatuur en een vertaling naar de Nederlandse situatie.
Belangrijk is de mate waarin de overheid de investeringen bij bedrijven in eigen land kan doen. De ruimte daarvoor is in Nederland waarschijnlijk beperkt. Als er extra defensiematerieel wordt aangeschaft, vindt er in Nederland wel meer onderhoudswerk plaats. Maar de arbeidsmarkt blijft krap. Extra onderhoudswerk verdringt daardoor al gauw andere economische activiteiten.
'Effect kan negatief zijn'
"Alles bij elkaar blijft het effect op de economische groei klein", concluderen de kenners van het CPB. "Afhankelijk van de manier waarop de extra uitgaven gefinancierd worden, kan het totale effect zelfs negatief zijn", voegen ze daaraan toe.
Eerder waarschuwden economen van het ministerie van Economische Zaken in economenblad ESB ook al dat meer defensie niet automatisch tot groei van de economie leidt. Als het kabinet zou besluiten de extra uitgaven op te vangen door te bezuinigen op andere zaken of door bepaalde belastingen te verhogen, zou dit op korte termijn zelfs tot schade voor de economie kunnen leiden.
De deskundigen van het CPB merken op dat defensie-investeringen anders zijn dan andere publieke uitgaven, zoals investeringen in infrastructuur. Over het algemeen dragen defensie-investeringen volgens hen minder bij aan groei van de productiviteit. Dat zou ook gelden voor defensiegericht onderzoek. Dat is vaak gericht op specifieke militaire toepassingen en daardoor minder breed toepasbaar. "Er zijn uitzonderingen zoals de ontwikkeling van GPS die hun oorsprong hebben in het defensieonderzoek van de VS. Nederlands onderzoek is echter op kleinere schaal, waardoor de kans op dit soort doorbraken een stuk kleiner is."
Meer uit Financieel
DEN HAAG (ANP) - Vrouwen worden onevenredig hard geraakt door "de bezuinigingen in de zorg en de versoberingen in de sociale zekerheid" van het nieuwe kabinet. Dat concludeert vakbond FNV in een woensdag gepubliceerd rapport.
14 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Duitse hotels die zeggen schade te hebben geleden door de prijsregels van Booking.com moeten dat eerst "voldoende aannemelijk" maken, voordat ze mogelijk compensatie krijgen. Dat stelt de rechtbank in Amsterdam.
38 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - Nederlandse reders wachten op meer details over het plan van president Donald Trump om met de Amerikaanse marine schepen uit de Perzische Golf te escorteren. De Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR) is geïnteresseerd in het voorstel, maar stelt dat veel afhangt van de uitwerking. "De vraag is namelijk in hoeverre dit aanbod een veilige doortocht gaat bieden."
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hardt Hyperloop is failliet verklaard door de rechtbank in Den Haag. Dat staat in het Centraal Insolventieregister, waarmee berichtgeving van RTL Z over het faillissement wordt bevestigd. Hardt Hyperloop uit Rotterdam was bezig met de ontwikkeling van technologie om mensen op hoge snelheid via capsules door een vacuümbuis te vervoeren.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Brussel wil de Europese groene industrie stimuleren door landen in bepaalde sectoren meer in de EU te laten kopen. Dat staat in een langverwacht voorstel van de Europese Commissie, de Industrial Accelerator Act. Bij publieke bestedingen voor elektrische auto's en duurzame technologie moet de voorkeur zijn deze binnen Europa aan te schaffen, stelt de Commissie. Voor staal, cement en aluminium moet een deel groen worden geproduceerd.
1 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - KLM vliegt "voorlopig niet" op Dubai, Tel Aviv en Saudi-Arabië vanwege de aanvallen op Iran en vergeldingsacties van dat land. Dat zou aanvankelijk tot donderdag gelden, maar in het radioprogramma Sven op 1 zei topvrouw Marjan Rintel dat de maatschappij deze maatregel verlengt. "We kunnen alleen maar vliegen als het veilig is."
2 uur geleden
MÜNCHEN (ANP) - Nederlandse automobilisten die gaan tanken over de Duitse grens moeten meer betalen voor benzine en diesel door de sterk gestegen olieprijzen vanwege de oorlog in het Midden-Oosten. Volgens de Duitse automobilistenclub ADAC steeg de gemiddelde landelijke prijs van een liter diesel in de vroege ochtendspits op woensdag tot 2,054 euro. Dat is het hoogste niveau sinds september 2022.
3 uur geleden