CPB: hogere defensie-uitgaven zorgen nauwelijks voor extra groei
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse economie profiteert waarschijnlijk nauwelijks en mogelijk zelfs helemaal niet van hogere defensie-uitgaven. Dat heeft het Centraal Planbureau (CPB) uitgerekend. Volgens de belangrijke adviseur van het kabinet komt dat vooral doordat de arbeidsmarkt krap is en een groot deel van het nieuwe defensiematerieel naar verwachting wordt geïmporteerd.
Op de NAVO-top in Den Haag werd afgesproken dat de defensie-uitgaven van de aangesloten landen de komende jaren omhooggaan om de veiligheid en weerbaarheid te verbeteren. Economen verwachten dat dit in verschillende landen een extra boost aan de economie kan geven. Maar hier is dat niet het geval, concludeert het CPB op basis van bevindingen uit de wetenschappelijke literatuur en een vertaling naar de Nederlandse situatie.
Belangrijk is de mate waarin de overheid de investeringen bij bedrijven in eigen land kan doen. De ruimte daarvoor is in Nederland waarschijnlijk beperkt. Als er extra defensiematerieel wordt aangeschaft, vindt er in Nederland wel meer onderhoudswerk plaats. Maar de arbeidsmarkt blijft krap. Extra onderhoudswerk verdringt daardoor al gauw andere economische activiteiten.
'Effect kan negatief zijn'
"Alles bij elkaar blijft het effect op de economische groei klein", concluderen de kenners van het CPB. "Afhankelijk van de manier waarop de extra uitgaven gefinancierd worden, kan het totale effect zelfs negatief zijn", voegen ze daaraan toe.
Eerder waarschuwden economen van het ministerie van Economische Zaken in economenblad ESB ook al dat meer defensie niet automatisch tot groei van de economie leidt. Als het kabinet zou besluiten de extra uitgaven op te vangen door te bezuinigen op andere zaken of door bepaalde belastingen te verhogen, zou dit op korte termijn zelfs tot schade voor de economie kunnen leiden.
De deskundigen van het CPB merken op dat defensie-investeringen anders zijn dan andere publieke uitgaven, zoals investeringen in infrastructuur. Over het algemeen dragen defensie-investeringen volgens hen minder bij aan groei van de productiviteit. Dat zou ook gelden voor defensiegericht onderzoek. Dat is vaak gericht op specifieke militaire toepassingen en daardoor minder breed toepasbaar. "Er zijn uitzonderingen zoals de ontwikkeling van GPS die hun oorsprong hebben in het defensieonderzoek van de VS. Nederlands onderzoek is echter op kleinere schaal, waardoor de kans op dit soort doorbraken een stuk kleiner is."
Meer uit Financieel
LONDEN (ANP/BLOOMBERG) - De Britse rechts-radicale partij Reform UK heeft een recorddonatie toegezegd gekregen van een medeoprichter van cryptobeurs en handelsplatform BitMEX. Miljardair Ben Delo heeft gezegd 36 miljoen pond, ongeveer 42 miljoen euro, te schenken aan de partij van Nigel Farage.
48 minuten geleden
SANTA CLARA (ANP/RTR) - Nvidia, de belangrijkste chipverkoper ter wereld voor kunstmatige intelligentie, is in gesprek met Anthropic om in de beursgang van het AI-bedrijf te investeren. Dat vertellen twee ingewijden aan persbureau Reuters over wat mogelijk de grootste beursgang ooit kan worden.
3 uur geleden
MILAAN (ANP/RTR) - De Italiaanse premier Giorgia Meloni verwacht dat de economie van het land dit jaar met 1 procent groeit. De politica deed haar voorspelling in een interview met de Italiaanse krant Il Foglio.
4 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - Diesel tanken is zaterdag iets duurder geworden in Nederland. Uit cijfers van UnitedConsumers komt naar voren dat de gemiddelde adviesprijs voor een liter diesel is gestegen naar 2,725 euro, bijna 2 cent meer dan vrijdag. De gemiddelde benzineprijs is volgens het consumentenvoordeelplatform ook iets toegenomen tot 2,702 euro.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De Amerikaanse president Donald Trump staat ervoor open dat Chinese autofabrikanten elektrische auto's in de Verenigde Staten produceren, mits ze daarvoor Amerikaanse werknemers inzetten. De feitelijke Amerikaanse blokkade op de import van Chinese auto's wil hij wel handhaven.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Verenigde Staten hebben tankers die door de Straat van Hormuz varen gevraagd dat alleen op bepaalde tijdstippen te doen, zodat het Amerikaanse leger bescherming kan bieden. De maatregel volgt op een toename van Iraanse aanvallen op schepen die 's nachts door de zeestraat varen, meldt de Financial Times.
7 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/RTR) - AI-systemen van ChatGPT-maker OpenAI hebben al in mei honderden schadelijke softwarepakketten geüpload naar het platform RubyGems. Dat zeggen AI-onderzoekers. Het incident gebeurde twee maanden voordat AI-systemen van OpenAI tijdens veiligheidstests inbraken bij het programmeursplatform Hugging Face.
7 uur geleden