CPB: hogere defensie-uitgaven zorgen nauwelijks voor extra groei
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse economie profiteert waarschijnlijk nauwelijks en mogelijk zelfs helemaal niet van hogere defensie-uitgaven. Dat heeft het Centraal Planbureau (CPB) uitgerekend. Volgens de belangrijke adviseur van het kabinet komt dat vooral doordat de arbeidsmarkt krap is en een groot deel van het nieuwe defensiematerieel naar verwachting wordt geïmporteerd.
Op de NAVO-top in Den Haag werd afgesproken dat de defensie-uitgaven van de aangesloten landen de komende jaren omhooggaan om de veiligheid en weerbaarheid te verbeteren. Economen verwachten dat dit in verschillende landen een extra boost aan de economie kan geven. Maar hier is dat niet het geval, concludeert het CPB op basis van bevindingen uit de wetenschappelijke literatuur en een vertaling naar de Nederlandse situatie.
Belangrijk is de mate waarin de overheid de investeringen bij bedrijven in eigen land kan doen. De ruimte daarvoor is in Nederland waarschijnlijk beperkt. Als er extra defensiematerieel wordt aangeschaft, vindt er in Nederland wel meer onderhoudswerk plaats. Maar de arbeidsmarkt blijft krap. Extra onderhoudswerk verdringt daardoor al gauw andere economische activiteiten.
'Effect kan negatief zijn'
"Alles bij elkaar blijft het effect op de economische groei klein", concluderen de kenners van het CPB. "Afhankelijk van de manier waarop de extra uitgaven gefinancierd worden, kan het totale effect zelfs negatief zijn", voegen ze daaraan toe.
Eerder waarschuwden economen van het ministerie van Economische Zaken in economenblad ESB ook al dat meer defensie niet automatisch tot groei van de economie leidt. Als het kabinet zou besluiten de extra uitgaven op te vangen door te bezuinigen op andere zaken of door bepaalde belastingen te verhogen, zou dit op korte termijn zelfs tot schade voor de economie kunnen leiden.
De deskundigen van het CPB merken op dat defensie-investeringen anders zijn dan andere publieke uitgaven, zoals investeringen in infrastructuur. Over het algemeen dragen defensie-investeringen volgens hen minder bij aan groei van de productiviteit. Dat zou ook gelden voor defensiegericht onderzoek. Dat is vaak gericht op specifieke militaire toepassingen en daardoor minder breed toepasbaar. "Er zijn uitzonderingen zoals de ontwikkeling van GPS die hun oorsprong hebben in het defensieonderzoek van de VS. Nederlands onderzoek is echter op kleinere schaal, waardoor de kans op dit soort doorbraken een stuk kleiner is."
Meer uit Financieel
UTRECHT (ANP) - Vakbonden FNV en CNV zijn zeer teleurgesteld over het eindbod dat werkgevers in het streekvervoer vrijdag hebben neergelegd. De bonden gaan het eindbod voorleggen aan hun leden, maar verwachten niet dat die akkoord gaan. FNV noemt de gesprekken "zonde van de tijd". Beide vakbonden verwachten dat er opnieuw stakingen in het streekvervoer zullen volgen. Die waren opgeschort, omdat er weer onderhandeld werd over een nieuwe cao.
49 minuten geleden
PARIJS (ANP) - Een Franse toezichthouder roept 7 miljoen condooms in de Europese Unie terug, omdat het gevaar bestaat dat ze kunnen scheuren. De ingreep volgt op een terugroepactie van enkele honderdduizenden condooms afgelopen zomer. De Franse autoriteiten hebben nu de Maleisische fabrikant van de defecte voorbehoedsmiddelen achterhaald en alarm geslagen over een grotere hoeveelheid condooms.
1 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Intel en Amazon gingen vrijdag hard onderuit op de beurzen in New York na tegenvallende kwartaalberichten. Chipproducent Intel, een belangrijke klant van de chipmachines van ASML, raakte ruim een kwart aan beurswaarde kwijt. Het bedrijf kampt met een vertraging in de markt voor pc's en gaf een zwakke verwachting af voor het huidige kwartaal. Intel waarschuwde ook dat het dit jaar meer geld zal uitgeven dan er binnenkomt.
2 uur geleden
ESSEN (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Het Duitse chemieconcern Evonik Industries heeft een nieuw overnamebod van zijn grotere Duitse branchegenoot verworpen. BASF bood 11,2 miljard euro voor Evonik. Evonik zegt zich te willen richten op zijn strategie als zelfstandig bedrijf.
3 uur geleden
ABU DHABI (ANP) - Binance heeft al meer dan 6,3 miljard dollar aan bedrijfsmiddelen apart gezet om de gevolgen op te vangen van de aanval waar de grootste cryptobeurs ter wereld door is getroffen. Van het bedrag wordt 5 miljard dollar aangehouden in precies de digitale munten die zijn getroffen, meldt het bedrijf.
3 uur geleden
HOUSTON (ANP) - De grote Amerikaanse olie- en gasbedrijven ExxonMobil en Chevron hebben in het afgelopen kwartaal de winsten sterk zien stijgen door de hoge energieprijzen vanwege de aanhoudende oorlog in het Midden-Oosten. Bij ExxonMobil, de grootste oliemaatschappij van de Verenigde Staten, verdubbelde de winst op jaarbasis ruimschoots naar 15,4 miljard dollar, omgerekend 13,8 miljard euro.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is goed dat de economische groei ondanks geopolitieke spanningen veerkrachtig blijft, maar Nederland moet ervoor waken dit als een vanzelfsprekendheid te zien. Dat zegt minister van Economische Zaken Heleen Herbert (CDA) in een reactie op de recentste groeicijfers die het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) vrijdag publiceerde.
4 uur geleden