CPB: hogere defensie-uitgaven zorgen nauwelijks voor extra groei
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse economie profiteert waarschijnlijk nauwelijks en mogelijk zelfs helemaal niet van hogere defensie-uitgaven. Dat heeft het Centraal Planbureau (CPB) uitgerekend. Volgens de belangrijke adviseur van het kabinet komt dat vooral doordat de arbeidsmarkt krap is en een groot deel van het nieuwe defensiematerieel naar verwachting wordt geïmporteerd.
Op de NAVO-top in Den Haag werd afgesproken dat de defensie-uitgaven van de aangesloten landen de komende jaren omhooggaan om de veiligheid en weerbaarheid te verbeteren. Economen verwachten dat dit in verschillende landen een extra boost aan de economie kan geven. Maar hier is dat niet het geval, concludeert het CPB op basis van bevindingen uit de wetenschappelijke literatuur en een vertaling naar de Nederlandse situatie.
Belangrijk is de mate waarin de overheid de investeringen bij bedrijven in eigen land kan doen. De ruimte daarvoor is in Nederland waarschijnlijk beperkt. Als er extra defensiematerieel wordt aangeschaft, vindt er in Nederland wel meer onderhoudswerk plaats. Maar de arbeidsmarkt blijft krap. Extra onderhoudswerk verdringt daardoor al gauw andere economische activiteiten.
'Effect kan negatief zijn'
"Alles bij elkaar blijft het effect op de economische groei klein", concluderen de kenners van het CPB. "Afhankelijk van de manier waarop de extra uitgaven gefinancierd worden, kan het totale effect zelfs negatief zijn", voegen ze daaraan toe.
Eerder waarschuwden economen van het ministerie van Economische Zaken in economenblad ESB ook al dat meer defensie niet automatisch tot groei van de economie leidt. Als het kabinet zou besluiten de extra uitgaven op te vangen door te bezuinigen op andere zaken of door bepaalde belastingen te verhogen, zou dit op korte termijn zelfs tot schade voor de economie kunnen leiden.
De deskundigen van het CPB merken op dat defensie-investeringen anders zijn dan andere publieke uitgaven, zoals investeringen in infrastructuur. Over het algemeen dragen defensie-investeringen volgens hen minder bij aan groei van de productiviteit. Dat zou ook gelden voor defensiegericht onderzoek. Dat is vaak gericht op specifieke militaire toepassingen en daardoor minder breed toepasbaar. "Er zijn uitzonderingen zoals de ontwikkeling van GPS die hun oorsprong hebben in het defensieonderzoek van de VS. Nederlands onderzoek is echter op kleinere schaal, waardoor de kans op dit soort doorbraken een stuk kleiner is."
Meer uit Financieel
MONTREAL (ANP/BLOOMBERG) - De Nederlandse topman Anko van der Werff van de Scandinavische luchtvaartmaatschappij SAS gaat leidinggeven aan Air Canada. Van der Werff was zo'n vijf jaar lang topman van SAS en treedt begin volgend jaar aan bij zijn nieuwe werkgever.
21 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) waarschuwt dat een verdere escalatie van het conflict in het Midden-Oosten de bevoorradingsketens in de wereld verder onder druk kan zetten en tot verdere prijsstijgingen kan leiden. Die opmerking plaatst de VN-organisatie voor financiële stabiliteit in een update van zijn voorspellingen voor de wereldeconomie.
28 minuten geleden
STRAATSBURG (ANP) - Het Europees Parlement heeft ingestemd met de handelsdeal met Mexico. De in mei voorgestelde handelsdeal kreeg 474 stemmen voor en 131 tegen tijdens de stemming in Straatsburg.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Werknemers van Gall & Gall leggen donderdag en vrijdag opnieuw het werk neer uit onvrede over het cao-bod van de slijterijketen, kondigt FNV aan. De vakbond verwacht dat tientallen winkels daardoor gesloten blijven, vooral rond de grote steden.
1 uur geleden
LONDEN (ANP/AFP/RTR) - Ongeveer 6000 zeevarenden zitten nog vast aan boord van schepen in de Perzische Golf. Dat zei de secretaris-generaal van de Internationale Maritieme Organisatie (IMO), Arsenio Dominguez, woensdag over het opgelaaide geweld in het Midden-Oosten. Hij riep op tot de-escalatie en maximale terughoudendheid van de strijdende partijen.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie neemt de zorgen van omwonenden van Tata Steel "serieus". Dat is volgens persofficier Thomas Slieker het signaal dat het OM afgeeft met de aangekondigde strafzaak tegen het staalconcern.
1 uur geleden
HEERENVEEN (ANP) - Arriva wil niet alleen vanuit Groningen, maar ook vanuit Amersfoort en Den Haag met treinen naar Parijs gaan rijden. Daartoe heeft de spoorvervoerder, de grootste concurrent van de NS op het spoor, bij toezichthouder Autoriteit Consument & Markt (ACM) aanvragen ingediend.
2 uur geleden