CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
LONDEN (ANP/BLOOMBERG) - Shell koopt het Canadese energiebedrijf ARC Resources voor 13,6 miljard dollar, meldt het Britse olie- en gasconcern maandag. Het gaat omgerekend om bijna 11,6 miljard euro. Volgens persbureau Bloomberg is het de grootste deal van Shell in meer dan tien jaar.
46 minuten geleden
NEW YORK (ANP) - De Amerikaanse aandelenbeurzen zijn maandag voorzichtig geopend. Nu de vredesbesprekingen tussen de Verenigde Staten en Iran lijken vastgelopen, wachten beleggers op een golf aan kwartaalcijfers en commentaar van de Federal Reserve-vergadering deze week. Daarnaast komt de Federal Reserve woensdag met een rentebesluit.
51 minuten geleden
PARAMARIBO (ANP) - De staat Suriname, KLM en IATA-reisagenten moeten binnen twee weken evalueren of de commissie op ticketverkoop door Surinaamse reisbureaus moet worden aangepast. Dat heeft de rechter in Paramaribo maandag bepaald in het kort geding dat de luchtvaartmaatschappij in februari aanspande tegen de staat Suriname. Sinds 2008 zijn luchtvaartmaatschappijen verplicht om 6 procent per ticket te betalen aan reisagenten in Suriname. KLM had gevraagd om verlaging of volledige afschaffing van de commissie.
1 uur geleden
REDMOND (ANP/BLOOMBERG) - Microsoft en ChatGPT-maker OpenAI passen hun samenwerking aan. Het techbedrijf heeft aangegeven dat het partnerschap met het belangrijke AI-bedrijf voortaan niet meer exclusief zal zijn en dat afspraken over het delen van inkomsten veranderen.
1 uur geleden
MANNHEIM (ANP/AFP) - Een Duitse maatregel bij tankstations om automobilisten te beschermen tegen de stijgende olieprijzen vanwege de oorlog in het Midden-Oosten, heeft het tegenovergestelde effect gehad. Dat zeggen economen van het Mannheimse ZEW-instituut en het Düsseldorf Institute for Competition Economics na onderzoek.
4 uur geleden
NEW TAIPEI (ANP/AFP/RTR/DPA) - Een oud-medewerker van het grote Taiwanese chipconcern TSMC moet van een Taiwanese rechtbank tien jaar de cel in voor het stelen van bedrijfsgeheimen. Hij ging na zijn vertrek bij 's werelds grootste chipmaker bij de Japanse rivaal Tokyo Electron aan de slag. Daar maakte hij gebruik van contacten met voormalige collega's om Tokyo Electron te helpen bij het binnenhalen van meer contracten.
4 uur geleden
BEIJING (ANP/BLOOMBERG/AFP) - De overname van het van oorsprong Chinese AI-bedrijf Manus door Facebook-moederconcern Meta Platforms mag niet doorgaan van China. Chinese autoriteiten blokkeren de deal waarmee 2 miljard dollar is gemoeid, zonder daarvoor een duidelijke reden te noemen.
6 uur geleden