CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
CAPELLE AAN DEN IJSSEL (ANP) - Huizenkopers zijn terughoudend nu de hypotheekrente door de oorlog in het Midden-Oosten omhooggaat. De Hypotheker ziet daardoor dat het gemiddelde hypotheekbedrag afgelopen kwartaal voor het eerst in drie jaar niet steeg. Ook het aantal aanvragen bleef in het eerste kwartaal gelijk vergeleken met dezelfde periode een jaar eerder.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Leden van het Amerikaanse congres hebben een wetsvoorstel ingediend waarmee ze de exportbeperkingen voor hoogwaardige chiptechnologie bij bondgenoten willen aanscherpen, waaronder Nederland. Dit kan verdere gevolgen hebben voor de Veldhovense chipmaker ASML.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump schrapt importheffingen voor producten die minder dan 15 procent staal, aluminium of koper bevatten. Voor andere producten met die metalen past hij de importheffingen ook aan, maakte het Witte Huis bekend.
5 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York hebben donderdag veel van hun eerdere verliezen goedgemaakt. De belangrijkste beursgraadmeters eindigden niet ver van hun slotstanden van een dag eerder, terwijl eerder op de dag nog aanzienlijke verliezen op de koersenborden stonden. De hoop op een spoedige opening van de Straat van Hormuz nam toe.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump voert een importheffing van 100 procent in op gepatenteerde medicijnen en farmaceutische ingrediënten. Voor farmaceutische producten uit de Europese Unie en een aantal andere landen geldt een veel lager tarief, van 15 procent.
7 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Nederland moet bij een eventuele militaire bijdrage aan het openen van de Straat van Hormuz de veiligheid van schepen en zeevarenden vooropstellen. Dat stelt de Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR) in reactie op de Nederlandse bereidheid mee te doen aan een missie voor vrije doorvaart in de zeestraat bij Iran.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Ratingbureaus zijn iets positiever geworden over het moederbedrijf van doe-het-zelfketens Praxis en Brico, maar zien nog altijd risico's. Deze onderneming, Maxeda, kwam onlangs onder financiële druk te staan en sloot een overeenkomst met schuldeisers.
9 uur geleden