CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn vrijdag met forse verliezen het weekend ingegaan, waarbij vooral de technologiegraadmeter Nasdaq keihard daalde door zware koersdalingen in de chipsector. Het sentiment op Wall Street werd gedrukt door de verwachting dat de Amerikaanse centrale bank de rente kan gaan verhogen om de hoge inflatie tegen te gaan. Die verwachting werd extra versterkt door een beter dan verwacht cijfer over de Amerikaanse banengroei.
5 uur geleden
LONDEN (ANP/BLOOMBERG) - Facebook-moederbedrijf Meta Platforms overweegt een aandelenverkoop van tientallen miljarden dollars om verder te kunnen investeren in kunstmatige intelligentie (AI). Dat meldt de Britse zakenkrant Financial Times. Volgens bronnen van de krant zijn er gesprekken bij Meta over die aandelenverkoop.
7 uur geleden
NEW YORK (ANP/BLOOMBERG) - De vraag naar aandelen bij de beursgang van SpaceX is groot. Volgens bronnen van persbureau Bloomberg is die vraag zelfs groter dan het aantal aandelen dat SpaceX gaat uitgeven bij de beursgang in New York die volgende week vrijdag plaats zou moeten vinden.
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op de Amsterdamse aandelenbeurs is vrijdag met verlies gesloten. Betalingsdienstverlener Adyen was de grootste daler in de hoofdindex, naar verluidt door een negatief analistenrapport over het bedrijf. Ook de chipfondsen stonden bij de verliezers.
10 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG) - Anthropic pleit voor een 'pauzeknop' bij de ontwikkeling van de geavanceerdste AI-systemen. Die moet mensen de mogelijkheid geven om na te gaan wat de gevolgen van de nieuwe technologie zijn. Wereldwijde afspraken daarover worden vooral belangrijk als AI-systemen steeds meer taken van mensen overnemen bij de verdere ontwikkeling van kunstmatige intelligentie, stelt medeoprichter Jack Clark in een blogpost.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een groep van ruim twintig Europese nieuwsuitgevers heeft Google aangeklaagd bij de rechtbank in Amsterdam. Ze eisen een schadevergoeding van meer dan 640 miljoen euro, omdat ze verliezen zouden hebben geleden door concurrentiebeperkend gedrag van het techconcern rond zijn onlineadvertentietechnologie. Dat meldt de Europese procesfinancier LitFin. Een van de organisaties is FD Mediagroep, het bedrijf achter Het Financieele Dagblad en BNR Nieuwsradio.
12 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Lululemon Athletica ging vrijdag fors onderuit op de beurzen in New York. De Canadees-Amerikaanse sportkledingfabrikant, bekend van yogaleggings, boekte afgelopen kwartaal meer omzet, maar zag de nettowinst dalen. Ook de winstverwachting voor het huidige kwartaal viel lager uit dan gehoopt. Het bedrijf werd daarnaast negatiever over de vooruitzichten voor het hele jaar. Het aandeel werd 9 procent lager gezet.
12 uur geleden