CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op het Damrak is vrijdag iets hoger gesloten. Beleggers bleven zich zorgen maken over de Iranoorlog die nu bijna twee weken duurt. De olieprijzen stegen verder, uit angst over de aanvoer uit het Midden-Oosten.
7 minuten geleden
BEIJING (ANP/RTR) - China waardeert de "positieve signalen" die het nieuwe Nederlandse kabinet heeft afgegeven over de betrekkingen met China en is bereid de communicatie en wederzijds vertrouwen te verdiepen. Dit heeft de Chinese minister van Buitenlandse Zaken Wang Yi gezegd, die vrijdag met zijn Nederlandse evenknie Tom Berendsen heeft gebeld.
46 minuten geleden
NEW DELHI (ANP/BLOOMBERG) - India reserveert miljarden om nadelige gevolgen voor de economie van de oorlog in het Midden-Oosten op te vangen. Dat maakte de Indiase minister van Financiën Nirmala Sitharaman vrijdag bekend. India heeft veel last van de fors gestegen olieprijzen, het land importeert bijna 90 procent van zijn jaarlijkse ruwe oliebehoeften.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De flink opgelopen prijzen van olie en gas door de Iranoorlog zetten de chemische industrie in Nederland verder onder druk, stellen brancheorganisaties. Het afgelopen jaar sloten fabrieken al de deuren in de Rotterdamse haven, mede door hoge kosten.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Adobe behoorde vrijdag tot de verliezers op de beurzen in New York. Topman Shantanu Narayen kondigde aan af te treden zodra er een opvolger voor hem is gevonden. Een reden voor zijn plotselinge vertrek werd niet gegeven. Narayen is sinds 2007 de hoogste baas van het softwarebedrijf. Het nieuws van zijn aanstaande vertrek overschaduwde de beter dan verwachte kwartaalresultaten. Het aandeel werd 6 procent lager gezet.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De economie van de Verenigde Staten is in het vierde kwartaal van 2025 een stuk minder hard gegroeid dan eerder gedacht. De Amerikaanse export, bestedingen van consumenten en overheidsuitgaven waren minder hoog dan bij een eerste raming werd aangenomen, maakte een statistiekbureau van het ministerie van Handel bekend.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Nederlandse zeevarenden die vastzitten in de Perzische Golf zijn boos over het uitblijven van een oorlogstoeslag. Die krijgen ze nog niet, omdat Nederlandse rederijen het gebied niet erkennen als oorlogsgebied. De vakbond voor zeevarenden Nautilus is verbolgen en overweegt juridische stappen, laat bestuurder Richard Moti weten.
3 uur geleden