CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn maandag gemengd gesloten, nadat kort na aanvang van de handel op Wall Street plussen op de borden stonden. De aandacht bleef uitgaan naar de oorlog in het Midden-Oosten, die de vijfde week is ingegaan. Beleggers verwerkten nieuwe dreigementen van de Amerikaanse president Donald Trump aan Iran.
5 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP/BLOOMBERG) - De Franse start-up voor kunstmatige intelligentie Mistral heeft 830 miljoen dollar (725 miljoen euro) aan schuldfinanciering opgehaald voor een nieuw datacenterproject net buiten Parijs. Het AI-bedrijf wil een Europees alternatief ontwikkelen voor Amerikaanse AI-bedrijven, zoals de eigenaar van ChatGPT, OpenAI.
8 uur geleden
BREDA (ANP) - Nederlandse bedrijven kunnen helpen om Oekraïne weer op te bouwen. Dat zei minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking Sjoerd Sjoerdsma op het bedrijvenforum voor Nederlandse en Oekraïense bedrijven voorafgaand aan de Lviv-conferentie.
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - ASML, ASMI en Besi hoorden maandag bij de verliezers op het Damrak. De chipbedrijven staan onder druk na een doorbraak die Google vorige week meldde. Analisten hebben tegen persbureau Bloomberg gezegd dat de vraag naar bepaalde soorten opslagruimte en daarmee chips daardoor kan afnemen.
10 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De financiële leiders van G7-landen zeggen bereid te zijn "alle noodzakelijke maatregelen" te nemen om de stabiliteit van de energiemarkt te waarborgen. De ministers van Financiën en de leiders van de centrale banken van de economische grootmachten spraken elkaar maandag tijdens een onlineconferentie over een gezamenlijke aanpak tegen de verstoorde energiemarkt. De centrale banken zeggen zich in te zetten voor het handhaven van prijsstabiliteit en willen de volatiliteit beperken.
10 uur geleden
BREDA (ANP) - Bij een datalek zijn gevoelige gegevens van klanten van vakantieaanbieder Roan buitgemaakt. Het gaat om onder meer namen, telefoonnummers, e-mailadressen, de bestemmingen en aankomst- en vertrekdata. Het in Breda gevestigde Roan, dat ruim honderd campings aanbiedt in zeven Europese landen, zegt dat "verschillende andere bedrijven in de vakantiesector helaas ook zijn getroffen door dit beveiligingslek".
11 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De beurzen in New York krabbelden maandag wat op na de zware koersverliezen op vrijdag. De stemming bleef terughoudend door de aanhoudende oorlog in het Midden-Oosten, die de vijfde week is ingegaan. Beleggers lijken wel enige moed te putten uit opmerkingen van president Donald Trump dat de Verenigde Staten en Iran "direct en indirect" overleg hebben gevoerd en dat Pakistan, als tussenpersoon, heeft aangegeven dat er de komende dagen "betekenisvolle gesprekken" zouden kunnen plaatsvinden.
12 uur geleden