CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
AMSTERDAM (ANP) - ABN AMRO verlaagt de groeiverwachtingen voor de Nederlandse economie door de oorlog in het Midden-Oosten. Volgens de bank zorgen de oorlog en de sterk gestegen energieprijzen voor pessimisme bij consumenten en terughoudendheid om geld uit te geven. Ook het vertrouwen van bedrijven wordt geraakt door het conflict.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn donderdag overwegend met winsten gesloten, waarbij de Dow-Jonesindex een recordniveau bereikte. Beleggers reageerden aanvankelijk teleurgesteld op het kwartaalbericht van de grote chipfabrikant Broadcom, maar de aandelenkoersen van andere chipbedrijven herstelden gedurende de sessie enigszins.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Belgische financieel dienstverlener Euroclear krijgt toegang tot het AI-model Mythos van Anthropic. Dat bevestigt de grote afhandelaar van effectentransacties tegenover persbureau Belga. Mythos kan zwakke plekken in softwarebeveiliging razendsnel opsporen. Dat heeft tot grote zorgen geleid over de gevolgen als het systeem in verkeerde handen valt.
4 uur geleden
PARIJS (ANP/BLOOMBERG/AFP) - HSBC wordt in Frankrijk verdacht van hulp aan de voormalige gouverneur van de Libanese centrale bank bij het wegsluizen van geld, meldden Franse financieel aanklagers. Ze beschuldigen de Zwitserse divisie van de bank van witwassen en betrokkenheid bij omkoping en verduistering.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De gemeente Amsterdam legt een aantal technische diensten in handen van het Nederlandse KPN, om zo minder afhankelijk te zijn van niet-Europese techbedrijven. KPN werkt momenteel met een Duits bedrijf aan een Europese soevereine cloud, als lokaal alternatief voor het opslaan van data.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De aandelenbeurs in Amsterdam is donderdag met een bescheiden winst de handel uitgegaan. Daarmee werkte hoofdgraadmeter AEX verliezen van eerder op de dag weg. De beurskoers van chipbedrijven stond aanvankelijk onder druk door tegenvallende prognoses van de Amerikaanse chipmaker Broadcom, maar de koers van zwaargewicht ASML herstelde op het Damrak.
8 uur geleden
BRUSSEL (ANP/BLOOMBERG) - De Europese Commissie grijpt in om Europese banken te behoeden voor een concurrentienadeel door de invoering van strengere toezichtsnormen. Het dagelijks EU-bestuur stelde invoering van die nieuwe regels rondom kapitaalbuffers al twee keer uit door zorgen over het verschil met lossere Amerikaanse en Britse regels.
9 uur geleden