CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
DEN HAAG (ANP) - Werkgevers gaan waarschijnlijk niet allemaal hun reiskostenvergoedingen voor personeel verhogen als het kabinet de onbelaste kilometervergoeding opschroeft van 23 naar 25 cent. En als ze dat wel doen kan dat bij bedrijven ook ten koste gaan van de loonruimte, waarschuwt werkgeversvereniging AWVN maandag na onderzoek onder bijna vierhonderd over het algemeen grotere bedrijven.
7 minuten geleden
HANNOVER (ANP/DPA/BLOOMBERG) - De Duitse bondskanselier Friedrich Merz gaat crisisoverleg houden over de zekerheid van brandstofleveringen door de oorlog in het Midden-Oosten. Dat heeft Merz gezegd bij de opening van de grote industriële handelsbeurs Hannover Messe. Volgens Merz zal die bijeenkomst van de nationale veiligheidsraad in Berlijn zeer snel plaatsvinden.
16 minuten geleden
NEW YORK (ANP/BLOOMBERG) - De olieprijzen gingen maandagochtend weer flink omhoog doordat Iran de Straat van Hormuz opnieuw heeft afgesloten. Ook gas werd weer duurder. Vrijdag doken de brandstofprijzen nog hard omlaag na de verklaring van Iran dat de belangrijke zeestraat weer was heropend voor de commerciële scheepvaart. De vaarroute is goed voor een vijfde van het wereldwijde olie- en gasvervoer.
18 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De overheid kreeg vorig jaar minder inkomsten uit tabaksaccijns. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van voorlopige cijfers. In 2025 leverde de tabaksaccijns de schatkist 2,55 miljard euro op. Een jaar eerder was dat nog bijna 3 miljard euro.
1 uur geleden
HAMBURG (ANP/RTR) - Ondanks dat de Straat van Hormuz zaterdag kort na heropening al weer sloot, is het meerdere cruiseschepen toch gelukt uit de Perzische Golf te varen. TUI Cruises heeft zondag bekendgemaakt dat haar schepen Mein Schiff 4 en Mein Schiff 5 door de zeestraat zijn gevaren. MSC Cruises kwam met een verklaring dat de MSC Euribia Dubai had verlaten en nu op weg is naar Europa.
15 uur geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De Europese Centrale Bank (ECB) kan beter nog even wachten voordat ze de rente verhoogt, in plaats van te snel te handelen, gezien de nog altijd grote onzekerheid over de oorlog in het Midden-Oosten. Dat heeft het Maltese centralebankhoofd Alexander Demarco, tevens een van de beleidsbepalers bij de ECB, gezegd bij de voorjaarsvergadering van het Internationaal Monetair Fonds (IMF) in Washington.
16 uur geleden
ANKARA (ANP/BLOOMBERG) - Een nieuwe oliepijpleiding die de Iraakse olievelden bij Basra verbindt met de Turkse Middellandse Zeekust zou kunnen helpen om de wereld minder afhankelijk te maken van olieleveringen via de Straat van Hormuz. Dat heeft topman Fatih Birol van het Internationaal Energieagentschap (IEA) gezegd in de Turkse krant Hürriyet.
17 uur geleden