CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
DEN HAAG (ANP) - Het aantal faillissementen is in december op jaarbasis opnieuw afgenomen, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). In totaal gingen vorige maand 265 bedrijven failliet. Dat zijn 60 faillissementen minder dan in dezelfde maand een jaar eerder, een daling van 18 procent. Ten opzichte van november nam het aantal faillissementen af met 14 procent.
16 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/AFP/RTR/BLOOMBERG) - De Federal Reserve, de centrale bank van de Verenigde Staten, is vrijdag gedagvaard door het Amerikaanse ministerie van Justitie, meldt Fed-voorzitter Jerome Powell zondagavond in een videoboodschap. De regering-Trump dreigt met een strafrechtelijk onderzoek naar Powells verklaring in de Senaat van vorig jaar juni, aldus Powell. Die verklaring ging over de renovatie van het hoofdkantoor van de centrale bank in Washington.
30 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Bestaande koopwoningen zijn in het derde kwartaal 7,8 procent duurder geworden in vergelijking met een jaar daarvoor. Dat melden het Kadaster en het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) in nieuwe cijfers. De stijging is iets afgezwakt ten opzichte van het voorgaande kwartaal.
45 minuten geleden
CANBERRA (ANP/AFP) - Meta, het bedrijf achter sociale media als Facebook en Instagram, zegt begin december meer dan 540.000 Australische sociale media-accounts te hebben afgesloten. Op 10 december ging in het land een verbod in op sociale media voor kinderen en tieners onder de 16 jaar.
1 uur geleden
EDE (ANP) - Nederlanders gaven vorig jaar in totaal 23 miljard euro uit aan eten en drinken buiten de deur. Dat is 3,9 procent meer dan een jaar eerder, blijkt uit jaarcijfers van kennisplatform FoodService Instituut Nederland (FSIN). Voor 2026 verwacht FSIN een verdere groei van 3,2 procent.
7 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Schiphol verwacht dat ook de komende nacht geen door het winterse weer gestrande passagiers op de luchthaven zullen overnachten. De veldbedden die voor hen waren neergezet, zijn opgeruimd. Voor maandag zijn geen vluchten uit voorzorg geannuleerd. Dit meldt een woordvoerder van Schiphol.
14 uur geleden
KUALA LUMPUR (ANP/BLOOMBERG) - Ook Maleisië heeft maatregelen genomen tegen Grok vanwege het genereren van seksuele beelden. De Maleisische internettoezichthouder meldde zondag dat de toegang tot de chatbot van Elon Musks bedrijf xAI in het land wordt beperkt totdat effectieve veiligheidsmaatregelen zijn ingevoerd.
15 uur geleden