CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
SANTA CLARA (ANP/BLOOMBERG) - Het Amerikaanse chipconcern Nvidia verwacht tegen het einde van 2027 minstens 1 biljoen dollar te genereren met zijn nieuwste generaties grafische en AI-chips. Dat maakte het bedrijf maandag bekend tijdens zijn jaarlijkse conferentie voor ontwikkelaars.
28 minuten geleden
NEW YORK (ANP) - De Amerikaanse aandelenmarkten lieten maandag een overtuigend herstel zien na de verliezen van afgelopen weken. De beurshandel kreeg steun van een sterke daling van de olieprijs. De aanhoudende oorlog in het Midden-Oosten zorgde nog wel voor een gespannen stemming bij beleggers.
1 uur geleden
BERLIJN (ANP/DPA) - De internationale luchthaven van Berlijn schort woensdag al het passagiersverkeer op vanwege een staking, meldt Berlin Brandenburg Airport. De staking raakt 445 vluchten en ongeveer 57.000 passagiers, aldus de exploitant van de luchthaven.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vaste energiecontracten zijn ook na de gestegen prijzen nog populair. De belangstellingspiek van vlak na het uitbreken van de Iranoorlog is voorbij, maar energiebedrijven zien nog steeds meer overstappers dan daarvoor. De prijs van een nieuw vast contract ligt door de hogere gasprijs nu gemiddeld zo'n 5 procent hoger dan eerst, wat op jaarbasis voor een doorsnee huishouden een prijsstijging van zo'n 100 euro is, zo staat in een Kamerbrief van maandag.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX, de index van de dertig meest verhandelde fondsen op de beurs in Amsterdam, is maandag hoger gesloten. Beleggers reageerden vooral positief op de olieprijzen die daalden door ontwikkelingen rond de Straat van Hormuz. ASML en Shell behoorden tot de grootste stijgers.
4 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - Na maanden van stagnatie kwam er maandag beweging in de spaarrente. De hoogste spaarrente op een vrij opneembare spaarrekening schoot omhoog van 2,05 naar 2,50 procent. "Een opmerkelijke verhoging", constateert de financiële vergelijkingssite Geld.nl.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Veel werknemers van DHL Express, dat vooral spoedzendingen van documenten en pakketten bezorgt, hebben maandag gestaakt. Met slechts een kleine bezetting zijn er nog wel pakketten gereden, meldt FNV.
6 uur geleden