CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn met bescheiden winsten gesloten. Optimisme over de mogelijkheden voor een einde aan de oorlog in Iran zorgde ervoor dat beleggers weer geld staken in aandelen. De olieprijzen daalden licht.
1 uur geleden
PARIJS (ANP) - De centrale bank van Frankrijk is pessimistischer geworden over de economische groei van het land door de oorlog in Iran. De sterke stijging van de gas- en olieprijzen door het conflict beperkt de uitgaven van consumenten en investeringen van bedrijven waarschijnlijk.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De Amerikaanse president Donald Trump bezoekt 14 en 15 mei China voor een topontmoeting met zijn Chinese ambtgenoot Xi Jinping. Dat meldde een woordvoerder van het Witte Huis, nadat Trump zijn bezoek aan China onlangs had uitgesteld vanwege de Iranoorlog. Xi en Trump spreken in Beijing waarschijnlijk over de sterk verslechterde handelsrelatie tussen de twee landen.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/DPA) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft een nieuwe adviesraad voor technologie opgericht met prominente leden als Facebook-oprichter Mark Zuckerberg en Nvidia-topman Jensen Huang. Trumps voormalige nauwe bondgenoot Elon Musk is een opvallende afwezige.
4 uur geleden
LOS ANGELES (ANP/RTR/AFP) - Meta en Google zijn aansprakelijk voor een verslaving die een Amerikaanse vrouw zegt te hebben ontwikkeld voor socialemedia-apps zoals Instagram en YouTube, zo heeft een jury in Los Angeles geoordeeld.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De aandelenbeurs in Amsterdam is met winst gesloten. Ook op andere Europese beurzen had het optimisme de overhand, terwijl de olieprijzen licht zakten. Beleggers verwerken signalen vanuit de Verenigde Staten en Iran over gesprekken die moeten leiden tot een einde aan de gevechten in de Golfregio. Daarbij lijken ze rekening te houden met vooruitgang in onderhandelingen over vrede of een staakt-het-vuren.
5 uur geleden
GRÜNHEIDE (ANP/AFP) - Een vakbond in Duitsland sleept Tesla voor de rechter vanwege een verkiezing voor de ondernemingsraad van een grote fabriek in Grünheide. Volgens de bond IG Metall moet de uitslag van die verkiezing nietig worden verklaard, omdat er aanwijzingen zijn dat Tesla zich tijdens de verkiezingscampagne schuldig maakte aan intimidatie.
5 uur geleden