CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn donderdag met verliezen gesloten. Beleggers op Wall Street volgden de ontwikkelingen rond een mogelijke Amerikaanse aanval op Iran. De olieprijzen gingen verder omhoog door de onrust in het Midden-Oosten. Daarnaast kwamen er weer veel bedrijfsresultaten, waaronder van grote bedrijven als Walmart en Deere.
1 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Het consultancybedrijf Global Counsel, dat mede is opgericht door de voormalige Britse ambassadeur in de VS Peter Mandelson, staat op omvallen vanwege het schandaal rond zedendelinquent Jeffrey Epstein. Mogelijk kan vrijdag al faillissement worden aangevraagd, omdat klanten massaal vertrekken bij het adviesbedrijf.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Dat motorrijden in Nederland steeds populairder wordt, bleek donderdag overduidelijk tijdens de opening van de MOTORbeurs in Utrecht. Binnen enkele uren stroomden de hallen van de Jaarbeurs Utrecht volledig vol met motorliefhebbers. "We hopen op meer dan 100.000 bezoekers", zei Frits van Bruggen, voorzitter van RAI Vereniging. Dat zou het hoogste bezoekersaantal in vijftien jaar zijn.
4 uur geleden
SEATTLE (ANP/BLOOMBERG) - Amazon heeft supermarktketen Walmart ingehaald als het grootste bedrijf ter wereld als het gaat om omzet. Het Amerikaanse techconcern is sinds de oprichting in 1994 uitgegroeid tot de grootste onlineretailer wereldwijd en is dominant op het gebied van cloudcomputing, waarin Walmart niet concurreert.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Beleggers op de aandelenbeurs in Amsterdam hadden donderdag een drukke dag met veel bedrijfsresultaten, onder meer van Air France-KLM, Aegon en Besi. Daarbij vielen de resultaten van Air France-KLM duidelijk in de smaak, want de Frans-Nederlandse luchtvaartcombinatie was een uitblinker in de MidKap met een koerssprong van bijna 12 procent.
5 uur geleden
PARIJS (ANP/DPA) - Frankrijk heeft vorig jaar een recordaantal buitenlandse toeristen verwelkomd. Volgens het Franse ministerie van Economische Zaken ging het om 102 miljoen internationale bezoekers. Dat waren er 100 miljoen in 2024.
6 uur geleden
LOS ANGELES (ANP/BLOOMBERG) - De wereldberoemde Portugese voetballer Cristiano Ronaldo investeert miljoenen in een digitaal platform van de maker van dieetproducten Herbalife. De voormalige beste voetballer van de wereld krijgt daarmee een belang van 10 procent in Pro2col, dat via gebruiksgegevens een "welzijnsplan op maat" maakt.
7 uur geleden