CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn donderdag overwegend met verliezen gesloten, onder druk van een stijging van de olieprijzen en koersdalingen in de chipsector. Verder waren er nog kwartaalcijfers van PepsiCo en Levi Strauss.
7 uur geleden
CARACAS (ANP/RTR) - De economie van Venezuela zal in het derde kwartaal een groei laten zien van 6,5 procent na de verwoestende aardbevingen in juni in het land waarbij meer dan 6000 mensen omkwamen. Dat heeft de Venezolaanse interim-president Delcy Rodríguez gezegd op een bijeenkomst met zakenmensen.
7 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - Brussel kan niet de "hele tijd" uitzonderingen maken voor de nationale begrotingsregels, zei Eurocommissaris Valdis Dombrovskis (Economie) na overleg van ministers van Financiën van de eurolanden. Griekenland en Italië stuurden eerder een brief waarin ze vroegen om flexibiliteit op de begrotingsregels vanuit Brussel vanwege hoge inflatie en energieprijzen.
9 uur geleden
VEENDAM (ANP) - De Nederlandse teler van medicinale cannabis Bedrocan is donderdag failliet verklaard na een aanvraag voor uitstel van betaling twee weken geleden. Het bedrijf uit Veendam is de enige leverancier van medicinale wiet in Nederland.
10 uur geleden
KEULEN (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Meerdere luchtvaartmaatschappijen hebben vluchten naar Riyad geschrapt na een aanval van de Jemenitische Houthi's op de luchthaven bij de Saudische hoofdstad. Het Duitse luchtvaartconcern Lufthansa schort tot zeker volgende week vrijdag vluchten naar Riyad op. Air India vliegt tot zaterdag niet naar de stad. Ook Philippine Airlines stopt voorlopig met vliegen naar Riyad.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse AEX-index is donderdag met kleine winst gesloten na het verlies een dag eerder. Shell was koploper bij de hoofdfondsen op het Damrak door een sterke stijging van de olieprijzen als gevolg van het geweld in het Midden-Oosten. Verder toonde chiptoeleverancier Besi wat herstel na de stevige koersdalingen eerder deze week.
11 uur geleden
AMSTELVEEN (ANP) - Luchtvaartmaatschappij KLM schrapt de komende tijd "proactief" vluchten uit de dienstregeling, omdat meer vliegtuigen aan de kant staan voor onderhoud of schadeherstel dan gepland. Dat bevestigt een woordvoerder na berichtgeving van De Telegraaf. KLM voert ook bepaalde vluchten uit met andere toestellen dan normaal.
12 uur geleden