CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op het Damrak is dinsdag licht hoger geopend. Beleggers bleven terughoudend in afwachting van de ontwikkelingen rond de Iranoorlog. Het huidige staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran loopt dinsdagnacht af en het is nog onduidelijk of de gevechtspauze wordt verlengd.
36 minuten geleden
LONDEN (ANP) - Associated British Foods (ABF) gaat zijn retailtak Primark afsplitsen van zijn voedingsmiddelentak FoodCo. Het is de bedoeling dat beide bedrijven een eigen beursnotering krijgen, aldus ABF. De splitsing moet voor het eind van 2027 voltooid zijn.
38 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Schone Kleren Campagne (SKC) begint een rechtszaak tegen het Amerikaanse spijkerbroekenmerk Levi Strauss. Volgens de stichting heeft Levi's misleidende claims gedaan in de uitingen richting consumenten over de arbeidsomstandigheden in de keten van het bedrijf. Vier individuele consumenten treden op als mede-eisers in de zaak.
1 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - Het Verenigd Koninkrijk komt dinsdag met een pakket maatregelen om de groei van hernieuwbare energie te versnellen. Het land wil zijn afhankelijkheid van fossiele brandstoffen verminderen, nu die markt opnieuw flink wordt verstoord door de oorlog in het Midden-Oosten.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Ook ABN AMRO ziet dat Nederlandse automobilisten die in de buurt van België wonen sinds het uitbreken van de oorlog in het Midden-Oosten vaker de grens overgaan om te tanken. Zoals bekend liggen de prijzen aan de Nederlandse pomp aanzienlijk hoger dan in België. Voor een gemiddelde auto scheelt het inmiddels ongeveer tussen de 25 en 30 euro per volle tank, becijferde de bank.
10 uur geleden
CUPERTINO (ANP) - Tim Cook stopt als topman van Apple. Het Amerikaanse bedrijf meldt dat hij de komende maanden nog in functie blijft, maar vanaf september wordt vervangen door John Ternus. Die is nu bestuurder van de hardwaredivisie.
11 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Wall Street beperkte maandag de verliezen, gesteund door hernieuwde hoop bij beleggers op een compromis tussen de VS en Iran over het conflict. Volgens de Amerikaanse nieuwszender CNN houden de VS en Iran woensdag een tweede onderhandelingsronde in Pakistan.
11 uur geleden