CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump dreigt Canada met nieuwe importheffingen van 100 procent op alle goederen uit het land. Hij wil die belastingen invoeren als Canada een handelsdeal sluit met China, schrijft hij op zijn berichtendienst Truth Social.
1 uur geleden
TRIPOLI (ANP/RTR) - Libië heeft een overeenkomst gesloten met TotalEnergies uit Frankrijk en ConocoPhillips uit de Verenigde Staten om de eigen olieproductie op te voeren. De olieconcerns hebben een 25-jarige overeenkomst getekend met staatsbedrijf Waha Oil. Daar is meer dan 20 miljard dollar (16,9 miljard euro) aan buitenlandse investeringen mee gemoeid, meldde premier Abdulhamid al-Dbeibah op X.
1 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - Air France gaat weer vliegen naar Dubai. Eerder schortte de Franse luchtvaartmaatschappij de vluchten naar het emiraat op vanwege de geopolitieke situatie in het Midden-Oosten.
3 uur geleden
AMSTELVEEN (ANP) - Luchtvaartmaatschappij KLM heeft moeite met het omboeken van reizigers die zijn getroffen door de beslissing om voorlopig het luchtruim boven een aantal landen in het Midden-Oosten te mijden. Andere maatschappijen schrappen namelijk ook vluchten naar dat gebied. Daarom biedt KLM deze passagiers nog geen vervangende reis aan op zaterdag of zondag. "Zodra het kan, worden de passagiers omgeboekt", meldt het bedrijf op de eigen website.
4 uur geleden
DAVOS (ANP) - De investeringsdrift in bepaalde delen van de AI-technologiesector heeft kenmerken van een zeepbel, zegt Google-onderzoeker Demis Hassabis tegen Financial Times. De chef van Googles onderzoeksafdeling naar kunstmatige intelligentie DeepMind verwacht dat zijn eigen werkgever daar weinig last van krijgt.
5 uur geleden
PARIJS (ANP/BELGA) - Voedingsmiddelenconcern Danone heeft zijn terugroepactie van babyvoeding uitgebreid. Eerder werd bekend dat het Franse bedrijf in Singapore partijen babyvoeding terughaalde. Nu doet het bedrijf achter merken als Nutrilon en Nutricia dat ook in Frankrijk en een aantal andere landen.
6 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De olieprijzen zijn vrijdag behoorlijk gestegen door het oplopen van de spanningen rond Iran. De aandelenmarkten op Wall Street sloten de handelssessie evenwel af op een relatief rustige noot, na een turbulente week waarbij beleggers vooral reageerden op de dreiging van gewapend conflict over Groenland.
18 uur geleden