CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
PARIJS (ANP/BLOOMBERG) - Batterijenfabrikant Automotive Cells Company (ACC), waar autofabrikanten Stellantis en Mercedes-Benz een belang in hebben, schrapt de plannen voor de bouw van grote batterijfabrieken in Duitsland en Italië. Eerder werd de bouw al gepauzeerd, maar nu wordt een definitieve streep gezet door de plannen.
8 uur geleden
BRUSSEL (ANP/BELGA) - Belgische luchthavens hebben in 2025 een recordaantal passagiers verwelkomd. Volgens het Belgische persbureau Belga ging het in totaal om bijna 36,4 miljoen reizigers op de luchthavens van Brussel-Zaventem, Charleroi, Oostende, Antwerpen en Luik. Dat is een stijging van 4,5 procent vergeleken met een jaar eerder.
9 uur geleden
DAMASCUS (ANP/RTR/AFP) - Een delegatie uit Saudi-Arabië is in de Syrische hoofdstad Damascus om te praten over economische samenwerking bij de wederopbouw van het land. De delegatie wordt geleid door de Saudische investeringsminister Khalid al-Falih, aldus het Syrische staatspersbureau SANA.
10 uur geleden
BERLIJN (ANP/DPA) - De Duitse metaalelektro-industrie heeft in 2025 een "verschrikkelijk jaar" gehad, met een zwakke orderontvangst en grootschalig banenverlies. Dat heeft voorzitter Oliver Zander van de industriële werkgeversorganisatie Gesamtmetall gezegd. Het sentiment onder werkgevers blijft volgens de organisatie zeer negatief door de moeilijke marktomstandigheden.
11 uur geleden
BEIJING (ANP/BLOOMBERG) - De centrale bank van China is in januari doorgegaan met het opkopen van goud. Volgens een verklaring van de People's Bank of China op zaterdag ging het om een hoeveelheid van 40.000 troy ounces (elk 31,1 gram) die vorige maand werd ingekocht.
12 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - President Donald Trump heeft de extra 25 procent strafheffing op Indiase goederen, die hij had opgelegd vanwege de aankopen van Russische olie door het land, opgeheven.
20 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De Dow-Jonesindex is voor het eerst door de grens van 50.000 punten gegaan en daar ook boven geëindigd. Andere beursgraadmeters in New York hebben vrijdag de handelsweek ook positief afgesloten. Chipbedrijven klommen op de beurs na aangekondigde investeringen in AI-datacentra door Amazon en Google-moederbedrijf Alphabet.
23 uur geleden