CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
PARIJS (ANP/BLOOMBERG) - De winst van de Europese vliegtuigbouwer Airbus is in het eerste kwartaal van dit jaar gehalveerd. Dat komt doordat de levering van vliegtuigen in die periode daalde tot het laagste niveau sinds 2009, zo werd dinsdag bekendgemaakt.
16 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het besluit van de Verenigde Arabische Emiraten (VAE) om uit oliekartel OPEC te stappen en de olieproductie op te voeren, leidt voorlopig niet tot lagere olieprijzen, verwacht energiedeskundige Hans van Cleef. "De VAE kunnen wel meer gaan produceren, maar de exportcapaciteit is natuurlijk erg beperkt. Op de korte termijn zullen de effecten minimaal zijn", zegt Van Cleef van onderzoeksbureau EqoLibrium.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Shell hoorde dinsdag bij de winnaars op de Amsterdamse aandelenbeurs. Het olie- en gasbedrijf werd gesteund door de hogere olieprijzen. Pogingen om vredesbesprekingen over de oorlog in Iran te hervatten lijken vastgelopen, waardoor de belangrijke Straat van Hormuz vrijwel volledig gesloten blijft en de verstoring van de olietoevoer voortduurt. Het aandeel klom 1 procent.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Autoriteit Consument & Markt (ACM) houdt energieleverancier ANWB Energie strenger in de gaten. Door problemen met het automatiseringssysteem slaagt de organisatie er al maanden niet in om eind- en jaarafrekeningen van klanten binnen de termijn van zes weken te versturen, maakte de ACM bekend.
1 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Schiphol en KLM nemen extra maatregelen om beter voorbereid te zijn op sneeuw en vorst. Dat is een van de uitkomsten van een evaluatie na de grote verstoringen begin dit jaar op de luchthaven, die het gevolg waren van het winterse weer.
3 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De beursgraadmeters op Wall Street lieten dinsdag bij de opening een gemengd beeld zien, na de recordstanden vorige week. De stemming werd gedrukt door een teleurstellend bericht over AI-bedrijf OpenAI.
3 uur geleden
ABU DHABI (ANP/RTR) - De Verenigde Arabische Emiraten (VAE) hebben aangekondigd uit oliekartel OPEC te stappen. Ook wil het land geen deel meer uitmaken van de maandelijkse gesprekken van OPEC+, waarbij naast de grote olieproducerende OPEC-landen ook bondgenoot Rusland aan tafel zit. De Emiraten geven als reden dat ze hun eigen belangen zwaarder willen laten wegen.
4 uur geleden