CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - Beleggers op Wall Street wisten dinsdag niet hoe gauw ze weer aandelen moesten kopen, door nieuwe signalen die wijzen op een mogelijk snel einde van het conflict tussen de Verenigde Staten en Iran. Iran zegt een "noodzakelijke wil" te hebben om de oorlog met Israël en de VS te beëindigen, maar is daarbij op zoek naar garanties dat het conflict zich niet zal herhalen, zei de Iraanse president Masoud Pezeshkian.
6 uur geleden
BRUSSEL (ANP/BELGA) - De Europese Commissie heeft de lidstaten aanbevolen om maatregelen te nemen om de olieconsumptie te verminderen. "Hoe meer we kunnen doen om olie te besparen, met name diesel en vliegtuigbrandstof, hoe beter we af zijn", zei Eurocommissaris voor Energie Dan Jørgensen dinsdag na overleg met de Europese energieministers.
7 uur geleden
HOOFDDORP (ANP/DPA) - Stellantis, het moederbedrijf van merken als Opel, Peugeot, Jeep en Fiat, roept wereldwijd ongeveer 700.000 auto's terug vanwege een mogelijk brandgevaar, maakte de Duitse transportautoriteit KBA bekend. In Nederland gaat het om ruim 19.000 auto's van acht merken, laat een woordvoerder van Stellantis weten.
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Unilever ging dinsdag scherp omlaag op het Damrak nadat bekend was geworden dat de Amerikaanse branchegenoot McCormick een groot deel van zijn voedingsmiddelendivisie overneemt. Het gaat om een deal in aandelen en contanten met een waarde van 44,8 miljard dollar (39 miljard euro).
10 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Unilever kan nog niet aangeven of in Nederland banen zullen verdwijnen na de overname van de voedingsdivisie door de Amerikaanse branchegenoot McCormick. "Het is op dit moment nog te vroeg om concreet te zijn over eventuele veranderingen", zegt een woordvoerster van Unilever.
11 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Medewerkers van Nederlandse havens gaan minstens vijf dagen het werk neerleggen omdat ze ontevreden zijn over de kabinetsplannen rond sociale zekerheid. Dat hebben zo'n zevenhonderd werknemers dinsdag besloten na een vergadering in de haven van Rotterdam, meldt FNV Havens-bestuurder Asmae Hajjari.
12 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De beurzen in New York zijn dinsdag positief begonnen door de hoop op een mogelijke de-escalatie van de oorlog in het Midden-Oosten. Volgens zakenkrant The Wall Street Journal heeft president Donald Trump tegen zijn naaste medewerkers gezegd dat hij bereid is de oorlog tegen Iran te beëindigen, zelfs als de Straat van Hormuz grotendeels dicht blijft. Iran heeft die zeestraat vrijwel afgesloten, waardoor een groot deel van het olietransport uit de regio stilligt.
12 uur geleden