CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
UTRECHT (ANP) - Het is de vraag of Nederlandse Spoorwegen reizigers in de toekomst op dezelfde manier blijft compenseren bij stakingen. De spoorvervoerder evalueert de regeling die daarvoor is opgezet, staat in het jaarverslag van het bedrijf. Nu vergoedt de NS reizigers voor hun kosten voor vervangend vervoer, tot een maximum van 25 euro, of hun treinkaartje als ritten uitvallen door een staking.
14 minuten geleden
EINDHOVEN (ANP) - De dieselprijs in Nederland heeft een recordhoogte bereikt door de oorlog in het Midden-Oosten, berekende consumentencollectief UnitedConsumers. De landelijke adviesprijs is gestegen naar 2,375 euro per liter.
21 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Universal Music Group (UMG) behoorde vrijdag tot de dalers op de Amsterdamse beurs na publicatie van de resultaten. Het platenbedrijf achter popsterren als Billie Eilish, Taylor Swift en Harry Styles liet tevens weten de plannen voor een beursgang in de Verenigde Staten op te schorten vanwege "te veel onzekerheid op de markt". Zo zorgt de oorlog in Iran voor veel tumult op de beurzen. Ook het handelsbeleid van de Amerikaanse president Donald Trump zorgt voor onzekerheid.
1 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP/RTR) - De grote Deense rederij Maersk schort twee containerdiensten via het Midden-Oosten tijdelijk op vanwege de oorlog in de regio en de onveilige situatie voor de scheepvaart. Volgens Maersk gaat het om een voorzorgsmaatregel om de veiligheid van bemanningen en schepen te garanderen.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Gasunie heeft vorig jaar "fors" geïnvesteerd in de energie-infrastructuur van Nederland. Met investeringen in de gasinfrastructuur en de capaciteit voor vloeibaar gas (LNG) wil het de energiezekerheid en weerbaarheid vergroten. Terwijl investeringen in nieuwe infrastructuur voor waterstof en CO2-transport en -opslag moeten bijdragen aan de energietransitie.
1 uur geleden
FRANKFURT (ANP/DPA) - Luchtvaartmaatschappij Eurowings, onderdeel van Lufthansa, stuurt een vliegtuig naar het Midden-Oosten om gestrande Duitse toeristen terug te vliegen. Het gaat om ongeveer 150 toeristen die worden opgehaald in de Saudische hoofdstad Riyad en dan worden overgebracht naar Keulen.
2 uur geleden
KEULEN (ANP) - Lufthansa heeft vorig jaar een recordomzet geboekt en een hogere operationele winst behaald. Over 2026 is het Duitse luchtvaartconcern onzekerder geworden door de oorlog in en rond Iran, die voor een sterke stijging van de olieprijzen heeft gezorgd.
2 uur geleden