CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York gingen vrijdag opnieuw fors omlaag. Het sentiment onder beleggers op Wall Street bleef negatief door zorgen over de oorlog in het Midden-Oosten, ondanks de verlenging van de pauze van de Amerikaanse aanvallen op Iraanse energiefaciliteiten tot 6 april. Tegelijkertijd bleven de olieprijzen sterk stijgen.
11 uur geleden
FRANKFURT (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Duitsland kan steenkolencentrales langer in bedrijf houden als de energieprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten nog langer hoog blijven. Dat heeft de Duitse bondskanselier Friedrich Merz vrijdag gezegd. Duitsland heeft een doelstelling om uiterlijk in 2038 helemaal te stoppen met kolencentrales. Maar door de oorlog zijn de gasprijzen sterk gestegen en kolencentrales kunnen helpen om het gasverbruik te drukken.
13 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Amsterdamse AEX-index is vrijdag opnieuw met verlies gesloten door zorgen bij beleggers over de oorlog in het Midden-Oosten en de economische schade door het conflict. De olieprijzen gingen juist weer verder omhoog ondanks het besluit van de Amerikaanse president Donald Trump om de staking van de aanvallen op Iraanse energiefaciliteiten met tien dagen te verlengen tot 6 april.
14 uur geleden
BRUSSEL (ANP/AFP) - De economische groei van de Europese Unie wordt geraakt door de oorlog in het Midden-Oosten. Maar de impact hangt wel af van de duur en omvang van het conflict, zei Eurocommissaris Valdis Dombrovskis (Economie) vrijdag. Ook zal de inflatie aangejaagd worden doordat de energieprijzen hard zijn gestegen door de oorlog, aldus Dombrovskis.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Consumentenbond vindt de claim van Jumbo dat het de laagste paasprijzen van Nederland heeft "te kort door de bocht". Volgens de Consumentenbond kiest de winkelketen zelf gunstig geprijsde producten, maakt vergelijkingsfouten en verstopt het de kleine lettertjes. Jumbo is van mening dat de campagne "goed onderbouwd" is.
17 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De beurzen in New York gingen vrijdag verder omlaag na de zware koersverliezen een dag eerder. Het besluit van de Amerikaanse president Donald Trump om de deadline voor de aanvallen op Iraanse energievoorzieningen met tien dagen te verlengen tot 6 april, maakte weinig indruk op beleggers. De verlenging geeft meer tijd voor gesprekken met Iran, die volgens Trump "zeer goed verlopen".
18 uur geleden
AALSMEER (ANP) - Royal FloraHolland merkt nog geen grote impact op de import van bloemen als gevolg van de oorlog in het Midden-Oosten. Het grootste deel van de import van de bloemenveiling komt vanuit Afrika en dat verloopt deels via het Midden-Oosten, maar grote gevolgen blijven uit. 's Werelds grootste sierteeltmarktplaats verwacht dit jaar dan ook opnieuw zwarte cijfers te schrijven.
18 uur geleden