CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
UTRECHT (ANP) - Ongeveer 52.000 mensen hebben zaterdag een koopwoning bezichtigd tijdens de Open Huizen Dag van makelaarsorganisatie NVM. Dat zijn er meer dan tijdens de vorige editie in oktober. Toen bekeken 45.000 mensen een huis.
14 uur geleden
YAOUNDÉ (ANP) - Wereldwijde afspraken om geen invoerheffingen in te voeren voor digitale handel worden mogelijk verlengd. Binnen de Wereldhandelsorganisatie (WTO) is de afspraak dat "elektronische transmissies", zoals downloads of digitale diensten, niet te maken mogen krijgen met importheffingen. India verzette zich aanvankelijk tegen een verlenging van die overeenkomst, maar laat zijn bezwaren op de WTO-top in Kameroen mogelijk vallen.
16 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP) - De werkzaamheden in de haven van Salalah in Oman liggen ongeveer 48 uur stil na een aanval zaterdagochtend, verwacht Maersk. De haven werd geëvacueerd na een "veiligheidsincident" dat schade heeft veroorzaakt aan een hijskraan. Volgens Maersk waren drones betrokken bij de aanval en werden explosies gemeld.
16 uur geleden
YAOUNDÉ (ANP/RTR) - De Eurocommissaris voor Handel zegt een "zeer positief" gesprek met de Amerikaanse handelsgezant Jamieson Greer te hebben gehad. Ze spraken onder andere over toegang tot kritieke mineralen en importheffingen, zei Maroš Šefčovič bij een top van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) in Kameroen. De ontmoeting volgt enkele dagen op de goedkeuring van het Europees Parlement voor de handelsdeal die de VS en de Europese Commissie de afgelopen zomer sloten.
17 uur geleden
URK (ANP) - Als de brandstofprijzen voor kottervissers hoog blijven, vaart binnenkort bijna niemand van de Nederlandse kottervloot nog uit. De hoge dieselkosten maken het vrijwel onmogelijk om geld te verdienen aan de gevangen vis, waarschuwt de Nederlandse Vissersbond.
18 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York gingen vrijdag opnieuw fors omlaag. Het sentiment onder beleggers op Wall Street bleef negatief door zorgen over de oorlog in het Midden-Oosten, ondanks de verlenging van de pauze van de Amerikaanse aanvallen op Iraanse energiefaciliteiten tot 6 april. Tegelijkertijd bleven de olieprijzen sterk stijgen.
1 dag geleden
FRANKFURT (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Duitsland kan steenkolencentrales langer in bedrijf houden als de energieprijzen door de oorlog in het Midden-Oosten nog langer hoog blijven. Dat heeft de Duitse bondskanselier Friedrich Merz vrijdag gezegd. Duitsland heeft een doelstelling om uiterlijk in 2038 helemaal te stoppen met kolencentrales. Maar door de oorlog zijn de gasprijzen sterk gestegen en kolencentrales kunnen helpen om het gasverbruik te drukken.
1 dag geleden