CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
PARIJS (ANP/AFP) - Franse aanklagers vermoeden dat Elon Musk seksueel getinte deepfakes op socialemediaplatform X heeft aangemoedigd om de waarde van zijn bedrijf "kunstmatig" op te drijven. Dat hebben ze laten weten aan Amerikaanse autoriteiten, werd zaterdag bekendgemaakt.
13 uur geleden
SAN FRANCISCO (ANP/BLOOMBERG) - ChatGPT-moederbedrijf OpenAI heeft plannen om het aantal medewerkers dit jaar bijna te verdubbelen. Op die manier hoopt de Amerikaanse pionier op het gebied van kunstmatige intelligentie (AI) concurrentie van bedrijven als Anthropic en Google het hoofd te bieden, schrijft zakenkrant Financial Times op basis van ingewijden.
14 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - De prijzen aan de pomp in Nederland zijn zaterdag verder omhooggegaan door de aanhoudende oorlog in het Midden-Oosten. De gemiddelde adviesprijs voor een liter diesel nadert inmiddels de 2,70 euro, blijkt uit gegevens van consumentencollectief UnitedConsumers.
16 uur geleden
NEW DELHI (ANP) - De Iraanse marine heeft vorige week een Indiase tanker met vloeibaar petroleumgas door de Straat van Hormuz begeleid. Dit gebeurde via een vooraf goedgekeurde route na diplomatiek overleg met de Indiase overheid. Dit meldt persbureau Bloomberg op basis van een anonieme officier aan boord van het schip.
17 uur geleden
BRUSSEL (ANP/RTR) - De Europese Commissie heeft EU-lidstaten opgeroepen om hun doelstellingen voor gasvoorraden te verlagen en niet te haasten met het aanvullen van hun uitgeputte reserves. Dat zou de vraag naar gas wat kunnen temperen nu brandstof erg duur is door de Iranoorlog, meldt de Financial Times zaterdag.
19 uur geleden
LOS GATOS (ANP/BLOOMBERG) - Netflix verwacht zaterdag wereldwijd miljoenen kijkers te trekken met een grootschalige livestream rond de comeback van de populaire K-popgroep BTS. Het evenement, de eerste show van de groep in jaren, past in de strategie van het Amerikaanse bedrijf om sterker in te zetten op live-evenementen.
20 uur geleden
CHICAGO (ANP/DPA/BELGA/RTR) - United Airlines schrapt veel vluchten die door de flinke stijging van de brandstofprijzen onrendabel zijn geworden. Op korte termijn wil de Amerikaanse luchtvaartmaatschappij zijn capaciteit met ongeveer 5 procent verminderen, heeft topman Scott Kirby aangekondigd.
21 uur geleden