CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
GRONINGEN (ANP) - Gasunie voorziet hogere gasprijzen omdat de Straat van Hormuz vrijwel afgesloten lijkt voor grote schepen. Deze zeestraat is een heel belangrijke doorvoerroute voor de aanvoer en doorvoer van olie en gas, maar door de aanvallen rond Iran varen veel schepen er niet meer doorheen. Daardoor kunnen ladingen vloeibaar gas (lng) uit Qatar bijvoorbeeld tijdelijk niet naar Europa worden verscheept.
2 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP/AFP/RTR) - Enkele grote scheepvaartconcerns mijden om de onrust in het Midden-Oosten niet alleen de Straat van Hormuz, maar hebben ook besloten om niet meer door het Suezkanaal te varen. Zondag kondigde onder meer het Deense Maersk aan tot nader order alle schepen tussen Europa en Azië weer om Afrika te laten gaan. Daardoor kunnen de levertijden van allerlei producten oplopen, want de reis via Kaap de Goede Hoop kan tot wel twee weken langer duren.
2 uur geleden
LONDEN (ANP/BLOOMBERG) - Bitcoin en andere cryptomunten herstelden zondag in waarde, na de uitverkoop zaterdag toen het eerste nieuws over de aanvallen op Iran bekend werd. Deskundigen zien hierin een teken dat de cryptomarkten verder kijken dan de onrust in Iran en zich weer meer laten leiden door het grotere economische plaatje.
3 uur geleden
WENEN (ANP/BLOOMBERG/AFP/AFP/BELGA) - De olielanden van oliekartel OPEC+ gaan de oliekraan volgende maand extra opendraaien, nu de olieprijzen flink dreigen op te lopen door de aanvallen op Iran. Dat hebben de landen zondag besloten. Toch voorkomt deze stap waarschijnlijk niet dat olie komende dagen duurder wordt. Automobilisten moeten aan de pomp rekening houden met een prijsstijging van benzine van meerdere centen, denkt econoom Rico Luman van ING.
4 uur geleden
BUNNIK (ANP) - In Nederland zijn vorige maand bijna een vijfde minder nieuwe personenauto's verkocht dan een jaar eerder. Daarmee houdt de dalende lijn in de autoverkopen van januari aan, constateren brancheorganisaties BOVAG en RAI Vereniging.
5 uur geleden
DUBAI (ANP/RTR/AFP) - Het wereldwijde luchtverkeer wordt zondag opnieuw zwaar verstoord omdat grote luchthavens in het Midden-Oosten, waaronder Dubai, door aanhoudende luchtaanvallen gesloten blijven. Vluchtenwebsite FlightAware meldde dat zondagochtend rond 11.00 uur Nederlandse tijd wereldwijd meer dan 6700 vluchten waren vertraagd en 1900 geannuleerd. Zaterdag ging het ook al om vele duizenden vertragingen en annuleringen.
5 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De Koninklijke Vereniging van Nederlandse Reders (KVNR) maakt zich zorgen over de tientallen schepen onder Nederlandse vlag en van Nederlandse reders die op dit moment in de Perzische Golf zijn. Volgens KVNR-directeur Annet Koster kunnen de schepen na de aanvallen op Iran en vergeldingsacties van dat land nu niet of heel moeilijk weg uit het gebied.
6 uur geleden