CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
DE MEERN (ANP) - Na een zwakke start is het aantal hypotheekaanvragen in het eerste kwartaal van dit jaar toch gestegen. Dat komt vooral door een sterke piek in de laatste weken van maart, meldt het Hypotheken Data Netwerk (HDN). Volgens de organisatie kwamen in totaal ruim 146.800 aanvragen binnen, 3,3 procent meer dan een jaar eerder.
14 minuten geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen op Wall Street in New York zijn met aanzienlijke winsten de handel uitgegaan. Beleggers reageerden overwegend opgelucht op het staakt-het-vuren van twee weken dat de Verenigde Staten, Israël en Iran hadden aangekondigd. Energieprijzen daalden juist stevig dankzij de hoop op een einde aan de blokkade van de Straat van Hormuz.
8 uur geleden
FRANKFURT (ANP/DPA) - Cabinepersoneel van Lufthansa is opgeroepen om vrijdag te staken in Duitsland. Het is de bedoeling dat personeel voor vluchten vanaf de luchthavens van Frankfurt en München bijna de hele dag het werk neerlegt, kondigde vakbond Ufo aan. Dat zijn twee belangrijke knooppunten voor de Duitse luchtvaartmaatschappij, waardoor veel vluchten dreigen uit te vallen.
10 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Wereldwijde prijzen voor voedsel zullen stijgen door de Iranoorlog. Dat raakt vooral kwetsbare mensen in de armste landen, waarschuwen het Internationaal Monetair Fonds (IMF), de Wereldbank en het Wereldvoedselprogramma.
10 uur geleden
ZAANDAM (ANP) - De top van Ahold Delhaize heeft vanaf dit jaar zicht op hogere beloningen. Een grote meerderheid van de aandeelhouders van het moederbedrijf van Albert Heijn, Etos, Gall & Gall en bol stemde woensdag tijdens de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering in met het voorgestelde nieuwe beloningsbeleid voor topbestuurders.
12 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De aandelenbeurs in Amsterdam is met een forse winst gesloten. Ook de graadmeters van andere Europese beurzen eindigden aanzienlijk hoger, wat wijst op opluchting onder beleggers over de aankondiging van een staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran.
12 uur geleden
ZAANDAM (ANP) - De topmensen van Ahold Delhaize, het moederbedrijf van onder meer Albert Heijn, hebben woensdag tijdens de jaarlijkse aandeelhoudersvergadering opnieuw kritische vragen gekregen over onderwerpen als klimaatdoelen en het nieuwe beloningsbeleid voor het bestuur. Zo wees Winnie Oussoren, voorzitter van Milieudefensie Jong, erop dat de maximale beloning voor topman Frans Muller met het nieuwe beloningsbeleid kan uitkomen op 12,5 miljoen euro. "Vindt u dat u een hogere bonus verdient terwijl u faalt in uw verantwoordelijkheid om de bijdrage van Ahold aan de klimaatcrisis te verkleinen?", vroeg ze aan de topman.
13 uur geleden