CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
HOUSTON (ANP/BLOOMBERG) - Europa krijgt binnenkort te maken met dezelfde verstoring in de aanvoer van brandstoffen die landen in Azië al raakt, meent Shell-topman Wael Sawan. Door de oorlog in het Midden-Oosten en de afsluiting van de Straat van Hormuz kunnen Golfstaten veel moeilijker hun olie en gas exporteren. Dit leidde onder andere in de Filipijnen, India, Cambodja en Myanmar al tot schaarste aan olie of gas.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Europese aandelenmarkten gingen dinsdag verder omhoog, ondanks opnieuw fors oplopende olieprijzen. De aanhoudende onrust rond de oorlog in het Midden-Oosten drukte wel op het sentiment, omdat beleggers vrezen dat het conflict het wereldwijde energieprobleem zal verergeren.
3 uur geleden
AMSTELVEEN (ANP/BLOOMBERG) - Cacao- en katoenboeren in West-Afrika zullen kampen met mesttekorten door de aanhoudende oorlog in het Midden-Oosten, waarschuwt ETG, een van de belangrijkste handelaren in landbouwgrondstoffen in de regio. Met de sluiting van de Straat van Hormuz worden de leveringen van meststoffen uit het Midden-Oosten verhinderd, waardoor de mestprijs stijgt.
4 uur geleden
CARY (ANP) - Epic Games ontslaat meer dan 1000 van de ruim 4500 werknemers. Volgens het gamebedrijf achter Fortnite is het massaontslag nodig om geldproblemen te voorkomen.
4 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - Het hoofdkantoor van Edmond de Rothschild is vrijdag door het Franse bureau voor Corruptie en Financiële Misdaden doorzocht, meldt persbureau AFP. De doorzoeking is onderdeel van een onderzoek naar de banden tussen de Franse diplomaat Fabrice Aidan en zedendelinquent Jeffrey Epstein.
4 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Voorlichtingsinstituut Nibud roept de overheid op om "op tijd na te denken" over gerichte maatregelen om huishoudens te ondersteunen. Daarmee kan voorkomen worden dat de mensen die het minst te besteden hebben in de knel komen, stelt het Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting.
5 uur geleden
DOA (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Olie- en gasconcern QatarEnergy heeft gewaarschuwd dat het door overmacht afspraken uit een aantal lng-contracten niet kan nakomen door schade na aanvallen. Het gaat om langetermijncontracten die het Qatarese staatsbedrijf heeft met klanten in Italië, België, Zuid-Korea en China.
5 uur geleden