CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse economie is in het eerste kwartaal met 0,1 procent gegroeid ten opzichte van een kwartaal eerder. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) donderdag op basis van een eerste berekening. De Nederlandse economie groeide daarmee aanzienlijk minder sterk dan in voorgaande kwartalen, vooral door een daling van de export. De impact van de Iranoorlog lijkt vooralsnog beperkt.
34 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - The Magnum Ice Cream Company heeft in het eerste kwartaal iets meer ijsjes verkocht. Daarmee kende de van Unilever afgesplitste ijstak volgens topman Peter Ter Kulve "een bemoedigende start van 2026".
40 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - ING behoorde donderdag tot de winnaars op de Amsterdamse beurs. De bank boekte in het eerste kwartaal van 2026 meer winst. Volgens topman Steven van Rijswijk gaat het goed met ING, ondanks de geopolitieke en macro-economische onzekerheid. Om aandeelhouders te belonen, gaat de bank voor 1 miljard euro aan eigen aandelen inkopen. Het aandeel steeg daarop 1,9 procent.
46 minuten geleden
LUXEMBURG (ANP/BLOOMBERG) - ArcelorMittal heeft in het eerste kwartaal van 2026 meer winst geboekt dan verwacht. Ook de omzet liet een groei zien. Topman Aditya Mittal van het grootste staalconcern van Europa sprak van "veerkrachtige prestaties, ondanks de onrustige situatie in het Midden-Oosten".
58 minuten geleden
LONDEN (ANP) - De Britse verzorgings- en voedingsmiddelenproducent Unilever heeft in het eerste kwartaal van dit jaar meer omzet behaald, vooral door sterke verkopen van huishoudelijke producten en beautymerken zoals Dove en Vaseline. Unilever heeft het in Europa nog wel altijd moeilijk, waar de omzet is gedaald.
1 uur geleden
PARIJS (ANP) - De Franse economie is in het eerste kwartaal niet gegroeid, volgt uit cijfers van het Franse statistiekbureau Insee. Het bruto binnenlands product van Frankrijk bleef in de eerste drie maanden van 2026 onveranderd ten opzichte van een kwartaal eerder. Een zwakke binnenlandse vraag en buitenlandse handel drukten op het groeicijfer van Frankrijk.
1 uur geleden
SEOUL (ANP/BLOOMBERG) - Samsung Electronics heeft in het eerste kwartaal van 2026 recordresultaten behaald. Vooral de chipdivisie van het Zuid-Koreaanse tech- en elektronicaconcern liet een forse groei zien door de aanhoudende grote vraag naar geheugenchips die de ontwikkeling van kunstmatige intelligentie ondersteunen.
1 uur geleden