CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
HAMBURG (ANP) - Andere grote rederijen kiezen er voorlopig niet voor om weer via het Suezkanaal te varen. Maersk maakte donderdag bekend wel terug te keren. Hapag-Lloyd en ONE laten desgevraagd weten de situatie te monitoren, maar voorlopig de vaarweg te blijven mijden.
30 minuten geleden
TERNEUZEN (ANP) - De overslag in de havens van Vlissingen, Terneuzen en Gent is vorig jaar licht toegenomen. De havens in het overkoepelende North Sea Port noteerden een goederenoverslag via de zeevaart van 67 miljoen ton, een stijging van 0,4 procent. Dat is het gevolg van een sterk laatste kwartaal met veel ijzererts.
39 minuten geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De BBC is van plan voor het eerst programma's te produceren voor YouTube, het videoplatform van het Amerikaanse internetconcern Google. Dat meldt zakenkrant Financial Times op basis van bronnen. De Britse publieke omroep hoopt hiermee meer inkomsten binnen te halen nu steeds meer kijkers overstappen op streamingdiensten.
1 uur geleden
STOCKHOLM (ANP) - TikTok zegt binnenkort nieuwe technologie te gebruiken om de leeftijd van gebruikers in Europa te controleren, onder andere op basis van geposte video's. Formeel is de socialemedia-app bedoeld voor mensen die ouder zijn dan 13, maar jongere gebruikers maken toch vaak een account aan.
1 uur geleden
BEIJING (ANP/BLOOMBERG/AFP) - China en Canada zijn overeengekomen om een aantal importheffingen te verlagen. Dat meldt de Canadese premier Mark Carney, die deze week in Beijing is. Onder andere Canadees koolzaad en Chinese auto's vallen onder de deal.
1 uur geleden
TOKIO (ANP/RTR) - Japan is het volgende land dat een onderzoek instelt naar Grok, de chatbot van Elon Musk. Dat maakte de Japanse regering vrijdag bekend. Grok ligt onder vuur omdat het op verzoek seksueel getinte afbeeldingen genereert met kunstmatige intelligentie, ook van minderjarigen.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op het Damrak liet vrijdag weinig beweging zien. Beleggers deden het rustig aan na de sterke opmars een dag eerder, waarbij de Amsterdamse hoofdindex voor het eerst in de geschiedenis tot boven de 1000 punten wist te klimmen. Vooral sterke koerswinsten van de chipbedrijven ASML, Besi en ASMI hielpen de AEX deze historische mijlpaal te behalen. De Nederlandse chipbedrijven lieten nu een gemengd beeld zien.
2 uur geleden