CPB betwijfelt of nieuwe kabinet vele miljarden wel kan uitgeven
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet wil de komende jaren miljarden spenderen om Nederland verder vooruit te helpen, maar het is de vraag of dit allemaal binnen de kabinetsperiode gaat lukken. Het Centraal Planbureau (CPB) wijst in een doorrekening van het coalitieakkoord op de grote krapte op de arbeidsmarkt. Je kunt dan wel veel extra overheidsuitgaven plannen, maar het zal heel lastig worden om genoeg geschikt personeel te vinden om alles uit te voeren.
De belangrijke adviseur van het kabinet houdt er daarom rekening mee dat niet alle geplande middelen binnen de kabinetsperiode kunnen worden besteed. Dit speelt met name voor de plannen op het gebied van infrastructuur, defensie en voor de woningbouw.
Het CPB waarschuwt daarnaast dat de grote omvang van het pakket negatieve bijeffecten kan hebben. Het risico bestaat dat extra overheidsuitgaven eerder de lonen en prijzen zullen aanjagen dan de economische activiteit, geven de rekenmeesters bijvoorbeeld aan. En dat terwijl de inflatie de laatste tijd al erg hoog is.
Verwachting
Ook zouden de financiële lasten voor toekomstige generaties fors toenemen, doordat de staatsschuld de komende decennia hard kan oplopen. Daarbij speelt mee dat het CPB denkt dat bepaalde zaken, anders dan het kabinet aanneemt, structureel op de kosten kunnen blijven drukken. Van een aantal bezuinigingen in de zorg vindt het CPB dat er nog extra maatregelen nodig zijn om ook daadwerkelijk voor een bezuiniging te zorgen.
Over de gehele linie zal de economie door de gemaakte plannen wel harder groeien dan anders het geval zou zijn geweest. Daarbij is de verwachting dat de werkgelegenheid bij de overheid en in het onderwijs zal toenemen, en dat de werkloosheid zal dalen. Op de langere termijn zou het coalitieakkoord leiden tot een lichte daling van de structurele werkgelegenheid, maar ook tot een iets gelijkere inkomensverdeling. Het nieuwe beleid zou er verder voor zorgen dat de lichte afname van de koopkracht van huishoudens wat wordt gecompenseerd.
Anders dan in het verleden hebben de coalitiepartijen hun plannen niet op voorhand laten doorrekenen door het CPB, ook omdat niet alle maatregelen al tot in detail zijn uitgewerkt. Dat zou meer ruimte moeten bieden aan bewindslieden en aan de Tweede Kamer om hun stempel te drukken op het beleid. Maar de Tweede Kamer nam daar geen genoegen mee en vroeg formateur Mark Rutte om toch een doorrekening te laten maken, nog voor het debat over de regeringsverklaring. Dat staat voor volgende week dinsdag en woensdag op de agenda.
Meer uit Financieel
WASHINGTON (ANP/BLOOMBERG) - De Amerikaanse regering is van plan nog meer belangen te nemen in bedrijven die actief zijn met belangrijke grondstoffen om zo de afhankelijkheid van China bij die grondstoffen tegen te gaan. Het gaat bijvoorbeeld om zink, kobalt, nikkel, lithium en koper die van groot belang zijn voor de industrie en defensiesector.
28 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De AEX-index op de aandelenbeurs in Amsterdam is donderdag met een kleine min gesloten na de plus een dag eerder. Zorgtechnologieconcern Philips was de grootste daler bij de hoofdfondsen op het Damrak en zorgde voor koersdruk op de hoofdindex.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Albert Heijn heeft consumenten misleid met vage duurzaamheidsclaims op zuivelverpakkingen van zijn huismerk en moet ze aanpassen. Dat maakte de Reclame Code Commissie (RCC) donderdag bekend na een klacht van Wakker Dier.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Salesforce behoorde donderdag tot de winnaars op de beurzen in New York. Het softwareconcern boekte afgelopen kwartaal meer winst dan verwacht. Ook verhoogde het bedrijf de omzetverwachting voor het hele jaar. Het aandeel Salesforce, dat deel uitmaakt van de Dow-Jonesindex, steeg licht.
5 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Het duurt tot 2027 voordat het aantal grondafhandelaren op Schiphol is teruggebracht naar drie, in plaats van de huidige zes. Dat maakte de luchthaven bekend bij het begin van de aanbesteding voor bedrijven die verantwoordelijk worden voor de bagageafhandeling en werkzaamheden rond vliegtuigen. Het is al jaren de wens van de politiek en Schiphol om het aantal afhandelaren te beperken.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Nederlandse economie groeit voorlopig door ondanks de handelsstrijd van Donald Trump en andere geopolitieke spanningen, voorspellen economen van ING. Voor 2026 voorzien zij daarbij een stevige koopkrachtstijging, al blijft de consument voorzichtig en wachten grote dossiers als het overvolle stroomnet en de stikstofproblematiek nog altijd op aanpak.
8 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Brussel heeft een onderzoek geopend naar Meta's beleid rondom AI-functies in WhatsApp. De Europese Commissie gaat beoordelen of het Amerikaanse techbedrijf mogelijk in strijd handelt met Europese mededingingsregels door het concurrerende bedrijven moeilijker te maken om klanten via WhatsApp te bereiken.
9 uur geleden