Commissie: steun rebellen Syrië kwam niet bij jihadisten
DEN HAAG (ANP) - Nederlandse steun aan rebellengroepen in Syrië tussen 2015 en 2018 is niet terechtgekomen bij jihadisten of terroristen, schrijft de commissie onder leiding van generaal-majoor buiten dienst Patrick Cammaert die het zogenoemde NLA-programma heeft onderzocht. Daarvoor zijn geen aanwijzingen gevonden, maar het is ook niet uit te sluiten.
Wel zijn "grote risico's" genomen met het hulpprogramma. Buitenlandse Zaken nam veelal genoegen met beloftes van gesteunde groepen dat ze het oorlogsrecht naleefden en geen mensenrechten schonden. Voor informatie over deze groepen in Syrië was het kabinet vrijwel volledig afhankelijk van bondgenoten en organisaties die de steun uitvoerden.
Het kabinet verklaarde "gematigde" rebellen te gaan steunen. Maar de criteria die Buitenlandse Zaken opstelde waren niet erg realistisch, aldus het rapport. Bij strikte toepassing van de criteria zou volgens de commissie geen enkele groep in aanmerking zijn gekomen voor steun. Het ministerie had "slechts beperkt zicht" op de gesteunde groeperingen die vochten tegen het regeringsleger, maar soms ook tegen elkaar.
Hulp
Verder oordeelt de commissie dat de hulp "volgens geldend internationaal recht strijdig is met het non-interventiebeginsel". Er lag geen VN-resolutie aan de hulp ten grondslag en er was ook geen uitnodiging van de Syrische overheid. Ook zouden sommige onderdelen van de steun "op beperkte schaal de ondergrens overschrijden van het geweldverbod".
De Tweede Kamer werd maar "zeer beperkt" actief geïnformeerd over de operatie, concluderen de onderzoekers. De informatie die de Kamer kreeg was "abstract en algemeen". Risico's werden niet concreet gemaakt en "soms bewust klein gehouden", zegt Cammaert. Verder stelt de commissie dat het verklaren van informatie tot staatsgeheim niet goed geregeld is en "hiermee een bedreiging is voor de parlementaire controle".
De zaak kwam aan het rollen door berichtgeving van Trouw en Nieuwsuur. Uit rechtbankstukken bleek dat de steun ook ging naar groepen die door het Openbaar Ministerie (OM) werden omschreven als een "criminele organisatie met terroristisch oogmerk". De commissie heeft niet specifiek naar deze groepering gekeken.
Steun rebellengroepen
Het kabinet steunde naar eigen zeggen in die jaren 22 zogenaamd gematigde rebellengroepen in Syrië. De namen van deze groepen blijven geheim. Volgens Cammaert blijft onduidelijk hoeveel groepen zijn gesteund. Het kunnen er 19 zijn, maar ook 25. Voor de hulp werd ruim 27 miljoen euro uitgetrokken. Het ging niet om wapens maar om zaken als pick-uptrucks, communicatieapparatuur, tenten en nachtkijkers.
Het onderzoek kwam er op aandringen vorig jaar van de Tweede Kamer. Het toenmalige demissionaire kabinet zag er niks in. Het zou volgens premier Mark Rutte destijds geen nieuws opleveren en het zou tot spanningen kunnen leiden met bondgenoten. Het kabinet gaf toen wel toe dat niet alles goed is verlopen met het programma dat met ruime steun van de Kamer was goedgekeurd. Het kabinet hoopte met het programma te voorkomen dat de gematigde oppositie zou marginaliseren.
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - Trainer Giovanni van Bronckhorst baalde dat de thuiswedstrijd tussen Feyenoord en Internazionale (0-3) ruim een minuut werd onderbroken omdat er vuurwerk op het veld was beland. "Dat hoort natuurlijk niet en zal wel weer een boete worden", zei hij in de perskamer van De Kuip.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De politie heeft dinsdagavond twee aanhoudingen verricht voor het afsteken van vuurwerk dat op het veld van de Kuip belandde. Feyenoord speelde tegen Internazionale in de Champions League. Tijdens de wedstrijd werd er vuurwerk van buiten het stadion afgeschoten. Dat kwam voor het doel terecht en veroorzaakte veel rook.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De overheid is de afgelopen jaren onbetrouwbaar geweest voor boeren, concludeert de Nationale ombudsman na een onderzoek onder de beroepsgroep. Plannen werden steeds aangepast, ingetrokken of uitgesteld, en belangrijke besluiten bleven lang onzeker. "Deze onbetrouwbaarheid heeft de afgelopen jaren geleid tot stilstand en gebrek aan toekomstperspectief voor boeren."
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De 35-jarige man die maandagavond zwaargewond raakte bij een schietpartij in Rotterdam is buiten levensgevaar, meldt de politie. De man heeft geen vaste woon- of verblijfplaats en is zelf verdachte in het onderzoek naar de dodelijke schietpartij. Die vond plaats in een auto in de Rotterdamse woonwijk Oosterflank. Een 36-jarige man uit Dordrecht kwam om het leven.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het herziene stikstofpakket is op belangrijke onderdelen "minder slecht, maar nog lang niet goed genoeg". Dat zegt Ger Koopmans, voorzitter van land- en tuinbouworganisatie LTO in reactie op de stikstofbrieven die de landbouwminister naar de Tweede Kamer heeft gestuurd. Volgens LTO is de onzekerheid waar boeren de voorbije maanden in leefden met deze brieven niet weggenomen.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het bijgewerkte kabinetsplan voor stikstofreductie en natuurherstel roept wisselende reacties op bij natuur- en milieuorganisaties. Milieudefensie is ronduit negatief over de aanpassingen, die volgens de organisatie leiden tot de "valse hoop" onder boeren dat "echte verandering niet nodig is". Natuurmonumenten ziet juist "een belangrijke volgende stap in het oplossen van het stikstofprobleem".
8 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Kindermisbruik wordt in de hele EU strenger bestraft. Het gaat om zowel fysiek, online als door AI gegenereerd kindermisbruik. Alle EU-landen moeten dezelfde minimale straffen opleggen.
8 uur geleden