Commissie: rampzalige situatie Groningers was niet onontkoombaar
ZEERIJP (ANP) - De ontstane situatie waarin Groningers kampen met grote problemen als gevolg van de aardbevingen door gaswinning, kan "met recht betiteld worden als ‘rampzalig’", schrijft de parlementaire enquêtecommissie in haar rapport. Dat de gaswinning is uitgelopen op "ongekend systeemfalen", was niet onontkoombaar: politiek en de oliemaatschappijen hebben door de jaren heen verscheidene belangrijke signalen gemist en genegeerd.
"Was de aardbevingsproblematiek van het begin af aan serieus genomen, dan had veel ellende voorkomen kunnen worden", aldus de commissie, die dan ook spreekt van "nalatigheid jegens de Groningers".
Een eerste gemiste kans om in te grijpen was er al in 1993, aldus de commissie: de Begeleidingscommissie Onderzoek Aardbevingen zag toen het verband tussen de gaswinning en de aardbevingen. Tien jaar later, bij de invoering van de Mijnbouwwet, hadden ook meer waarborgen moeten worden ingebouwd.
Drie kabinetten-Rutte.
Maar de meeste signalen kwamen binnen tussen 2013 en 2018 (het jaar waarop werd aangekondigd dat de gaskraan op termijn dicht zou gaan), tijdens de regeerperiodes van drie kabinetten-Rutte. De commissie noemt als voorbeeld het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) uit januari 2013, waarin de toezichthouder "heel nadrukkelijk" aangeeft dat de winning omlaag moet. Dit gebeurde na de zware beving in 2012 bij Huizinge. Tijdens de openbare verhoren van de parlementaire enquêtecommissie werd al duidelijk dat de ernst en de gevolgen van die beving niet of nauwelijks doordrongen in politiek Den Haag.
De nalatigheid waarover de commissie spreekt, was een gevolg van de stelselmatige onderschatting van de risico’s van bevingen én de mentale belasting op Groningers die steeds te maken kregen met verschillende schadeprocedures. Lange tijd werd ontkend dat gaswinningen tot aardbevingen zouden leiden (de NAM noemde dit "flauwekul"), en later werd de zwaarte van de aardbevingen lang onderschat.
Fundamentele veronachtzaming
Dat was geen toeval, ziet de commissie. De kennis over het Groningenveld is doelbewust beperkt gehouden. Dit is "laakbaar", en is vooral de NAM aan te rekenen, maar de commissie wijst in tweede instantie naar kennispartijen als het KNMI.
Overigens onderschatten niet alleen de overheid en de oliemaatschappijen de problemen in Groningen: "De ernst van de zaak en de fundamentele veronachtzaming van de belangen van Groningers lijken vaak niet door te dringen tot de rest van Nederland." Dat geldt ook voor de landelijke media, hoewel de commissie de oorzaak hiervan niet goed weet te duiden.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De Rijksoverheid zet de komende tijd "geen onomkeerbare stappen" in het traject om afspraken te maken met Tata Steel om te verduurzamen in ruil voor overheidssubsidies. Dat schrijven de betrokken bewindspersonen in een Kamerbrief nadat blijkt dat het OM de staalfabrikant strafrechtelijk vervolgt vanwege luchtvervuiling.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Oud-staatssecretaris Mona Keijzer vindt dat in de coronaperiode "de democratische rechtsstaat gefaald heeft". Dat zei ze uit eigen beweging aan het einde van haar verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona. Commissievoorzitter Daan de Kort wilde haar eigenlijk geen gelegenheid geven voor een slotwoord, maar daar trok zij zich niets van aan.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een breed scala aan instanties die zich bezighouden met de veiligheid van kinderen en gezinnen gaan meer met elkaar samenwerken. Op die manier moeten kinderen in een onveilige (thuis)situatie beter geholpen kunnen worden. Over de intensievere samenwerking zijn afspraken gemaakt door onder andere jeugdzorginstellingen, Veilig Thuis, gemeenten en de rijksoverheid.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het coronatoegangsbewijs (CTB) waarmee mensen uitstapjes konden maken, rammelde volgens Mona Keijzer "aan alle kanten". Dat zei de oud-staatssecretaris van Economische Zaken tijdens haar verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Oud-staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken) vond al lang voordat zij in september 2021 als dwarsligger uit het kabinet werd gezet dat de maatregelen tegen het coronavirus veel te ver gingen. Zij noemde in een verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona met name de beperking die eind 2020 werd gesteld aan het aantal aanwezigen bij uitvaarten.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Oud-staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken) vond de maatregelen tegen het coronavirus lang niet altijd navolgbaar. In een verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona sprak zij van "een spiegelhuis van redeneringen". Als voorbeeld noemde zij de toegestane groepsgrootte, die steeds wisselde. "Er was geen touw meer aan vast te knopen."
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Rob Jetten lijkt niet onder de indruk van het dreigement van Donald Trump dat hij alle Amerikaanse troepen kan terugtrekken uit Europa, als de EU niet meewerkt aan zijn ambities om Groenland te controleren. "We hebben de laatste maanden laten zien dat we goed in staat zijn om dit continent zelf te verdedigen", reageerde de premier bij de NAVO-top in Ankara. "Maar natuurlijk, met de hulp van de Amerikanen", voegde hij daar wel aan toe.
16 uur geleden