Commissie: rampzalige situatie Groningers was niet onontkoombaar
ZEERIJP (ANP) - De ontstane situatie waarin Groningers kampen met grote problemen als gevolg van de aardbevingen door gaswinning, kan "met recht betiteld worden als ‘rampzalig’", schrijft de parlementaire enquêtecommissie in haar rapport. Dat de gaswinning is uitgelopen op "ongekend systeemfalen", was niet onontkoombaar: politiek en de oliemaatschappijen hebben door de jaren heen verscheidene belangrijke signalen gemist en genegeerd.
"Was de aardbevingsproblematiek van het begin af aan serieus genomen, dan had veel ellende voorkomen kunnen worden", aldus de commissie, die dan ook spreekt van "nalatigheid jegens de Groningers".
Een eerste gemiste kans om in te grijpen was er al in 1993, aldus de commissie: de Begeleidingscommissie Onderzoek Aardbevingen zag toen het verband tussen de gaswinning en de aardbevingen. Tien jaar later, bij de invoering van de Mijnbouwwet, hadden ook meer waarborgen moeten worden ingebouwd.
Drie kabinetten-Rutte.
Maar de meeste signalen kwamen binnen tussen 2013 en 2018 (het jaar waarop werd aangekondigd dat de gaskraan op termijn dicht zou gaan), tijdens de regeerperiodes van drie kabinetten-Rutte. De commissie noemt als voorbeeld het advies van het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM) uit januari 2013, waarin de toezichthouder "heel nadrukkelijk" aangeeft dat de winning omlaag moet. Dit gebeurde na de zware beving in 2012 bij Huizinge. Tijdens de openbare verhoren van de parlementaire enquêtecommissie werd al duidelijk dat de ernst en de gevolgen van die beving niet of nauwelijks doordrongen in politiek Den Haag.
De nalatigheid waarover de commissie spreekt, was een gevolg van de stelselmatige onderschatting van de risico’s van bevingen én de mentale belasting op Groningers die steeds te maken kregen met verschillende schadeprocedures. Lange tijd werd ontkend dat gaswinningen tot aardbevingen zouden leiden (de NAM noemde dit "flauwekul"), en later werd de zwaarte van de aardbevingen lang onderschat.
Fundamentele veronachtzaming
Dat was geen toeval, ziet de commissie. De kennis over het Groningenveld is doelbewust beperkt gehouden. Dit is "laakbaar", en is vooral de NAM aan te rekenen, maar de commissie wijst in tweede instantie naar kennispartijen als het KNMI.
Overigens onderschatten niet alleen de overheid en de oliemaatschappijen de problemen in Groningen: "De ernst van de zaak en de fundamentele veronachtzaming van de belangen van Groningers lijken vaak niet door te dringen tot de rest van Nederland." Dat geldt ook voor de landelijke media, hoewel de commissie de oorzaak hiervan niet goed weet te duiden.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Net als het Verenigd Koninkrijk moet Nederland rapper Ye (ook bekend als Kanye West) de toegang weigeren, vinden ChristenUnie en CDA. Ye geeft begin juni twee concerten in Arnhem. "Wat mij betreft komt hij ons land niet binnen", zegt Mirjam Bikker (ChristenUnie). "Als dat juridisch kan, heel graag", reageert Tijs van den Brink (CDA).
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten hoopt op terughoudendheid van de Verenigde Staten in de oorlog tegen Iran. De Amerikaanse president Donald Trump dreigt op sociale media dat komende nacht "een hele beschaving" zal worden gedood als de blokkade van de Straat van Hormuz niet wordt opgeheven. "Dat zijn geen behulpzame teksten", vindt de premier.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het UWV maakt te vaak fouten bij het handmatig beoordelen of iemand een werkloosheidsuitkering (WW) krijgt. Dat meldt minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken, D66) op basis van controles door het UWV. Daaruit blijkt dat bij 11 procent van de handmatig gecontroleerde dossiers fouten zijn gemaakt.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als het kabinet afscheid neemt van het plan om de AOW-leeftijd sneller te laten stijgen, "dan liever vandaag dan morgen", zei D66-senator Paul van Meenen in een debat over de regeringsverklaring. Hij keerde zich nog niet helemaal tegen het plan maar verdedigde het ook niet. Wel vindt hij dat iets gedaan moet worden aan de betaalbaarheid van de oudedagsvoorziening.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - GroenLinks-PvdA en JA21 willen dat straffen op femicide zwaarder worden. Songül Mutluer (GL-PvdA) en Ingrid Coenradie (JA21) werken aan een wet om de maximale straf van 25 jaar te verhogen naar 30 jaar of levenslang, bevestigt GroenLinks-PvdA na berichtgeving door RTL.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Na zijn taak als verkenner gaat Ahmed Aboutaleb ook de formatie leiden in Den Haag. Dat verzoek is aan de oud-burgemeester van Rotterdam gedaan en na er een nachtje over geslapen te hebben, neemt hij die opdracht aan, zei Aboutaleb zondag bij het programma WNL Op Zondag.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Hart voor Den Haag, de partij van oud-wethouder Richard de Mos, zou met de Haagse D66 moeten praten over een nieuw college in die stad. Dat adviseert verkenner Ahmed Aboutaleb.
4 dagen geleden