Commissie pleit voor teruggave roofkunst uit ex-koloniën
DEN HAAG (ANP) - De Staat moet voormalig door Nederland gekoloniseerde landen aanbieden geroofde kunst en culturele voorwerpen zonder voorwaarden terug te geven. Dat stelt de Adviescommissie Nationaal Beleidskader Koloniale Collecties in een rapport dat woensdag is overhandigd aan minister Ingrid van Engelshoven van Cultuur.
De commissie werd vorig jaar op verzoek van de minister ingesteld door de Raad voor Cultuur, met als opdracht een advies te formuleren over de omgang met koloniale collecties. Specifiek wilde de minister weten wat ze moet doen met voorwerpen die uit voormalig gekoloniseerde landen werden geroofd. Het gaat om spullen uit de periode vanaf het begin van de zeventiende eeuw, toen Nederlandse schepen voor het eerst richting Azië vertrokken en 1975, toen Suriname onafhankelijk werd. In totaal zijn er honderdduizenden van deze voorwerpen in Nederland. Zo heeft Nederland, op Indonesië zelf na, de grootste collectie van Indonesische cultuurgoederen ter wereld.
In het Rijksmuseum ligt bijvoorbeeld de diamant van Banjarmasin, die zijn naam te danken heeft aan een Indonesische sultan. Nederland kreeg de diamant in handen nadat het in 1859 de macht in het gebied had overgenomen. De diamant wordt ook door het Rijksmuseum zelf aangeduid als "oorlogsbuit".
Verantwoordelijkheid
De adviescommissie vindt dat Nederland "verantwoordelijkheid moet nemen voor zijn koloniale verleden" door te erkennen dat er voorwerpen gestolen zijn. Er moet de landen die vroeger een Nederlandse kolonie waren, waaronder Suriname, Indonesië en de Caribische eilanden, volgens de commissie "onvoorwaardelijke teruggave" worden aangeboden van voorwerpen die onvrijwillig aan Nederland zijn afgestaan.
Voorzitter van de commissie Lilian Gonçalves-Ho Kang You: "Het gaat erom dat ieder mens zijn geschiedenis wil kennen en kunnen doorvertellen aan de hand van zijn erfgoed. Dat dit erfgoed zich vaak buiten de wil van de bevolking niet meer in het eigen land bevindt is een historisch onrecht. Dat onrecht moet worden erkend en er moet bereidheid zijn het zoveel mogelijk te willen herstellen. Daarmee gaat het dus om een moreel onderwerp, dat niet voor niets steeds meer in de belangstelling staat."
Houding
De commissie benadrukt het belang van het "respecteren van de opvattingen en wensen" van deze landen. Nederland moet ervoor waken geen "neokoloniale houding" aan te nemen door enkel vanuit de eigen opvattingen naar het onderwerp te kijken.
Verder wil de commissie dat ook verzoeken van landen die geen Nederlandse kolonie waren en verzoeken over voorwerpen die niet zijn geroofd serieus worden genomen. Er moet een onafhankelijke adviescommissie worden opgericht, die de overheid moet helpen verzoeken te behandelen. Een speciaal op te richten Expertisecentrum Herkomst Koloniale Objecten moet zich focussen op onderzoek naar de herkomst van voorwerpen en het optuigen van een database.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Rondom de situatie van de twee vermiste Nederlanders door de overstromingen in Nepal en China is er niets veranderd, melden het ministerie van Buitenlandse Zaken en de organisatie Namens de Familie dinsdag desgevraagd. Het ministerie biedt nog steeds consulaire bijstand aan nabestaanden "zolang dat nodig is", zegt een woordvoerder.
13 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De ov-staking van komende woensdag gaat niet over het ov, benadrukt staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur en Waterstaat). "De bonden willen met acties graag hun argumenten kracht bijzetten. En dat is hun goed recht", zegt ze in een verklaring. "Maar dit treft mensen die naar bijvoorbeeld werk, familie of school moeten."
24 minuten geleden
HILVERSUM (ANP) - Peter van der Vorst heeft besloten om DPG Media te verlaten. Van der Vorst was sinds 2019 actief als directeur content van RTL Nederland. RTL Nederland werd in 2025 officieel overgenomen door DPG Media, waarna Van der Vorst zich richtte op de samenwerking tussen de Nederlandse en Vlaamse tv-zenders en streamingplatforms.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Judith Tielen (Onderwijs) noemt het verbeteren van de leesvaardigheid van Nederlandse jongeren "een zaak van de lange adem". Ze reageert daarmee op de vaststelling dat 39 procent van de 15-jarigen niet goed genoeg kan lezen en laaggeletterd school dreigt te verlaten.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De leesvaardigheid onder Nederlandse jongeren is opnieuw hard gedaald. Dat blijkt uit het PISA-onderzoek, dat eens per drie jaar wordt uitgevoerd naar de basisvaardigheden van 15-jarige scholieren uit tientallen landen. Het niveau bij natuurwetenschappen en wiskunde bleef nagenoeg gelijk.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Na de Eerste Kamerverkiezingen verlaat Tineke Huizinga de senaatsfractie van de ChristenUnie, die ze sinds 2021 leidt. De politica meldt dat ze het tijd vindt om "deze verantwoordelijkheid over te dragen" na acht jaar in de Eerste Kamer. Het is nog niet bekend wie haar opvolger wordt.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De Pindakaasvloer in het Depot van Museum Boijmans Van Beuningen is na ruim acht weken opgeruimd. Het eerbetoon aan de overleden acteur, schrijver en kunstenaar Wim T. Schippers werd door 48.000 mensen bezocht, meldt het Rotterdamse museum.
2 uur geleden