Commissie: overheid was én is 'blind' voor mensen en hun rechten
DEN HAAG (ANP) - De overheid was, en is nog altijd, blind voor mensen en hun rechten. Een schandaal zoals dat rond de kinderopvangtoeslag, kan daardoor "morgen weer" gebeuren. Tot die conclusie komt de parlementaire enquêtecommissie die het fraudebeleid van de overheid heeft onderzocht.
De leden van de commissie noemen deze vaststelling misschien wel de "meest indringende" uit hun ruim vijfhonderd pagina's tellende rapport, waarin zij bikkelhard oordelen over regering, parlement en rechtspraak. Het toeslagenschandaal "lijkt een unieke gebeurtenis waaruit reeds lessen zijn getrokken", waardoor het zich niet zal herhalen. Maar het onderzoek wijst op het tegendeel: "de blindheid van de overheid voor mens en recht is niet weg". In het rapport concludeert de commissie dat die blindheid zelfs nog steeds "overal binnen de overheid" zit.
Opeenvolgende kabinetten hebben volgens de commissie "verkeerde keuzes" gemaakt bij het ontwerp, de invoering en de uitvoering van wetten op het gebied van sociale zekerheid en toeslagen. Financiële overwegingen hadden de overhand, zonder dat er oog was voor de gevolgen voor mensen. Het parlement verzuimde niet alleen in te grijpen, maar moedigde dit harde fraudebeleid juist aan. De commissie wijt dit ook aan "een verhard politiek en maatschappelijk klimaat".
Gediscrimineerd
Door deze ondoordachte aanpak zijn de grondrechten van burgers, bijvoorbeeld op eerbiediging van hun persoonlijke levenssfeer en gelijke behandeling, met voeten getreden. Ook de rechtspraak kon jarenlang niet voorkomen dat mensen gediscrimineerd werden en voor de kleinste foutjes als fraudeur werden behandeld. "De staatsmachten waren blind voor de gevolgen van beleid en besluitvorming."
De enquêtecommissie zou het "onvergeeflijk" vinden als hier geen lering uit wordt getrokken. In reactie op onthullingen zijn "tal van verbeterprogramma's opgezet", maar er ligt een dieper probleem. "De patronen die dit veroorzaakt hebben, zijn nog steeds aanwezig." En verderop in het rapport: "laat het leed niet voor niets zijn geweest".
De commissie voegt daaraan toe dat veel van haar eigen conclusies niet helemaal nieuw zijn. "Veel is al eerder gezegd, opgeschreven of voor gewaarschuwd", aldus het rapport. Maar "dat maakt het des te erger dat niet is ingegrepen, dat de rechtstaat niet is gerespecteerd, grondrechten zijn geschonden en de menselijke waardigheid van individuen met voeten is getreden". Het "vermorzelen" van mensen had voorkomen kunnen worden als de rechtstaat eerder was versterkt, "zoals al meermaals indringend is aanbevolen".
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De plannen voor het stikstofbeleid van landbouwminister Jaimi van Essen zijn donderdagavond nog niet rond, melden verschillende bronnen rondom de overleggen met het kabinet. Er wordt nog volop overlegd. Waar de heikele punten in die discussie zitten, is bij de ingewijden niet bekend.
47 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat het ongebreideld verzamelen van data door bedrijven online wordt aangepakt. Bedrijven verdienen geld aan het verzamelen en doorverkopen van data die worden verzameld via cookies en accountgegevens.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Coalitiepartijen D66, VVD en CDA zouden het mooi vinden als Moerdijk kan blijven, maar willen dan wel zeker weten dat op een later moment de discussie over het Brabantse dorp niet opnieuw begint. Net als de oppositie is de coalitie ontevreden over het proces.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Meerdere partijen blijven kritisch over het plan van minister Sophie Hermans (VVD) voor het verbeteren van vrouwengezondheid. De gezondheidsminister publiceerde donderdag de uitwerking ervan, maar volgens Lisa Vliegenthart van PRO en Sarah Dobbe ontbreken het geld en de concrete aanpak om de problemen echt aan te pakken.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Progressief Nederland (PRO) wil geen voorkeur uitspreken over de toekomst van Moerdijk. "Die vraag vind ik te makkelijk," zegt Kamerlid Ani Zalinyan als andere Kamerleden van zowel oppositie als coalitie er in een debat over doorvragen. "Het helpt niet om te debatteren over behoud of niet. Dat kunnen we allemaal niet beloven." Het Kamerlid wil wel dat er "snel duidelijkheid" komt over het vervolgproces.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Eelco Eerenberg (Belastingen) noemt geen cijfers over kosten en compensatie voor de gewenste aanpassing van de vermogensbelasting (box 3). De discussie over de inkomstentegenvallers voor de staatskas is volgens de D66-bewindsman "het politieke gesprek van het najaar."
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Kinderombudsvrouw Margrite Kalverboer vindt "zonder twijfel" dat het kabinet tijdens de coronapandemie kinderrechten heeft geschonden, onder meer door de scholen te sluiten. Vooral de argumentatie daarbij verbijsterde haar, zei zij tegen de parlementaire enquêtecommissie corona.
1 dag geleden