Commissie: overheid was én is 'blind' voor mensen en hun rechten
DEN HAAG (ANP) - De overheid was, en is nog altijd, blind voor mensen en hun rechten. Een schandaal zoals dat rond de kinderopvangtoeslag, kan daardoor "morgen weer" gebeuren. Tot die conclusie komt de parlementaire enquêtecommissie die het fraudebeleid van de overheid heeft onderzocht.
De leden van de commissie noemen deze vaststelling misschien wel de "meest indringende" uit hun ruim vijfhonderd pagina's tellende rapport, waarin zij bikkelhard oordelen over regering, parlement en rechtspraak. Het toeslagenschandaal "lijkt een unieke gebeurtenis waaruit reeds lessen zijn getrokken", waardoor het zich niet zal herhalen. Maar het onderzoek wijst op het tegendeel: "de blindheid van de overheid voor mens en recht is niet weg". In het rapport concludeert de commissie dat die blindheid zelfs nog steeds "overal binnen de overheid" zit.
Opeenvolgende kabinetten hebben volgens de commissie "verkeerde keuzes" gemaakt bij het ontwerp, de invoering en de uitvoering van wetten op het gebied van sociale zekerheid en toeslagen. Financiële overwegingen hadden de overhand, zonder dat er oog was voor de gevolgen voor mensen. Het parlement verzuimde niet alleen in te grijpen, maar moedigde dit harde fraudebeleid juist aan. De commissie wijt dit ook aan "een verhard politiek en maatschappelijk klimaat".
Gediscrimineerd
Door deze ondoordachte aanpak zijn de grondrechten van burgers, bijvoorbeeld op eerbiediging van hun persoonlijke levenssfeer en gelijke behandeling, met voeten getreden. Ook de rechtspraak kon jarenlang niet voorkomen dat mensen gediscrimineerd werden en voor de kleinste foutjes als fraudeur werden behandeld. "De staatsmachten waren blind voor de gevolgen van beleid en besluitvorming."
De enquêtecommissie zou het "onvergeeflijk" vinden als hier geen lering uit wordt getrokken. In reactie op onthullingen zijn "tal van verbeterprogramma's opgezet", maar er ligt een dieper probleem. "De patronen die dit veroorzaakt hebben, zijn nog steeds aanwezig." En verderop in het rapport: "laat het leed niet voor niets zijn geweest".
De commissie voegt daaraan toe dat veel van haar eigen conclusies niet helemaal nieuw zijn. "Veel is al eerder gezegd, opgeschreven of voor gewaarschuwd", aldus het rapport. Maar "dat maakt het des te erger dat niet is ingegrepen, dat de rechtstaat niet is gerespecteerd, grondrechten zijn geschonden en de menselijke waardigheid van individuen met voeten is getreden". Het "vermorzelen" van mensen had voorkomen kunnen worden als de rechtstaat eerder was versterkt, "zoals al meermaals indringend is aanbevolen".
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De meeste lijsttrekkers voor de gemeenteraadsverkiezingen zijn man. Dat analyseerde stichting Stem op een Vrouw op basis van de kieslijsten. Het gaat om bijna 70 procent, tegenover iets meer dan 30 procent vrouwen. Ook op vrijwel elke andere plek op de lijsten staan meer mannen dan vrouwen. In 38 procent van de kieslijsten staat een vrouw op nummer 2.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een derde van de kandidaten voor de gemeenteraadsverkiezingen is vrouw. Dit komt overeen met hoe de raden momenteel zijn samengesteld. Dat meldt stichting Stem op een Vrouw, die de kandidatenlijsten van alle gemeenten analyseerde. Het aandeel op de lijst is iets hoger dan bij de verkiezingen vier jaar geleden, toen nog 27 procent van de kandidaten een vrouw was.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Soedanese vluchtelingen die zich melden in Nederland maken door een wijziging in het beleid meer kans op asiel, meldt minister Bart van den Brink (Asiel, CDA) in een Kamerbrief. Inwoners uit zes regio's in het in oorlog verkerende Afrikaanse land konden al langer asiel aanvragen met het argument dat ze risico lopen op willekeurig geweld. Dat wordt uitgebreid naar heel Soedan. Ook komen bepaalde specifieke groepen sneller in aanmerking voor een vluchtelingenstatus.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid van de Tweede Kamer staat achter het plan om een extra traumahelikopter in te zetten bij het Gelderse vliegveld Teuge. Dat melden initiatiefnemers VVD en BBB na berichtgeving van RTL Nieuws. De partijen hadden dit plan al langer, en zijn er nu naar eigen zeggen in geslaagd om de benodigde 15 miljoen euro vrij te maken op de begroting.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - DENK stelt een initiatiefwet voor die discriminatie bij sollicitaties tegen moet gaan. Eerder sneuvelde een vergelijkbaar voorstel van voormalig minister Karien van Gennip (Sociale Zaken, CDA) in de Eerste Kamer, omdat de VVD zorgen had over de uitvoerbaarheid en regeldruk. Kamerlid Doğukan Ergin dient een nieuwe versie in van dat plan waarin hij die zorgen heeft geprobeerd weg te nemen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Lokale lijsttrekkers zien de kwaliteit van de gemeenteraad achteruitgaan. Dat werd duidelijk tijdens een debat met zes lijsttrekkers in Nieuwspoort, in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart. "If you pay peanuts, you get monkeys", zei Richard de Mos van Hart voor Den Haag daarover.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat voorlopig geen wetgeving uitwerken om de pensioenleeftijd sneller te laten oplopen. Ministers hebben maandag in een gesprek met vakbonden FNV, CNV en VCP aangeboden om dit voorstel "in de ijskast" te zetten, zeiden de bonden na afloop.
2 dagen geleden