Commissie: mythe dat toeslagschandaal op Bulgarenfraude volgde
DEN HAAG (ANP) - Het is echt een mythe dat de fraudezaak uit 2013 die de 'Bulgarenfraude' is gaan heten, heeft geleid tot het toeslagenschandaal. Dat zegt de parlementaire-enquêtecommissie die onder meer dit schandaal onderzocht. "Ik ga een poging wagen dat voor eens en voor altijd uit de wereld te helpen", zei commissielid Thierry Aartsen (VVD). De enorme fouten bij het ontwerp, de invoering en de uitvoering van wetten die een kleine twintig jaar geleden zijn aangenomen, hebben de basis gelegd voor de ontspoorde fraudeaanpak, zegt hij.
Berichten in 2013 over fraude met toeslagen door een groep Bulgaren leidden tot maatschappelijke en politieke verontwaardiging. Tijdens de verhoren door de commissie bleek onder meer dat in reactie hierop binnen één weekend een omstreden risicomodel is ingevoerd, waar eigenlijk nog een half jaar de tijd voor was. Maar de problemen ontstonden al ver daarvoor, benadrukt Aartsen.
Hij noemt als voorbeeld de fouten die zijn gemaakt rond de wet die het toeslagensysteem vastlegt. Bij het ontwerp van deze wet ging het al fout: "We hebben geprobeerd om inkomensondersteuning voor individuen in een massaal proces te stoppen." Per maand moesten ineens acht miljoen toeslagen worden uitbetaald zonder voldoende bescherming voor mensen." Het gaat immers om een voorschot van 100 procent, zonder controle vooraf. Een "zeer fraudegevoelig systeem", volgens de commissie.
'Grote fouten'
Ook bij de invoering ging het mis, bijvoorbeeld bij de keuze voor de Belastingdienst als uitvoerder. "De Belastingdienst is ingesteld om te innen." Een miljoen van de acht miljoen toeslagen kon "simpelweg niet op tijd worden uitbetaald".
Bekend zijn de "grote, grote fouten" die in de uitvoering zijn gemaakt. Onder meer door vast te houden aan de harde lijn die tot terugvorderingen van het hele bedrag leidde. Een "tekenend voorbeeld" is dat er brieven werden gestuurd waarin mensen gesommeerd werden 125.000 euro terug te betalen.
Vijftien rapporten
Ondanks waarschuwingen bleef dit voortduren. In de afgelopen jaren zijn maar liefst vijftien rapporten verschenen "die allemaal stuk voor stuk waarschuwen voor de grote problemen in het toeslagenstelsel", benadrukt Aartsen. Kamer en kabinet hebben daar niet op nauwelijks op ingegrepen
Het was niet "allemaal de schuld van slechte wetgeving", aldus Aartsen. Politiek, uitvoerders en de rechtspraak zijn "medeverantwoordelijk voor de ellende van mensen". Maar betere wetgeving had waarschijnlijk een hoop ellende voorkomen, aldus de commissie.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Valt er vandaag écht iets te vieren? Die vraag stond centraal in de 5 meilezing die schrijver en presentator Splinter Chabot dinsdag uitsprak in de Domkerk in Utrecht. Volgens Chabot nemen donkerte, verharding en verruwing in onze samenleving en in de wereld verder toe. Ook vraagt hij zich af hoe vrij mensen zijn als ze voorzichtig moeten zijn met het ophangen van een regenboogvlag of Palestijnse vlag en hoeveel vrijheid er is als uit onderzoek blijkt dat het antisemitisme toeneemt.
2 uur geleden
GENÈVE (ANP/AFP) - De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) denkt dat aan boord van het Nederlandse schip Hondius mensen elkaar kunnen hebben aangestoken met het hantavirus. Dat zou ook gebeurd kunnen zijn met het Nederlandse echtpaar dat is overleden, zei een deskundige van de WHO. Het staat nog niet vast; de WHO "werkt met die aanname". Het schip vaart volgens de WHO richting de Canarische Eilanden.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Alle dertien demonstranten die maandagavond rond de dodenherdenking op de Dam zijn aangehouden, zijn weer op vrije voeten. Dat meldt de politie dinsdag. De groep wordt verdacht van het overtreden van de wet openbare manifestaties, zo werd eerder bekendgemaakt.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Twintig Nederlandse gevangenisbussen krijgen een tweede leven in Oekraïne. Het gevangeniswezen in het Oost-Europese land staat door de oorlog met Rusland onder druk en heeft de voertuigen nodig om het werk te blijven uitvoeren. Staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie, D66) heeft de eerste vier bussen in Lviv overgedragen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ruim 800.000 mensen in Nederland die nu nog leven, maakten het einde van de Tweede Wereldoorlog mee. Dat is minder dan 5 procent van de bevolking, blijkt uit een analyse van het ANP op basis van cijfers van het CBS.
6 uur geleden
GENEVE (ANP) - Naast de twee eerder door een laboratorium bevestigde besmettingen met het hantavirus op een Nederlands cruiseschip zijn er vijf vermoedelijke gevallen vastgesteld. Dat meldt de Wereldgezondheidsorganisatie WHO.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij plaatselijke dodenherdenkingen hebben meerdere burgemeesters maandagavond gewaarschuwd voor de staat van de samenleving en van de politiek. Daarin zien ze steeds meer extremisme.
13 uur geleden