Commissie: Kamer moet rol in kabinetsformatie scherper krijgen
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer moet scherper krijgen wat haar regierol bij de totstandkoming van een nieuw kabinet precies inhoudt. De meningen daarover lopen nu nog sterk uiteen en dat komt het proces niet ten goede, constateert een commissie die de moeizame en langdurige kabinetsformatie van 2021 heeft geëvalueerd.
De Tweede Kamer nam de leidende rol in de kabinetsformatie in 2012 over van de koning. Maar daarbij zijn nooit duidelijke afspraken gemaakt over hoe dat precies in zijn werk moet gaan. Het is zaak om ruim voor de volgende Tweede Kamerverkiezingen daarover het debat te voeren, zegt commissievoorzitter Carla van Baalen.
De commissie beveelt verder aan deadlines te gaan hanteren in de kabinetsformatie. Aan de opdracht van iedere informateur zou een termijn moeten worden gesteld, met na afloop daarvan een debat. "Dat voorkomt eindeloze informatiefases", zegt Van Baalen. Bovendien geeft het de Kamer meer controle en schept het duidelijkheid over de voortgang.
Rol verkenner
De commissie heeft ook de rol bekeken van de verkenner die na de Tweede Kamerverkiezingen als eerste aan zet komt. In 2021 werden er zelfs twee aangesteld, van VVD en D66. Dat leidde tot onvrede, stelt de commissie vast na gesprekken met betrokkenen. De verkenners leken soms al bezig met onderhandelen, terwijl dat een taak is van de informateur.
Voortaan zou er altijd één verkenner moeten komen met een duidelijk afgebakende opdracht, aldus Van Baalen. "En laat het iemand zijn met enige afstand tot de politieke actualiteit."
‘Functie elders’
De kabinetsformatie van 2021 verliep mede zo stroef doordat verkenner Kajsa Ollongren zich per ongeluk liet fotograferen met een document onder haar arm waarop flarden te lezen waren uit de eerste gespreksronde. Daarin werd onder meer gesproken over een "functie elders" voor Pieter Omtzigt, toen nog Tweede Kamerlid voor het CDA.
Naderhand werd duidelijk dat die suggestie ter sprake was gekomen tijdens een gesprek met VVD-leider Mark Rutte. Het zorgde voor een diepe vertrouwenscrisis tussen de hoofdrolspelers in het toen nog prille formatieproces. Reden voor de commissie om extra te hameren op het belang van vertrouwelijkheid. "Openbaarheid is niet behulpzaam."
‘Ongrijpbare factoren‘
De commissie stelt wel vast dat de duur van de kabinetsformatie niet in de eerste plaats wordt bepaald door regels en procedures, hoewel die wel voor verbetering vatbaar zijn. Veel belangrijker zijn "die ongrijpbare factoren die tussen mensen spelen, zoals vertrouwen, chemie en de wil om samen te werken".
Meer uit Politiek
BRUSSEL (ANP) - Premier Rob Jetten is "heel blij" dat de EU-regeringsleiders vrijdag hebben afgesproken gezamenlijk meer te doen om illegale drugshandel tegen te gaan en ook strenger te zijn op landen die drugscriminelen faciliteren. Nederland heeft daarop aangedrongen, mede omdat Sierra Leone de veroordeelde Nederlandse drugscrimineel Bolle Jos weigert uit te leveren. Jetten is ervan overtuigd dat als Nederland en andere EU-landen steun aan het West-Afrikaanse land stopzetten, de druk wordt opgevoerd om hem uit te leveren.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voormalig onderwijsministers Ingrid van Engelshoven en Arie Slob worden volgende week verhoord door de parlementaire enquêtecommissie over het coronavirus. De verhoorweek staat in het teken van het effect van de coronamaatregelen op het onderwijs.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet houdt de optie open om nieuwe kerncentrales te bouwen in de buurt van de Eemshaven in Groningen. Daar zijn twee mogelijke locaties. Ook het Zeeuwse Terneuzen staat nog op de lijst. Staatssecretaris Jo-Annes de Bat benadrukt dat er nog geen besluit is genomen.
12 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Bij de EU-regeringsleiders overheerst het gevoel van hoop op een stabielere situatie in Iran "zonder naïef te zijn", zei premier Rob Jetten na afloop van de EU-top vrijdag. "Maar wel in de wetenschap dat het Iraanse regime nog steeds in positie zit, wat slecht nieuws is voor de Iraanse bevolking."
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De reparaties aan de hogesnelheidslijn tussen Amsterdam en Rotterdam en de invoering van een nieuw Europees systeem voor spoorbeveiliging zijn "echt nodig", zegt staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur, CDA). Later dit jaar moet ze zich buigen over mogelijke bezuinigingen op infrastructuur.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het openlijk steunen van een terroristische organisatie moet strafbaar worden, als het aan justitieminister David van Weel ligt. Het "loven en prijzen" van terroristische daden, bijvoorbeeld door beelden daarvan op het internet te delen, kan dan dus bestraft worden. Onder het voorstel valt ook het publiekelijk steunen van terroristen met symbolen. "Denk daarbij aan het zwaaien van een vlag van een verboden terroristische organisatie", legt Van Weel uit.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland stelt Reaper-verkenningsdrones beschikbaar aan de NAVO om afgezegde Amerikaanse drones te vervangen, zegt defensieminister Dilan Yeşilgöz. Ze staan voortaan klaar voor het geval de NAVO ze nodig heeft om Europa te verdedigen tegen bijvoorbeeld een aanval van Rusland. De NAVO had om de MQ-9-drones gevraagd omdat de VS die niet langer voor Europa achter de hand willen houden.
14 uur geleden