Commissie: Kamer moet rol in kabinetsformatie scherper krijgen
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer moet scherper krijgen wat haar regierol bij de totstandkoming van een nieuw kabinet precies inhoudt. De meningen daarover lopen nu nog sterk uiteen en dat komt het proces niet ten goede, constateert een commissie die de moeizame en langdurige kabinetsformatie van 2021 heeft geëvalueerd.
De Tweede Kamer nam de leidende rol in de kabinetsformatie in 2012 over van de koning. Maar daarbij zijn nooit duidelijke afspraken gemaakt over hoe dat precies in zijn werk moet gaan. Het is zaak om ruim voor de volgende Tweede Kamerverkiezingen daarover het debat te voeren, zegt commissievoorzitter Carla van Baalen.
De commissie beveelt verder aan deadlines te gaan hanteren in de kabinetsformatie. Aan de opdracht van iedere informateur zou een termijn moeten worden gesteld, met na afloop daarvan een debat. "Dat voorkomt eindeloze informatiefases", zegt Van Baalen. Bovendien geeft het de Kamer meer controle en schept het duidelijkheid over de voortgang.
Rol verkenner
De commissie heeft ook de rol bekeken van de verkenner die na de Tweede Kamerverkiezingen als eerste aan zet komt. In 2021 werden er zelfs twee aangesteld, van VVD en D66. Dat leidde tot onvrede, stelt de commissie vast na gesprekken met betrokkenen. De verkenners leken soms al bezig met onderhandelen, terwijl dat een taak is van de informateur.
Voortaan zou er altijd één verkenner moeten komen met een duidelijk afgebakende opdracht, aldus Van Baalen. "En laat het iemand zijn met enige afstand tot de politieke actualiteit."
‘Functie elders’
De kabinetsformatie van 2021 verliep mede zo stroef doordat verkenner Kajsa Ollongren zich per ongeluk liet fotograferen met een document onder haar arm waarop flarden te lezen waren uit de eerste gespreksronde. Daarin werd onder meer gesproken over een "functie elders" voor Pieter Omtzigt, toen nog Tweede Kamerlid voor het CDA.
Naderhand werd duidelijk dat die suggestie ter sprake was gekomen tijdens een gesprek met VVD-leider Mark Rutte. Het zorgde voor een diepe vertrouwenscrisis tussen de hoofdrolspelers in het toen nog prille formatieproces. Reden voor de commissie om extra te hameren op het belang van vertrouwelijkheid. "Openbaarheid is niet behulpzaam."
‘Ongrijpbare factoren‘
De commissie stelt wel vast dat de duur van de kabinetsformatie niet in de eerste plaats wordt bepaald door regels en procedures, hoewel die wel voor verbetering vatbaar zijn. Veel belangrijker zijn "die ongrijpbare factoren die tussen mensen spelen, zoals vertrouwen, chemie en de wil om samen te werken".
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Net als het Verenigd Koninkrijk moet Nederland rapper Ye (ook bekend als Kanye West) de toegang weigeren, vinden ChristenUnie en CDA. Ye geeft begin juni twee concerten in Arnhem. "Wat mij betreft komt hij ons land niet binnen", zegt Mirjam Bikker (ChristenUnie). "Als dat juridisch kan, heel graag", reageert Tijs van den Brink (CDA).
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten hoopt op terughoudendheid van de Verenigde Staten in de oorlog tegen Iran. De Amerikaanse president Donald Trump dreigt op sociale media dat komende nacht "een hele beschaving" zal worden gedood als de blokkade van de Straat van Hormuz niet wordt opgeheven. "Dat zijn geen behulpzame teksten", vindt de premier.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het UWV maakt te vaak fouten bij het handmatig beoordelen of iemand een werkloosheidsuitkering (WW) krijgt. Dat meldt minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken, D66) op basis van controles door het UWV. Daaruit blijkt dat bij 11 procent van de handmatig gecontroleerde dossiers fouten zijn gemaakt.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als het kabinet afscheid neemt van het plan om de AOW-leeftijd sneller te laten stijgen, "dan liever vandaag dan morgen", zei D66-senator Paul van Meenen in een debat over de regeringsverklaring. Hij keerde zich nog niet helemaal tegen het plan maar verdedigde het ook niet. Wel vindt hij dat iets gedaan moet worden aan de betaalbaarheid van de oudedagsvoorziening.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - GroenLinks-PvdA en JA21 willen dat straffen op femicide zwaarder worden. Songül Mutluer (GL-PvdA) en Ingrid Coenradie (JA21) werken aan een wet om de maximale straf van 25 jaar te verhogen naar 30 jaar of levenslang, bevestigt GroenLinks-PvdA na berichtgeving door RTL.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Na zijn taak als verkenner gaat Ahmed Aboutaleb ook de formatie leiden in Den Haag. Dat verzoek is aan de oud-burgemeester van Rotterdam gedaan en na er een nachtje over geslapen te hebben, neemt hij die opdracht aan, zei Aboutaleb zondag bij het programma WNL Op Zondag.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Hart voor Den Haag, de partij van oud-wethouder Richard de Mos, zou met de Haagse D66 moeten praten over een nieuw college in die stad. Dat adviseert verkenner Ahmed Aboutaleb.
4 dagen geleden