Comité: nog steeds grote steun onder Nederlanders voor 4 en 5 mei
AMSTERDAM (ANP) - Een grote meerderheid van de Nederlanders vindt het nog steeds belangrijk stil te staan bij de Nationale Dodenherdenking op 4 mei en Bevrijdingsdag een dag later. Dat meldt het Nationaal Comité 4 en 5 mei op basis van het Nationaal Vrijheidsonderzoek 2022. Van de mensen die na de Russische inval in Oekraïne deelnamen aan het onderzoek, maken ruim zes op de tien zich het meeste zorgen om oorlog.
Nederlanders vinden 4 en 5 mei met name belangrijk vanwege het saamhorigheidsgevoel en omdat zij het van wezenlijk belang vinden stil te staan bij de mensen die gestorven zijn voor de vrijheid. Ook speelt mee dat men het belangrijk vindt te beseffen "dat zoiets als de Tweede Wereldoorlog niet meer zou mogen plaatsvinden", stelt het comité.
Het draagvlak voor 4 mei is vrijwel onaangetast: 83 procent geeft aan de Nationale Herdenking (heel) belangrijk te vinden. Dat was een jaar eerder 85 procent. Voor Bevrijdingsdag is er een lichte daling te zien. Waar vorig jaar 79 procent aangaf veel waarde te hechten aan die feestdag, is dat nu 75 procent.
Onderzoek
Het comité liet ook onderzoek doen naar de gevoelens die de vaderlandse geschiedenis oproept bij Nederlanders. Daaruit komt naar voren dat circa een op de vijf mensen "dankbaarheid en trots" voelt. "Men voelt zich dankbaar voor de bevrijding, de bevrijders en om in Nederland te mogen wonen", stelt het comité. Nederlanders zijn vaak trots dat hun 'landje' op bepaalde vlakken 'groot' was en denken dan aan bijvoorbeeld de Gouden Eeuw en de strijd tegen het water.
Een op de tien respondenten gaf aan schaamte te ervaren bij het verleden van Nederland, waarbij de koloniale tijd en het slavernijverleden vaak worden aangehaald. Hierin zien de onderzoekers "aanzienlijke verschillen" tussen bevolkingsgroepen. Nederlanders van Indonesische afkomst voelen het vaakst schaamte bij het verleden van ons land. Bij mensen van Antilliaanse of Surinaamse komaf gaat het vaker om boosheid.
Feestdag
Het Nationaal Vrijheidsonderzoek is een jaarlijks onderzoek naar het draagvlak voor herdenken en vieren in Nederland. Onderzoeksbureau Centerdata voerde dit onderzoek uit in opdracht van het Nationaal Comité 4 en 5 mei. Dit jaar deden ruim 1300 Nederlanders mee.
Overigens is 5 mei een officiële feestdag, maar geldt wel voor veel mensen dat ze een keer in de vijf jaar een vrije dag hebben. Er gaan al jaren geluiden op daar verandering in te brengen en van Bevrijdingsdag jaarlijks een vrije dag te maken. Volgens Piet Fortuin van vakbond CNV kan zo'n extra feestdag mogelijk meer opleveren dan kosten. "Mensen geven veel geld uit op zo'n feestdag, bijvoorbeeld in festivals en in de horeca. Ook kan een feestdag ontstressend werken. Belangrijk in een tijd dat werkgevers jaarlijks een paar miljard aan verzuimkosten als gevolg van stress uitgeven."
Meer uit Binnenland
LEIDEN (ANP) - Vorig jaar hebben iets minder patiënten een donororgaan ontvangen dan in 2024. Volgens de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS) zijn in 2025 1480 orgaantransplantaties uitgevoerd, een afname van circa 7 procent ten opzichte van een jaar eerder. Toen waren het er 1588. Ondanks de lichte daling "ziet de NTS een stijgende trend op de lange termijn", stelt de stichting in een toelichting op de jaarcijfers.
4 uur geleden
DE BILT (ANP) - In Groningen, Drenthe en Overijssel geldt maandag code geel omdat er kans is op gladheid door sneeuw, meldt het KNMI. De weerwaarschuwing is van 08.00 tot 15.00 uur van kracht.
13 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - "In steden die helemaal niet zoveel verschillen van Amsterdam worden migrantenkinderen opgepakt, van hun ouders gescheiden en gevangengezet." Dat zei de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema tijdens de jaarlijkse Nationale Holocaust Herdenking bij het Spiegelmonument in het Wertheimpark in Amsterdam.
17 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - "Een stuitende uitspraak van iemand die de feiten niet kent", zo noemde Dick Berlijn in WNL op Zondag de bewering van de Amerikaanse president Donald Trump dat troepen uit andere NAVO-landen de frontlinie schuwden in Afghanistan. De voormalige Commandant der Strijdkrachten is er "echt boos om". Volgens hem is "totaal het tegenovergestelde" waar.
17 uur geleden
ASSEN (ANP) - De materiële schade die het Drents Museum opliep als gevolg van de kunstroof van een jaar geleden bedraagt ongeveer 250.000 euro. Een woordvoerder van het museum bevestigt zondag berichtgeving hierover door RTV Drenthe.
17 uur geleden
BILTHOVEN (ANP) - Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) heeft een smogwaarschuwing afgegeven voor de noordelijke helft van het land, meldt het instituut zondag. Het gaat om smog door fijnstof.
17 uur geleden
KESTEREN (ANP) - Op een bedrijf met kippen in het Gelderse Kesteren is vogelgriep aangetroffen. Ongeveer 44.000 kippen worden hierom afgemaakt, meldt het ministerie van Landbouw.
21 uur geleden