Chili wijst nieuwe grondwet af in referendum
SANTIAGO (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Chili heeft via een referendum een nieuwe progressieve grondwet afgewezen. Met praktisch alle stemmen geteld blijkt 62 procent van de kiezers tegen de nieuwe grondwet te zijn en slechts 38 procent voor. Het campagneteam dat voor aanname van de nieuwe grondwet streed, heeft zijn verlies officieel toegegeven.
Kiezers gingen zondag massaal naar de stembus. Alle burgers van Chili waren dan ook verplicht om in het referendum hun stem uit te brengen. Bijna 80 procent van de Chilenen stemde in oktober 2020 nog voor het aanpassen van de bestaande grondwet, die stamt uit de tijd van dictator Augusto Pinochet. Die was van 1973 tot 1990 aan de macht.
Die stemming in 2020 kwam een jaar nadat meer dan een miljoen mensen de straat op waren gegaan in de hoofdstad Santiago, uit protest tegen een verhoging van de openbaarvervoertarieven. Bij de daaropvolgende sociale onrust tegen de enorme sociaaleconomische ongelijkheid in het Zuid-Amerikaanse land vielen dertig doden en duizenden gewonden. Een van de eisen van de betogers was een nieuwe grondwet.
Tegenvaller
De nieuwe tekst diende te worden opgesteld door burgers. Het land installeerde daartoe in juli 2021 een comité, bestaande uit 155 mensen. Onder de afgevaardigden waren onder anderen advocaten, docenten, wetenschappers en journalisten. De helft van het comité bestond uit vrouwen. Ook werden er zeventien inheemse afgevaardigden gekozen.
De nieuwe grondwet had de macht van de elite moeten verminderden en de welvaart eerlijker moeten verdelen over de inwoners van Chili. Ook had zij sociale rechten, het milieu, gendergelijkheid en inheemse rechten beter moeten waarborgen. Maar de Chileense kiezer was dus niet tevreden met de nieuw opgestelde tekst. De huidige grondwet biedt veel meer ruimte aan vrijemarktwerking, wat Chili tot een geliefd land voor buitenlandse investeerders maakt.
De uitkomst is een fikse tegenvaller voor de nieuwe linkse president Gabriel Boric. Hij rekende erop dat de nieuwe grondwet hem zou helpen de belasting-, pensioen- en arbeidsstelsels te kunnen hervormen. Hij zei in een reactie op de uitslag dat het volk heeft laten zien "dat het democratie wil en waardeert, en dat het daarop rekent bij het overwinnen van meningsverschillen en bij het boeken van vooruitgang". Vervolgens riep hij alle politieke krachten in Chili op om zo snel mogelijk met nieuwe afspraken te komen over de toekomst van het "nieuwe grondwettelijke proces" dat na de stemming in 2020 in gang werd gezet.
Meer uit Buitenland
MÜNCHEN (ANP/AFP) - Naar schatting 200.000 mensen zijn volgens de politie in München op de been om te demonstreren tegen het regime in Iran. De betoging is op de Theresienwiese, een groot evenemententerrein waar in de herfst ook het Oktoberfest plaatsvindt.
2 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/AFP) - De conservatieve eurosceptische Hongaarse premier Viktor Orbán heeft in zijn jaarlijkse rede over de toestand van het land beloofd dat "2026 een jaar van overwinning zal zijn voor gezinnen, zijn partij Fidesz en voor Hongarije". In april zijn er verkiezingen. Orbán werd sinds 1998 vijf keer premier na grote verkiezingsoverwinningen. Maar volgens opiniepeilingen maakt de oppositie nu kans onder leiding van Peter Magyar om Orbán te verslaan.
2 uur geleden
MÜNCHEN (ANP/AFP) - De Russische oppositieleider Aleksej Navalny is door Rusland in zijn cel vermoord met gif, concluderen Nederland, het VK, Zweden, Frankrijk en Duitsland. Er is op hem epibatidine gevonden, stellen ze. "Alleen de Russische staat had de middelen, het motief en het lak aan het internationaal recht" om zo'n daad te plegen, menen ze.
2 uur geleden
MÜNCHEN (ANP) - Geen energiecentrale in Oekraïne is nog ongeschonden door Russische luchtaanvallen, zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Zijn land heeft nog altijd voortdurend tekort aan luchtverdedigingswapens. Soms leveren Oekraïnes bondgenoten volgens hem "pas op het allerlaatste moment" nieuwe raketten om Russische drones en raketten uit de lucht te halen.
4 uur geleden
MÜNCHEN (ANP) - Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie heeft uitgehaald naar NAVO-baas Mark Rutte op de veiligheidsconferentie in München. Ze hekelde zijn recente opmerking in het Europees Parlement. "Droom verder" als Europa denkt zonder de VS te kunnen, schamperde hij vorige maand. Die woorden vielen niet in goede aarde. De Duitse politica kwam er zaterdag op terug.
4 uur geleden
MÜNCHEN (ANP) - Voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie is "erg gerustgesteld" door de toespraak van de Amerikaanse buitenlandminister Marco Rubio. Dat zei de Duitse politica na afloop van haar eigen toespraak op de veiligheidsconferentie in München.
5 uur geleden
MÜNCHEN (ANP) - De besluitvorming in de Europese Unie moet sneller, wil voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie. Ze wil af van de unanimiteit van de 27 EU-landen bij besluitvorming. In plaats daarvan is besluitvorming met een gekwalificeerde meerderheid voldoende, zei de politica in een speech op de veiligheidsconferentie in München. Ook wil ze de EU-variant van artikel 5 van de NAVO activeren, wat betekent dat een aanval op één geldt als een aanval op allen.
6 uur geleden