Chili wijst nieuwe grondwet af in referendum
SANTIAGO (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Chili heeft via een referendum een nieuwe progressieve grondwet afgewezen. Met praktisch alle stemmen geteld blijkt 62 procent van de kiezers tegen de nieuwe grondwet te zijn en slechts 38 procent voor. Het campagneteam dat voor aanname van de nieuwe grondwet streed, heeft zijn verlies officieel toegegeven.
Kiezers gingen zondag massaal naar de stembus. Alle burgers van Chili waren dan ook verplicht om in het referendum hun stem uit te brengen. Bijna 80 procent van de Chilenen stemde in oktober 2020 nog voor het aanpassen van de bestaande grondwet, die stamt uit de tijd van dictator Augusto Pinochet. Die was van 1973 tot 1990 aan de macht.
Die stemming in 2020 kwam een jaar nadat meer dan een miljoen mensen de straat op waren gegaan in de hoofdstad Santiago, uit protest tegen een verhoging van de openbaarvervoertarieven. Bij de daaropvolgende sociale onrust tegen de enorme sociaaleconomische ongelijkheid in het Zuid-Amerikaanse land vielen dertig doden en duizenden gewonden. Een van de eisen van de betogers was een nieuwe grondwet.
Tegenvaller
De nieuwe tekst diende te worden opgesteld door burgers. Het land installeerde daartoe in juli 2021 een comité, bestaande uit 155 mensen. Onder de afgevaardigden waren onder anderen advocaten, docenten, wetenschappers en journalisten. De helft van het comité bestond uit vrouwen. Ook werden er zeventien inheemse afgevaardigden gekozen.
De nieuwe grondwet had de macht van de elite moeten verminderden en de welvaart eerlijker moeten verdelen over de inwoners van Chili. Ook had zij sociale rechten, het milieu, gendergelijkheid en inheemse rechten beter moeten waarborgen. Maar de Chileense kiezer was dus niet tevreden met de nieuw opgestelde tekst. De huidige grondwet biedt veel meer ruimte aan vrijemarktwerking, wat Chili tot een geliefd land voor buitenlandse investeerders maakt.
De uitkomst is een fikse tegenvaller voor de nieuwe linkse president Gabriel Boric. Hij rekende erop dat de nieuwe grondwet hem zou helpen de belasting-, pensioen- en arbeidsstelsels te kunnen hervormen. Hij zei in een reactie op de uitslag dat het volk heeft laten zien "dat het democratie wil en waardeert, en dat het daarop rekent bij het overwinnen van meningsverschillen en bij het boeken van vooruitgang". Vervolgens riep hij alle politieke krachten in Chili op om zo snel mogelijk met nieuwe afspraken te komen over de toekomst van het "nieuwe grondwettelijke proces" dat na de stemming in 2020 in gang werd gezet.
Meer uit Buitenland
BERN (ANP) - De president van Zwitserland heeft geschokt gereageerd op de ramp in skioord Crans-Montana. "Wat een moment van vreugde had moeten zijn, veranderde gisteravond in een tragedie in Crans-Montana, iets wat in het hele land en daarbuiten werd gevoeld", schrijft president Guy Parmelin donderdag in een bericht op X. De regering is volgens hem zeer ontsteld en leeft mee met de slachtoffers en hun families.
17 minuten geleden
TEHERAN (ANP/RTR/AFP/DPA) - Zeker een persoon is om het leven gekomen tijdens aanhoudende protesten in Iran. Het gaat volgens staatsmedia om een 21-jarig lid van de Basij, een soort militie die het regime steunt. De man zou zijn omgekomen tijdens ongeregeldheden in de provincie Lorestān.
22 minuten geleden
TEL AVIV (ANP/AFP) - Israël waarschuwt dat het een omstreden verbod gaat handhaven op activiteiten van non-gouvernementele organisaties die niet voldoen aan "veiligheids- en transparantiestandaarden". De autoriteiten zeggen dat 37 organisaties zijn geïnformeerd dat hun vergunningen komen te vervallen en dat ze hun werkzaamheden voor 1 maart moeten staken.
47 minuten geleden
CRANS-MONTANA (ANP) - Bij een explosie in een bar in het Zwitserse wintersportoord Crans-Montana zijn zeker tien doden gevallen, meldt Sky News op basis van de Zwitserse politie. Ook zijn er tien gewonden. Media in Zwitserland schrijven dat er mogelijk tientallen doden zijn gevallen.
4 uur geleden
TAIPEI (ANP/AFP) - De Taiwanese president Lai Ching-te heeft in zijn nieuwjaarstoespraak beloofd de soevereiniteit van Taiwan te beschermen, kort na de grote militaire oefeningen van China rondom het eiland. Vanuit Beijing werd daarna verklaard dat de speech leugens en vijandigheid bevatte.
4 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Zohran Mamdani is donderdagochtend vlak na middernacht (plaatselijke tijd) beëdigd als de nieuwe burgemeester van New York. De 34-jarige Democraat, een rijzende ster op de linkerflank van zijn partij, is de eerste moslim die de leiding krijgt over de grootste stad van de Verenigde Staten.
6 uur geleden
PYONGYANG (ANP/AFP) - De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un heeft in zijn nieuwjaarstoespraak de troepen geprezen die momenteel strijden in een "vreemd land" - hoogstwaarschijnlijk Oekraïne. In de boodschap, die donderdag door staatspersagentschap KCNA werd verspreid, onderstreepte hij de onverwoestbare alliantie met Rusland.
11 uur geleden