Chili wijst nieuwe grondwet af in referendum
SANTIAGO (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Chili heeft via een referendum een nieuwe progressieve grondwet afgewezen. Met praktisch alle stemmen geteld blijkt 62 procent van de kiezers tegen de nieuwe grondwet te zijn en slechts 38 procent voor. Het campagneteam dat voor aanname van de nieuwe grondwet streed, heeft zijn verlies officieel toegegeven.
Kiezers gingen zondag massaal naar de stembus. Alle burgers van Chili waren dan ook verplicht om in het referendum hun stem uit te brengen. Bijna 80 procent van de Chilenen stemde in oktober 2020 nog voor het aanpassen van de bestaande grondwet, die stamt uit de tijd van dictator Augusto Pinochet. Die was van 1973 tot 1990 aan de macht.
Die stemming in 2020 kwam een jaar nadat meer dan een miljoen mensen de straat op waren gegaan in de hoofdstad Santiago, uit protest tegen een verhoging van de openbaarvervoertarieven. Bij de daaropvolgende sociale onrust tegen de enorme sociaaleconomische ongelijkheid in het Zuid-Amerikaanse land vielen dertig doden en duizenden gewonden. Een van de eisen van de betogers was een nieuwe grondwet.
Tegenvaller
De nieuwe tekst diende te worden opgesteld door burgers. Het land installeerde daartoe in juli 2021 een comité, bestaande uit 155 mensen. Onder de afgevaardigden waren onder anderen advocaten, docenten, wetenschappers en journalisten. De helft van het comité bestond uit vrouwen. Ook werden er zeventien inheemse afgevaardigden gekozen.
De nieuwe grondwet had de macht van de elite moeten verminderden en de welvaart eerlijker moeten verdelen over de inwoners van Chili. Ook had zij sociale rechten, het milieu, gendergelijkheid en inheemse rechten beter moeten waarborgen. Maar de Chileense kiezer was dus niet tevreden met de nieuw opgestelde tekst. De huidige grondwet biedt veel meer ruimte aan vrijemarktwerking, wat Chili tot een geliefd land voor buitenlandse investeerders maakt.
De uitkomst is een fikse tegenvaller voor de nieuwe linkse president Gabriel Boric. Hij rekende erop dat de nieuwe grondwet hem zou helpen de belasting-, pensioen- en arbeidsstelsels te kunnen hervormen. Hij zei in een reactie op de uitslag dat het volk heeft laten zien "dat het democratie wil en waardeert, en dat het daarop rekent bij het overwinnen van meningsverschillen en bij het boeken van vooruitgang". Vervolgens riep hij alle politieke krachten in Chili op om zo snel mogelijk met nieuwe afspraken te komen over de toekomst van het "nieuwe grondwettelijke proces" dat na de stemming in 2020 in gang werd gezet.
Meer uit Buitenland
MEXICO-STAD (ANP) - Het Mexicaanse leger heeft elf mensen gedood in de deelstaat Sinaloa, de bakermat van het gelijknamige kartel. Dat meldt de Mexicaanse regering. De slachtoffers zouden leden zijn van het Sinaloa-kartel.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie kondigt na lang beraad tussen de lidstaten op de EU-top wel maatregelen aan voor schone energie, maar gaat niet direct iets doen om de energiekosten te drukken. Dat bleek na afloop van de EU-top.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Er is nog geen sprake van Nederlandse fregatten of mijnenjagers die klaarliggen om in actie te komen in de Straat van Hormuz, zei premier Rob Jetten na afloop van de EU-top. Nederland kondigde donderdag samen met vijf andere landen aan bij te willen dragen aan "passende inspanningen" om de scheepvaart door de Straat van Hormuz te beschermen. Dat gebeurt wel pas zodra de situatie dat toelaat.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Een jonge man van 19 is maandag overleden in detentie bij ICE, meldt de Amerikaanse immigratiedienst donderdag. Royer Perez-Jimenez is voor zover bekend de jongste persoon die tijdens de tweede termijn van president Donald Trump is overleden in federale vreemdelingendetentie. Het gaat om het twaalfde sterfgeval dit jaar.
7 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Iran is niet langer in staat om uranium te verrijken. Dat zegt de Israëlische premier Benjamin Netanyahu in een persconferentie. Ook zou het land niet meer in staat zijn om ballistische raketten te produceren. "We zullen doorgaan met het aanvallen van deze faciliteiten, en niet stoppen voordat deze zijn gereduceerd tot as." Dat zal "zolang als nodig" duren, aldus Netanyahu.
7 uur geleden
KYIV (ANP/AFP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky wil dat de gesprekken met Rusland over een einde aan de oorlog worden hervat. Hij schrijft op Telegram dat een Oekraïens team onderweg is naar de Verenigde Staten om dit weekend met de Amerikanen te praten over de verdere onderhandelingen.
7 uur geleden
BERLIJN (ANP/AFP) - Iran wil van de regering in Berlijn weten welke rol de vliegbasis Ramstein speelt bij de Amerikaanse aanvallen op het land. Ramstein ligt in het westen van Duitsland. Volgens Iran is dat mogelijk in strijd met een resolutie van de Verenigde Naties. Die verbiedt landen om het grondgebied van anderen te gebruiken voor een "daad van agressie" in een derde land.
8 uur geleden