Chili wijst nieuwe grondwet af in referendum
SANTIAGO (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Chili heeft via een referendum een nieuwe progressieve grondwet afgewezen. Met praktisch alle stemmen geteld blijkt 62 procent van de kiezers tegen de nieuwe grondwet te zijn en slechts 38 procent voor. Het campagneteam dat voor aanname van de nieuwe grondwet streed, heeft zijn verlies officieel toegegeven.
Kiezers gingen zondag massaal naar de stembus. Alle burgers van Chili waren dan ook verplicht om in het referendum hun stem uit te brengen. Bijna 80 procent van de Chilenen stemde in oktober 2020 nog voor het aanpassen van de bestaande grondwet, die stamt uit de tijd van dictator Augusto Pinochet. Die was van 1973 tot 1990 aan de macht.
Die stemming in 2020 kwam een jaar nadat meer dan een miljoen mensen de straat op waren gegaan in de hoofdstad Santiago, uit protest tegen een verhoging van de openbaarvervoertarieven. Bij de daaropvolgende sociale onrust tegen de enorme sociaaleconomische ongelijkheid in het Zuid-Amerikaanse land vielen dertig doden en duizenden gewonden. Een van de eisen van de betogers was een nieuwe grondwet.
Tegenvaller
De nieuwe tekst diende te worden opgesteld door burgers. Het land installeerde daartoe in juli 2021 een comité, bestaande uit 155 mensen. Onder de afgevaardigden waren onder anderen advocaten, docenten, wetenschappers en journalisten. De helft van het comité bestond uit vrouwen. Ook werden er zeventien inheemse afgevaardigden gekozen.
De nieuwe grondwet had de macht van de elite moeten verminderden en de welvaart eerlijker moeten verdelen over de inwoners van Chili. Ook had zij sociale rechten, het milieu, gendergelijkheid en inheemse rechten beter moeten waarborgen. Maar de Chileense kiezer was dus niet tevreden met de nieuw opgestelde tekst. De huidige grondwet biedt veel meer ruimte aan vrijemarktwerking, wat Chili tot een geliefd land voor buitenlandse investeerders maakt.
De uitkomst is een fikse tegenvaller voor de nieuwe linkse president Gabriel Boric. Hij rekende erop dat de nieuwe grondwet hem zou helpen de belasting-, pensioen- en arbeidsstelsels te kunnen hervormen. Hij zei in een reactie op de uitslag dat het volk heeft laten zien "dat het democratie wil en waardeert, en dat het daarop rekent bij het overwinnen van meningsverschillen en bij het boeken van vooruitgang". Vervolgens riep hij alle politieke krachten in Chili op om zo snel mogelijk met nieuwe afspraken te komen over de toekomst van het "nieuwe grondwettelijke proces" dat na de stemming in 2020 in gang werd gezet.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse premier Keir Starmer veroordeelt de Iraanse aanval op een gasinstallatie in Qatar "in de sterkste bewoordingen", schrijft hij op X. Na de aanvallen in de nacht van woensdag op donderdag braken er meerdere branden uit. QatarEnergy meldde "aanzienlijke schade" aan de installaties.
6 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - Frankrijk en Duitsland doen een ultieme poging om de gezamenlijke bouw van een nieuw gevechtsvliegtuig te redden. Bemiddelaars krijgen een maand om de ogenschijnlijk uitzichtloze ruzie tussen Duitse en Franse fabrikanten op te lossen.
14 minuten geleden
ARLINGTON (ANP) - De Verenigde Staten gaan door met de oorlog in Iran tot alle doelen zijn bereikt, zegt de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth. "Natuurlijk maken we dit af." Hoe lang dat gaat duren, is volgens hem nog niet te zeggen. Hij zei dat de VS deze donderdag het grootste aantal aanvallen tot nu toe zullen uitvoeren.
17 minuten geleden
KOPENHAGEN (ANP) - Denemarken trof in januari voorbereidingen om een Amerikaanse invasie van Groenland af te slaan, meldt de Deense omroep DR. De zogenaamde oefening die Denemarken en bondgenoten er op touw zetten was volgens ingewijden geen training, maar stiekem een verdedigingsoperatie.
1 uur geleden
FRANKFURT/BRUSSEL (ANP/RTR) - Bondskanselier Friedrich Merz heeft "signalen van president Donald Trump" verwelkomd dat er een einde kan komen aan de vijandelijkheden tegen Iran. Bovendien vindt Merz het positief dat in dat geval Europa zou kunnen bijdragen aan het stichten van vrede in het Midden-Oosten.
1 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Finse premier Petteri Orpo vindt dat de Hongaarse premier Viktor Orbán de EU-leiders heeft "verraden". Hij is daarmee een van de weinige EU-leiders die donderdag publiekelijk in scherpe bewoordingen de blokkade van Orbán tegen de EU-lening van 90 miljard euro voor Oekraïne veroordeelden. Premier Rob Jetten noemde Orbáns blokkade "onacceptabel".
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese bondgenoten van Oekraïne brengen niet genoeg geld bijeen om de Amerikaanse wapens te kopen waar het land nog niet zonder kan. De inzameling voor het zogeheten PURL-inkoopprogramma ligt flink achter op schema.
3 uur geleden