Chili wijst nieuwe grondwet af in referendum
SANTIAGO (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Chili heeft via een referendum een nieuwe progressieve grondwet afgewezen. Met praktisch alle stemmen geteld blijkt 62 procent van de kiezers tegen de nieuwe grondwet te zijn en slechts 38 procent voor. Het campagneteam dat voor aanname van de nieuwe grondwet streed, heeft zijn verlies officieel toegegeven.
Kiezers gingen zondag massaal naar de stembus. Alle burgers van Chili waren dan ook verplicht om in het referendum hun stem uit te brengen. Bijna 80 procent van de Chilenen stemde in oktober 2020 nog voor het aanpassen van de bestaande grondwet, die stamt uit de tijd van dictator Augusto Pinochet. Die was van 1973 tot 1990 aan de macht.
Die stemming in 2020 kwam een jaar nadat meer dan een miljoen mensen de straat op waren gegaan in de hoofdstad Santiago, uit protest tegen een verhoging van de openbaarvervoertarieven. Bij de daaropvolgende sociale onrust tegen de enorme sociaaleconomische ongelijkheid in het Zuid-Amerikaanse land vielen dertig doden en duizenden gewonden. Een van de eisen van de betogers was een nieuwe grondwet.
Tegenvaller
De nieuwe tekst diende te worden opgesteld door burgers. Het land installeerde daartoe in juli 2021 een comité, bestaande uit 155 mensen. Onder de afgevaardigden waren onder anderen advocaten, docenten, wetenschappers en journalisten. De helft van het comité bestond uit vrouwen. Ook werden er zeventien inheemse afgevaardigden gekozen.
De nieuwe grondwet had de macht van de elite moeten verminderden en de welvaart eerlijker moeten verdelen over de inwoners van Chili. Ook had zij sociale rechten, het milieu, gendergelijkheid en inheemse rechten beter moeten waarborgen. Maar de Chileense kiezer was dus niet tevreden met de nieuw opgestelde tekst. De huidige grondwet biedt veel meer ruimte aan vrijemarktwerking, wat Chili tot een geliefd land voor buitenlandse investeerders maakt.
De uitkomst is een fikse tegenvaller voor de nieuwe linkse president Gabriel Boric. Hij rekende erop dat de nieuwe grondwet hem zou helpen de belasting-, pensioen- en arbeidsstelsels te kunnen hervormen. Hij zei in een reactie op de uitslag dat het volk heeft laten zien "dat het democratie wil en waardeert, en dat het daarop rekent bij het overwinnen van meningsverschillen en bij het boeken van vooruitgang". Vervolgens riep hij alle politieke krachten in Chili op om zo snel mogelijk met nieuwe afspraken te komen over de toekomst van het "nieuwe grondwettelijke proces" dat na de stemming in 2020 in gang werd gezet.
Meer uit Buitenland
BASSETERRE (ANP/RTR) - De Verenigde Staten gaan zelf verifiëren wat er is gebeurd met de speedboot uit Florida die is beschoten door Cuba. Dat zei minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio op een top in St. Kitts en Nevis in het Caribische gebied.
2 uur geleden
MIAMI (ANP) - Justitie in de Amerikaanse staat Florida doet onderzoek naar de schietpartij tussen de Cubaanse kustwacht en een Amerikaanse speedboot, meldt hoofdaanklager van de staat James Uthmeier op X. Volgens Cuba hadden de opvarenden van de speedboot eerst het vuur geopend, waarna vier van hen werden gedood door de kustwacht, maar Uthmeier wil die uitleg niet zomaar geloven.
4 uur geleden
KYIV (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft gebeld met zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump over de onderhandelingen met Rusland. Zelensky spreekt op X de verwachting uit dat binnenkort de voorbereidingen kunnen worden getroffen voor een gesprek tussen de leiders zelf, inclusief de Russische president Vladimir Poetin.
6 uur geleden
PARAMARIBO (ANP) - De Surinaamse president Jennifer Simons heeft drie directieleden van staatsbedrijven gevraagd om op te stappen. Er was ophef ontstaan over zeer lucratieve, langlopende contracten die de nieuwe directeur van het Staatsziekenfonds (SZF), waar circa 80 procent van de Surinamers verzekerd is, zou hebben gesloten met partijgenoten die niets te maken hebben met de ziektekostenverzekeringsbranche.
6 uur geleden
RIO DE JANEIRO (ANP/AFP) - Het Braziliaanse Hooggerechtshof heeft twee voormalige parlementsleden veroordeeld voor het opdracht geven tot de moord op Marielle Franco, gemeenteraadslid in Rio de Janeiro in 2018. Ze werden beiden veroordeeld tot 76 jaar en drie maanden gevangenisstraf.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Verenigde Staten laten weer toe dat Venezuela olie aan Cuba verkoopt, meldt het Amerikaanse ministerie van Financiën. Voorwaarde is dat olieleveringen niet de regering in Havana, maar het Cubaanse volk ten goede komen. Het ministerie noemt de beleidswijziging een maatregel "in solidariteit met het Cubaanse volk".
7 uur geleden
HAVANA (ANP/AFP) - De Cubaanse kustwacht heeft vier opvarenden van een Amerikaanse speedboot doodgeschoten, meldt het Cubaanse ministerie van Binnenlandse Zaken. Er zou eerst vanaf de boot zijn geschoten, toen de kustwacht het vaartuig benaderde.
7 uur geleden