Chili wijst nieuwe grondwet af in referendum
SANTIAGO (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Chili heeft via een referendum een nieuwe progressieve grondwet afgewezen. Met praktisch alle stemmen geteld blijkt 62 procent van de kiezers tegen de nieuwe grondwet te zijn en slechts 38 procent voor. Het campagneteam dat voor aanname van de nieuwe grondwet streed, heeft zijn verlies officieel toegegeven.
Kiezers gingen zondag massaal naar de stembus. Alle burgers van Chili waren dan ook verplicht om in het referendum hun stem uit te brengen. Bijna 80 procent van de Chilenen stemde in oktober 2020 nog voor het aanpassen van de bestaande grondwet, die stamt uit de tijd van dictator Augusto Pinochet. Die was van 1973 tot 1990 aan de macht.
Die stemming in 2020 kwam een jaar nadat meer dan een miljoen mensen de straat op waren gegaan in de hoofdstad Santiago, uit protest tegen een verhoging van de openbaarvervoertarieven. Bij de daaropvolgende sociale onrust tegen de enorme sociaaleconomische ongelijkheid in het Zuid-Amerikaanse land vielen dertig doden en duizenden gewonden. Een van de eisen van de betogers was een nieuwe grondwet.
Tegenvaller
De nieuwe tekst diende te worden opgesteld door burgers. Het land installeerde daartoe in juli 2021 een comité, bestaande uit 155 mensen. Onder de afgevaardigden waren onder anderen advocaten, docenten, wetenschappers en journalisten. De helft van het comité bestond uit vrouwen. Ook werden er zeventien inheemse afgevaardigden gekozen.
De nieuwe grondwet had de macht van de elite moeten verminderden en de welvaart eerlijker moeten verdelen over de inwoners van Chili. Ook had zij sociale rechten, het milieu, gendergelijkheid en inheemse rechten beter moeten waarborgen. Maar de Chileense kiezer was dus niet tevreden met de nieuw opgestelde tekst. De huidige grondwet biedt veel meer ruimte aan vrijemarktwerking, wat Chili tot een geliefd land voor buitenlandse investeerders maakt.
De uitkomst is een fikse tegenvaller voor de nieuwe linkse president Gabriel Boric. Hij rekende erop dat de nieuwe grondwet hem zou helpen de belasting-, pensioen- en arbeidsstelsels te kunnen hervormen. Hij zei in een reactie op de uitslag dat het volk heeft laten zien "dat het democratie wil en waardeert, en dat het daarop rekent bij het overwinnen van meningsverschillen en bij het boeken van vooruitgang". Vervolgens riep hij alle politieke krachten in Chili op om zo snel mogelijk met nieuwe afspraken te komen over de toekomst van het "nieuwe grondwettelijke proces" dat na de stemming in 2020 in gang werd gezet.
Meer uit Buitenland
LIMA (ANP) - De kandidaten voor het presidentschap van Peru gaan nek-aan-nek. Waar bij de recentste telling de conservatieve Keiko Fujimori was uitgelopen op haar rivaal Roberto Sánchez, is het in de nieuwste peiling weer het linkse congreslid dat voorligt: 50,3 procent tegenover 49,7 procent.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Israël heeft maandagochtend vroeg luchtaanvallen uitgevoerd op militaire doelen in het westen en midden van Iran, meldt het Israëlische leger. Iraanse staatsmedia melden dat er explosies zijn gehoord in Teheran, Tabriz en Isfahan.
2 uur geleden
PARIJS (ANP) - De Franse minister van Justitie, Gérald Darmanin, heeft openbaar aanklagers opgedragen om 70.000 aangiften "die met kinderen te maken hebben" met spoed te onderzoeken. Het Franse justitiesysteem heeft hier tot 14 juli, een nationale feestdag, de tijd voor gekregen. Darmanin neemt die stap na de moord op de 11-jarige Lyhanna.
2 uur geleden
MANILLA (ANP) - Na een zware aardbeving voor de kust van het Filipijnse eiland Mindanao is maandagochtend vroeg een tsunamiwaarschuwing afgegeven. Naast de Filipijnen zelf geldt de waarschuwing voor onder meer kustgebieden in Indonesië en Japan.
3 uur geleden
JEREVAN (ANP) - De Armeense premier Nikol Pasjinjan heeft de overwinning uitgeroepen bij de parlementsverkiezingen. Tijdens een persconferentie in de nacht van zondag op maandag noemde Pasjinjan de overwinning van zijn partij Burgercontract een "historische zege".
3 uur geleden
JERUZALEM (ANP) - In reactie op de raketaanvallen vanuit Iran, heeft Israël grensovergangen naar de Gazastrook gesloten. Het gaat om een "veiligheidsmaatregel", staat in een verklaring van overheidsinstantie COGAT, die onder meer de toegang tot Gaza coördineert.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president zei na de aanval van Iran op Israël dat hij Benjamin Netanyahu zal vragen af te zien van wraak. Dat verklaarde Donald Trump tegenover nieuwssite Axios. Het telefoongesprek tussen de president en de Israëlische premier zou inmiddels hebben plaatsgevonden.
6 uur geleden