Chili wijst nieuwe grondwet af in referendum
SANTIAGO (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Chili heeft via een referendum een nieuwe progressieve grondwet afgewezen. Met praktisch alle stemmen geteld blijkt 62 procent van de kiezers tegen de nieuwe grondwet te zijn en slechts 38 procent voor. Het campagneteam dat voor aanname van de nieuwe grondwet streed, heeft zijn verlies officieel toegegeven.
Kiezers gingen zondag massaal naar de stembus. Alle burgers van Chili waren dan ook verplicht om in het referendum hun stem uit te brengen. Bijna 80 procent van de Chilenen stemde in oktober 2020 nog voor het aanpassen van de bestaande grondwet, die stamt uit de tijd van dictator Augusto Pinochet. Die was van 1973 tot 1990 aan de macht.
Die stemming in 2020 kwam een jaar nadat meer dan een miljoen mensen de straat op waren gegaan in de hoofdstad Santiago, uit protest tegen een verhoging van de openbaarvervoertarieven. Bij de daaropvolgende sociale onrust tegen de enorme sociaaleconomische ongelijkheid in het Zuid-Amerikaanse land vielen dertig doden en duizenden gewonden. Een van de eisen van de betogers was een nieuwe grondwet.
Tegenvaller
De nieuwe tekst diende te worden opgesteld door burgers. Het land installeerde daartoe in juli 2021 een comité, bestaande uit 155 mensen. Onder de afgevaardigden waren onder anderen advocaten, docenten, wetenschappers en journalisten. De helft van het comité bestond uit vrouwen. Ook werden er zeventien inheemse afgevaardigden gekozen.
De nieuwe grondwet had de macht van de elite moeten verminderden en de welvaart eerlijker moeten verdelen over de inwoners van Chili. Ook had zij sociale rechten, het milieu, gendergelijkheid en inheemse rechten beter moeten waarborgen. Maar de Chileense kiezer was dus niet tevreden met de nieuw opgestelde tekst. De huidige grondwet biedt veel meer ruimte aan vrijemarktwerking, wat Chili tot een geliefd land voor buitenlandse investeerders maakt.
De uitkomst is een fikse tegenvaller voor de nieuwe linkse president Gabriel Boric. Hij rekende erop dat de nieuwe grondwet hem zou helpen de belasting-, pensioen- en arbeidsstelsels te kunnen hervormen. Hij zei in een reactie op de uitslag dat het volk heeft laten zien "dat het democratie wil en waardeert, en dat het daarop rekent bij het overwinnen van meningsverschillen en bij het boeken van vooruitgang". Vervolgens riep hij alle politieke krachten in Chili op om zo snel mogelijk met nieuwe afspraken te komen over de toekomst van het "nieuwe grondwettelijke proces" dat na de stemming in 2020 in gang werd gezet.
Meer uit Buitenland
AIR FORCE ONE (ANP/AFP) - Foto's van blauwe plekken op de hand van Donald Trump leidden onlangs tot hernieuwde speculaties over de gezondheid van de 79-jarige Amerikaanse president. Trump wuifde die aan boord van het presidentiële vliegtuig Air Force One weg: hij zou simpelweg zijn hand aan een tafel hebben gestoten.
39 minuten geleden
KYIV (ANP/RTR) - De elektriciteitsvoorziening in Oekraïne kende donderdag de grootste problemen sinds de grootschalige stroomuitval in november 2022 door Russische aanvallen. De situatie blijft "uiterst moeilijk", aldus minister van Energie Denys Sjmyhal.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Volgens EU-buitenlandchef Kaja Kallas hebben de betrekkingen met de VS deze week een behoorlijke klap gekregen vanwege de situatie rondom Groenland. "En die onderlinge meningsverschillen komen vooral Rusland en China ten goede", zei ze voorafgaand aan overleg met de EU-leiders.
4 uur geleden
DAVOS (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump is onderweg van het World Economic Forum (WEF) naar Washington, meldt hij op zijn eigen platform Truth Social. Trump schrijft dat hij een "ongelooflijke tijd" heeft gehad in Davos, waar hij een toespraak gaf en met NAVO-chef Mark Rutte afspraken maakte over Groenland.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Oekraïne moet weer de belangrijkste prioriteit worden, zei de Poolse premier Donald Tusk. "Dit is een cruciale kwestie voor de veiligheid van Europa", zei Tusk bij aankomst in Brussel voor de ingelaste EU-top met regeringsleiders. "Het mag niet zo zijn dat Oekraïne, door zowel noodzakelijke als onnodige afleidingen en emoties, naar de achtergrond is verdwenen."
4 uur geleden
DAMASCUS (ANP/AFP) - Ruim 134.000 mensen zijn ontheemd in het noordoosten van Syrië na gevechten en een bestand tussen het regeringsleger en Koerdische strijders. In drie dagen is het aantal ontheemden in de provincie Hasakeh gestegen tot zeker 134.803 personen, vergeleken met 5725 geregistreerde gevallen zondag, meldt de Internationale Organisatie voor Migratie van de Verenigde Naties.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Franse president Emmanuel Macron zegt "uiterst waakzaam" te blijven, ook nu de ergste crisis over Groenland voorbij lijkt te zijn. Dat zei hij voorafgaand aan overleg met de EU-leiders in Brussel. "We staan klaar om de middelen die tot onze beschikking staan te gebruiken, mochten we opnieuw het doelwit van bedreigingen worden", zei hij.
5 uur geleden