Chili wijst nieuwe grondwet af in referendum
SANTIAGO (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Chili heeft via een referendum een nieuwe progressieve grondwet afgewezen. Met praktisch alle stemmen geteld blijkt 62 procent van de kiezers tegen de nieuwe grondwet te zijn en slechts 38 procent voor. Het campagneteam dat voor aanname van de nieuwe grondwet streed, heeft zijn verlies officieel toegegeven.
Kiezers gingen zondag massaal naar de stembus. Alle burgers van Chili waren dan ook verplicht om in het referendum hun stem uit te brengen. Bijna 80 procent van de Chilenen stemde in oktober 2020 nog voor het aanpassen van de bestaande grondwet, die stamt uit de tijd van dictator Augusto Pinochet. Die was van 1973 tot 1990 aan de macht.
Die stemming in 2020 kwam een jaar nadat meer dan een miljoen mensen de straat op waren gegaan in de hoofdstad Santiago, uit protest tegen een verhoging van de openbaarvervoertarieven. Bij de daaropvolgende sociale onrust tegen de enorme sociaaleconomische ongelijkheid in het Zuid-Amerikaanse land vielen dertig doden en duizenden gewonden. Een van de eisen van de betogers was een nieuwe grondwet.
Tegenvaller
De nieuwe tekst diende te worden opgesteld door burgers. Het land installeerde daartoe in juli 2021 een comité, bestaande uit 155 mensen. Onder de afgevaardigden waren onder anderen advocaten, docenten, wetenschappers en journalisten. De helft van het comité bestond uit vrouwen. Ook werden er zeventien inheemse afgevaardigden gekozen.
De nieuwe grondwet had de macht van de elite moeten verminderden en de welvaart eerlijker moeten verdelen over de inwoners van Chili. Ook had zij sociale rechten, het milieu, gendergelijkheid en inheemse rechten beter moeten waarborgen. Maar de Chileense kiezer was dus niet tevreden met de nieuw opgestelde tekst. De huidige grondwet biedt veel meer ruimte aan vrijemarktwerking, wat Chili tot een geliefd land voor buitenlandse investeerders maakt.
De uitkomst is een fikse tegenvaller voor de nieuwe linkse president Gabriel Boric. Hij rekende erop dat de nieuwe grondwet hem zou helpen de belasting-, pensioen- en arbeidsstelsels te kunnen hervormen. Hij zei in een reactie op de uitslag dat het volk heeft laten zien "dat het democratie wil en waardeert, en dat het daarop rekent bij het overwinnen van meningsverschillen en bij het boeken van vooruitgang". Vervolgens riep hij alle politieke krachten in Chili op om zo snel mogelijk met nieuwe afspraken te komen over de toekomst van het "nieuwe grondwettelijke proces" dat na de stemming in 2020 in gang werd gezet.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/DPA) - Het Iraanse leger heeft bevestigd dat het aanvallen heeft uitgevoerd op Amerikaanse bases in de regio. Het betreft Amerikaanse militaire doelen in Bahrein, Koeweit, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). In de Saudische hoofdstad Riyad zijn ook explosies gehoord.
10 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - EU-buitenlandchef Kaja Kallas noemt de ontwikkelingen in het Midden-Oosten gevaarlijk. De ballistische raket- en kernwapenprogramma's, samen met de steun aan terreurgroepen, "vormen een ernstige bedreiging voor de wereldwijde veiligheid", schrijft ze op X.
11 minuten geleden
TEHERAN (ANP) - De Iraanse Hoge Nationale Veiligheidsraad heeft de burgers opgeroepen om naar veilige steden te trekken. Het regeringsorgaan zei niet welke steden wel en niet veilig zijn. Teheran houdt er in elk geval rekening mee dat de Israëlische en Amerikaanse aanvallen voorlopig doorgaan.
31 minuten geleden
JERUZALEM (ANP) - Israël heeft 20.000 reservisten van het leger opgeroepen, meldt nieuwssite Times of Israel. Die maatregel komt te midden van de Israëlische aanvallen op Iran en de Iraanse vergeldingsaanvallen op Israël.
43 minuten geleden
MANAMA (ANP/AFP/RTR) - In Bahrein is het luchtalarm afgegaan en zijn ontploffingen gehoord. De Golfstaat ligt ongeveer 230 kilometer van de Iraanse kust en huisvest een grote Amerikaanse marinebasis. Die heeft bevestigd dat er een raketaanval op het complex is uitgevoerd.
52 minuten geleden
TEHERAN (ANP/DPA) - Volgens het Duitse persbureau dpa proberen Iraniërs in groten getale om de hoofdstad Teheran te ontvluchten. Die stad werd geraakt door de Israëlische en Amerikaanse luchtaanvallen en ooggetuigen zeggen dat er nu lange rijen staan bij de benzinestations, zodat mensen met hun auto ergens anders naartoe kunnen rijden.
55 minuten geleden
DOHA (ANP) - Qatar heeft een Iraanse raket onderschept, meldt Al Jazeera op basis van het Qatarese leger. In dat land hebben de Amerikanen een militaire basis. Die viel Iran ook aan na de vorige Amerikaanse aanvallen in de zomer van 2025.
1 uur geleden