Chili wijst nieuwe grondwet af in referendum
SANTIAGO (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Chili heeft via een referendum een nieuwe progressieve grondwet afgewezen. Met praktisch alle stemmen geteld blijkt 62 procent van de kiezers tegen de nieuwe grondwet te zijn en slechts 38 procent voor. Het campagneteam dat voor aanname van de nieuwe grondwet streed, heeft zijn verlies officieel toegegeven.
Kiezers gingen zondag massaal naar de stembus. Alle burgers van Chili waren dan ook verplicht om in het referendum hun stem uit te brengen. Bijna 80 procent van de Chilenen stemde in oktober 2020 nog voor het aanpassen van de bestaande grondwet, die stamt uit de tijd van dictator Augusto Pinochet. Die was van 1973 tot 1990 aan de macht.
Die stemming in 2020 kwam een jaar nadat meer dan een miljoen mensen de straat op waren gegaan in de hoofdstad Santiago, uit protest tegen een verhoging van de openbaarvervoertarieven. Bij de daaropvolgende sociale onrust tegen de enorme sociaaleconomische ongelijkheid in het Zuid-Amerikaanse land vielen dertig doden en duizenden gewonden. Een van de eisen van de betogers was een nieuwe grondwet.
Tegenvaller
De nieuwe tekst diende te worden opgesteld door burgers. Het land installeerde daartoe in juli 2021 een comité, bestaande uit 155 mensen. Onder de afgevaardigden waren onder anderen advocaten, docenten, wetenschappers en journalisten. De helft van het comité bestond uit vrouwen. Ook werden er zeventien inheemse afgevaardigden gekozen.
De nieuwe grondwet had de macht van de elite moeten verminderden en de welvaart eerlijker moeten verdelen over de inwoners van Chili. Ook had zij sociale rechten, het milieu, gendergelijkheid en inheemse rechten beter moeten waarborgen. Maar de Chileense kiezer was dus niet tevreden met de nieuw opgestelde tekst. De huidige grondwet biedt veel meer ruimte aan vrijemarktwerking, wat Chili tot een geliefd land voor buitenlandse investeerders maakt.
De uitkomst is een fikse tegenvaller voor de nieuwe linkse president Gabriel Boric. Hij rekende erop dat de nieuwe grondwet hem zou helpen de belasting-, pensioen- en arbeidsstelsels te kunnen hervormen. Hij zei in een reactie op de uitslag dat het volk heeft laten zien "dat het democratie wil en waardeert, en dat het daarop rekent bij het overwinnen van meningsverschillen en bij het boeken van vooruitgang". Vervolgens riep hij alle politieke krachten in Chili op om zo snel mogelijk met nieuwe afspraken te komen over de toekomst van het "nieuwe grondwettelijke proces" dat na de stemming in 2020 in gang werd gezet.
Meer uit Buitenland
BERLIJN/LONDEN/PARIJS (ANP/AFP) - De leiders van Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië hebben verklaard bereid te zijn "noodzakelijke en proportionele defensieve acties" te ondernemen als reactie op Iraanse vergeldingsaanvallen, met als doel de militaire capaciteiten van Teheran "bij de bron te vernietigen". Dat schrijven de landen, ook bekend als E3, in een gezamenlijke verklaring.
4 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse premier Keir Starmer heeft een verzoek van de Verenigde Staten geaccepteerd om Britse bases te gebruiken voor defensieve aanvallen op Iraanse raketten in opslagdepots of lanceerinstallaties.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het Amerikaanse leger zegt in Teheran het hoofdkwartier van de Iraanse Revolutionaire Garde, de elitetroepen van het Iraanse regime, te hebben vernietigd. Sinds zaterdagochtend voeren de Verenigde Staten samen met Israël aanvallen uit op Iran om de regering van dat land omver te werpen.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Turkije is bereid te bemiddelen in de strijd in het Midden-Oosten, schrijft voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie zondagavond op X. Ze verwelkomt die bereidheid, net zoals de insteek van Turkije om een oplossing te vinden via vreedzame middelen. "We zijn het erover eens dat diplomatie de enige haalbare weg voorwaarts is", schrijft de politica.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De gebeurtenissen in Iran mogen niet leiden tot escalatie, stelt EU-buitenlandchef Kaja Kallas zondagavond in een verklaring namens de 27 EU-ministers van Buitenlandse Zaken. Als dat wel gebeurt, bedreigt dat onder meer het Midden-Oosten en Europa met onvoorspelbare gevolgen, ook op economisch gebied.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP/DPA) - De partij van de voormalige Iraanse president Mahmud Ahmadinejad heeft ontkend dat hij dood is. Het Iraanse staatspersbureau ILNA meldde dat hij zaterdag bij een luchtaanval op zijn huis in het oosten van Teheran was omgekomen, maar dat klopt volgens de partij Dolate Bahar niet, aldus hetzelfde persbureau. Ook familieleden zouden hebben gezegd dat de 69-jarige politicus niet om het leven is gekomen.
6 uur geleden
KARACHI (ANP/RTR) - Bij pro-Iraanse protesten in verschillende plaatsen in Pakistan zijn volgens plaatselijke media meer dan twintig doden gevallen. Bij het consulaat van de VS in de havenstad Karachi vielen negen doden en tientallen gewonden toen er geschoten werd.
6 uur geleden