CBS: etenswaren in decennia niet zo hard in prijs gestegen als nu
DEN HAAG (ANP) - Etenswaren zijn in decennia niet zo hard in prijs omhoog gegaan als nu het geval is. Volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) zijn met name vlees, vis en zuivel stukken duurder dan een jaar geleden.
Consumenten moesten vorige maand gemiddeld ruim 11 procent meer neertellen voor voedingsmiddelen. Deze prijsstijging was daarmee hoger dan de algehele inflatie die 8,6 procent bedroeg.
Vooral voor vlees moet veel extra betaald worden, constateert het statistiekbureau. Een stukje vlees op het bord kost ruim 16 procent meer dan een jaar eerder. Vis is 10 procent in prijs gestegen en voor zuivel moet je volgens het CBS 14 procent meer neertellen.
Het CBS merkt op dat het niet vaak voorkomt dat de prijzen van voedingsmiddelen zo sterk oplopen. De laatste keer dat de prijzen over een heel jaar gemiddeld met meer dan 10 procent stegen was in 1976. Aan het begin van deze eeuw, in 2001, gingen de prijzen ook sterk omhoog, maar zo sterk als vorige maand was de toename toen niet.
Het leven is sinds de Russische inval in Oekraïne over de gehele linie flink duurder geworden. Dat komt vooral doordat de energieprijzen overal de pan uit rijzen en dat werkt door in de kosten van tal van producten. Oekraïne is ook belangrijk voor bijvoorbeeld de graanproductie en het wegvallen van de handelsstroom van agrarische producten heeft eveneens gevolgen voor de prijs en beschikbaarheid van veel producten. Zo werd zonnebloemolie al snel na het begin van het conflict schaars.
Een woordvoerder van het CBS wijst erop dat de prijzen van voedingsmiddelen eveneens worden beïnvloed door de prijzen op de wereldmarkt. En die zijn ook afhankelijk van of er in bepaalde gebieden sprake is van bijvoorbeeld slechte oogsten of grote droogte. Daarnaast speelt het aantrekken van de economie na de coronacrisis een rol. De zegsman wijst erop dat de prijzen bij de producenten van voedingsmiddelen hierdoor begin vorig jaar al duidelijk begonnen op te lopen.
Hoe de cijfers over de maand juni zich verhouden tot de prijsstijgingen van voedingsmiddelen in de Europese Unie als geheel, is nog niet duidelijk. Maar in mei lag de prijsstijging in Nederland rond het Europees gemiddelde. Volgens het CBS lopen de prijzen in België iets minder sterk op, maar in Duitsland gaan de prijzen juist harder omhoog. Verder valt het de onderzoekers op dat de de stijging van de voedselprijzen vooral in Oost-Europese landen hoger is dan in Nederland.
Meer uit Financieel
NEW YORK (ANP) - Wall Street is de eerste handelsdag van de week lager gesloten. Vooral verliezen bij Nvidia en andere chipbedrijven drukten op de beurzen, nadat topbestuurders van Amerikaanse AI-bedrijven hun zorgen over de veiligheid van kunstmatige intelligentie hadden uitgesproken. Ook waren beleggers nerveus nadat de rente op Amerikaanse staatsobligaties kortstondig boven de 5 procent uitkwam. Dat was voor het eerst sinds 2023.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Chipbedrijven hebben maandag forse verliezen genoteerd op de Amsterdamse beurs. Dat gebeurde nadat afgelopen weekend grote AI-bedrijven zorgen hadden geuit over de risico's van AI. Anthropic-topman Dario Amodei riep op om de ontwikkelingen van AI-modellen bewust te vertragen en kreeg bijval van OpenAI-topman Sam Altman en xAI-medeoprichter Elon Musk.
8 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Het merendeel van de schoonmakers op Schiphol heeft maandag het werk neergelegd tijdens de eerste van vijf stakingsdagen. Dat zegt FNV-bestuurder Caroline Lamberts. Ook op grote treinstations, zoals in Utrecht, Rotterdam, Groningen en Nijmegen, wordt volgens haar "volop gestaakt" door schoonmaakmedewerkers.
10 uur geleden
REDMOND (ANP/RTR/BLOOMBERG) - Microsoft heeft maandag nieuwe richtlijnen gepresenteerd voor het ontwerpen van zijn AI-modellen. Daarmee probeert het tech- en softwareconcern zorgen over AI weg te nemen. De strekking van de ontwerpgedragscode is "Mensen zijn belangrijker dan AI".
10 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De aandelenbeurzen in New York zijn maandag lager geopend, na de winsten die op vrijdag nog werden geboekt. De chipbedrijven op Wall Street stonden onder druk nadat grote AI-bedrijven hadden opgeroepen om de ontwikkeling van modellen voor kunstmatige intelligentie bewust te vertragen. De olieprijzen stegen weer, wat zorgde voor winsten in de oliesector.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De brancheorganisatie Nederlandse Brouwers is een petitie gestart tegen een verhoging van de belasting op bier, maakte de organisatie bekend in aanloop naar Prinsjesdag. "Uit wat nu bekend is, wacht de biersector een opeenstapeling van lastenverzwaringen: indexering van de bieraccijns, een hogere heffing op water, en afschaffing van het kleinbrouwerstarief", waarschuwen de brouwers.
11 uur geleden
UTRECHT (ANP) - FNV gaat het komende cao-jaar inzetten op een loonsverhoging van 5,5 procent plus 80 euro. De vakbond kiest ervoor om een deel van de loonsverhoging in euro's te eisen. "Hiermee gaan de laagste inkomens er meer op vooruit dan de hoogste", legt arbeidsvoorwaardencoördinator van FNV Jacqie van Stigt uit.
12 uur geleden