Carbidschieten behoort sinds 2014 tot immaterieel erfgoed
ARNHEM (ANP) - Carbidschieten maakt sinds 2014 deel uit van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. De traditie, die vooral in het noorden en oosten van het land in ere wordt gehouden, groeit sinds de Tweede Wereldoorlog in populariteit maar stamt waarschijnlijk al af van de Germanen. Carbidschieten geeft een enorme knal, maar is veel goedkoper dan vuurwerk, dat dit jaar vanwege de coronacrisis verboden is.
Carbid is een verbinding van koolstof en calcium. De stof wordt wel gebruikt om mollen te verjagen, maar verkopers pieken kort voor de jaarwisseling. Carbidschieters stoppen een brok carbid in een melkbus, maken de stof een beetje nat en sluiten de bus dan af. Er vormt zich een gas, dat via een klein gaatje in de bus wordt aangestoken. Dat veroorzaakt een flinke explosie, waardoor de afsluiting van de bus tientallen meters weg kan schieten. Vroeger werden deksels van melkbussen als afsluiter gebruikt, maar omdat daar nogal eens ongelukken mee gebeurden worden tegenwoordig ballen gebruikt. De kunst van het carbidschieten is het veroorzaken van een zo hard mogelijke knal en het zo ver mogelijk laten wegschieten van de afsluiter.
"Carbidschieten is niet gevaarlijk, als je je verstand gebruikt en veel ruimte hebt. In de stad is het niet slim", zegt vuurwerkhandelaar Jan Souman uit Hattem. "Je moet op tijd en bij daglicht met de voorbereidingen beginnen. Als je gaat schieten gehoorbeschermers op, handschoenen aan en een vuurwerkbril gebruiken. En nuchter zijn." Souman voegt bij elk pakket een cursus carbidschieten. Veel carbidhandelaren hebben ook zo'n handleiding op internet staan. Nu er een vuurwerkverbod geldt, stromen de bestellingen voor carbidpakketten overal binnen.
Meldplicht
In Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland loopt al vijf jaar de campagne Wie is de BOCK (de Bewust Oplettende Carbid Knaller). In die provincies willen veiligheidsregio's en gemeenten van elk carbidfeestje weten wie de BOCK is. In de meeste gemeenten geldt een meldplicht voor carbidschieten. In de algemeen plaatselijke verordening (apv) is opgenomen aan welke eisen carbidschieten moet voldoen en wanneer er tijdens de jaarwisseling geknald mag worden.
Carbid is vrij te koop en kost enkele euro's per kilo. Een kilo carbid geeft ongeveer 300 liter gas. Twee liter gas zorgt al voor een flinke knal, zegt Souman. Carbidverenigingen plaatsen meestal een hele reeks melkbussen, die allemaal achter elkaar moeten knallen. Vorig jaar is tussen de 80.000 en 90.000 kilo carbid verkocht. Dat zorgde volgens het kenniscentrum voor letselschade Veiligheid.nl voor 78 gewonden, die met name botbreuken en brandwonden hadden opgelopen. In totaal liepen in 2019 ongeveer 1300 mensen vuurwerkletsel op tijdens de jaarwisseling.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Het Nederlands Film Festival (NFF) neemt per 1 maart afscheid van artistiek directeur en bestuurder Ido Abram. Marjolijn Bronkhuyzen vormt dan als algemeen directeur en bestuurder in haar eentje de directie van het filmfestival. Dat maakte het NFF woensdag bekend. Volgens het festival is het besluit genomen door het wegvallen van de subsidie van de gemeente Utrecht en de aanhoudende kostenstijgingen.
6 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - De NS verwacht vrijdag weer de normale treindienstregeling te rijden, meldt een woordvoerder. Eerder was op de reisplanner te zien dat dit donderdagavond weer het geval zou zijn op de meeste trajecten waar nu nog minder treinen rijden. De NS zegt dat de vertraging komt doordat er minder treinen beschikbaar zijn door het winterse weer van vorige week.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het thema van de Koningsspelen van dit jaar is Iedereen Plezier. Dat werd woensdag onthuld tijdens een kick-off op een basisschool in het Utrechtse Maarssen. Scholen die op 17 april mee willen doen aan de veertiende editie, kunnen zich vanaf nu inschrijven. Bij de aftrap waren onder anderen Zapp-presentatrice Britt Dekker, youtuber Job van Grafhorst (beter bekend als Dutchtuber) en Koningsspelen-initiatiefnemer Richard Krajicek aanwezig.
1 uur geleden
DEN BOSCH/DEN HAAG (ANP) - De commissarissen van de Koning in Noord-Brabant en Zuid-Holland vinden het "zeer teleurstellend" dat het lekken van twee sollicitaties van Esmah Lahlah onbestraft blijft. Ina Adema en Wouter Kolff hadden aangifte gedaan, omdat naar buiten was gekomen dat het Tweede Kamerlid van GroenLinks-PvdA had gesolliciteerd voor burgemeestersfuncties in Tilburg en Delft, een vertrouwelijke procedure waar geheimhouding op rust.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De kelder van de Vondelkerk in Amsterdam wordt woensdag leeggepompt. In de kelder staat 70 centimeter bluswater na de grote brand die de kerk in de nieuwjaarsnacht grotendeels verwoestte.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielzoekers die geld hebben gekregen omdat de IND te lang doet over het beslissen over hun asielaanvraag, moeten dat boven een bepaalde grens inleveren om mee te betalen aan hun opvang. Dat heeft de Raad van State (RvS) woensdag besloten, in lijn met de werkwijze van opvangorgaan COA.
2 uur geleden
VLISSINGEN (ANP) - De schade na een explosie en daaropvolgende brand dinsdagavond in een wooncomplex in Vlissingen (Zeeland) is groot. De bewoner van het appartement waar de explosie zich voordeed, ligt nog in het ziekenhuis. Dat meldt de gemeente. Het complex aan de Schutterijstraat, maar ook omliggende panden en auto's hebben veel schade opgelopen door de klap en de grote uitslaande brand.
2 uur geleden