Carbidschieten behoort sinds 2014 tot immaterieel erfgoed
ARNHEM (ANP) - Carbidschieten maakt sinds 2014 deel uit van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. De traditie, die vooral in het noorden en oosten van het land in ere wordt gehouden, groeit sinds de Tweede Wereldoorlog in populariteit maar stamt waarschijnlijk al af van de Germanen. Carbidschieten geeft een enorme knal, maar is veel goedkoper dan vuurwerk, dat dit jaar vanwege de coronacrisis verboden is.
Carbid is een verbinding van koolstof en calcium. De stof wordt wel gebruikt om mollen te verjagen, maar verkopers pieken kort voor de jaarwisseling. Carbidschieters stoppen een brok carbid in een melkbus, maken de stof een beetje nat en sluiten de bus dan af. Er vormt zich een gas, dat via een klein gaatje in de bus wordt aangestoken. Dat veroorzaakt een flinke explosie, waardoor de afsluiting van de bus tientallen meters weg kan schieten. Vroeger werden deksels van melkbussen als afsluiter gebruikt, maar omdat daar nogal eens ongelukken mee gebeurden worden tegenwoordig ballen gebruikt. De kunst van het carbidschieten is het veroorzaken van een zo hard mogelijke knal en het zo ver mogelijk laten wegschieten van de afsluiter.
"Carbidschieten is niet gevaarlijk, als je je verstand gebruikt en veel ruimte hebt. In de stad is het niet slim", zegt vuurwerkhandelaar Jan Souman uit Hattem. "Je moet op tijd en bij daglicht met de voorbereidingen beginnen. Als je gaat schieten gehoorbeschermers op, handschoenen aan en een vuurwerkbril gebruiken. En nuchter zijn." Souman voegt bij elk pakket een cursus carbidschieten. Veel carbidhandelaren hebben ook zo'n handleiding op internet staan. Nu er een vuurwerkverbod geldt, stromen de bestellingen voor carbidpakketten overal binnen.
Meldplicht
In Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland loopt al vijf jaar de campagne Wie is de BOCK (de Bewust Oplettende Carbid Knaller). In die provincies willen veiligheidsregio's en gemeenten van elk carbidfeestje weten wie de BOCK is. In de meeste gemeenten geldt een meldplicht voor carbidschieten. In de algemeen plaatselijke verordening (apv) is opgenomen aan welke eisen carbidschieten moet voldoen en wanneer er tijdens de jaarwisseling geknald mag worden.
Carbid is vrij te koop en kost enkele euro's per kilo. Een kilo carbid geeft ongeveer 300 liter gas. Twee liter gas zorgt al voor een flinke knal, zegt Souman. Carbidverenigingen plaatsen meestal een hele reeks melkbussen, die allemaal achter elkaar moeten knallen. Vorig jaar is tussen de 80.000 en 90.000 kilo carbid verkocht. Dat zorgde volgens het kenniscentrum voor letselschade Veiligheid.nl voor 78 gewonden, die met name botbreuken en brandwonden hadden opgelopen. In totaal liepen in 2019 ongeveer 1300 mensen vuurwerkletsel op tijdens de jaarwisseling.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Nergens in Nederland waren automobilisten vorig jaar zo lang onderweg als in Den Haag. Door drukte duurde een rit van 10 kilometer door de stad gemiddeld zo'n 8 minuten langer dan wanneer het verkeer normaal had doorgestroomd. Dat is een vertraging van 51 procent. Navigatiemaker TomTom heeft dat uitgerekend.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De petitie van journalist Teun van de Keuken om het Nederlands elftal weg te laten blijven van het WK komende zomer in de Verenigde Staten, Canada en Mexico heeft de grens van 100.000 ondertekeningen gepasseerd. De petitie kan sinds afgelopen zaterdag worden ondertekend. "Laat ons land en onze voetballers aan de goede kant van de geschiedenis staan. Hou onze jongens thuis", aldus Van de Keuken.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het demissionaire kabinet stelt dit jaar 23 miljoen euro extra beschikbaar voor energiesteun aan Oekraïne. Dat heeft staatssecretaris Aukje de Vries (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp, VVD) bekendgemaakt tijdens een bezoek aan dat land.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nico Garstman heeft met zijn foto van de rellen op het Haagse Malieveld in september de Nieuwsfoto van het Jaar 2025 gewonnen bij de jaarlijkse verkiezing van Stichting Nieuwsfoto. In de sportcategorie ging de prijs naar ANP-fotograaf Robin van Lonkhuijsen voor zijn foto van shorttrackster Xandra Velzeboer.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De betoging tegen het geweld tegen Koerden in Syrië in het centrum van Den Haag is voorbij. De politie liet de betogers weten dat het protest op last van de burgemeester niet verder mocht gaan achter Den Haag Centraal. De honderden overgebleven betogers gaven gehoor aan de oproep te vertrekken.
11 uur geledenUTRECHT (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag tbs met dwangverpleging geëist tegen de 30-jarige Hamzah L. voor het doodsteken van de 11-jarige Sohani op 1 februari vorig jaar in de Anemoonstraat in Nieuwegein. Volgens het OM is L. volledig ontoerekeningsvatbaar en moet de rechtbank hem ontslaan van rechtsvervolging.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het afsplitsen van zeven PVV-fractieleden was een "emotioneel" moment voor PVV-leider Geert Wilders. "Het is een zwarte dag voor de PVV."
14 uur geleden