Carbidschieten behoort sinds 2014 tot immaterieel erfgoed
ARNHEM (ANP) - Carbidschieten maakt sinds 2014 deel uit van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. De traditie, die vooral in het noorden en oosten van het land in ere wordt gehouden, groeit sinds de Tweede Wereldoorlog in populariteit maar stamt waarschijnlijk al af van de Germanen. Carbidschieten geeft een enorme knal, maar is veel goedkoper dan vuurwerk, dat dit jaar vanwege de coronacrisis verboden is.
Carbid is een verbinding van koolstof en calcium. De stof wordt wel gebruikt om mollen te verjagen, maar verkopers pieken kort voor de jaarwisseling. Carbidschieters stoppen een brok carbid in een melkbus, maken de stof een beetje nat en sluiten de bus dan af. Er vormt zich een gas, dat via een klein gaatje in de bus wordt aangestoken. Dat veroorzaakt een flinke explosie, waardoor de afsluiting van de bus tientallen meters weg kan schieten. Vroeger werden deksels van melkbussen als afsluiter gebruikt, maar omdat daar nogal eens ongelukken mee gebeurden worden tegenwoordig ballen gebruikt. De kunst van het carbidschieten is het veroorzaken van een zo hard mogelijke knal en het zo ver mogelijk laten wegschieten van de afsluiter.
"Carbidschieten is niet gevaarlijk, als je je verstand gebruikt en veel ruimte hebt. In de stad is het niet slim", zegt vuurwerkhandelaar Jan Souman uit Hattem. "Je moet op tijd en bij daglicht met de voorbereidingen beginnen. Als je gaat schieten gehoorbeschermers op, handschoenen aan en een vuurwerkbril gebruiken. En nuchter zijn." Souman voegt bij elk pakket een cursus carbidschieten. Veel carbidhandelaren hebben ook zo'n handleiding op internet staan. Nu er een vuurwerkverbod geldt, stromen de bestellingen voor carbidpakketten overal binnen.
Meldplicht
In Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland loopt al vijf jaar de campagne Wie is de BOCK (de Bewust Oplettende Carbid Knaller). In die provincies willen veiligheidsregio's en gemeenten van elk carbidfeestje weten wie de BOCK is. In de meeste gemeenten geldt een meldplicht voor carbidschieten. In de algemeen plaatselijke verordening (apv) is opgenomen aan welke eisen carbidschieten moet voldoen en wanneer er tijdens de jaarwisseling geknald mag worden.
Carbid is vrij te koop en kost enkele euro's per kilo. Een kilo carbid geeft ongeveer 300 liter gas. Twee liter gas zorgt al voor een flinke knal, zegt Souman. Carbidverenigingen plaatsen meestal een hele reeks melkbussen, die allemaal achter elkaar moeten knallen. Vorig jaar is tussen de 80.000 en 90.000 kilo carbid verkocht. Dat zorgde volgens het kenniscentrum voor letselschade Veiligheid.nl voor 78 gewonden, die met name botbreuken en brandwonden hadden opgelopen. In totaal liepen in 2019 ongeveer 1300 mensen vuurwerkletsel op tijdens de jaarwisseling.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het marineschip DSS Galatea begeleidt momenteel twee Russische schepen die vanuit het zuiden het Nederlandse deel van de Noordzee zijn binnengevaren. Het is de tweede keer in enkele dagen dat dit gebeurt, meldt het ministerie van Defensie.
15 minuten geleden
GOUDA (ANP) - De bestuurster van de auto die woensdagochtend te water raakte bij de Julianasluis in Gouda is aan haar verwondingen overleden. Dat meldt de politie woensdag aan het eind van de middag. Het slachtoffer is een 58-jarige vrouw uit de Zuid-Hollandse plaats.
16 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De toezichthouder voor privacy, de Autoriteit Persoonsgegevens, wil dat het komende kabinet meer doet tegen het massaal verzamelen van persoonsgegevens door bedrijven en overheden. Ook zou de overheid moeten zorgen voor veilige toepassingen van kunstmatige intelligentie (AI), zegt de waakhond.
55 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Jeugdzorgmedewerkers uit het hele land gaan vanaf 3 februari actievoeren, melden vakbonden FNV Zorg & Welzijn, CNV en FBZ. Zij hebben hun leden en de werkgevers hierover woensdag geïnformeerd. De acties die gepland staan, zijn zogenoemde stiptheidsacties en actiebijeenkomsten.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De beveiliging van het gebied rond de Utrechtse Visscherssteeg, waar donderdag een of meerdere explosies waren, is opnieuw verlengd. Tot zeker maandag is beveiliging aanwezig in en rond de straat in de binnenstad, meldt de gemeente. Eerder was aangekondigd dat het gebied tot zeker vrijdag zou worden beveiligd.
5 uur geleden
DORDRECHT (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft woensdag bij de rechtbank in Dordrecht tien jaar cel en tbs met dwangverpleging geëist tegen de 52-jarige Eric van K. uit Ter Aar voor het jarenlang en vele malen online misbruiken van zeer jonge Filipijnse meisjes. Volgens het OM heeft de verdachte zich schuldig gemaakt aan "jarenlang seksueel kindermisbruik van de zwaarste categorie".
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Prinses Amalia gaat volgende maand met haar ouders mee naar de Olympische Winterspelen in Italië. De prinses van Oranje vergezelt koning Willem-Alexander en koningin Máxima op 6 februari bij de openingsceremonie en op 7 februari brengt zij met haar ouders een bezoek aan het Olympisch Dorp. Het koningspaar zelf gaat van 5 tot en met 10 februari naar de Spelen.
7 uur geleden