Carbidschieten behoort sinds 2014 tot immaterieel erfgoed
ARNHEM (ANP) - Carbidschieten maakt sinds 2014 deel uit van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. De traditie, die vooral in het noorden en oosten van het land in ere wordt gehouden, groeit sinds de Tweede Wereldoorlog in populariteit maar stamt waarschijnlijk al af van de Germanen. Carbidschieten geeft een enorme knal, maar is veel goedkoper dan vuurwerk, dat dit jaar vanwege de coronacrisis verboden is.
Carbid is een verbinding van koolstof en calcium. De stof wordt wel gebruikt om mollen te verjagen, maar verkopers pieken kort voor de jaarwisseling. Carbidschieters stoppen een brok carbid in een melkbus, maken de stof een beetje nat en sluiten de bus dan af. Er vormt zich een gas, dat via een klein gaatje in de bus wordt aangestoken. Dat veroorzaakt een flinke explosie, waardoor de afsluiting van de bus tientallen meters weg kan schieten. Vroeger werden deksels van melkbussen als afsluiter gebruikt, maar omdat daar nogal eens ongelukken mee gebeurden worden tegenwoordig ballen gebruikt. De kunst van het carbidschieten is het veroorzaken van een zo hard mogelijke knal en het zo ver mogelijk laten wegschieten van de afsluiter.
"Carbidschieten is niet gevaarlijk, als je je verstand gebruikt en veel ruimte hebt. In de stad is het niet slim", zegt vuurwerkhandelaar Jan Souman uit Hattem. "Je moet op tijd en bij daglicht met de voorbereidingen beginnen. Als je gaat schieten gehoorbeschermers op, handschoenen aan en een vuurwerkbril gebruiken. En nuchter zijn." Souman voegt bij elk pakket een cursus carbidschieten. Veel carbidhandelaren hebben ook zo'n handleiding op internet staan. Nu er een vuurwerkverbod geldt, stromen de bestellingen voor carbidpakketten overal binnen.
Meldplicht
In Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland loopt al vijf jaar de campagne Wie is de BOCK (de Bewust Oplettende Carbid Knaller). In die provincies willen veiligheidsregio's en gemeenten van elk carbidfeestje weten wie de BOCK is. In de meeste gemeenten geldt een meldplicht voor carbidschieten. In de algemeen plaatselijke verordening (apv) is opgenomen aan welke eisen carbidschieten moet voldoen en wanneer er tijdens de jaarwisseling geknald mag worden.
Carbid is vrij te koop en kost enkele euro's per kilo. Een kilo carbid geeft ongeveer 300 liter gas. Twee liter gas zorgt al voor een flinke knal, zegt Souman. Carbidverenigingen plaatsen meestal een hele reeks melkbussen, die allemaal achter elkaar moeten knallen. Vorig jaar is tussen de 80.000 en 90.000 kilo carbid verkocht. Dat zorgde volgens het kenniscentrum voor letselschade Veiligheid.nl voor 78 gewonden, die met name botbreuken en brandwonden hadden opgelopen. In totaal liepen in 2019 ongeveer 1300 mensen vuurwerkletsel op tijdens de jaarwisseling.
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - Een groep van zes mensen heeft vernielingen aangericht bij de Mevlana Moskee in Rotterdam-West. Dat gebeurde op het moment dat er in het gebouw mensen aanwezig waren, meldt de politie.
25 minuten geleden
DE BILT (ANP) - In heel Nederland geldt vrijdagmiddag en -avond code geel vanwege de kans op zware onweersbuien. In de loop van de avond trekken de zwaarste buien volgens het KNMI naar Duitsland weg.
58 minuten geleden
ZANDVOORT (ANP) - In het stationsgebied, de middenboulevard en het bijbehorende strand in Zandvoort geldt tot en met zondag 31 mei een noodverordening. Dat laat de gemeente op haar website weten.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Viroloog Marion Koopmans vindt dat Nederland niet genoeg doet om klaar te zijn voor een volgende pandemie. Ook voor de corona-uitbraak in 2020 was deze pandemische paraatheid niet voldoende en miste zij urgentie, zei ze tijdens haar verhoor in de parlementaire enquête over corona.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Viroloog Marion Koopmans heeft tegenover de parlementaire enquêtecommissie corona hard uitgehaald naar "bepaalde politici" die bedreigingen aan haar adres hebben aangewakkerd. Zij noemde geen namen, maar hekelde met name de complottheorieën rond het coronavirus waarmee zij in verband werd gebracht. Daar deed vooral Forum voor Democratie aan mee.
3 uur geleden
UITHOORN (ANP) - De politie heeft donderdagavond twee mensen aangehouden bij demonstraties rondom de komst van een asielzoekerscentrum in Uithoorn. Een 30-jarige man uit Uithoorn is aangehouden voor het gooien van een fles naar voorstanders van asielopvang. Een 19-jarige man uit Gouda werd meegenomen voor het verstoren van de openbare orde. Beiden zijn weer vrijgelaten.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Viroloog Marion Koopmans denkt niet dat het realistisch was geweest om al veel eerder beperkende maatregelen te nemen om het coronavirus in te dammen. Het had "in theorie heel veel uitgemaakt" als dit al begin februari 2020 was gebeurd, toen het aantal bekende ziektegevallen in heel Europa nog rond de vijftig lag. Maar er was nog te weinig bekend om zo'n besluit te nemen.
5 uur geleden