Carbidschieten behoort sinds 2014 tot immaterieel erfgoed
ARNHEM (ANP) - Carbidschieten maakt sinds 2014 deel uit van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. De traditie, die vooral in het noorden en oosten van het land in ere wordt gehouden, groeit sinds de Tweede Wereldoorlog in populariteit maar stamt waarschijnlijk al af van de Germanen. Carbidschieten geeft een enorme knal, maar is veel goedkoper dan vuurwerk, dat dit jaar vanwege de coronacrisis verboden is.
Carbid is een verbinding van koolstof en calcium. De stof wordt wel gebruikt om mollen te verjagen, maar verkopers pieken kort voor de jaarwisseling. Carbidschieters stoppen een brok carbid in een melkbus, maken de stof een beetje nat en sluiten de bus dan af. Er vormt zich een gas, dat via een klein gaatje in de bus wordt aangestoken. Dat veroorzaakt een flinke explosie, waardoor de afsluiting van de bus tientallen meters weg kan schieten. Vroeger werden deksels van melkbussen als afsluiter gebruikt, maar omdat daar nogal eens ongelukken mee gebeurden worden tegenwoordig ballen gebruikt. De kunst van het carbidschieten is het veroorzaken van een zo hard mogelijke knal en het zo ver mogelijk laten wegschieten van de afsluiter.
"Carbidschieten is niet gevaarlijk, als je je verstand gebruikt en veel ruimte hebt. In de stad is het niet slim", zegt vuurwerkhandelaar Jan Souman uit Hattem. "Je moet op tijd en bij daglicht met de voorbereidingen beginnen. Als je gaat schieten gehoorbeschermers op, handschoenen aan en een vuurwerkbril gebruiken. En nuchter zijn." Souman voegt bij elk pakket een cursus carbidschieten. Veel carbidhandelaren hebben ook zo'n handleiding op internet staan. Nu er een vuurwerkverbod geldt, stromen de bestellingen voor carbidpakketten overal binnen.
Meldplicht
In Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland loopt al vijf jaar de campagne Wie is de BOCK (de Bewust Oplettende Carbid Knaller). In die provincies willen veiligheidsregio's en gemeenten van elk carbidfeestje weten wie de BOCK is. In de meeste gemeenten geldt een meldplicht voor carbidschieten. In de algemeen plaatselijke verordening (apv) is opgenomen aan welke eisen carbidschieten moet voldoen en wanneer er tijdens de jaarwisseling geknald mag worden.
Carbid is vrij te koop en kost enkele euro's per kilo. Een kilo carbid geeft ongeveer 300 liter gas. Twee liter gas zorgt al voor een flinke knal, zegt Souman. Carbidverenigingen plaatsen meestal een hele reeks melkbussen, die allemaal achter elkaar moeten knallen. Vorig jaar is tussen de 80.000 en 90.000 kilo carbid verkocht. Dat zorgde volgens het kenniscentrum voor letselschade Veiligheid.nl voor 78 gewonden, die met name botbreuken en brandwonden hadden opgelopen. In totaal liepen in 2019 ongeveer 1300 mensen vuurwerkletsel op tijdens de jaarwisseling.
Meer uit Binnenland
STADSKANAAL (ANP) - In het Groningse Stadskanaal is in de nacht van zondag op maandag een brand uitgebroken in een woning aan de Gelderselaan. De brand is uitslaand, meldt de politie. De omliggende woningen zijn ontruimd. Mogelijk ging aan de brand een explosie vooraf.
21 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie heeft zondagavond acht aanhoudingen verricht in de Schilderswijk in Den Haag naar aanleiding van ongeregeldheden na de verloren Afrika Cup-finale van Marokko. Drie mensen werden aangehouden voor openlijke geweldpleging, meldt de politie. Twee anderen werden aangehouden voor belediging. Ook werden twee aanhoudingen verricht voor het bezit van vuurwerk. De laatste aanhouding was voor het verstoren van de openbare orde.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De mobiele eenheid is zondagavond na de finale van de Afrika Cup in actie gekomen in de Haagse Schilderswijk. Senegal won de wedstrijd in de verlenging van gastland Marokko, tot grote teleurstelling van de Marokkaanse fans. De Haagse politie besloot in te grijpen nadat groepjes jongeren na afloop onder meer vuurwerk afstaken. Dat werd ook richting agenten gegooid, zag een ANP-verslaggever.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het overgrote deel van de Nederlanders denkt dat Europa voor zijn veiligheid niet langer op de Verenigde Staten kan rekenen. Onder president Donald Trump is Europa niet meer verzekerd van onvoorwaardelijke Amerikaanse steun, zeggen meer dan acht op de tien ondervraagden in een peiling van de Atlantische Commissie. De VS schaden volgens de ondervraagden de veiligheid, de handel, het klimaat en de democratie.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In zaaltjes, buurthuizen, cafés en podia kijken Marokkaanse Nederlanders en andere voetbalfans zondagavond samen naar de finale van de Afrika Cup. De 'Leeuwen van de Atlas', zoals het team van gastland Marokko wordt genoemd, nemen het op tegen Senegal.
7 uur geleden
DE BILT (ANP) - In het noordwesten van het land kan van zondagavond tot de vroege maandagochtend dichte mist ontstaan. Het KNMI waarschuwt daarvoor met code geel. Het laagste waarschuwingsniveau geldt tot maandag 06.00 uur voor Noord-Holland, Friesland en het IJsselmeergebied.
10 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De gemeente Utrecht verwacht de komende dagen nog geen antwoord te hebben op de vraag wat de oorzaak was van de explosies en brand van donderdag in het centrum van de stad. "De eerste prioriteit is de boel daar veilig krijgen", aldus een woordvoerder.
12 uur geleden