Carbidschieten behoort sinds 2014 tot immaterieel erfgoed
ARNHEM (ANP) - Carbidschieten maakt sinds 2014 deel uit van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. De traditie, die vooral in het noorden en oosten van het land in ere wordt gehouden, groeit sinds de Tweede Wereldoorlog in populariteit maar stamt waarschijnlijk al af van de Germanen. Carbidschieten geeft een enorme knal, maar is veel goedkoper dan vuurwerk, dat dit jaar vanwege de coronacrisis verboden is.
Carbid is een verbinding van koolstof en calcium. De stof wordt wel gebruikt om mollen te verjagen, maar verkopers pieken kort voor de jaarwisseling. Carbidschieters stoppen een brok carbid in een melkbus, maken de stof een beetje nat en sluiten de bus dan af. Er vormt zich een gas, dat via een klein gaatje in de bus wordt aangestoken. Dat veroorzaakt een flinke explosie, waardoor de afsluiting van de bus tientallen meters weg kan schieten. Vroeger werden deksels van melkbussen als afsluiter gebruikt, maar omdat daar nogal eens ongelukken mee gebeurden worden tegenwoordig ballen gebruikt. De kunst van het carbidschieten is het veroorzaken van een zo hard mogelijke knal en het zo ver mogelijk laten wegschieten van de afsluiter.
"Carbidschieten is niet gevaarlijk, als je je verstand gebruikt en veel ruimte hebt. In de stad is het niet slim", zegt vuurwerkhandelaar Jan Souman uit Hattem. "Je moet op tijd en bij daglicht met de voorbereidingen beginnen. Als je gaat schieten gehoorbeschermers op, handschoenen aan en een vuurwerkbril gebruiken. En nuchter zijn." Souman voegt bij elk pakket een cursus carbidschieten. Veel carbidhandelaren hebben ook zo'n handleiding op internet staan. Nu er een vuurwerkverbod geldt, stromen de bestellingen voor carbidpakketten overal binnen.
Meldplicht
In Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland loopt al vijf jaar de campagne Wie is de BOCK (de Bewust Oplettende Carbid Knaller). In die provincies willen veiligheidsregio's en gemeenten van elk carbidfeestje weten wie de BOCK is. In de meeste gemeenten geldt een meldplicht voor carbidschieten. In de algemeen plaatselijke verordening (apv) is opgenomen aan welke eisen carbidschieten moet voldoen en wanneer er tijdens de jaarwisseling geknald mag worden.
Carbid is vrij te koop en kost enkele euro's per kilo. Een kilo carbid geeft ongeveer 300 liter gas. Twee liter gas zorgt al voor een flinke knal, zegt Souman. Carbidverenigingen plaatsen meestal een hele reeks melkbussen, die allemaal achter elkaar moeten knallen. Vorig jaar is tussen de 80.000 en 90.000 kilo carbid verkocht. Dat zorgde volgens het kenniscentrum voor letselschade Veiligheid.nl voor 78 gewonden, die met name botbreuken en brandwonden hadden opgelopen. In totaal liepen in 2019 ongeveer 1300 mensen vuurwerkletsel op tijdens de jaarwisseling.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Nederland is vlak na de Russische inval in Oekraïne veel te voorzichtig geweest met militaire steun. "Waren we eerder over onze taboes heen gestapt, dan had Oekraïne er militair beter voor gestaan." Dat zegt demissionair minister van Buitenlandse Zaken David van Weel in een interview met De Telegraaf.
4 uur geleden
ALMERE (ANP) - De Nederlandse hulporganisatie Dorcas deelt noodpakketten uit in Oekraïne om de mensen daar bij te staan in de extreme kou, terwijl ze zijn afgesloten van elektriciteit en verwarming. Miljoenen mensen zijn getroffen door de Russische aanvallen op energievoorzieningen en dus is er "een levensbedreigende situatie ontstaan", aldus Dorcas.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Korpschef Janny Knol bevestigt in een bericht op LinkedIn dat een Utrechtse agent en zijn familie tijdelijk ergens anders wonen wegens bedreigingen. Vorige week verschenen beelden op sociale media van het gebruik van geweld door de agent bij de aanhouding van twee vrouwen bij winkelcentrum Hoog Catharijne in Utrecht. Het geweld wordt getoetst door een commissie. Knol schrijft dat de uitkomsten daarvan spoedig bekend worden.
13 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Slachtoffers in de zedenzaak tegen Mark S. (32) uit Borculo, die onder meer terechtstaat voor grootschalige sextortion, hebben donderdag in de rechtbank benadrukt hoeveel impact de seksuele afpersing op hun leven heeft gehad.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank in Den Haag heeft drie mannen van 27, 21 en 18 jaar veroordeeld tot taak- en celstraffen voor hun aandeel in de rellen bij het anti-immigratieprotest op het Malieveld op 20 september 2025. Twee van de verdachten moeten daarnaast smartengeld betalen aan dertien politieagenten.
13 uur geleden
ZWOLLE (ANP) - De twee verdachten in de strafzaak over de website Funcaps blijven in de cel. Dat heeft de rechtbank in Zwolle donderdag bepaald aan het einde van een tweede inleidende zitting tegen verdachten Jord van W. (31) en Stefan P. (30). Zij worden verdacht van de verkoop van illegale medicijnen. Het Openbaar Ministerie onderzoekt 58 sterfgevallen die mogelijk een link hebben met middelen die zijn verkocht via de website.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO) deelt ook dit jaar weer 'ramadanpakketten' uit aan gedetineerden. Tijdens de vastenmaand, die over ongeveer twee weken begint, ontvangen zo'n 7000 mensen in gevangenissen door het hele land een pakket. Vorig jaar waren dat er 5500.
15 uur geleden