Carbidschieten behoort sinds 2014 tot immaterieel erfgoed
ARNHEM (ANP) - Carbidschieten maakt sinds 2014 deel uit van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. De traditie, die vooral in het noorden en oosten van het land in ere wordt gehouden, groeit sinds de Tweede Wereldoorlog in populariteit maar stamt waarschijnlijk al af van de Germanen. Carbidschieten geeft een enorme knal, maar is veel goedkoper dan vuurwerk, dat dit jaar vanwege de coronacrisis verboden is.
Carbid is een verbinding van koolstof en calcium. De stof wordt wel gebruikt om mollen te verjagen, maar verkopers pieken kort voor de jaarwisseling. Carbidschieters stoppen een brok carbid in een melkbus, maken de stof een beetje nat en sluiten de bus dan af. Er vormt zich een gas, dat via een klein gaatje in de bus wordt aangestoken. Dat veroorzaakt een flinke explosie, waardoor de afsluiting van de bus tientallen meters weg kan schieten. Vroeger werden deksels van melkbussen als afsluiter gebruikt, maar omdat daar nogal eens ongelukken mee gebeurden worden tegenwoordig ballen gebruikt. De kunst van het carbidschieten is het veroorzaken van een zo hard mogelijke knal en het zo ver mogelijk laten wegschieten van de afsluiter.
"Carbidschieten is niet gevaarlijk, als je je verstand gebruikt en veel ruimte hebt. In de stad is het niet slim", zegt vuurwerkhandelaar Jan Souman uit Hattem. "Je moet op tijd en bij daglicht met de voorbereidingen beginnen. Als je gaat schieten gehoorbeschermers op, handschoenen aan en een vuurwerkbril gebruiken. En nuchter zijn." Souman voegt bij elk pakket een cursus carbidschieten. Veel carbidhandelaren hebben ook zo'n handleiding op internet staan. Nu er een vuurwerkverbod geldt, stromen de bestellingen voor carbidpakketten overal binnen.
Meldplicht
In Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland loopt al vijf jaar de campagne Wie is de BOCK (de Bewust Oplettende Carbid Knaller). In die provincies willen veiligheidsregio's en gemeenten van elk carbidfeestje weten wie de BOCK is. In de meeste gemeenten geldt een meldplicht voor carbidschieten. In de algemeen plaatselijke verordening (apv) is opgenomen aan welke eisen carbidschieten moet voldoen en wanneer er tijdens de jaarwisseling geknald mag worden.
Carbid is vrij te koop en kost enkele euro's per kilo. Een kilo carbid geeft ongeveer 300 liter gas. Twee liter gas zorgt al voor een flinke knal, zegt Souman. Carbidverenigingen plaatsen meestal een hele reeks melkbussen, die allemaal achter elkaar moeten knallen. Vorig jaar is tussen de 80.000 en 90.000 kilo carbid verkocht. Dat zorgde volgens het kenniscentrum voor letselschade Veiligheid.nl voor 78 gewonden, die met name botbreuken en brandwonden hadden opgelopen. In totaal liepen in 2019 ongeveer 1300 mensen vuurwerkletsel op tijdens de jaarwisseling.
Meer uit Binnenland
HILVERSUM (ANP) - Dat Astrid Holleeder de laatste maanden niet te zien was in RTL Tonight, dat haar als vaste duider had aangetrokken, had te maken met haar veiligheid. Dat vertelt zij in RTL Boulevard.
32 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederlandse moslims beginnen aan de ramadan. De eerste dag van de vastenmaand, die elk jaar op een ander moment begint, werd dinsdag vastgesteld in Saudi-Arabië. Dit startpunt wordt door veel Nederlandse moslims gevolgd. Zij beginnen woensdag. Voor onder anderen Turks-Nederlandse moslims stond het begin van de ramadan al eerder vast aan de hand van berekeningen: hun vastentijd begint donderdag.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De hoeveelheid directe sterfgevallen door drugs is in tien jaar tijd verdrievoudigd. Waren er in 2014 nog 123 sterfgevallen, in 2024 was dat aantal opgelopen naar 378. Dat blijkt uit cijfers van het CBS die in de Nationale Drug Monitor zijn gepubliceerd. Bij veel van de gevallen gaat het om overdosering.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66-leider Rob Jetten hoopt nog deze week een nieuwe kandidaat te vinden om staatssecretaris van Financiën te worden in zijn kabinet. Dat heeft de formateur en aanstaande premier gezegd na afloop van een reeks gesprekken met kandidaat-bewindslieden.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag veertien jaar cel geëist tegen de 71-jarige Ruben B. voor betrokkenheid bij de moord op garagehouder Louis 'Loek' van Dam in 1992 in Den Haag. De 64-jarige Van Dam werd op 27 januari van dat jaar in zijn garage in de Kritzingerstraat van achteren doodgeschoten met zes kogels, twee in zijn achterhoofd en vier in zijn rug. "Loek van Dam is geëxecuteerd zonder de moordenaar in zijn ogen te kunnen kijken", zei de officier van justitie.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nathalie van Berkel heeft per direct haar ontslag ingediend als Tweede Kamerlid namens D66, nadat naar buiten was gekomen dat ze onjuiste informatie in haar cv had gezet. Dat schrijft Van Berkel op X. Maandag zag ze al af van haar beoogde functie als staatssecretaris van Financiën.
6 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Een werknemer van de Dienst Justitiële Inrichtingen (DJI) heeft recht op een maandelijkse toelage voor gevaarlijke werkomstandigheden. Tijdens zijn werk draagt de man regelmatig een mitrailleur en een zwaar vest. De kantonrechter is het met hem eens dat daar een financiële vergoeding bij hoort.
7 uur geleden