Carbidschieten behoort sinds 2014 tot immaterieel erfgoed
ARNHEM (ANP) - Carbidschieten maakt sinds 2014 deel uit van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. De traditie, die vooral in het noorden en oosten van het land in ere wordt gehouden, groeit sinds de Tweede Wereldoorlog in populariteit maar stamt waarschijnlijk al af van de Germanen. Carbidschieten geeft een enorme knal, maar is veel goedkoper dan vuurwerk, dat dit jaar vanwege de coronacrisis verboden is.
Carbid is een verbinding van koolstof en calcium. De stof wordt wel gebruikt om mollen te verjagen, maar verkopers pieken kort voor de jaarwisseling. Carbidschieters stoppen een brok carbid in een melkbus, maken de stof een beetje nat en sluiten de bus dan af. Er vormt zich een gas, dat via een klein gaatje in de bus wordt aangestoken. Dat veroorzaakt een flinke explosie, waardoor de afsluiting van de bus tientallen meters weg kan schieten. Vroeger werden deksels van melkbussen als afsluiter gebruikt, maar omdat daar nogal eens ongelukken mee gebeurden worden tegenwoordig ballen gebruikt. De kunst van het carbidschieten is het veroorzaken van een zo hard mogelijke knal en het zo ver mogelijk laten wegschieten van de afsluiter.
"Carbidschieten is niet gevaarlijk, als je je verstand gebruikt en veel ruimte hebt. In de stad is het niet slim", zegt vuurwerkhandelaar Jan Souman uit Hattem. "Je moet op tijd en bij daglicht met de voorbereidingen beginnen. Als je gaat schieten gehoorbeschermers op, handschoenen aan en een vuurwerkbril gebruiken. En nuchter zijn." Souman voegt bij elk pakket een cursus carbidschieten. Veel carbidhandelaren hebben ook zo'n handleiding op internet staan. Nu er een vuurwerkverbod geldt, stromen de bestellingen voor carbidpakketten overal binnen.
Meldplicht
In Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland loopt al vijf jaar de campagne Wie is de BOCK (de Bewust Oplettende Carbid Knaller). In die provincies willen veiligheidsregio's en gemeenten van elk carbidfeestje weten wie de BOCK is. In de meeste gemeenten geldt een meldplicht voor carbidschieten. In de algemeen plaatselijke verordening (apv) is opgenomen aan welke eisen carbidschieten moet voldoen en wanneer er tijdens de jaarwisseling geknald mag worden.
Carbid is vrij te koop en kost enkele euro's per kilo. Een kilo carbid geeft ongeveer 300 liter gas. Twee liter gas zorgt al voor een flinke knal, zegt Souman. Carbidverenigingen plaatsen meestal een hele reeks melkbussen, die allemaal achter elkaar moeten knallen. Vorig jaar is tussen de 80.000 en 90.000 kilo carbid verkocht. Dat zorgde volgens het kenniscentrum voor letselschade Veiligheid.nl voor 78 gewonden, die met name botbreuken en brandwonden hadden opgelopen. In totaal liepen in 2019 ongeveer 1300 mensen vuurwerkletsel op tijdens de jaarwisseling.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het is "extreem druk" bij het alarmnummer 112, meldt NL-Alert kort na de jaarwisseling. Mensen moeten het nummer alleen bellen bij levensbedreigende situaties.
26 minuten geledenRIJSWIJK (ANP) - De hoofdprijs van de Oudejaarstrekking van de Staatsloterij is gevallen op twee halve Oudejaarsloten die zijn verkocht in Amstelveen en Nuenen. De winnaars krijgen elk 15 miljoen euro belastingvrij.
28 minuten geledenHILLEGOM (ANP) - In het Zuid-Hollandse Hillegom woedt brand bij een vuurwerkverkooppunt. Dat meldt de Veiligheidsregio Hollands Midden. De brand is uitslaand, wat betekent dat de vlammen buiten te zien zijn.
31 minuten geledenDEN HAAG (ANP) - 2026 is officieel begonnen in Nederland. Op veel plekken wordt het nieuwe jaar ingeluid met vuurwerk.
33 minuten geledenBREDA (ANP) - Politieagenten zijn in Breda bekogeld met molotovcocktails en stoeptegels. Er is een politievoertuig vernield. Vijf mensen zijn opgepakt, meldt de politie.
34 minuten geledenDEN HAAG (ANP) - De politie heeft op het Anna Blamanplein in de Haagse wijk Transvaal een persoon opgepakt, nadat agenten hier met vuurwerk werden bekogeld. Niemand raakte gewond.
36 minuten geledenDE BILT (ANP) - Ook in Limburg is code geel afgegeven voor mogelijke gladheid. Het KNMI had eerder de waarschuwingscode afgegeven voor Noord-Brabant en Zeeland. Voor de laatstgenoemde provincie is de waarschuwing niet meer van kracht.
3 uur geleden