Carbidschieten behoort sinds 2014 tot immaterieel erfgoed
ARNHEM (ANP) - Carbidschieten maakt sinds 2014 deel uit van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. De traditie, die vooral in het noorden en oosten van het land in ere wordt gehouden, groeit sinds de Tweede Wereldoorlog in populariteit maar stamt waarschijnlijk al af van de Germanen. Carbidschieten geeft een enorme knal, maar is veel goedkoper dan vuurwerk, dat dit jaar vanwege de coronacrisis verboden is.
Carbid is een verbinding van koolstof en calcium. De stof wordt wel gebruikt om mollen te verjagen, maar verkopers pieken kort voor de jaarwisseling. Carbidschieters stoppen een brok carbid in een melkbus, maken de stof een beetje nat en sluiten de bus dan af. Er vormt zich een gas, dat via een klein gaatje in de bus wordt aangestoken. Dat veroorzaakt een flinke explosie, waardoor de afsluiting van de bus tientallen meters weg kan schieten. Vroeger werden deksels van melkbussen als afsluiter gebruikt, maar omdat daar nogal eens ongelukken mee gebeurden worden tegenwoordig ballen gebruikt. De kunst van het carbidschieten is het veroorzaken van een zo hard mogelijke knal en het zo ver mogelijk laten wegschieten van de afsluiter.
"Carbidschieten is niet gevaarlijk, als je je verstand gebruikt en veel ruimte hebt. In de stad is het niet slim", zegt vuurwerkhandelaar Jan Souman uit Hattem. "Je moet op tijd en bij daglicht met de voorbereidingen beginnen. Als je gaat schieten gehoorbeschermers op, handschoenen aan en een vuurwerkbril gebruiken. En nuchter zijn." Souman voegt bij elk pakket een cursus carbidschieten. Veel carbidhandelaren hebben ook zo'n handleiding op internet staan. Nu er een vuurwerkverbod geldt, stromen de bestellingen voor carbidpakketten overal binnen.
Meldplicht
In Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland loopt al vijf jaar de campagne Wie is de BOCK (de Bewust Oplettende Carbid Knaller). In die provincies willen veiligheidsregio's en gemeenten van elk carbidfeestje weten wie de BOCK is. In de meeste gemeenten geldt een meldplicht voor carbidschieten. In de algemeen plaatselijke verordening (apv) is opgenomen aan welke eisen carbidschieten moet voldoen en wanneer er tijdens de jaarwisseling geknald mag worden.
Carbid is vrij te koop en kost enkele euro's per kilo. Een kilo carbid geeft ongeveer 300 liter gas. Twee liter gas zorgt al voor een flinke knal, zegt Souman. Carbidverenigingen plaatsen meestal een hele reeks melkbussen, die allemaal achter elkaar moeten knallen. Vorig jaar is tussen de 80.000 en 90.000 kilo carbid verkocht. Dat zorgde volgens het kenniscentrum voor letselschade Veiligheid.nl voor 78 gewonden, die met name botbreuken en brandwonden hadden opgelopen. In totaal liepen in 2019 ongeveer 1300 mensen vuurwerkletsel op tijdens de jaarwisseling.
Meer uit Binnenland
DEN HOORN (ANP) - De politie zoekt nog naar antwoorden in de zaak van de 16-jarige jongen die vorige maand in Den Hoorn is doodgestoken. Ook is bij de politie niet duidelijk waarom de jongen uit Delft die avond op donderdag 22 januari bij de Spoorplaats in Den Hoorn was.
5 uur geleden
DE BILT (ANP) - Friesland, Groningen en Drenthe moeten dinsdag nog meer dan de andere provincies rekening houden met gladheid. Het KNMI waarschuwt die drie provincies daarvoor met code oranje van dinsdag 22.00 tot woensdag 10.00 uur. Op Zeeland na geldt voor de rest van het land vanaf dinsdagochtend waarschuwingscode geel.
9 uur geleden
ALPHEN AAN DEN RIJN (ANP) - De tienerjongen die donderdag in Zweden werd opgepakt voor betrokkenheid bij de schietpartij bij de gevangenis in Alphen aan den Rijn op 16 januari wordt in zijn thuisland vervolgd. Dat meldt het Openbaar Ministerie.
12 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Syrische minderheden als alawieten, druzen en Koerden moeten betere asielbescherming krijgen van de Nederlandse regering, omdat zij ook na de machtsovername in Syrië slachtoffer zijn van gericht geweld. Dat vindt VluchtelingenWerk Nederland.
12 uur geleden
ZAANDAM (ANP) - De Amsterdamse afvalverwerker AEB moet maximaal 280.000 euro betalen als het bedrijf weer te veel schadelijke stoffen uitstoot. De Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (OD NZKG) heeft een last onder dwangsom opgelegd, die in delen wordt geïnd als het bedrijf opnieuw de regels overtreedt. Het Afval Energie Bedrijf (AEB) in het Westelijk Havengebied van Amsterdam heeft in 2024 en 2025 meerdere keren de normen voor de uitstoot van dioxine overschreden.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB), Eddo Verdoner, wil actief in gesprek met universiteiten over het rapport van de Taskforce Antisemitismebestrijding, waarvan hij zelf ook lid was. Het is belangrijk dat de onderwijsinstellingen "een stap naar voren doen" en achter de Joodse studenten en medewerkers gaan staan die zich onveilig voelen, vindt Verdoner. "Het moet dus niet iets eenmaligs zijn, maar een continu proces waarin universiteiten ervoor zorgen dat het sociale klimaat veiligheid biedt voor iedereen."
13 uur geleden
LONDEN (ANP) - Model Yfke Sturm heeft spijt van haar contact met Jeffrey Epstein. Ze zegt dat met de kennis van nu haar "eerdere betrokkenheid een ernstige inschattingsfout was". Dat laat de Nederlandse maandag weten in een schriftelijke verklaring aan RTL Boulevard. Afgelopen week werd bekend dat haar naam in zeker honderden nieuwe vrijgegeven documenten in de zogenaamde Epstein-files was opgedoken.
14 uur geleden