Carbidschieten behoort sinds 2014 tot immaterieel erfgoed
ARNHEM (ANP) - Carbidschieten maakt sinds 2014 deel uit van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. De traditie, die vooral in het noorden en oosten van het land in ere wordt gehouden, groeit sinds de Tweede Wereldoorlog in populariteit maar stamt waarschijnlijk al af van de Germanen. Carbidschieten geeft een enorme knal, maar is veel goedkoper dan vuurwerk, dat dit jaar vanwege de coronacrisis verboden is.
Carbid is een verbinding van koolstof en calcium. De stof wordt wel gebruikt om mollen te verjagen, maar verkopers pieken kort voor de jaarwisseling. Carbidschieters stoppen een brok carbid in een melkbus, maken de stof een beetje nat en sluiten de bus dan af. Er vormt zich een gas, dat via een klein gaatje in de bus wordt aangestoken. Dat veroorzaakt een flinke explosie, waardoor de afsluiting van de bus tientallen meters weg kan schieten. Vroeger werden deksels van melkbussen als afsluiter gebruikt, maar omdat daar nogal eens ongelukken mee gebeurden worden tegenwoordig ballen gebruikt. De kunst van het carbidschieten is het veroorzaken van een zo hard mogelijke knal en het zo ver mogelijk laten wegschieten van de afsluiter.
"Carbidschieten is niet gevaarlijk, als je je verstand gebruikt en veel ruimte hebt. In de stad is het niet slim", zegt vuurwerkhandelaar Jan Souman uit Hattem. "Je moet op tijd en bij daglicht met de voorbereidingen beginnen. Als je gaat schieten gehoorbeschermers op, handschoenen aan en een vuurwerkbril gebruiken. En nuchter zijn." Souman voegt bij elk pakket een cursus carbidschieten. Veel carbidhandelaren hebben ook zo'n handleiding op internet staan. Nu er een vuurwerkverbod geldt, stromen de bestellingen voor carbidpakketten overal binnen.
Meldplicht
In Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland loopt al vijf jaar de campagne Wie is de BOCK (de Bewust Oplettende Carbid Knaller). In die provincies willen veiligheidsregio's en gemeenten van elk carbidfeestje weten wie de BOCK is. In de meeste gemeenten geldt een meldplicht voor carbidschieten. In de algemeen plaatselijke verordening (apv) is opgenomen aan welke eisen carbidschieten moet voldoen en wanneer er tijdens de jaarwisseling geknald mag worden.
Carbid is vrij te koop en kost enkele euro's per kilo. Een kilo carbid geeft ongeveer 300 liter gas. Twee liter gas zorgt al voor een flinke knal, zegt Souman. Carbidverenigingen plaatsen meestal een hele reeks melkbussen, die allemaal achter elkaar moeten knallen. Vorig jaar is tussen de 80.000 en 90.000 kilo carbid verkocht. Dat zorgde volgens het kenniscentrum voor letselschade Veiligheid.nl voor 78 gewonden, die met name botbreuken en brandwonden hadden opgelopen. In totaal liepen in 2019 ongeveer 1300 mensen vuurwerkletsel op tijdens de jaarwisseling.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - NS heeft een week nodig om het achterstallige onderhoud dat vorige week ontstond aan de treinen in te halen. Dit is de rest van deze week voelbaar op sommige trajecten, waar met minder materieel wordt gereden.
31 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - Een 40-jarige man uit Herten (Limburg) wordt verdacht van onlinemisbruik van ruim 150 minderjarige meisjes, van wie veertig uit Nederland. De man stond dinsdag voor het eerst terecht op een openbare zitting. Volgens het Openbaar Ministerie benaderde hij zijn jonge slachtoffers via een deels zelf ontwikkeld computerspel.
40 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Enkele tientallen mensen hebben rond het middaguur bij de Iraanse ambassade in Den Haag gedemonstreerd tegen het regime van dat land. De betogers toonden zich solidair met het Iraanse volk, zegt het Comité Iran Vrij, dat de demonstratie heeft georganiseerd.
1 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - Ziekenhuis Isala in Zwolle moet een schadevergoeding betalen aan een vrouw die zwanger was geworden doordat de gynaecoloog zijn eigen sperma daarvoor had gebruikt, en niet dat van haar echtgenoot. Het ziekenhuis is aansprakelijk, heeft het gerechtshof in Leeuwarden dinsdag bepaald.
2 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Treinstation Leiden Centraal en het omliggende stationsgebied worden grondig verbouwd. De stationstunnel moet verdubbelen in formaat, er komt een overdekt busstation en de gehele façade van het station verandert. Sporen en perrons worden niet aangepakt. Voor de verbouwing is 674 miljoen euro uitgetrokken; het project moet in 2040 klaar zijn. Dat melden ProRail, NS, de gemeente en de provincie Zuid-Holland.
3 uur geleden
BREDA (ANP) - Het treinverkeer van en naar Breda rijdt weer. Vanaf 11.45 uur is de normale dienstregeling weer opgestart, meldt een woordvoerder van de NS. "Wel zien we nog enkele opgeheven treinen, maar dat zijn sporadische gevallen. Reizigers kunnen weer van A naar B."
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - "Het was een obsessie. Het beheerste uw leven." Dat zei de voorzitter van de rechtbank in Rotterdam dinsdag tegen Mels van B. (46) uit Barendrecht, verdacht van ernstig seksueel misbruik van tientallen jonge meisjes. De verdachte beaamde de observatie van de rechter.
4 uur geleden