Carbidschieten behoort sinds 2014 tot immaterieel erfgoed
ARNHEM (ANP) - Carbidschieten maakt sinds 2014 deel uit van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. De traditie, die vooral in het noorden en oosten van het land in ere wordt gehouden, groeit sinds de Tweede Wereldoorlog in populariteit maar stamt waarschijnlijk al af van de Germanen. Carbidschieten geeft een enorme knal, maar is veel goedkoper dan vuurwerk, dat dit jaar vanwege de coronacrisis verboden is.
Carbid is een verbinding van koolstof en calcium. De stof wordt wel gebruikt om mollen te verjagen, maar verkopers pieken kort voor de jaarwisseling. Carbidschieters stoppen een brok carbid in een melkbus, maken de stof een beetje nat en sluiten de bus dan af. Er vormt zich een gas, dat via een klein gaatje in de bus wordt aangestoken. Dat veroorzaakt een flinke explosie, waardoor de afsluiting van de bus tientallen meters weg kan schieten. Vroeger werden deksels van melkbussen als afsluiter gebruikt, maar omdat daar nogal eens ongelukken mee gebeurden worden tegenwoordig ballen gebruikt. De kunst van het carbidschieten is het veroorzaken van een zo hard mogelijke knal en het zo ver mogelijk laten wegschieten van de afsluiter.
"Carbidschieten is niet gevaarlijk, als je je verstand gebruikt en veel ruimte hebt. In de stad is het niet slim", zegt vuurwerkhandelaar Jan Souman uit Hattem. "Je moet op tijd en bij daglicht met de voorbereidingen beginnen. Als je gaat schieten gehoorbeschermers op, handschoenen aan en een vuurwerkbril gebruiken. En nuchter zijn." Souman voegt bij elk pakket een cursus carbidschieten. Veel carbidhandelaren hebben ook zo'n handleiding op internet staan. Nu er een vuurwerkverbod geldt, stromen de bestellingen voor carbidpakketten overal binnen.
Meldplicht
In Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland loopt al vijf jaar de campagne Wie is de BOCK (de Bewust Oplettende Carbid Knaller). In die provincies willen veiligheidsregio's en gemeenten van elk carbidfeestje weten wie de BOCK is. In de meeste gemeenten geldt een meldplicht voor carbidschieten. In de algemeen plaatselijke verordening (apv) is opgenomen aan welke eisen carbidschieten moet voldoen en wanneer er tijdens de jaarwisseling geknald mag worden.
Carbid is vrij te koop en kost enkele euro's per kilo. Een kilo carbid geeft ongeveer 300 liter gas. Twee liter gas zorgt al voor een flinke knal, zegt Souman. Carbidverenigingen plaatsen meestal een hele reeks melkbussen, die allemaal achter elkaar moeten knallen. Vorig jaar is tussen de 80.000 en 90.000 kilo carbid verkocht. Dat zorgde volgens het kenniscentrum voor letselschade Veiligheid.nl voor 78 gewonden, die met name botbreuken en brandwonden hadden opgelopen. In totaal liepen in 2019 ongeveer 1300 mensen vuurwerkletsel op tijdens de jaarwisseling.
Meer uit Binnenland
OIRSCHOT (ANP) - De natuurbrand op de Oirschotse Heide in Noord-Brabant woedt nu in een gebied van 500 bij 500 meter, meldt de veiligheidsregio. Eerder donderdag was dat nog in een gebied van 100 bij 100 meter.
1 uur geleden
OIRSCHOT (ANP) - Een natuurbrand op de Oirschotse Heide in Noord-Brabant is donderdag uitgebroken toen militairen daar oefenden. Dat laat de Koninklijke Marechaussee weten. Of de oefening ook de oorzaak van de brand was, is volgens de woordvoerder nog niet vast te stellen.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De verdachte van het doden van de 17-jarige Lisa, Chris Jude (22), blijft langer voor observatie in het Pieter Baan Centrum. Dat werd donderdag bekend tijdens een nieuwe inleidende zitting in de rechtbank in Amsterdam.
1 uur geleden
TER APEL (ANP) - Het aantal asielzoekers in het aanmeldcentrum in Ter Apel is gezakt tot onder de 2000. Sinds eind januari is dat maar twee keer gebeurd. In de afgelopen weken zijn meerdere tijdelijke opvanglocaties geopend om de druk op het aanmeldcentrum te verminderen.
1 uur geleden
'T HARDE (ANP) - De natuurbrand op het defensieterrein bij 't Harde in Gelderland is nog niet bedwongen. Her en der zijn zogenoemde hotspots, warme plekken in de grond, die kunnen oplaaien. Bovendien gaat het donderdagavond waarschijnlijk harder waaien, wat het vuur kan aanwakkeren. Een brandweerwoordvoerder noemt die combinatie "een zorgpunt" en zegt dat het sein brand meester daarom nog niet kan worden gegeven.
2 uur geleden
OIRSCHOT (ANP) - Op de Oirschotse Heide in Noord-Brabant is donderdag een natuurbrand uitgebroken. Dat meldt de Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost. De oorzaak is nog niet bekend. Het gebied dat in brand staat is momenteel ongeveer 100 bij 100 meter groot, vergelijkbaar met twee voetbalvelden.
2 uur geleden
NUNSPEET (ANP) - Het is nog niet duidelijk of de Defensieoefening op het legerterrein 't Harde heeft geleid tot de grote natuurbrand op de Veluwe. Dat zegt een woordvoerder van de Koninklijke Marechaussee. "Onderzoek ter plaatse is nog niet mogelijk zolang de brand niet geblust is. Uiteraard zijn we al wel gestart met het horen van betrokkenen en onderzoek dat zich niet in het natuurgebied afspeelt."
2 uur geleden