Carbidschieten behoort sinds 2014 tot immaterieel erfgoed
ARNHEM (ANP) - Carbidschieten maakt sinds 2014 deel uit van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. De traditie, die vooral in het noorden en oosten van het land in ere wordt gehouden, groeit sinds de Tweede Wereldoorlog in populariteit maar stamt waarschijnlijk al af van de Germanen. Carbidschieten geeft een enorme knal, maar is veel goedkoper dan vuurwerk, dat dit jaar vanwege de coronacrisis verboden is.
Carbid is een verbinding van koolstof en calcium. De stof wordt wel gebruikt om mollen te verjagen, maar verkopers pieken kort voor de jaarwisseling. Carbidschieters stoppen een brok carbid in een melkbus, maken de stof een beetje nat en sluiten de bus dan af. Er vormt zich een gas, dat via een klein gaatje in de bus wordt aangestoken. Dat veroorzaakt een flinke explosie, waardoor de afsluiting van de bus tientallen meters weg kan schieten. Vroeger werden deksels van melkbussen als afsluiter gebruikt, maar omdat daar nogal eens ongelukken mee gebeurden worden tegenwoordig ballen gebruikt. De kunst van het carbidschieten is het veroorzaken van een zo hard mogelijke knal en het zo ver mogelijk laten wegschieten van de afsluiter.
"Carbidschieten is niet gevaarlijk, als je je verstand gebruikt en veel ruimte hebt. In de stad is het niet slim", zegt vuurwerkhandelaar Jan Souman uit Hattem. "Je moet op tijd en bij daglicht met de voorbereidingen beginnen. Als je gaat schieten gehoorbeschermers op, handschoenen aan en een vuurwerkbril gebruiken. En nuchter zijn." Souman voegt bij elk pakket een cursus carbidschieten. Veel carbidhandelaren hebben ook zo'n handleiding op internet staan. Nu er een vuurwerkverbod geldt, stromen de bestellingen voor carbidpakketten overal binnen.
Meldplicht
In Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland loopt al vijf jaar de campagne Wie is de BOCK (de Bewust Oplettende Carbid Knaller). In die provincies willen veiligheidsregio's en gemeenten van elk carbidfeestje weten wie de BOCK is. In de meeste gemeenten geldt een meldplicht voor carbidschieten. In de algemeen plaatselijke verordening (apv) is opgenomen aan welke eisen carbidschieten moet voldoen en wanneer er tijdens de jaarwisseling geknald mag worden.
Carbid is vrij te koop en kost enkele euro's per kilo. Een kilo carbid geeft ongeveer 300 liter gas. Twee liter gas zorgt al voor een flinke knal, zegt Souman. Carbidverenigingen plaatsen meestal een hele reeks melkbussen, die allemaal achter elkaar moeten knallen. Vorig jaar is tussen de 80.000 en 90.000 kilo carbid verkocht. Dat zorgde volgens het kenniscentrum voor letselschade Veiligheid.nl voor 78 gewonden, die met name botbreuken en brandwonden hadden opgelopen. In totaal liepen in 2019 ongeveer 1300 mensen vuurwerkletsel op tijdens de jaarwisseling.
Meer uit Binnenland
'T HARDE (ANP) - De grote brand op het militair oefenterrein bij 't Harde is "uitzonderlijk groot" voor Nederlandse begrippen. Dat zegt de Landelijk Coördinator Natuurbrandbeheersing Edwin Kok, van het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV). Volgens hem kan het blussen, gezien de weersomstandigheden, nog dagen duren.
24 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De rookwolken van de grote natuurbrand op het militaire oefenterrein bij 't Harde, op de Veluwe, zijn tot in Amsterdam en omstreken te zien en te ruiken. "De meldkamer ontvangt momenteel veel meldingen van mensen die last hebben van rook", meldt Veiligheidsregio Amsterdam-Amstelland. Die legt uit dat de wind de rook richting de hoofdstad blaast, ruim 70 kilometer verderop.
28 minuten geleden
'T HARDE (ANP) - De luchtmacht zet Chinook-transporthelikopters in om te helpen bij de bestrijding van de grote natuurbrand bij 't Harde in Gelderland. Dat meldt het Defensie Helikopter Commando op X. De brand brak woensdag rond het middaguur uit op een militair oefenterrein op de Veluwe en breidt zich snel uit.
59 minuten geleden
ZUTPHEN (ANP) - De gemeente Zutphen creëert nu geen noodopvanglocaties voor asielzoekers, maakte zij woensdag bekend. Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) had daarom gevraagd, maar het college volgt de gemeenteraad, die had verzocht om het verzoek af te wijzen.
1 uur geleden
'T HARDE (ANP) - Op het terrein van het Artillerie Schietkamp (ASK) bij 't Harde is woensdag rond het middaguur een grote natuurbrand uitgebroken. Dat meldt de veiligheidsregio Noord- en Oost-Gelderland. Meerdere brandweereenheden zijn naar de brand gestuurd.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Door de aanhoudende droogte geldt in vrijwel heel Nederland inmiddels een verhoogd risico op natuurbranden. Nadat deze en vorige week al in 20 van de 25 veiligheidsregio's fase 2 van kracht werd, is nu ook in Friesland, Drenthe en Groningen het hoogste waarschuwingsniveau afgegeven. Twee regio's, Amsterdam-Amstelland en Zaanstreek-Waterland, registreren het actuele natuurbrandrisico niet via deze methode.
2 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - Om 11.00 uur had 10 procent van alle stemgerechtigden in Gorinchem een stem uitgebracht voor de herverkiezing van de gemeenteraad. Dat was net iets minder dan de opkomst rond dat tijdstip bij de gemeenteraadsverkiezingen in maart. Een meerderheid van de gemeenteraad besloot tot een herstemming, omdat er vermoedens van stemfraude waren.
3 uur geleden