Carbidschieten behoort sinds 2014 tot immaterieel erfgoed
ARNHEM (ANP) - Carbidschieten maakt sinds 2014 deel uit van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. De traditie, die vooral in het noorden en oosten van het land in ere wordt gehouden, groeit sinds de Tweede Wereldoorlog in populariteit maar stamt waarschijnlijk al af van de Germanen. Carbidschieten geeft een enorme knal, maar is veel goedkoper dan vuurwerk, dat dit jaar vanwege de coronacrisis verboden is.
Carbid is een verbinding van koolstof en calcium. De stof wordt wel gebruikt om mollen te verjagen, maar verkopers pieken kort voor de jaarwisseling. Carbidschieters stoppen een brok carbid in een melkbus, maken de stof een beetje nat en sluiten de bus dan af. Er vormt zich een gas, dat via een klein gaatje in de bus wordt aangestoken. Dat veroorzaakt een flinke explosie, waardoor de afsluiting van de bus tientallen meters weg kan schieten. Vroeger werden deksels van melkbussen als afsluiter gebruikt, maar omdat daar nogal eens ongelukken mee gebeurden worden tegenwoordig ballen gebruikt. De kunst van het carbidschieten is het veroorzaken van een zo hard mogelijke knal en het zo ver mogelijk laten wegschieten van de afsluiter.
"Carbidschieten is niet gevaarlijk, als je je verstand gebruikt en veel ruimte hebt. In de stad is het niet slim", zegt vuurwerkhandelaar Jan Souman uit Hattem. "Je moet op tijd en bij daglicht met de voorbereidingen beginnen. Als je gaat schieten gehoorbeschermers op, handschoenen aan en een vuurwerkbril gebruiken. En nuchter zijn." Souman voegt bij elk pakket een cursus carbidschieten. Veel carbidhandelaren hebben ook zo'n handleiding op internet staan. Nu er een vuurwerkverbod geldt, stromen de bestellingen voor carbidpakketten overal binnen.
Meldplicht
In Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland loopt al vijf jaar de campagne Wie is de BOCK (de Bewust Oplettende Carbid Knaller). In die provincies willen veiligheidsregio's en gemeenten van elk carbidfeestje weten wie de BOCK is. In de meeste gemeenten geldt een meldplicht voor carbidschieten. In de algemeen plaatselijke verordening (apv) is opgenomen aan welke eisen carbidschieten moet voldoen en wanneer er tijdens de jaarwisseling geknald mag worden.
Carbid is vrij te koop en kost enkele euro's per kilo. Een kilo carbid geeft ongeveer 300 liter gas. Twee liter gas zorgt al voor een flinke knal, zegt Souman. Carbidverenigingen plaatsen meestal een hele reeks melkbussen, die allemaal achter elkaar moeten knallen. Vorig jaar is tussen de 80.000 en 90.000 kilo carbid verkocht. Dat zorgde volgens het kenniscentrum voor letselschade Veiligheid.nl voor 78 gewonden, die met name botbreuken en brandwonden hadden opgelopen. In totaal liepen in 2019 ongeveer 1300 mensen vuurwerkletsel op tijdens de jaarwisseling.
Meer uit Binnenland
HELMOND (ANP) - De zoektocht naar de 19-jarige man die vermist is in Helmond is vrijdagavond beëindigd. Zaterdag wordt er opnieuw gezocht, meldt de politie, die mensen in de omgeving oproept naar hem uit te kijken.
3 uur geleden
HELMOND (ANP) - De 19-jarige man die in de nacht van donderdag op vrijdag vermist is geraakt in Helmond, is nog altijd niet gevonden. Dit meldt een woordvoerder van de politie. De vermiste man heeft een verstandelijke beperking en is alleen gekleed in een korte broek en een t-shirt.
9 uur geleden
EMMEN (ANP) - Arriva gaat door met de extra perroncontroles op station Emmen om het aantal zwartrijders te verminderen, tot zeker 31 januari. De proef waarbij reizigers op het perron al op een geldig vervoersbewijs worden gecontroleerd, begon 8 december en zou vier weken duren. De controles zijn effectief, stelt Arriva: een week voor de controles waren er achthonderd boetes, de week erna vierhonderd.
9 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - De Limburgse commissaris van de Koning Emile Roemer vraagt meer aandacht voor mensen die niet mee kunnen doen in de samenleving of ervoor kiezen niet te participeren. Volgens Roemer is het nu te makkelijk voor burgers om zich te distantiëren. "Er werken krachten op ons in, als samenleving, die ervoor zorgen dat mensen niet kunnen meedoen, niet hoeven meedoen, niet willen meedoen of niet uitgenodigd worden om mee te doen", zei de commissaris in zijn nieuwjaarstoespraak.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Stadsherstel Amsterdam heeft nog geen zicht op de schade aan de Vondelkerk na de verwoestende brand tijdens de nieuwjaarsnacht. Vrijdag worden in overleg met de brandweer en politie dronebeelden gemaakt om zo meer duidelijkheid te krijgen over de omvang. "Het is nog te gevaarlijk om de kerk in te gaan", zegt een woordvoerster van de organisatie die sinds 1996 eigenaar van de kerk is.
13 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - De verdachte van het dodelijke vuurwerkongeluk in Nijmegen tijdens oud en nieuw is een 44-jarige man uit Nijmegen. Dat laat een woordvoerder van de politie vrijdagmiddag weten. De man is donderdagmiddag vrijgelaten, al moet hij beschikbaar blijven tijdens het onderzoek. Wat de relatie is tussen de verdachte en het slachtoffer wil de politie niet zeggen.
14 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - De drie Nederlandse brandwondencentra kunnen in totaal zes gewonden van de cafébrand in Zwitserland opvangen. Dat laat het Martini Ziekenhuis in Groningen weten naar aanleiding van een bericht van de NOS.
14 uur geleden