Carbidschieten behoort sinds 2014 tot immaterieel erfgoed
ARNHEM (ANP) - Carbidschieten maakt sinds 2014 deel uit van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. De traditie, die vooral in het noorden en oosten van het land in ere wordt gehouden, groeit sinds de Tweede Wereldoorlog in populariteit maar stamt waarschijnlijk al af van de Germanen. Carbidschieten geeft een enorme knal, maar is veel goedkoper dan vuurwerk, dat dit jaar vanwege de coronacrisis verboden is.
Carbid is een verbinding van koolstof en calcium. De stof wordt wel gebruikt om mollen te verjagen, maar verkopers pieken kort voor de jaarwisseling. Carbidschieters stoppen een brok carbid in een melkbus, maken de stof een beetje nat en sluiten de bus dan af. Er vormt zich een gas, dat via een klein gaatje in de bus wordt aangestoken. Dat veroorzaakt een flinke explosie, waardoor de afsluiting van de bus tientallen meters weg kan schieten. Vroeger werden deksels van melkbussen als afsluiter gebruikt, maar omdat daar nogal eens ongelukken mee gebeurden worden tegenwoordig ballen gebruikt. De kunst van het carbidschieten is het veroorzaken van een zo hard mogelijke knal en het zo ver mogelijk laten wegschieten van de afsluiter.
"Carbidschieten is niet gevaarlijk, als je je verstand gebruikt en veel ruimte hebt. In de stad is het niet slim", zegt vuurwerkhandelaar Jan Souman uit Hattem. "Je moet op tijd en bij daglicht met de voorbereidingen beginnen. Als je gaat schieten gehoorbeschermers op, handschoenen aan en een vuurwerkbril gebruiken. En nuchter zijn." Souman voegt bij elk pakket een cursus carbidschieten. Veel carbidhandelaren hebben ook zo'n handleiding op internet staan. Nu er een vuurwerkverbod geldt, stromen de bestellingen voor carbidpakketten overal binnen.
Meldplicht
In Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland loopt al vijf jaar de campagne Wie is de BOCK (de Bewust Oplettende Carbid Knaller). In die provincies willen veiligheidsregio's en gemeenten van elk carbidfeestje weten wie de BOCK is. In de meeste gemeenten geldt een meldplicht voor carbidschieten. In de algemeen plaatselijke verordening (apv) is opgenomen aan welke eisen carbidschieten moet voldoen en wanneer er tijdens de jaarwisseling geknald mag worden.
Carbid is vrij te koop en kost enkele euro's per kilo. Een kilo carbid geeft ongeveer 300 liter gas. Twee liter gas zorgt al voor een flinke knal, zegt Souman. Carbidverenigingen plaatsen meestal een hele reeks melkbussen, die allemaal achter elkaar moeten knallen. Vorig jaar is tussen de 80.000 en 90.000 kilo carbid verkocht. Dat zorgde volgens het kenniscentrum voor letselschade Veiligheid.nl voor 78 gewonden, die met name botbreuken en brandwonden hadden opgelopen. In totaal liepen in 2019 ongeveer 1300 mensen vuurwerkletsel op tijdens de jaarwisseling.
Meer uit Binnenland
NIEUWEGEIN (ANP) - Meerdere in opspraak geraakte kandidaten van Forum voor Democratie (FVD) komen in verschillende gemeenteraden. NRC en de Volkskrant onderzochten hoe FVD'ers actief waren bij extreemrechtse organisaties als de Geuzenbond en de nationaalsocialistische Nederlandse Volks-Unie (NVU). De landelijke partij bleef achter hen staan en door verschillende zetelwinsten voor de FVD komt een aantal onderzochte kandidaten in de raden.
44 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - De gedetineerde die vrijdag in Utrecht met een vuurwapen op de vlucht sloeg, is uren later door de politie in de buurt van het Diakonessenhuis aangehouden. De politie laat weten dat bij de aanhouding waarschuwingsschoten zijn gelost. Niemand raakte gewond. Bij de man is een vuurwapen aangetroffen.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie in Utrecht heeft meldingen binnengekregen van een schietincident in de omgeving van het Diakonessenhuis, waar eerder op de dag een gevangene met een vuurwapen is ontsnapt. Een woordvoerder van de politie weet niet of er daadwerkelijk is geschoten en of er een verband is met de voortvluchtige man.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De politie heeft twee minderjarige verdachten aangehouden voor een explosie bij een portiekwoning in Rotterdam-Delfshaven begin deze maand. Het gaat om twee 15-jarige jongens uit Rozenburg en Spijkenisse. De politie heeft de aanhoudingen vrijdag bekendgemaakt.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit, D66) vindt het een risico dat de overheid afhankelijk is van buitenlandse berichtenapps als WhatsApp en Signal (beiden uit de Verenigde Staten). Daarom is ze op haar ministerie een kleinschalig experiment gestart met een Europees alternatief. Dat ziet ze als een tussenstap. Uiteindelijk wil ze dat de rijksoverheid gebruikmaakt van een berichtendienst die in eigen beheer is.
3 uur geleden
ARNHEM (ANP) - De provincie Gelderland wil rond 2035 een kleine, modulaire kernreactor openen. De provincie heeft eerder al laten uitzoeken wat de meest geschikte locaties in Gelderland zijn voor een zogeheten Small Modular Reactor (SMR). Na twee aanvullende onderzoeken dit voorjaar wil Gelderland eind dit jaar twee potentiële locaties aanwijzen.
4 uur geleden
BREDA (ANP) - Voor het steken van een 14-jarige jongen in Breda is vrijdagochtend een tweede verdachte aangehouden. Het gaat, net als bij de eerste verdachte, om een minderjarige jongen uit Breda.
5 uur geleden