Carbidschieten behoort sinds 2014 tot immaterieel erfgoed
ARNHEM (ANP) - Carbidschieten maakt sinds 2014 deel uit van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. De traditie, die vooral in het noorden en oosten van het land in ere wordt gehouden, groeit sinds de Tweede Wereldoorlog in populariteit maar stamt waarschijnlijk al af van de Germanen. Carbidschieten geeft een enorme knal, maar is veel goedkoper dan vuurwerk, dat dit jaar vanwege de coronacrisis verboden is.
Carbid is een verbinding van koolstof en calcium. De stof wordt wel gebruikt om mollen te verjagen, maar verkopers pieken kort voor de jaarwisseling. Carbidschieters stoppen een brok carbid in een melkbus, maken de stof een beetje nat en sluiten de bus dan af. Er vormt zich een gas, dat via een klein gaatje in de bus wordt aangestoken. Dat veroorzaakt een flinke explosie, waardoor de afsluiting van de bus tientallen meters weg kan schieten. Vroeger werden deksels van melkbussen als afsluiter gebruikt, maar omdat daar nogal eens ongelukken mee gebeurden worden tegenwoordig ballen gebruikt. De kunst van het carbidschieten is het veroorzaken van een zo hard mogelijke knal en het zo ver mogelijk laten wegschieten van de afsluiter.
"Carbidschieten is niet gevaarlijk, als je je verstand gebruikt en veel ruimte hebt. In de stad is het niet slim", zegt vuurwerkhandelaar Jan Souman uit Hattem. "Je moet op tijd en bij daglicht met de voorbereidingen beginnen. Als je gaat schieten gehoorbeschermers op, handschoenen aan en een vuurwerkbril gebruiken. En nuchter zijn." Souman voegt bij elk pakket een cursus carbidschieten. Veel carbidhandelaren hebben ook zo'n handleiding op internet staan. Nu er een vuurwerkverbod geldt, stromen de bestellingen voor carbidpakketten overal binnen.
Meldplicht
In Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland loopt al vijf jaar de campagne Wie is de BOCK (de Bewust Oplettende Carbid Knaller). In die provincies willen veiligheidsregio's en gemeenten van elk carbidfeestje weten wie de BOCK is. In de meeste gemeenten geldt een meldplicht voor carbidschieten. In de algemeen plaatselijke verordening (apv) is opgenomen aan welke eisen carbidschieten moet voldoen en wanneer er tijdens de jaarwisseling geknald mag worden.
Carbid is vrij te koop en kost enkele euro's per kilo. Een kilo carbid geeft ongeveer 300 liter gas. Twee liter gas zorgt al voor een flinke knal, zegt Souman. Carbidverenigingen plaatsen meestal een hele reeks melkbussen, die allemaal achter elkaar moeten knallen. Vorig jaar is tussen de 80.000 en 90.000 kilo carbid verkocht. Dat zorgde volgens het kenniscentrum voor letselschade Veiligheid.nl voor 78 gewonden, die met name botbreuken en brandwonden hadden opgelopen. In totaal liepen in 2019 ongeveer 1300 mensen vuurwerkletsel op tijdens de jaarwisseling.
Meer uit Binnenland
GORSSEL (ANP) - In Gorssel zijn in de nacht van vrijdag op zaterdag twee mensen om het leven gekomen bij een ernstig eenzijdig ongeval. De politie kreeg rond 00.45 uur een melding van het ongeval op de N348 (Deventerweg) in de Gelderse plaats. Een derde inzittende is gewond geraakt en naar het ziekenhuis gebracht. Het is niet duidelijk of er nog meer mensen in de auto zaten.
1 uur geleden
KESSEL (ANP) - Bij een verkeersongeval in Kessel, tussen Venlo en Roermond in de provincie Limburg, is vrijdagavond een persoon om het leven gekomen. Een andere inzittende is gewond geraakt en met spoed naar het ziekenhuis gebracht.
4 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De vrouwen die betrokken waren bij het incident in Utrecht waarbij een politieagent geweld gebruikte, onderschrijven de conclusie dat er toen "deels disproportioneel geweld" tegen hen is gebruikt. Dat laat hun advocaat vrijdag weten. "Cliënten zijn ook verheugd om te horen dat de politie daar haar verantwoordelijkheid voor wil nemen en lering uit wil trekken", stelt hij.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De hack bij de Raad voor de rechtspraak is onhandig voor medewerkers, maar verder niet ontregelend. Dat laat een woordvoerster weten. Volgens haar kunnen medewerkers een app nu niet meer gebruiken waardoor bijvoorbeeld e-mails niet meer op de telefoon bekeken kunnen worden. Via de laptop kan alles wel gewoon gebruikt worden.
11 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het geweld dat een politieagent in Utrecht eind januari gebruikte bij de aanhouding van een vrouw onder het bollendak bij Utrecht Centraal, voldeed deels niet aan de instructies. Dat concludeert politiechef Yvonne Hondema vrijdagavond in een bericht over het incident. Een politiewoordvoerder laat weten dat er voor de agent geen consequenties volgen.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Vrije Universiteit (VU) is "aangedaan" door ervaringen die meerdere studenten beschrijven te hebben meegemaakt met een andere student, die zich zou hebben misdragen. Het Parool bericht hier vrijdag over. Inhoudelijk zegt de universiteit om privacyredenen niet in te kunnen gaan op "meldingen die bij ons bekend zijn", meldt de onderwijsinstelling in een verklaring.
11 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Tijdens de eerste inschrijfperiode van de Vierdaagse zijn er 44.638 tickets verkocht voor het Nijmeegse wandelevenement in juli. Dat betekent dat er nog 2362 startbewijzen te vergeven zijn. Die gaan komende maandag in de verkoop, laat de organisatie weten.
12 uur geleden