Carbidschieten behoort sinds 2014 tot immaterieel erfgoed
ARNHEM (ANP) - Carbidschieten maakt sinds 2014 deel uit van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. De traditie, die vooral in het noorden en oosten van het land in ere wordt gehouden, groeit sinds de Tweede Wereldoorlog in populariteit maar stamt waarschijnlijk al af van de Germanen. Carbidschieten geeft een enorme knal, maar is veel goedkoper dan vuurwerk, dat dit jaar vanwege de coronacrisis verboden is.
Carbid is een verbinding van koolstof en calcium. De stof wordt wel gebruikt om mollen te verjagen, maar verkopers pieken kort voor de jaarwisseling. Carbidschieters stoppen een brok carbid in een melkbus, maken de stof een beetje nat en sluiten de bus dan af. Er vormt zich een gas, dat via een klein gaatje in de bus wordt aangestoken. Dat veroorzaakt een flinke explosie, waardoor de afsluiting van de bus tientallen meters weg kan schieten. Vroeger werden deksels van melkbussen als afsluiter gebruikt, maar omdat daar nogal eens ongelukken mee gebeurden worden tegenwoordig ballen gebruikt. De kunst van het carbidschieten is het veroorzaken van een zo hard mogelijke knal en het zo ver mogelijk laten wegschieten van de afsluiter.
"Carbidschieten is niet gevaarlijk, als je je verstand gebruikt en veel ruimte hebt. In de stad is het niet slim", zegt vuurwerkhandelaar Jan Souman uit Hattem. "Je moet op tijd en bij daglicht met de voorbereidingen beginnen. Als je gaat schieten gehoorbeschermers op, handschoenen aan en een vuurwerkbril gebruiken. En nuchter zijn." Souman voegt bij elk pakket een cursus carbidschieten. Veel carbidhandelaren hebben ook zo'n handleiding op internet staan. Nu er een vuurwerkverbod geldt, stromen de bestellingen voor carbidpakketten overal binnen.
Meldplicht
In Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland loopt al vijf jaar de campagne Wie is de BOCK (de Bewust Oplettende Carbid Knaller). In die provincies willen veiligheidsregio's en gemeenten van elk carbidfeestje weten wie de BOCK is. In de meeste gemeenten geldt een meldplicht voor carbidschieten. In de algemeen plaatselijke verordening (apv) is opgenomen aan welke eisen carbidschieten moet voldoen en wanneer er tijdens de jaarwisseling geknald mag worden.
Carbid is vrij te koop en kost enkele euro's per kilo. Een kilo carbid geeft ongeveer 300 liter gas. Twee liter gas zorgt al voor een flinke knal, zegt Souman. Carbidverenigingen plaatsen meestal een hele reeks melkbussen, die allemaal achter elkaar moeten knallen. Vorig jaar is tussen de 80.000 en 90.000 kilo carbid verkocht. Dat zorgde volgens het kenniscentrum voor letselschade Veiligheid.nl voor 78 gewonden, die met name botbreuken en brandwonden hadden opgelopen. In totaal liepen in 2019 ongeveer 1300 mensen vuurwerkletsel op tijdens de jaarwisseling.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - De politie, het OM en de Utrechtse burgemeester Sharon Dijksma gaan in gesprek met voetbalclub FC Utrecht om ongeregeldheden tijdens Europese wedstrijden in stadion Galgenwaard. Dat schrijft Dijksma in een brief aan de gemeenteraad.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66-leider Rob Jetten is blij met het akkoord dat hij heeft gesloten met Dilan Yeşilgöz (VVD) en Henri Bontenbal (CDA). Kort nadat bekend was geworden dat de drie partijleiders een akkoord hebben bereikt op hoofdlijnen, zei Jetten dat de partijen vrijdag pas bekendmaken wat hun plannen zijn en hoe die worden betaald.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Meerdere experts hebben het kabinet en de Tweede Kamer opgeroepen de regie te pakken om DigiD uit Amerikaanse handen te houden. Bij een gesprek in de Tweede Kamer zeiden alle aanwezige experts dat er grote risico's kleven aan de overname van Solvinity, het bedrijf dat ervoor zorgt dat DigiD kan werken.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het vergelijken van de omstreden Amerikaanse immigratieacties met gebeurtenissen tijdens de Holocaust doet geen recht aan het verleden, en ook niet aan het heden. Dat zegt directeur Ronald Leopold van de Anne Frank Stichting in reactie op opmerkingen van de Amerikaanse gouverneur Tim Walz van Minnesota.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Zes op de tien jongeren tussen de 12 en 18 jaar zijn van plan een helm te gaan dragen op de elektrische fiets of fatbike, als dit volgend jaar voor minderjarigen verplicht wordt. Zin hebben zij er niet in, slechts ongeveer de helft is het eens met de maatregel. Bij ouders is het draagvlak groter: acht op de tien vinden de helmplicht een goed idee.
13 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - De provincie Groningen heeft voor het eerst geld vrijgemaakt voor schapen- en geitenhouders die wolfwerende rasters willen plaatsen. In totaal is voor dit jaar 250.000 euro beschikbaar. Voor elke aanvrager geldt een minimumbedrag van 570 euro en een maximumbedrag van 30.000 euro.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Natuur & Milieu is "ongelofelijk blij" dat de meerderheid van de Tweede Kamer zich schaart achter het alternatieve plan voor de A27 bij Amelisweerd, waardoor geen bos hoeft te worden gekapt. De milieuorganisatie noemt het een "wijs besluit" en ziet daarin ook een mooi voorbeeld voor andere grote infrastructurele projecten.
13 uur geleden