Carbidschieten behoort sinds 2014 tot immaterieel erfgoed
ARNHEM (ANP) - Carbidschieten maakt sinds 2014 deel uit van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. De traditie, die vooral in het noorden en oosten van het land in ere wordt gehouden, groeit sinds de Tweede Wereldoorlog in populariteit maar stamt waarschijnlijk al af van de Germanen. Carbidschieten geeft een enorme knal, maar is veel goedkoper dan vuurwerk, dat dit jaar vanwege de coronacrisis verboden is.
Carbid is een verbinding van koolstof en calcium. De stof wordt wel gebruikt om mollen te verjagen, maar verkopers pieken kort voor de jaarwisseling. Carbidschieters stoppen een brok carbid in een melkbus, maken de stof een beetje nat en sluiten de bus dan af. Er vormt zich een gas, dat via een klein gaatje in de bus wordt aangestoken. Dat veroorzaakt een flinke explosie, waardoor de afsluiting van de bus tientallen meters weg kan schieten. Vroeger werden deksels van melkbussen als afsluiter gebruikt, maar omdat daar nogal eens ongelukken mee gebeurden worden tegenwoordig ballen gebruikt. De kunst van het carbidschieten is het veroorzaken van een zo hard mogelijke knal en het zo ver mogelijk laten wegschieten van de afsluiter.
"Carbidschieten is niet gevaarlijk, als je je verstand gebruikt en veel ruimte hebt. In de stad is het niet slim", zegt vuurwerkhandelaar Jan Souman uit Hattem. "Je moet op tijd en bij daglicht met de voorbereidingen beginnen. Als je gaat schieten gehoorbeschermers op, handschoenen aan en een vuurwerkbril gebruiken. En nuchter zijn." Souman voegt bij elk pakket een cursus carbidschieten. Veel carbidhandelaren hebben ook zo'n handleiding op internet staan. Nu er een vuurwerkverbod geldt, stromen de bestellingen voor carbidpakketten overal binnen.
Meldplicht
In Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland loopt al vijf jaar de campagne Wie is de BOCK (de Bewust Oplettende Carbid Knaller). In die provincies willen veiligheidsregio's en gemeenten van elk carbidfeestje weten wie de BOCK is. In de meeste gemeenten geldt een meldplicht voor carbidschieten. In de algemeen plaatselijke verordening (apv) is opgenomen aan welke eisen carbidschieten moet voldoen en wanneer er tijdens de jaarwisseling geknald mag worden.
Carbid is vrij te koop en kost enkele euro's per kilo. Een kilo carbid geeft ongeveer 300 liter gas. Twee liter gas zorgt al voor een flinke knal, zegt Souman. Carbidverenigingen plaatsen meestal een hele reeks melkbussen, die allemaal achter elkaar moeten knallen. Vorig jaar is tussen de 80.000 en 90.000 kilo carbid verkocht. Dat zorgde volgens het kenniscentrum voor letselschade Veiligheid.nl voor 78 gewonden, die met name botbreuken en brandwonden hadden opgelopen. In totaal liepen in 2019 ongeveer 1300 mensen vuurwerkletsel op tijdens de jaarwisseling.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft Nederlandse reizigers naar Cuba gewaarschuwd dat "de problemen met de energievoorziening" in dat land toenemen. Volgens het ministerie heeft de Cubaanse overheid extra maatregelen ingesteld wegens de ernstige brandstoftekorten. "Het is moeilijk of onmogelijk om benzine te tanken. De stroom valt vaak en langdurig uit. Ook kan de watertoevoer stoppen. De situatie kan snel verder verslechteren", aldus het ministerie.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Centrum Informatie en Documentatie Israel (CIDI) wil dat het concert dat rapper Ye op 6 juni in het GelreDome in Arnhem geeft, wordt gecanceld. Die oproep doet het CIDI dinsdag op X. De organisatie roept "Tweede Kamer, media en burgemeester Ahmed Marcouch" op om "nee tegen haat" te zeggen en het concert van de artiest, die doorbrak onder de naam Kanye West, te schrappen.
12 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Op de derde zittingsdag in de zedenzaak tegen Mark S. (32) uit Borculo, verdacht van verkrachting en grootschalige sextortion, is naar voren gekomen dat S. kampt met een persoonlijkheidsstoornis met narcistische trekken. Gedragsdeskundigen adviseren een langdurige behandeling in de vorm van tbs met voorwaarden en mogelijk tbs met dwangverpleging.
13 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Werkgevers, boerenorganisaties, de bouw en andere sectoren in en rond de Veluwe zijn kritisch over de plannen van het Gelderse provinciebestuur voor de zogeheten stikstofzones. Gelderland wil in stroken van 500 meter in en rond de Veluwe en drie andere kwetsbare natuurgebieden maatregelen nemen. Het doel is de stikstofuitstoot fors te verminderen en de staat van de natuur te verbeteren. Brancheorganisaties zeggen dat de plannen nu niet uitvoerbaar zijn. Ze bieden volgens hen geen garantie op het loskrijgen van de vergunningverlening en het legaliseren van PAS-melders.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Sinds koningin Máxima zich heeft aangemeld als reservist bij de Koninklijke Landmacht, zijn meer mensen online op zoek gegaan naar informatie over werk bij Defensie. Dat laat een woordvoerder van het ministerie desgevraagd weten aan het ANP.
14 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag tot veertien jaar cel geëist tegen vier mannen in het proces rond de moord op Vincent Jalink. De 38-jarige Jalink werd op 27 mei 2016 bij zijn huis in Diemen met twaalf kogels doodgeschoten in het bijzijn van zijn toen 9-jarige zoontje. De schutter kreeg in 2023 in hoger beroep 22 jaar celstraf.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie heeft dinsdag vijftien mensen opgepakt omdat ze op TikTok anderen zouden hebben aangespoord tot terreuraanslagen. Ze worden ervan verdacht propaganda voor terreurgroep Islamitische Staat te hebben verspreid. Volgens het Openbaar Ministerie hebben ze ook het martelaarschap verheerlijkt.
16 uur geleden