Carbidschieten behoort sinds 2014 tot immaterieel erfgoed
ARNHEM (ANP) - Carbidschieten maakt sinds 2014 deel uit van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. De traditie, die vooral in het noorden en oosten van het land in ere wordt gehouden, groeit sinds de Tweede Wereldoorlog in populariteit maar stamt waarschijnlijk al af van de Germanen. Carbidschieten geeft een enorme knal, maar is veel goedkoper dan vuurwerk, dat dit jaar vanwege de coronacrisis verboden is.
Carbid is een verbinding van koolstof en calcium. De stof wordt wel gebruikt om mollen te verjagen, maar verkopers pieken kort voor de jaarwisseling. Carbidschieters stoppen een brok carbid in een melkbus, maken de stof een beetje nat en sluiten de bus dan af. Er vormt zich een gas, dat via een klein gaatje in de bus wordt aangestoken. Dat veroorzaakt een flinke explosie, waardoor de afsluiting van de bus tientallen meters weg kan schieten. Vroeger werden deksels van melkbussen als afsluiter gebruikt, maar omdat daar nogal eens ongelukken mee gebeurden worden tegenwoordig ballen gebruikt. De kunst van het carbidschieten is het veroorzaken van een zo hard mogelijke knal en het zo ver mogelijk laten wegschieten van de afsluiter.
"Carbidschieten is niet gevaarlijk, als je je verstand gebruikt en veel ruimte hebt. In de stad is het niet slim", zegt vuurwerkhandelaar Jan Souman uit Hattem. "Je moet op tijd en bij daglicht met de voorbereidingen beginnen. Als je gaat schieten gehoorbeschermers op, handschoenen aan en een vuurwerkbril gebruiken. En nuchter zijn." Souman voegt bij elk pakket een cursus carbidschieten. Veel carbidhandelaren hebben ook zo'n handleiding op internet staan. Nu er een vuurwerkverbod geldt, stromen de bestellingen voor carbidpakketten overal binnen.
Meldplicht
In Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland loopt al vijf jaar de campagne Wie is de BOCK (de Bewust Oplettende Carbid Knaller). In die provincies willen veiligheidsregio's en gemeenten van elk carbidfeestje weten wie de BOCK is. In de meeste gemeenten geldt een meldplicht voor carbidschieten. In de algemeen plaatselijke verordening (apv) is opgenomen aan welke eisen carbidschieten moet voldoen en wanneer er tijdens de jaarwisseling geknald mag worden.
Carbid is vrij te koop en kost enkele euro's per kilo. Een kilo carbid geeft ongeveer 300 liter gas. Twee liter gas zorgt al voor een flinke knal, zegt Souman. Carbidverenigingen plaatsen meestal een hele reeks melkbussen, die allemaal achter elkaar moeten knallen. Vorig jaar is tussen de 80.000 en 90.000 kilo carbid verkocht. Dat zorgde volgens het kenniscentrum voor letselschade Veiligheid.nl voor 78 gewonden, die met name botbreuken en brandwonden hadden opgelopen. In totaal liepen in 2019 ongeveer 1300 mensen vuurwerkletsel op tijdens de jaarwisseling.
Meer uit Binnenland
ROSMALEN (ANP) - Het Armoedefonds en de VNG roepen de Staat op om mensen die in armoede leven van een noodpakket te voorzien. De overheid adviseert mensen om onder meer een noodradio en contant geld in huis te halen, maar een groot deel van de mensen met geldzorgen kan dat niet betalen, meldt het fonds op basis van eerder eigen onderzoek.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Dit jaar moeten er 14.500 nieuwe beroepsmilitairen en reservisten bijkomen. Het UWV heeft de behoefte aan nieuwe mensen samen met Defensie in kaart gebracht. Bij 8 van de 10 vacatures gaat het dan niet om een gevechtsfunctie, maar om een ondersteunende baan in een specifiek vakgebied. Gezien de ontwikkelingen in de wereld wil Defensie de krijgsmacht uitbreiden.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het winterweer zorgt voor een drukkere ochtendspits dan gewoonlijk op donderdag. ANWB ziet rond 08.30 uur een "iets drukkere donderdagochtendspits dan normaal", met 800 kilometer file. Vooral in Noord-Holland is het drukker, maar het verkeer past zich aan, zegt een woordvoerster. Er hebben zich volgens de verkeersdienst geen noemenswaardige incidenten door de gladheid voorgedaan.
3 uur geleden
DE BILT (ANP) - Voor het hele land behalve Zeeland heeft het KNMI donderdagochtend code geel uitgeroepen. Op veel plaatsen sneeuwt het, of heeft het gesneeuwd, waardoor het glad is. De meeste gladheid verdwijnt in de loop van de dag weer.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Na D66 en de VVD heeft ook bij het CDA de Tweede Kamerfractie ingestemd met het coalitieakkoord dat de partijleiders eerder deze week sloten. Dat heeft partijleider Henri Bontenbal na een uren durend fractieoverleg bekendgemaakt.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De VVD-fractie is volgens partijleider Dilan Yeşilgöz "erg positief" over het akkoord dat ze heeft uitonderhandeld met D66 en CDA. Kort na middernacht meldde Yeşilgöz op X dat haar fractie akkoord is gegaan, en even later kwam ze het overleg toelichten op de gang van de partij in de Tweede Kamer.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De fracties van D66 en de VVD hebben ingestemd met het coalitieakkoord dat de partijen sluiten met het CDA. Rob Jetten (D66) laat tegen verzamelde pers weten dat er nog "een paar kleine puntjes" zijn, maar de fractie verder kan instemmen. Dilan Yeşilgöz (VVD) toont op X een foto van haar telefoon, met daarop de tekst "fractie is akkoord".
9 uur geleden