Carbidschieten behoort sinds 2014 tot immaterieel erfgoed
ARNHEM (ANP) - Carbidschieten maakt sinds 2014 deel uit van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. De traditie, die vooral in het noorden en oosten van het land in ere wordt gehouden, groeit sinds de Tweede Wereldoorlog in populariteit maar stamt waarschijnlijk al af van de Germanen. Carbidschieten geeft een enorme knal, maar is veel goedkoper dan vuurwerk, dat dit jaar vanwege de coronacrisis verboden is.
Carbid is een verbinding van koolstof en calcium. De stof wordt wel gebruikt om mollen te verjagen, maar verkopers pieken kort voor de jaarwisseling. Carbidschieters stoppen een brok carbid in een melkbus, maken de stof een beetje nat en sluiten de bus dan af. Er vormt zich een gas, dat via een klein gaatje in de bus wordt aangestoken. Dat veroorzaakt een flinke explosie, waardoor de afsluiting van de bus tientallen meters weg kan schieten. Vroeger werden deksels van melkbussen als afsluiter gebruikt, maar omdat daar nogal eens ongelukken mee gebeurden worden tegenwoordig ballen gebruikt. De kunst van het carbidschieten is het veroorzaken van een zo hard mogelijke knal en het zo ver mogelijk laten wegschieten van de afsluiter.
"Carbidschieten is niet gevaarlijk, als je je verstand gebruikt en veel ruimte hebt. In de stad is het niet slim", zegt vuurwerkhandelaar Jan Souman uit Hattem. "Je moet op tijd en bij daglicht met de voorbereidingen beginnen. Als je gaat schieten gehoorbeschermers op, handschoenen aan en een vuurwerkbril gebruiken. En nuchter zijn." Souman voegt bij elk pakket een cursus carbidschieten. Veel carbidhandelaren hebben ook zo'n handleiding op internet staan. Nu er een vuurwerkverbod geldt, stromen de bestellingen voor carbidpakketten overal binnen.
Meldplicht
In Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland loopt al vijf jaar de campagne Wie is de BOCK (de Bewust Oplettende Carbid Knaller). In die provincies willen veiligheidsregio's en gemeenten van elk carbidfeestje weten wie de BOCK is. In de meeste gemeenten geldt een meldplicht voor carbidschieten. In de algemeen plaatselijke verordening (apv) is opgenomen aan welke eisen carbidschieten moet voldoen en wanneer er tijdens de jaarwisseling geknald mag worden.
Carbid is vrij te koop en kost enkele euro's per kilo. Een kilo carbid geeft ongeveer 300 liter gas. Twee liter gas zorgt al voor een flinke knal, zegt Souman. Carbidverenigingen plaatsen meestal een hele reeks melkbussen, die allemaal achter elkaar moeten knallen. Vorig jaar is tussen de 80.000 en 90.000 kilo carbid verkocht. Dat zorgde volgens het kenniscentrum voor letselschade Veiligheid.nl voor 78 gewonden, die met name botbreuken en brandwonden hadden opgelopen. In totaal liepen in 2019 ongeveer 1300 mensen vuurwerkletsel op tijdens de jaarwisseling.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Nu bijna een miljoen mensen op de vlucht zijn geslagen, stijgen de noden in Libanon "razendsnel". Dat zegt Benoit de Gryse, directeur van Stichting Vluchteling, vanuit Beiroet. De Gryse vertrok afgelopen zondag naar de hoofdstad van Libanon om te onderzoeken hoe zijn stichting het beste hulp kan bieden en om aandacht te vragen voor het menselijk lijden.
16 minuten geleden
GRONINGEN (ANP) - De provincie Groningen neemt maatregelen om het aantal vogels en vleermuizen dat in aanraking komt met kleine windturbines te verminderen. Groningen kijkt onder meer of het mogelijk is de turbines in de maand augustus 's nachts stil te zetten.
35 minuten geleden
HARDENBERG (ANP) - De gemeente Hardenberg heeft het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) definitief een last onder dwangsom opgelegd voor het niet volgens afspraak sluiten van twee asielopvanglocaties binnen de gemeente. Dat heeft het gemeentebestuur dinsdag besloten. Het COA krijgt van de gemeente een week om de overtreding te beëindigen.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Oud-topvoetballer Quincy Promes (34) heeft toegegeven dat hij tijdens een feest in Abcoude een ver familielid "eenmaal met een zakmesje heeft gestoken". Dat zei een van de advocaten van Promes dinsdag tijdens een voorbereidende zitting in de strafzaak tegen hem. Promes heeft volgens raadsvrouw Carry Knoops zijn eerdere stilzwijgen doorbroken en "voor het eerst echt openheid van zaken gegeven".
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag in de rechtbank in Den Haag een celstraf van zeven maanden geëist tegen rapper Kempi, op verdenking van onder meer bedreiging en poging tot dwang. Ook wil het OM dat er een contactverbod van drie jaar wordt opgelegd aan de artiest, die eigenlijk Jerrely Slijger heet.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie heeft ruim honderd tips binnengekregen over twee explosies in Amsterdam. Veel daarvan gaan over de scooter waarmee de verdachten bij de joodse school aan de Zeelandstraat aankwamen voordat daar een explosie plaatsvond, laat een woordvoerder weten.
4 uur geleden
DENDERMONDE (ANP/BELGA) - Het Openbaar Ministerie in België heeft dertien jaar celstraf geëist tegen de veroordeelde Nederlandse drugshandelaar 'Bolle' Jos Leijdekkers voor zijn betrokkenheid bij de import van zo'n 11 ton cocaïne via de haven van Antwerpen in oktober 2023. In de rechtbank in Dendermonde stonden dinsdag 22 verdachten terecht.
7 uur geleden