Carbidschieten behoort sinds 2014 tot immaterieel erfgoed
ARNHEM (ANP) - Carbidschieten maakt sinds 2014 deel uit van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. De traditie, die vooral in het noorden en oosten van het land in ere wordt gehouden, groeit sinds de Tweede Wereldoorlog in populariteit maar stamt waarschijnlijk al af van de Germanen. Carbidschieten geeft een enorme knal, maar is veel goedkoper dan vuurwerk, dat dit jaar vanwege de coronacrisis verboden is.
Carbid is een verbinding van koolstof en calcium. De stof wordt wel gebruikt om mollen te verjagen, maar verkopers pieken kort voor de jaarwisseling. Carbidschieters stoppen een brok carbid in een melkbus, maken de stof een beetje nat en sluiten de bus dan af. Er vormt zich een gas, dat via een klein gaatje in de bus wordt aangestoken. Dat veroorzaakt een flinke explosie, waardoor de afsluiting van de bus tientallen meters weg kan schieten. Vroeger werden deksels van melkbussen als afsluiter gebruikt, maar omdat daar nogal eens ongelukken mee gebeurden worden tegenwoordig ballen gebruikt. De kunst van het carbidschieten is het veroorzaken van een zo hard mogelijke knal en het zo ver mogelijk laten wegschieten van de afsluiter.
"Carbidschieten is niet gevaarlijk, als je je verstand gebruikt en veel ruimte hebt. In de stad is het niet slim", zegt vuurwerkhandelaar Jan Souman uit Hattem. "Je moet op tijd en bij daglicht met de voorbereidingen beginnen. Als je gaat schieten gehoorbeschermers op, handschoenen aan en een vuurwerkbril gebruiken. En nuchter zijn." Souman voegt bij elk pakket een cursus carbidschieten. Veel carbidhandelaren hebben ook zo'n handleiding op internet staan. Nu er een vuurwerkverbod geldt, stromen de bestellingen voor carbidpakketten overal binnen.
Meldplicht
In Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland loopt al vijf jaar de campagne Wie is de BOCK (de Bewust Oplettende Carbid Knaller). In die provincies willen veiligheidsregio's en gemeenten van elk carbidfeestje weten wie de BOCK is. In de meeste gemeenten geldt een meldplicht voor carbidschieten. In de algemeen plaatselijke verordening (apv) is opgenomen aan welke eisen carbidschieten moet voldoen en wanneer er tijdens de jaarwisseling geknald mag worden.
Carbid is vrij te koop en kost enkele euro's per kilo. Een kilo carbid geeft ongeveer 300 liter gas. Twee liter gas zorgt al voor een flinke knal, zegt Souman. Carbidverenigingen plaatsen meestal een hele reeks melkbussen, die allemaal achter elkaar moeten knallen. Vorig jaar is tussen de 80.000 en 90.000 kilo carbid verkocht. Dat zorgde volgens het kenniscentrum voor letselschade Veiligheid.nl voor 78 gewonden, die met name botbreuken en brandwonden hadden opgelopen. In totaal liepen in 2019 ongeveer 1300 mensen vuurwerkletsel op tijdens de jaarwisseling.
Meer uit Binnenland
TILBURG (ANP) - Het dak van een groot transportbedrijf in Tilburg is donderdagavond ingestort, nadat daar een dag eerder al delen van waren ingezakt. Het pand op industrieterrein Vossenberg was daarom al ontruimd en ook de gasleiding en elektra waren al afgesloten. De gemeente vermoedt dat het platte dak is bezweken onder het gewicht van de sneeuw.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, Henk Naves, heeft zich in zijn nieuwjaarstoespraak in Den Haag afgevraagd waarom het zo stil is rond de Amerikaanse sancties tegen het Internationaal Strafhof. "Is het soms zo stil omdat we te afhankelijk zijn geworden?"
11 uur geleden
VENLO (ANP) - De politie heeft dinsdag een 20-jarige man uit Venlo aangehouden. Hij wordt verdacht van betrokkenheid bij de dood van zijn vijf maanden oude baby. Het kindje overleed in december onder verdachte omstandigheden, meldt de politie donderdag.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De provincie Zuid-Holland heeft in een week tijd bijna 2,4 miljoen kilo zout gestrooid op provinciale wegen en fietspaden, de grootste hoeveelheid in zeker vijf jaar. Sinds de eerste 'strooidag' van deze winter (23 december) gaat het in totaal al om bijna 3 miljoen kilogram. Vorige winter reden de provinciale strooiwagens 2,23 miljoen kilo zout uit, in 2023-2024 was dat 1,81 miljoen kilo (1810 ton).
13 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De politie heeft twee verdachten aangehouden na de dood van een 60-jarige man in Schiedam maandag. Het gaat om jongens van 16 en 17 jaar uit Schiedam. De man overleed waarschijnlijk nadat hij werd mishandeld, na een ruzie over het gooien van sneeuwballen. Hij werd ter plekke gereanimeerd door hulpdiensten en een voorbijganger, maar kon niet meer worden gered.
14 uur geleden
UTRECHT (ANP) - NS rijdt vrijdag opnieuw met een afgeschaalde dienstregeling vanwege het winterse weer. Dit betekent dat op een aantal trajecten minder treinen rijden en reizigers vaker moeten overstappen en langer onderweg zijn. Ook kunnen treinen drukker zijn dan anders. Ook wordt de dienstregeling in het noorden van het land losgekoppeld van de rest van het land, meldt ProRail.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Na de val van het Assad-regime zijn vorig jaar 945 Syrische vluchtelingen vanuit Nederland vrijwillig teruggekeerd naar hun moederland, meldt de Dienst Terugkeer en Vertrek (DTenV). Daarnaast is de dienst nog bezig met het vertrek van 440 Syriërs die zich eind 2025 hebben gemeld voor een tijdelijke regeling, waardoor ze extra geld krijgen om ze te helpen met hun terugkeer.
16 uur geleden