Carbidschieten behoort sinds 2014 tot immaterieel erfgoed
ARNHEM (ANP) - Carbidschieten maakt sinds 2014 deel uit van de Nationale Inventaris Immaterieel Cultureel Erfgoed in Nederland. De traditie, die vooral in het noorden en oosten van het land in ere wordt gehouden, groeit sinds de Tweede Wereldoorlog in populariteit maar stamt waarschijnlijk al af van de Germanen. Carbidschieten geeft een enorme knal, maar is veel goedkoper dan vuurwerk, dat dit jaar vanwege de coronacrisis verboden is.
Carbid is een verbinding van koolstof en calcium. De stof wordt wel gebruikt om mollen te verjagen, maar verkopers pieken kort voor de jaarwisseling. Carbidschieters stoppen een brok carbid in een melkbus, maken de stof een beetje nat en sluiten de bus dan af. Er vormt zich een gas, dat via een klein gaatje in de bus wordt aangestoken. Dat veroorzaakt een flinke explosie, waardoor de afsluiting van de bus tientallen meters weg kan schieten. Vroeger werden deksels van melkbussen als afsluiter gebruikt, maar omdat daar nogal eens ongelukken mee gebeurden worden tegenwoordig ballen gebruikt. De kunst van het carbidschieten is het veroorzaken van een zo hard mogelijke knal en het zo ver mogelijk laten wegschieten van de afsluiter.
"Carbidschieten is niet gevaarlijk, als je je verstand gebruikt en veel ruimte hebt. In de stad is het niet slim", zegt vuurwerkhandelaar Jan Souman uit Hattem. "Je moet op tijd en bij daglicht met de voorbereidingen beginnen. Als je gaat schieten gehoorbeschermers op, handschoenen aan en een vuurwerkbril gebruiken. En nuchter zijn." Souman voegt bij elk pakket een cursus carbidschieten. Veel carbidhandelaren hebben ook zo'n handleiding op internet staan. Nu er een vuurwerkverbod geldt, stromen de bestellingen voor carbidpakketten overal binnen.
Meldplicht
In Overijssel, Drenthe, Groningen en Friesland loopt al vijf jaar de campagne Wie is de BOCK (de Bewust Oplettende Carbid Knaller). In die provincies willen veiligheidsregio's en gemeenten van elk carbidfeestje weten wie de BOCK is. In de meeste gemeenten geldt een meldplicht voor carbidschieten. In de algemeen plaatselijke verordening (apv) is opgenomen aan welke eisen carbidschieten moet voldoen en wanneer er tijdens de jaarwisseling geknald mag worden.
Carbid is vrij te koop en kost enkele euro's per kilo. Een kilo carbid geeft ongeveer 300 liter gas. Twee liter gas zorgt al voor een flinke knal, zegt Souman. Carbidverenigingen plaatsen meestal een hele reeks melkbussen, die allemaal achter elkaar moeten knallen. Vorig jaar is tussen de 80.000 en 90.000 kilo carbid verkocht. Dat zorgde volgens het kenniscentrum voor letselschade Veiligheid.nl voor 78 gewonden, die met name botbreuken en brandwonden hadden opgelopen. In totaal liepen in 2019 ongeveer 1300 mensen vuurwerkletsel op tijdens de jaarwisseling.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Het Parool is "blij en trots" met alle aandacht die de paginagrote advertentie van Harry Styles in de zaterdagkrant genereert. Dat laat hoofdredacteur Michiel Couzy zondag weten aan het ANP. Hij overweegt extra exemplaren van de papieren zaterdageditie bij te laten drukken. In een handgeschreven advertentie bedankte de Britse ster de stad voor de gastvrijheid tijdens zijn tien concerten in de Johan Cruijff ArenA.
8 uur geleden
ARNHEM (ANP) - De mannen die zaterdag werden aangehouden voor de verstoring van de openbare orde rond het optreden van rapper Ye in de GelreDome in Arnhem zijn weer vrij na afgelopen avond verhoord te zijn. Dat meldt een woordvoerder van de politie. Het ging om een 22-jarige man uit Schiedam en een 24-jarige man uit Lelystad. Het Openbaar Ministerie gaat over de verdere afhandeling van hun zaak.
8 uur geleden
GIETEN (ANP) - In de nachtnoodopvang in Gieten in Drenthe hebben in de nacht van zaterdag op zondag 27 asielzoekers overnacht. Dat meldt het Rode Kruis. In de nacht daarvoor sliepen er 25 mensen. In de opvang in sporthal De Goorns is plaats voor 150 mensen.
10 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Ye heeft zich tijdens zijn eerste van twee shows in de GelreDome in Arnhem volledig op de muziek gefocust. De Amerikaanse rapper had vanaf zijn metershoge podium in de vorm van een enorme wereldbol nauwelijks interactie met het publiek en eventuele provocerende uitspraken bleven uit.
19 uur geleden
EPE (ANP) - Een zoekactie naar een vermiste man in het noorden van de Veluwe is zaterdagavond afgebroken omdat er wolven in het gebied zijn. Reddingsorganisatie SAR Nederland meldt dat het verder zoeken "te onveilig voor mens en dier" zou worden.
19 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Rapper Ye heeft zaterdagavond onder luid gejuich van tienduizenden bezoekers het eerste optreden van zijn twee shows in de GelreDome afgetrapt. Aan het optreden in Arnhem ging een wekenlange discussie vooraf, waarbij verschillende partijen zich uitspraken tegen de komst van de Amerikaanse rapper.
22 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) gaat maandag opnieuw demonstreren bij het tweede concert van rapper Ye in de GelreDome. Dat liet directeur Naomi Mestrum weten na afloop van het protest van zaterdag bij het stadion in Arnhem. De demonstratie van maandag zal volgens haar iets kleinschaliger zijn en zich vooral richten op het bewustmaken van het jonge publiek over de "kwalijke uitspraken" van de Amerikaanse artiest.
23 uur geleden