Burgemeesters bezorgd over verruwing in samenleving en wereld
DEN HAAG (ANP) - Burgemeesters maken zich grote zorgen over verharding en verruwing. Die zien ze in de politiek, in de samenleving en in de wereld. In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen, over precies een maand, waarschuwen ze daarvoor in hun toespraken.
Het ANP heeft ongeveer honderd recente speeches van burgemeesters geanalyseerd, onder meer met gebruik van kunstmatige intelligentie. De redes werden gehouden bij nieuwjaarsrecepties, herdenkingen en andere gelegenheden.
De burgemeesters klagen onder meer over intimidatie van bestuurders. Bedreigingen "leiden er zelfs toe dat sommige raadsleden zich niet meer verkiesbaar stellen", concludeert burgemeester Maarten Haverkamp van De Bilt. Collega Cor Lamers (Nissewaard) ziet ook dat "tegenstellingen snel worden uitvergroot, de omgangsvormen stroef zijn en het publieke debat verhardt". De burgemeesters van Zaltbommel en De Fryske Marren zeggen dat fatsoensnormen worden vergeten.
Geweld
Die houding keert zich ook tegen andere mensen. "Ook vandaag zien wij hoe mensen worden gereduceerd tot groepen, tot vijanden, tot minderwaardigen. En ook vandaag zien wij hoe woorden kunnen verharden en uitmonden in geweld", zei burgemeester Karen Heerschop van Houten bij de jaarlijkse herdenking van de Holocaust. Die herhaalt zich niet, stelde ze, maar "we zien hoe ontmenselijkende taal steeds normaler wordt. Migranten, religieuze minderheden, lhbtqi+ personen of politieke tegenstanders worden niet langer beschreven als mensen, maar als 'vijanden van binnenuit'. In nazi-Duitsland begon het precies zo."
De burgemeesters willen dat landelijke politici het goede voorbeeld geven. "Wat mij betreft hebben wij, zeker in deze tijd, geen politici meer nodig die zich gedragen alsof ze constant in de puberteit zijn: impulsief, egocentrisch, polariserend, altijd wijzend naar een ander, gebruikmakend van desinformatie, enkel gericht op aandacht en kortetermijnsucces", zegt burgemeester Nicole Ramaekers (Gulpen-Wittem).
De kritiek van de burgemeesters richt zich ook op de Amerikaanse president Donald Trump en de mensen in zijn entourage. "Er zijn wereldleiders bij wie feiten onderhandelbaar zijn. Er zijn techondernemers voor wie genoeg nooit genoeg lijkt. We worden gestuurd en tegen elkaar opgezet door algoritmen van sociale media", zegt de burgemeester van Hendrik-Ido-Ambacht. Hij stoort zich aan "het gebrek aan verantwoordelijkheidsbesef" van "techbro's" als Elon Musk en concludeert: "er bestaat ook zoiets als te rijk." De burgemeester van Renswoude vindt dat leiders van de grote machten de weg kwijt zijn. "Ze gedragen zich als een stel bokito's met maar 1 doel en dat is hun eigen macht en positie te vergroten, en dat gaat ten koste van mensenlevens."
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Ondanks de ernstige droogte is van een officiële landelijke crisis nog geen sprake. Het Managementteam Watertekorten (MTW) oordeelde donderdag dat die stap nog niet nodig is, en dat er nu geen nieuwe grootschalige maatregelen komen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het wordt minder vanzelfsprekend dat militairen hulp leveren aan burgers. Als er oorlog uitbreekt, zijn de meeste militairen nodig om Nederland en bondgenoten te verdedigen, schrijft defensieminister Dilan Yeşilgöz aan de Tweede Kamer. Ze gaat afspraken die hierover in 2007 zijn gemaakt, herzien.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Toenmalig minister Mariëlle Paul (VVD) van Sociale Zaken hield in oktober 2025 een besluit over het loon van arbeidsmigranten bewust stil tot na de Tweede Kamerverkiezingen. Het gaat om het besluit dat voor werkgevers de optie openhoudt om een deel van het minimumloon voor arbeidsmigranten in te houden voor huisvesting.
1 week geleden
ANTWERPEN (ANP/BELGA) - Premier Rob Jetten zei tijdens de opening van een hoogspanningsstation in Antwerpen dat Nederland en België meer moeten samenwerken voor stroomproductie. Het gaat volgens Jetten onder meer over waterstof, kern- en windenergie.
1 week geleden
DEN HAAG (ANP) - Mensen die afgelopen week vanuit Marokko naar de Spaanse exclave Ceuta zijn gegaan en van daaruit eventueel naar Nederland komen om asiel aan te vragen, worden teruggestuurd naar Spanje, schrijft asielminister Bart van den Brink in een brief aan de Tweede Kamer. Volgens de CDA-minister is er voor zover bekend niemand vanuit Ceuta doorgereisd naar Spanje of een ander land.
1 week geleden
AMSTERDAM (ANP) - Premier Rob Jetten moedigt jonge lhbti'ers aan daar openlijk voor uit te komen. Zijn boodschap aan hen "gaat terug naar mijn eigen ervaring toen ik 15, 16 was en dacht: o mijn hemel, ga ik ooit openlijk mezelf durven zijn. Het ís spannend, maar het wordt eigenlijk alleen maar beter zodra je die stap hebt durven zetten. En dat geldt eigenlijk ook nog steeds anno 2026 in Nederland", zei hij tegen een ANP-verslaggever.
1 week geleden
AMSTERDAM (ANP) - Pride is zowel een feest als een protest. Dat zei burgemeester Femke Halsema zaterdagochtend tegen een ANP-verslaggever voorafgaand aan de Canal Parade.
1 week geleden