Burgemeesters bezorgd over verruwing in samenleving en wereld
DEN HAAG (ANP) - Burgemeesters maken zich grote zorgen over verharding en verruwing. Die zien ze in de politiek, in de samenleving en in de wereld. In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen, over precies een maand, waarschuwen ze daarvoor in hun toespraken.
Het ANP heeft ongeveer honderd recente speeches van burgemeesters geanalyseerd, onder meer met gebruik van kunstmatige intelligentie. De redes werden gehouden bij nieuwjaarsrecepties, herdenkingen en andere gelegenheden.
De burgemeesters klagen onder meer over intimidatie van bestuurders. Bedreigingen "leiden er zelfs toe dat sommige raadsleden zich niet meer verkiesbaar stellen", concludeert burgemeester Maarten Haverkamp van De Bilt. Collega Cor Lamers (Nissewaard) ziet ook dat "tegenstellingen snel worden uitvergroot, de omgangsvormen stroef zijn en het publieke debat verhardt". De burgemeesters van Zaltbommel en De Fryske Marren zeggen dat fatsoensnormen worden vergeten.
Geweld
Die houding keert zich ook tegen andere mensen. "Ook vandaag zien wij hoe mensen worden gereduceerd tot groepen, tot vijanden, tot minderwaardigen. En ook vandaag zien wij hoe woorden kunnen verharden en uitmonden in geweld", zei burgemeester Karen Heerschop van Houten bij de jaarlijkse herdenking van de Holocaust. Die herhaalt zich niet, stelde ze, maar "we zien hoe ontmenselijkende taal steeds normaler wordt. Migranten, religieuze minderheden, lhbtqi+ personen of politieke tegenstanders worden niet langer beschreven als mensen, maar als 'vijanden van binnenuit'. In nazi-Duitsland begon het precies zo."
De burgemeesters willen dat landelijke politici het goede voorbeeld geven. "Wat mij betreft hebben wij, zeker in deze tijd, geen politici meer nodig die zich gedragen alsof ze constant in de puberteit zijn: impulsief, egocentrisch, polariserend, altijd wijzend naar een ander, gebruikmakend van desinformatie, enkel gericht op aandacht en kortetermijnsucces", zegt burgemeester Nicole Ramaekers (Gulpen-Wittem).
De kritiek van de burgemeesters richt zich ook op de Amerikaanse president Donald Trump en de mensen in zijn entourage. "Er zijn wereldleiders bij wie feiten onderhandelbaar zijn. Er zijn techondernemers voor wie genoeg nooit genoeg lijkt. We worden gestuurd en tegen elkaar opgezet door algoritmen van sociale media", zegt de burgemeester van Hendrik-Ido-Ambacht. Hij stoort zich aan "het gebrek aan verantwoordelijkheidsbesef" van "techbro's" als Elon Musk en concludeert: "er bestaat ook zoiets als te rijk." De burgemeester van Renswoude vindt dat leiders van de grote machten de weg kwijt zijn. "Ze gedragen zich als een stel bokito's met maar 1 doel en dat is hun eigen macht en positie te vergroten, en dat gaat ten koste van mensenlevens."
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten gaat "vanwege de actuele politieke situatie" niet naar Dublin, waar donderdag en vrijdag overleg is tussen de regeringsleiders van de Europese Unie. Dat meldt een woordvoerder van de premier. Jetten is gevraagd om donderdagochtend in de Tweede Kamer te zijn voor een ingelast debat over het belastingplan.
18 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer debatteert donderdagochtend toch nog verder met premier Rob Jetten over het belastingplan, nadat PRO en Volt een deal hebben gesloten met D66 en het CDA over steun. Het debat werd dinsdagavond afgerond, maar wordt donderdag opnieuw geopend zodat de Kamer over de deal kan praten.
45 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Jesse Klaver van PRO en Laurens Dassen (Volt) zijn blij met de doorbraak die er nu lijkt te zijn om het belastingplan aan een meerderheid in de Tweede Kamer te helpen. Als het afgezwakte amendement van beide partijen wordt aangenomen, zullen de twee linkse oppositiepartijen instemmen met het belastingplan, zegt Klaver desgevraagd.
50 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - BBB-leider Henk Vermeer hoopt dat de komende twee dagen "voldoende vooruitgang" wordt geboekt in de gesprekken tussen de coalitie en het verbond met JA21 en de SGP waar hij deel van uitmaakt. Donderdag wordt gestemd over het belastingplan, maar er is nog steeds geen meerderheid in zicht.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voor het volgende begrotingsjaar moet duidelijker worden hoe de miljarden van de politie worden besteed, vindt een meerderheid van de Tweede Kamer. Onder meer PRO, JA21 en VVD vragen het kabinet om met voorstellen daarvoor te komen voordat het in 2027 de Prinsjesdagbegroting indient.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De herziene plannen voor box 3 kosten de staatskas in de jaren tot en met 2040 per saldo 17,6 miljard euro. Minister Eelco Heinen (Financiën, VVD) krijgt daar veel kritiek op, maar zegt zelf dat hij veel grotere tekorten heeft voorkomen, omdat anders het wetsvoorstel zou zijn weggestemd in de Eerste Kamer.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer heeft in grote meerderheid een verzoek van Gidi Markuszower weggehoond. Hij wilde een extra debat om een motie van wantrouwen tegen het kabinet in te dienen. Voor zo'n debat is steun nodig van minstens dertig Kamerleden, maar dat lukte Markuszower niet.
23 uur geleden