Brussel wil kiezer beschermen tegen stiekeme politieke reclame
BRUSSEL (ANP) - Het moet moeilijker worden om kiezers te bespelen met stiekeme, op maat gemaakte politieke reclame, vindt de Europese Commissie. Bij politieke advertenties moet voortaan worden vermeld wie daar achter zit en hoeveel er voor is betaald, als het aan de commissie ligt.
Advertenties op bijvoorbeeld Facebook en andere sociale media kunnen een kwalijke rol spelen in verkiezingen, constateert het dagelijks bestuur van de Europese Unie. Politici, partijen en belangengroepen bombarderen kiezers van wie ze weten dat ze daarvoor ontvankelijk zijn met eenzijdige, gekleurde of ronduit misleidende informatie. Zo ging het bijvoorbeeld mis bij de Amerikaanse presidentsrace tussen Donald Trump en Hillary Clinton en bij het brexitreferendum, maar ook bij veel andere recente verkiezingen. Kiezers krijgen soms haast enkel nog informatie uit een bepaalde hoek onder ogen, en hebben volgens onderzoekers geregeld geen idee van wie die komt.
"Verkiezingen mogen geen wedstrijd zijn met vuile en ondoorzichtige methoden", zegt Eurocommissaris Vera Jourová (Transparantie en Waarden). Mensen moeten volgens haar weten wat ze voor zich hebben, waarom hen dat wordt voorgeschoteld en of echt zoveel mensen het delen. Dat een politieke partij dat bericht bijvoorbeeld speciaal heeft gemaakt om twijfelaars over vaccinatie te bereiken, of om potentiële relschoppers op te jutten. Of met nepvolgers de indruk wil wekken dat het veel losmaakt.
Boetes
Zonder uitdrukkelijke toestemming van de gebruiker mag gevoelige informatie als diens geslacht, religieuze overtuiging of seksuele voorkeur helemaal niet meer worden gebruikt voor zulke gerichte boodschappen, stelt Jourová voor. Voor berichten van sommige maatschappelijke organisaties, politieke partijen en vakbonden aan hun leden blijft wel ruimte.
De commissie wil de voorgestelde nieuwe regels niet zelf gaan handhaven, maar laat dat aan de privacywaakhonden van de EU-landen. Zij kunnen boetes opleggen aan bijvoorbeeld internetbedrijven en reclame- en communicatiebureaus die er een loopje mee nemen.
Verbieden
Europarlementariër Paul Tang (PvdA) vindt de voorstellen deels onvoldoende. "We moeten niet alleen inzetten op transparantie, maar gepersonaliseerde advertenties in de laatste maand voor de verkiezingen verbieden", zegt hij. Bas Eickhout (Groen Links) meent dat donaties van bedrijven aan politieke partijen moeten worden verboden. In het verleden namen diverse fracties in het EU-parlement volgens hem geld aan van multinationals als Google en Uber.
Als het EU-parlement en de lidstaten instemmen met de regels worden ze voor de Europese verkiezingen in 2024 van kracht.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/DPA) - Het Iraanse leger heeft bevestigd dat het aanvallen heeft uitgevoerd op Amerikaanse bases in de regio. Het betreft Amerikaanse militaire doelen in Bahrein, Koeweit, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten (VAE). In de Saudische hoofdstad Riyad zijn ook explosies gehoord.
8 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - EU-buitenlandchef Kaja Kallas noemt de ontwikkelingen in het Midden-Oosten gevaarlijk. De ballistische raket- en kernwapenprogramma's, samen met de steun aan terreurgroepen, "vormen een ernstige bedreiging voor de wereldwijde veiligheid", schrijft ze op X.
9 minuten geleden
TEHERAN (ANP) - De Iraanse Hoge Nationale Veiligheidsraad heeft de burgers opgeroepen om naar veilige steden te trekken. Het regeringsorgaan zei niet welke steden wel en niet veilig zijn. Teheran houdt er in elk geval rekening mee dat de Israëlische en Amerikaanse aanvallen voorlopig doorgaan.
29 minuten geleden
JERUZALEM (ANP) - Israël heeft 20.000 reservisten van het leger opgeroepen, meldt nieuwssite Times of Israel. Die maatregel komt te midden van de Israëlische aanvallen op Iran en de Iraanse vergeldingsaanvallen op Israël.
41 minuten geleden
MANAMA (ANP/AFP/RTR) - In Bahrein is het luchtalarm afgegaan en zijn ontploffingen gehoord. De Golfstaat ligt ongeveer 230 kilometer van de Iraanse kust en huisvest een grote Amerikaanse marinebasis. Die heeft bevestigd dat er een raketaanval op het complex is uitgevoerd.
51 minuten geleden
TEHERAN (ANP/DPA) - Volgens het Duitse persbureau dpa proberen Iraniërs in groten getale om de hoofdstad Teheran te ontvluchten. Die stad werd geraakt door de Israëlische en Amerikaanse luchtaanvallen en ooggetuigen zeggen dat er nu lange rijen staan bij de benzinestations, zodat mensen met hun auto ergens anders naartoe kunnen rijden.
53 minuten geleden
DOHA (ANP) - Qatar heeft een Iraanse raket onderschept, meldt Al Jazeera op basis van het Qatarese leger. In dat land hebben de Amerikanen een militaire basis. Die viel Iran ook aan na de vorige Amerikaanse aanvallen in de zomer van 2025.
1 uur geleden