Brussel wil bewijs wandaden in Oekraïne kunnen delen met Strafhof
BRUSSEL (ANP) - De EU-dienst die helpt bij het onderzoek naar oorlogsmisdaden in Oekraïne moet meer armslag krijgen, vindt de Europese Commissie. Eurojust moet het bewijsmateriaal centraal kunnen bewaren en kunnen delen met bijvoorbeeld het Internationaal Strafhof (ICC), stelt de commissie voor.
Eurojust helpt EU-landen al wel bij hun eigen onderzoek naar oorlogsmisdaden die sinds de Russische inval in Oekraïne worden gepleegd, zoals in Boetsja en Kramatorsk zou zijn gebeurd. Maar Eurojust mag het vergaarde bewijs niet voor langere tijd opslaan, analyseren en uitwisselen met anderen. De dienst mag ook niet rechtstreeks samenwerken met instanties als het ICC. De bevoegdheden van Eurojust zijn niet berekend op "een situatie van deze omvang en misdrijven van deze ernst", zegt de Europese Commissie.
Dat moet veranderen, vindt het dagelijks bestuur van de Europese Unie. Het voortdurende oorlogsgeweld maakt het immers onmogelijk om bewijs in Oekraïne zelf veilig te verzamelen en te bewaren. Daarom "moeten we Eurojust versterken om ervoor te zorgen dat die de nodige middelen heeft om de orde van grootte van de wreedheden in Oekraïne te kunnen aanpakken", zegt Eurocommissaris Věra Jourová.
Onderzoeksteam
De plannen worden nog voorgelegd aan de EU-landen en het Europees Parlement. Als zij instemmen, mag Eurojust voortaan bewijs voor de belangrijkste internationale misdaden verzamelen, bestuderen en bewaren. Ook mag de dienst informatie, zoals filmpjes, geluidsopnames en satellietbeelden, verwerken en delen met anderen.
Het ICC treedt verder toe tot het strafrechtelijke onderzoeksteam dat Oekraïne samen met EU-landen Polen en Litouwen op oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid in Oekraïne heeft gezet. Dat Joint Investigation Team (JIT) is het eerste ooit waaraan het hof in Den Haag deelneemt.
Loket
Door de maandag afgesproken samenwerking kan de aanklager van het Internationaal Strafhof zijn werk met de drie landen afstemmen. Daders kunnen zo voor het gerecht worden gebracht in Den Haag of in een van de betrokken landen, zegt Eurojust.
Het ICC en justitie in Oekraïne en aanklagers in inmiddels elf EU-landen doen onderzoek naar oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid in Oekraïne. Een Oekraïens loket waar burgers zulke wandaden kunnen melden, heeft er inmiddels meer dan 6000 opgetekend.
Meer uit Buitenland
MOSKOU (ANP/RTR/AFP) - Het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken heeft buitenlandse burgers en diplomaten maandag opgeroepen om Kyiv "zo snel mogelijk" te verlaten. Volgens het ministerie is Rusland van plan om meer aanvallen uit te voeren op de Oekraïense hoofdstad, waaronder een reeks systematische aanvallen op defensie-industriefaciliteiten.
17 minuten geleden
GAZA-STAD (ANP/RTR) - Door een Israëlische luchtaanval op een vluchtelingenkamp in het zuiden van de Gazastrook zijn zeker twee mensen gedood, onder wie een 6-jarig meisje. Zeventien mensen raakten gewond, melden Palestijnse gezondheidsfunctionarissen.
1 uur geleden
DOHA (ANP/AFP) - Een delegatie Iraanse hoogwaardigheidsbekleders is maandag aangekomen in de Qatarese hoofdstad Doha. Dat meldt persbureau AFP op basis van een ingewijde. Het zou gaan om onder anderen de Iraanse parlementsvoorzitter Mohammad Bagher Ghalibaf, buitenlandminister Abbas Araghchi en een topman van de Iraanse centrale bank.
2 uur geleden
PHNOM PENH (ANP/AFP) - De veroordeelde Cambodjaanse oppositieleider Kem Sokha heeft gratie gekregen. Dat meldt senaatsvoorzitter en oud-premier Hun Sen op sociale media. Kem Sokha werd in 2023 veroordeeld tot 27 jaar huisarrest voor verraad.
2 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR/AFP) - Rusland zegt Kyiv te blijven aanvallen bij wijze van vergelding voor een vermeende aanval op studentenhuisvesting in de bezette Oekraïense regio Loehansk. Bij die aanval van vrijdag zouden volgens het Kremlin 21 doden zijn gevallen, onder wie veel jonge vrouwen.
2 uur geleden
VATICAANSTAD (ANP/AFP/RTR) - Paus Leo XIV waarschuwt voor de "nieuwe vormen van slavernij" door de opkomst van kunstmatige intelligentie (AI) en roept op tot de "ontwapening" ervan. Dat staat in zijn encycliek die de paus maandag presenteerde in het bijzijn van onder anderen AI-experts. Het is de eerste zogenoemde encycliek van paus Leo. In zo'n gewichtige pauselijke brief presenteert de kerkelijk leider zijn kijk op een thema.
4 uur geleden
VATICAANSTAD (ANP/AFP) - Paus Leo noemt het idee van een "gerechtvaardigde oorlog" gedateerd. Dat doet de religieuze leider in de pauselijke brief die hij maandag presenteerde, een zogenoemde encycliek. Hoewel hij in dat schrijven vooral ingaat op de rol van geloof in tijden van kunstmatige intelligentie, lijkt de paus met zijn woorden ook te doelen op de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran.
4 uur geleden