Brussel geeft Polen groen licht voor miljarden uit herstelfonds
BRUSSEL (ANP) - Polen krijgt tientallen miljarden euro's uit het Europees coronaherstelfonds. De Europese Commissie is ermee akkoord gegaan. De commissie weigerde Polen lang toestemming te geven omdat het land de rechterlijke macht niet onafhankelijk zijn werk zou laten doen, maar is na concessies van de regering in Warschau gezwicht. De andere EU-landen moeten nog wel instemmen met het Poolse coronaherstelplan.
De zegen van de Eurocommissarissen kwam er niet zonder slag of stoot. Vijf zwaargewichten, onder wie Frans Timmermans, probeerden tevergeefs om de goedkeuring van het Poolse herstelplan tegen te houden, zeggen ingewijden. Bijna allemaal zijn of waren ze betrokken bij de bescherming van de rechtsstaat in de EU.
Polen diende zijn aanvraag voor 24 miljard euro aan subsidies en 12 miljard aan heel goedkope leningen al ruim een jaar geleden in. Bijna alle andere EU-landen zagen hun aanvraag al lang goedgekeurd, maar die van Polen stuitte op onenigheid met Brussel over zijn omgang met de rechtsstaat. Sinds Polen grote offers brengt om buurland Oekraïne door de oorlog te helpen, werd het steeds moeilijker voor de commissie om de rug recht te houden.
Afspraken
Het dagelijks bestuur van de EU heeft afspraken gemaakt met Warschau die een eind moeten maken aan de greep die de Poolse politiek heeft op de rechterlijke macht. Polen doekt een tuchtkamer op die rechters kon aanpakken die de regering niet aanstaan. Daarmee heeft het Poolse parlement afgelopen week ingestemd. Verder moet het Poolse tuchtrecht op de schop en moeten op onwettige wijze ontslagen rechters hun baan terugkrijgen.
Dat Polen nog niet helemaal aan die voorwaarden heeft voldaan, is geen bezwaar. Met "mijlpalen en doelen" die Polen moet bereiken om een volgende betaling te ontvangen, hoopt de commissie de druk erop te houden. Ook al waarschuwen burgerrechtengroepen en Poolse rechters zelf dat hun onafhankelijkheid nog lang niet is verzekerd.
Von der Leyen
Die zorgen leven ook in het Europees Parlement. De liberalen hebben commissievoorzitter Ursula von der Leyen al gevraagd om uitleg te komen geven.
De Poolse steunaanvraag wordt nu voorgelegd aan de EU-landen, die naar verwachting binnen enkele weken zullen instemmen. Als het zover is, staakt Polen mogelijk zijn verzet tegen de invoering van een minimumtarief voor de winstbelasting voor grote multinationals. Polen blokkeert een langverwacht akkoord daarover om goedkeuring voor de miljardensteun af te dwingen, zeggen EU-bronnen.
Nu ook de steunaanvraag van Polen is goedgekeurd zit alleen Hongarije, dat ook met Brussel ruziet over de rechtsstaat, nog in de wachtkamer. Nederland heeft zijn aanvraag nog altijd niet ingediend, omdat die werd opgehouden door de lange kabinetsformatie.
Meer uit Buitenland
NEW YORK (ANP/AFP) - Melania Trump zit volgende week een vergadering van de VN-Veiligheidsraad voor. Het is de eerste keer dat een first lady een dergelijke functie bekleedt. Melania zal "de rol van onderwijs benadrukken bij het bevorderen van tolerantie en wereldvrede", meldt haar kantoor in een verklaring.
6 uur geleden
GENÈVE (ANP) - De Amerikaanse en Oekraïense delegaties die donderdag hebben overlegd in Genève hebben na afloop van hun gesprek gebeld met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Hij schrijft op X dat er een "grote bereidheid" is voor een volgende bijeenkomst, waar ook de Russen zouden moeten aansluiten.
6 uur geleden
TOPEKA (ANP/RTR) - De Amerikaanse staat Kansas heeft de rijbewijzen en geboorteakten van transgender personen ongeldig verklaard, omdat zij hun gender op deze documenten hebben laten wijzigen. Volgens een wet die donderdag is ingegaan, is het in de staat verboden om je gender te wijzigen na je geboorte. De maatregel treft meer dan duizend mensen.
7 uur geleden
TAMPA (ANP/AFP) - Een van de mannen die woensdag op een speedboot werd doodgeschoten door de Cubaanse kustwacht, was van plan om een opstand te ontketenen op het eiland. Dat zegt een politieke bondgenoot van de man tegen persbureau AFP.
7 uur geleden
GENÈVE (ANP) - De onderhandelingen tussen de VS en Iran in Genève zijn afgelopen. Dat meldt de bemiddelaar namens Oman, minister van Buitenlandse Zaken Badr bin Hamad al-Busaidi, op X. Volgens al-Busaidi is er "significante vooruitgang" gemaakt en worden de gesprekken komende week voortgezet in Wenen.
8 uur geleden
KABUL (ANP/AFP/RTR) - Afghanistan zegt vergeldingsaanvallen te hebben uitgevoerd tegen Pakistan. Daarbij zouden meerdere uitvalsbases in het grensgebied in dat land zijn ingenomen, aldus Afghaanse overheidsfunctionarissen. Pakistan zegt op zijn beurt "zonder aanleiding" te zijn aangevallen en stelt dat zijn leger "onmiddellijk" heeft teruggeslagen.
8 uur geleden
PRAAG (ANP/RTR) - De nieuwe Tsjechische regering neemt afstand van de verhoging van de defensie-uitgaven die de NAVO-landen hebben afgesproken. Tsjechië bezuinigt juist op defensie en is "zeker niet" op weg om de NAVO-norm te halen, zegt premier Andrej Babis.
9 uur geleden