Brussel geeft Polen groen licht voor miljarden uit herstelfonds
BRUSSEL (ANP) - Polen krijgt tientallen miljarden euro's uit het Europees coronaherstelfonds. De Europese Commissie is ermee akkoord gegaan. De commissie weigerde Polen lang toestemming te geven omdat het land de rechterlijke macht niet onafhankelijk zijn werk zou laten doen, maar is na concessies van de regering in Warschau gezwicht. De andere EU-landen moeten nog wel instemmen met het Poolse coronaherstelplan.
De zegen van de Eurocommissarissen kwam er niet zonder slag of stoot. Vijf zwaargewichten, onder wie Frans Timmermans, probeerden tevergeefs om de goedkeuring van het Poolse herstelplan tegen te houden, zeggen ingewijden. Bijna allemaal zijn of waren ze betrokken bij de bescherming van de rechtsstaat in de EU.
Polen diende zijn aanvraag voor 24 miljard euro aan subsidies en 12 miljard aan heel goedkope leningen al ruim een jaar geleden in. Bijna alle andere EU-landen zagen hun aanvraag al lang goedgekeurd, maar die van Polen stuitte op onenigheid met Brussel over zijn omgang met de rechtsstaat. Sinds Polen grote offers brengt om buurland Oekraïne door de oorlog te helpen, werd het steeds moeilijker voor de commissie om de rug recht te houden.
Afspraken
Het dagelijks bestuur van de EU heeft afspraken gemaakt met Warschau die een eind moeten maken aan de greep die de Poolse politiek heeft op de rechterlijke macht. Polen doekt een tuchtkamer op die rechters kon aanpakken die de regering niet aanstaan. Daarmee heeft het Poolse parlement afgelopen week ingestemd. Verder moet het Poolse tuchtrecht op de schop en moeten op onwettige wijze ontslagen rechters hun baan terugkrijgen.
Dat Polen nog niet helemaal aan die voorwaarden heeft voldaan, is geen bezwaar. Met "mijlpalen en doelen" die Polen moet bereiken om een volgende betaling te ontvangen, hoopt de commissie de druk erop te houden. Ook al waarschuwen burgerrechtengroepen en Poolse rechters zelf dat hun onafhankelijkheid nog lang niet is verzekerd.
Von der Leyen
Die zorgen leven ook in het Europees Parlement. De liberalen hebben commissievoorzitter Ursula von der Leyen al gevraagd om uitleg te komen geven.
De Poolse steunaanvraag wordt nu voorgelegd aan de EU-landen, die naar verwachting binnen enkele weken zullen instemmen. Als het zover is, staakt Polen mogelijk zijn verzet tegen de invoering van een minimumtarief voor de winstbelasting voor grote multinationals. Polen blokkeert een langverwacht akkoord daarover om goedkeuring voor de miljardensteun af te dwingen, zeggen EU-bronnen.
Nu ook de steunaanvraag van Polen is goedgekeurd zit alleen Hongarije, dat ook met Brussel ruziet over de rechtsstaat, nog in de wachtkamer. Nederland heeft zijn aanvraag nog altijd niet ingediend, omdat die werd opgehouden door de lange kabinetsformatie.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP) - Het Verenigd Koninkrijk haalt tijdelijk zijn diplomatieke staf terug uit Iran. Dat meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken. Aanleiding voor de stap zijn "informatie over regionale risico's" en de veiligheidssituatie aldaar. Consulaire hulp wordt vooralsnog op afstand of op een andere locatie geboden. Het Verenigd Koninkrijk geeft, net als Nederland, al langere tijd een rood reisadvies uit voor heel Iran.
32 minuten geleden
WENEN (ANP/RTR/AFP) - Iran bewaarde een deel van zijn sterk verrijkte uranium in een ondergrondse opslag in Isfahan. Dat meldt het Internationaal Atoomenergieagentschap (IAEA). Het gaat om dezelfde locatie als waar in juni vorig jaar door Israël en de VS gezamenlijk zware bombardementen werden uitgevoerd. Daarbij werden onder meer "bunkerbusters" ingezet, al richtten die niet de beoogde schade aan.
52 minuten geleden
ISLAMABAD/KABUL (ANP/AFP/RTR) - De Pakistaanse strijdkrachten hebben naar eigen zeggen in Afghanistan met luchtaanvallen 22 doelen aangevallen. Daarbij zijn volgens de Pakistaanse cijfers 274 Talibanstrijders of terroristen om het leven gekomen. Ze maken ook melding van de inname van achttien posten van de Taliban in het Afghaans-Pakistaanse grensgebied.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP/BELGA) - België schaft de verplichte anonimiteit van spermadonoren af. Dat is vrijdag in de ministerraad in dat land besloten, aldus minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke en zijn ambtgenoot op Justitie Annelies Verlinden. Met de afschaffing wordt het voor donorkinderen makkelijker informatie over hun donorouder op te vragen, ook als die wenst anoniem te blijven.
2 uur geleden
KYIV (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft vrijdag met de Slowaakse premier Robert Fico gebeld over hun ruzie over energieleveringen. Zelensky's kantoor meldt op X dat hij Fico heeft uitgenodigd om naar Oekraïne te komen, zodat ze het uit kunnen praten.
2 uur geleden
TOKYO (ANP) - De Japanse keizerstroon staat niet open voor vrouwen. Dat heeft premier Sanae Takaichi gezegd in het parlement. Ze verwees daarbij naar een oordeel van een expertpanel uit 2021 dat het "gepast" is de troonopvolging te beperken tot mannelijke nakomelingen.
3 uur geleden
LONDEN (ANP) - Een Nederlandse activist meldt het Winston Churchill-standbeeld nabij het Britse parlement in Londen te hebben besmeurd met spuitverf. De man, Olax Outis (38, een schuilnaam), claimt dat op Instagram. Eerder gooide hij een steen door de ruit van de Britse ambassade in Den Haag.
3 uur geleden