Brussel brengt nieuwe pandemiebestrijder in stelling
BRUSSEL (ANP) - Een nieuwe EU-instantie met een miljard euro per jaar moet de EU gaan wapenen tegen de volgende pandemie. Het nieuwe HERA moet helpen om bijvoorbeeld virussen die op de loer liggen sneller op te merken en daarvoor te waarschuwen. En voorkomen dat de EU opnieuw verlegen raakt om mondkapjes, medicijnen of vaccins, zegt de Europese Commissie.
De unie heeft al toezichthouder EMA, die bijvoorbeeld de coronavaccins beoordeelt en het ECDC, de Europese tegenhanger van het RIVM. Maar die komen pas in actie als de nood al aan de man is. En ze mogen sinds de coronapandemie dan aan gewicht en bevoegdheden winnen, ze missen nog de middelen om bijvoorbeeld de vaccinproductie op gang te helpen. Die lacune moet HERA vullen, stelt de commissie voor.
Zo moet HERA erover waken dat de EU de benodigdheden heeft om zo nodig geneesmiddelen en vaccins te maken. En over de fabrieken beschikt om die te produceren. Dat ging aanvankelijk bij de coronapandemie, toen de hele wereld vocht om mondkapjes en vaccins, flink mis.
Crisismodus
Als er een nieuwe gezondheidscrisis uitbreekt, gaat HERA in crisismodus. Dan kan de dienst onder meer zelfstandig handelen en geld vrijmaken om medicijnen of andere benodigdheden in te slaan, als het aan de commissie ligt. Maar voor die extra bevoegdheden is nog de zegen van de EU-landen nodig.
HERA gaat al over twee weken voorzichtig aan de slag en moet begin volgend jaar helemaal in bedrijf zijn, want "pandemieën wachten niet op ons". De commissie put de eerste 6 miljard euro voor de komende zes jaar uit bestaande potjes. Het budget moet uiteindelijk uitgroeien tot 30 miljard voor die periode, als het aan de commissie ligt.
De EU-landen zijn niet onverdeeld gelukkig met de voorlopige status van HERA. Sommige lidstaten vrezen dat de dienst te veel een vehikel van de commissie zal blijken.
Meer uit Buitenland
MILAAN (ANP) - Vicepresident JD Vance van de Verenigde Staten is bij de openingsceremonie van de Winterspelen in stadion San Siro in Milaan met boegeroep ontvangen. Bij de entree van de grote equipe uit de Verenigde Staten met vlaggendrager Erin Jackson, de olympisch schaatskampioene op de 500 meter, kwam hij in beeld. Daarop waren boegeroep en gefluit te horen.
2 uur geleden
MUSCAT (ANP/RTR/AFP) - Iran en de Verenigde Staten hebben hun eerste overleg sinds lange tijd beëindigd. Volgens de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken is afgesproken door te gaan met de onderhandelingen over het Iraanse atoomprogramma.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft een racistische video verwijderd met oud-president Barack Obama en diens vrouw Michelle als apen. Het bericht is niet meer te zien op Trumps spreekbuis Truth Social. Het Witte Huis verklaarde dat de beelden per ongeluk door een medewerker waren geplaatst.
6 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse politie heeft vrijdag op twee adressen huiszoekingsbevelen uitgevoerd in verband met een onderzoek naar "wangedrag in een openbaar ambt". In een verklaring zegt de politie dat "een 72-jarige man" betrokken is bij het wangedrag. In het persbericht noemt de politie geen naam, maar tegenover Sky News bevestigt ze dat de doorzoekingen verband houden met het onderzoek naar oud-bewindspersoon Peter Mandelson.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De zwarte Republikeinse senator Tim Scott roept president Donald Trump op de video waarin oud-president Barack Obama en zijn vrouw Michelle worden afgebeeld als apen, offline te halen. "Ik hoop dat het nep is, want het is het meest racistische dat ik ooit uit dit Witte Huis heb gezien", schrijft hij op X.
8 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese Commissie komt met een nieuw sanctiepakket tegen Rusland, het twintigste. De nieuwe sancties richten zich onder meer op Russische energie, financiële diensten en handel, laat voorzitter van de Commissie Ursula von der Leyen weten.
9 uur geleden
OSLO (ANP) - De Noorse kroonprinses Mette-Marit heeft excuses aangeboden voor haar "vriendschap met Epstein". Het Noorse hof deelde vrijdag een verklaring van de kroonprinses. "Het is belangrijk voor mij om mijn excuses aan te bieden aan iedereen die ik teleurgesteld heb", schrijft Mette-Marit. De vrouw van kroonprins Haakon biedt ook haar excuses aan "voor de situatie waarin ik de koninklijke familie heb gebracht, vooral de koning en koningin".
10 uur geleden