Brussel brengt nieuwe pandemiebestrijder in stelling
BRUSSEL (ANP) - Een nieuwe EU-instantie met een miljard euro per jaar moet de EU gaan wapenen tegen de volgende pandemie. Het nieuwe HERA moet helpen om bijvoorbeeld virussen die op de loer liggen sneller op te merken en daarvoor te waarschuwen. En voorkomen dat de EU opnieuw verlegen raakt om mondkapjes, medicijnen of vaccins, zegt de Europese Commissie.
De unie heeft al toezichthouder EMA, die bijvoorbeeld de coronavaccins beoordeelt en het ECDC, de Europese tegenhanger van het RIVM. Maar die komen pas in actie als de nood al aan de man is. En ze mogen sinds de coronapandemie dan aan gewicht en bevoegdheden winnen, ze missen nog de middelen om bijvoorbeeld de vaccinproductie op gang te helpen. Die lacune moet HERA vullen, stelt de commissie voor.
Zo moet HERA erover waken dat de EU de benodigdheden heeft om zo nodig geneesmiddelen en vaccins te maken. En over de fabrieken beschikt om die te produceren. Dat ging aanvankelijk bij de coronapandemie, toen de hele wereld vocht om mondkapjes en vaccins, flink mis.
Crisismodus
Als er een nieuwe gezondheidscrisis uitbreekt, gaat HERA in crisismodus. Dan kan de dienst onder meer zelfstandig handelen en geld vrijmaken om medicijnen of andere benodigdheden in te slaan, als het aan de commissie ligt. Maar voor die extra bevoegdheden is nog de zegen van de EU-landen nodig.
HERA gaat al over twee weken voorzichtig aan de slag en moet begin volgend jaar helemaal in bedrijf zijn, want "pandemieën wachten niet op ons". De commissie put de eerste 6 miljard euro voor de komende zes jaar uit bestaande potjes. Het budget moet uiteindelijk uitgroeien tot 30 miljard voor die periode, als het aan de commissie ligt.
De EU-landen zijn niet onverdeeld gelukkig met de voorlopige status van HERA. Sommige lidstaten vrezen dat de dienst te veel een vehikel van de commissie zal blijken.
Meer uit Buitenland
CRANS-MONTANA (ANP) - Bij een explosie in een bar in het Zwitserse wintersportoord Crans-Montana zijn zeker tien doden gevallen, meldt Sky News op basis van de Zwitserse politie. Ook zijn er tien gewonden. Media in Zwitserland schrijven dat er mogelijk tientallen doden zijn gevallen.
1 uur geleden
TAIPEI (ANP/AFP) - De Taiwanese president Lai Ching-te heeft in zijn nieuwjaarstoespraak beloofd de soevereiniteit van Taiwan te beschermen, kort na de grote militaire oefeningen van China rondom het eiland. Vanuit Beijing werd daarna verklaard dat de speech leugens en vijandigheid bevatte.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Zohran Mamdani is donderdagochtend vlak na middernacht (plaatselijke tijd) beëdigd als de nieuwe burgemeester van New York. De 34-jarige Democraat, een rijzende ster op de linkerflank van zijn partij, is de eerste moslim die de leiding krijgt over de grootste stad van de Verenigde Staten.
3 uur geleden
PYONGYANG (ANP/AFP) - De Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un heeft in zijn nieuwjaarstoespraak de troepen geprezen die momenteel strijden in een "vreemd land" - hoogstwaarschijnlijk Oekraïne. In de boodschap, die donderdag door staatspersagentschap KCNA werd verspreid, onderstreepte hij de onverwoestbare alliantie met Rusland.
8 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft fel uitgehaald naar acteur George Clooney, nadat bekend was geworden dat de Hollywoodster de Franse nationaliteit heeft gekregen. Trump greep het nieuws aan om zowel de acteur als de Franse regering te bekritiseren.
10 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump trekt de Nationale Garde terug uit Chicago, Los Angeles en Portland, meldt hij op Truth Social. De Amerikaanse reservetroepen waren naar die steden gestuurd omdat de gewelddadige criminaliteit er uit de hand zou zijn gelopen. De Democratische bestuurders van de steden wezen erop dat de criminaliteit juist dalende was.
12 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Verenigde Staten hebben strafmaatregelen opgelegd aan vier bedrijven die actief zijn in de Venezolaanse oliesector, evenals aan bijbehorende olietankers. De regering van president Donald Trump voert zo de druk op de Venezolaanse president Nicolás Maduro verder op.
12 uur geleden