Brussel brengt nieuwe pandemiebestrijder in stelling
BRUSSEL (ANP) - Een nieuwe EU-instantie met een miljard euro per jaar moet de EU gaan wapenen tegen de volgende pandemie. Het nieuwe HERA moet helpen om bijvoorbeeld virussen die op de loer liggen sneller op te merken en daarvoor te waarschuwen. En voorkomen dat de EU opnieuw verlegen raakt om mondkapjes, medicijnen of vaccins, zegt de Europese Commissie.
De unie heeft al toezichthouder EMA, die bijvoorbeeld de coronavaccins beoordeelt en het ECDC, de Europese tegenhanger van het RIVM. Maar die komen pas in actie als de nood al aan de man is. En ze mogen sinds de coronapandemie dan aan gewicht en bevoegdheden winnen, ze missen nog de middelen om bijvoorbeeld de vaccinproductie op gang te helpen. Die lacune moet HERA vullen, stelt de commissie voor.
Zo moet HERA erover waken dat de EU de benodigdheden heeft om zo nodig geneesmiddelen en vaccins te maken. En over de fabrieken beschikt om die te produceren. Dat ging aanvankelijk bij de coronapandemie, toen de hele wereld vocht om mondkapjes en vaccins, flink mis.
Crisismodus
Als er een nieuwe gezondheidscrisis uitbreekt, gaat HERA in crisismodus. Dan kan de dienst onder meer zelfstandig handelen en geld vrijmaken om medicijnen of andere benodigdheden in te slaan, als het aan de commissie ligt. Maar voor die extra bevoegdheden is nog de zegen van de EU-landen nodig.
HERA gaat al over twee weken voorzichtig aan de slag en moet begin volgend jaar helemaal in bedrijf zijn, want "pandemieën wachten niet op ons". De commissie put de eerste 6 miljard euro voor de komende zes jaar uit bestaande potjes. Het budget moet uiteindelijk uitgroeien tot 30 miljard voor die periode, als het aan de commissie ligt.
De EU-landen zijn niet onverdeeld gelukkig met de voorlopige status van HERA. Sommige lidstaten vrezen dat de dienst te veel een vehikel van de commissie zal blijken.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP/RTR) - De burgemeester van Greater Manchester, Andy Burnham, zegt het te willen opnemen tegen de Britse premier Keir Starmer (Labour) als hij de lokale verkiezingen wint. Dat deed de bewindsman tijdens een BBC-debat met andere kandidaten die willen meedingen naar die parlementszetel. In het Verenigd Koninkrijk kunnen alleen parlementariërs meedingen in een zogeheten leiderschapsverkiezing. Regionale winst in Makerfield kan hem die plek in het parlement opleveren.
19 minuten geleden
MOSKOU (ANP/AFP/RTR) - Het Kremlin zegt dat de Oekraïense president Volodymyr Zelensky "elk moment" welkom is in Moskou als hij wil praten over een vredesakkoord. Kremlinwoordvoerder Dmitri Peskov reageert daarmee op de open brief die Zelensky eerder op donderdagavond publiceerde en die hij richtte aan Poetin.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Het huidige conceptvoorstel voor een vredesovereenkomst met de Verenigde Staten bevat dubbelzinnigheden die moeten worden opgehelderd. Dat zegt Mohsen Rezaei, een hoge adviseur van opperste leider Mojtaba Khamenei, op de Iraanse staatstelevisie.
1 uur geleden
KYIV (ANP) - Oekraïne wil direct met de Russische president Vladimir Poetin om tafel voor vredesonderhandelingen. Dat schrijft de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in een publieke brief aan zijn Russische ambtgenoot. Tijdens die onderhandelingen is Zelensky bereid een volledig staakt-het-vuren in acht te nemen, "zoals gebruikelijk is".
1 uur geleden
TRIPOLI (ANP/RTR) - Bij het kantoor van de VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR in de Libische hoofdstad Tripoli hebben honderden mensen betoogd tegen de stroom migranten in het land. Het was een van de grotere recente betogingen tegen de migratie. Het kantoor werd enige tijd geblokkeerd.
2 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Rusland is bereid compromissen te sluiten in de vredesonderhandelingen met Oekraïne als Kyiv dat ook is. Dat zei de Russische president Vladimir Poetin tegen journalisten in Sint-Petersburg. Daar is de Russische leider voor een economische top.
3 uur geleden
CAÏRO/GAZA (ANP/RTR) - Bij de Israëlische luchtaanvallen op de Gazastrook zijn donderdag volgens medische hulpverleners zeker tien doden gevallen. Onder hen waren vijf familieleden. Alleen een meisje uit dit gezin overleefde, volgens hulpverleners.
3 uur geleden