Brussel brengt nieuwe pandemiebestrijder in stelling
BRUSSEL (ANP) - Een nieuwe EU-instantie met een miljard euro per jaar moet de EU gaan wapenen tegen de volgende pandemie. Het nieuwe HERA moet helpen om bijvoorbeeld virussen die op de loer liggen sneller op te merken en daarvoor te waarschuwen. En voorkomen dat de EU opnieuw verlegen raakt om mondkapjes, medicijnen of vaccins, zegt de Europese Commissie.
De unie heeft al toezichthouder EMA, die bijvoorbeeld de coronavaccins beoordeelt en het ECDC, de Europese tegenhanger van het RIVM. Maar die komen pas in actie als de nood al aan de man is. En ze mogen sinds de coronapandemie dan aan gewicht en bevoegdheden winnen, ze missen nog de middelen om bijvoorbeeld de vaccinproductie op gang te helpen. Die lacune moet HERA vullen, stelt de commissie voor.
Zo moet HERA erover waken dat de EU de benodigdheden heeft om zo nodig geneesmiddelen en vaccins te maken. En over de fabrieken beschikt om die te produceren. Dat ging aanvankelijk bij de coronapandemie, toen de hele wereld vocht om mondkapjes en vaccins, flink mis.
Crisismodus
Als er een nieuwe gezondheidscrisis uitbreekt, gaat HERA in crisismodus. Dan kan de dienst onder meer zelfstandig handelen en geld vrijmaken om medicijnen of andere benodigdheden in te slaan, als het aan de commissie ligt. Maar voor die extra bevoegdheden is nog de zegen van de EU-landen nodig.
HERA gaat al over twee weken voorzichtig aan de slag en moet begin volgend jaar helemaal in bedrijf zijn, want "pandemieën wachten niet op ons". De commissie put de eerste 6 miljard euro voor de komende zes jaar uit bestaande potjes. Het budget moet uiteindelijk uitgroeien tot 30 miljard voor die periode, als het aan de commissie ligt.
De EU-landen zijn niet onverdeeld gelukkig met de voorlopige status van HERA. Sommige lidstaten vrezen dat de dienst te veel een vehikel van de commissie zal blijken.
Meer uit Buitenland
BUENOS AIRES (ANP/AFP) - De Argentijnse president Javier Milei wil de "strategische alliantie" met de Verenigde Staten onder bondgenoot Donald Trump in "nationaal beleid" verankeren. Dat zei hij zondag in zijn jaarlijkse rede voor het parlement.
10 minuten geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump zegt drie kandidaten op het oog te hebben voor het leiderschap van Iran na de dood van de opperste leider ayatollah Ali Khamenei. Wie dat zijn, wil hij nog niet zeggen. "Laten we eerst de klus afmaken", zei hij zondag in een telefonisch interview met The New York Times, zo'n 36 uur na het begin van het Amerikaans-Israëlische offensief tegen Iran.
12 minuten geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse luchtmachtbasis RAF Akrotiri op Cyprus is in de nacht van zondag op maandag getroffen door een droneaanval, heeft het Britse ministerie van Defensie laten weten. Een Cypriotische regeringswoordvoerder heeft via X laten weten dat de schade beperkt is gebleven.
15 minuten geleden
JERUZALEM (ANP/RTR/AFP) - Het Israëlische leger is begonnen met aanvallen op doelen van Hezbollah in heel Libanon. In de zuidelijke voorsteden van de Libanese hoofdstad Beiroet, een bolwerk van de militie, waren explosies te horen.
18 minuten geleden
BERLIJN/LONDEN/PARIJS (ANP/AFP) - De leiders van Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië hebben verklaard bereid te zijn "noodzakelijke en proportionele defensieve acties" te ondernemen als reactie op Iraanse vergeldingsaanvallen, met als doel de militaire capaciteiten van Teheran "bij de bron te vernietigen". Dat schrijven de landen, ook bekend als E3, in een gezamenlijke verklaring.
6 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse premier Keir Starmer heeft een verzoek van de Verenigde Staten geaccepteerd om Britse bases te gebruiken voor defensieve aanvallen op Iraanse raketten in opslagdepots of lanceerinstallaties.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het Amerikaanse leger zegt in Teheran het hoofdkwartier van de Iraanse Revolutionaire Garde, de elitetroepen van het Iraanse regime, te hebben vernietigd. Sinds zaterdagochtend voeren de Verenigde Staten samen met Israël aanvallen uit op Iran om de regering van dat land omver te werpen.
8 uur geleden