Brussel brengt nieuwe pandemiebestrijder in stelling
BRUSSEL (ANP) - Een nieuwe EU-instantie met een miljard euro per jaar moet de EU gaan wapenen tegen de volgende pandemie. Het nieuwe HERA moet helpen om bijvoorbeeld virussen die op de loer liggen sneller op te merken en daarvoor te waarschuwen. En voorkomen dat de EU opnieuw verlegen raakt om mondkapjes, medicijnen of vaccins, zegt de Europese Commissie.
De unie heeft al toezichthouder EMA, die bijvoorbeeld de coronavaccins beoordeelt en het ECDC, de Europese tegenhanger van het RIVM. Maar die komen pas in actie als de nood al aan de man is. En ze mogen sinds de coronapandemie dan aan gewicht en bevoegdheden winnen, ze missen nog de middelen om bijvoorbeeld de vaccinproductie op gang te helpen. Die lacune moet HERA vullen, stelt de commissie voor.
Zo moet HERA erover waken dat de EU de benodigdheden heeft om zo nodig geneesmiddelen en vaccins te maken. En over de fabrieken beschikt om die te produceren. Dat ging aanvankelijk bij de coronapandemie, toen de hele wereld vocht om mondkapjes en vaccins, flink mis.
Crisismodus
Als er een nieuwe gezondheidscrisis uitbreekt, gaat HERA in crisismodus. Dan kan de dienst onder meer zelfstandig handelen en geld vrijmaken om medicijnen of andere benodigdheden in te slaan, als het aan de commissie ligt. Maar voor die extra bevoegdheden is nog de zegen van de EU-landen nodig.
HERA gaat al over twee weken voorzichtig aan de slag en moet begin volgend jaar helemaal in bedrijf zijn, want "pandemieën wachten niet op ons". De commissie put de eerste 6 miljard euro voor de komende zes jaar uit bestaande potjes. Het budget moet uiteindelijk uitgroeien tot 30 miljard voor die periode, als het aan de commissie ligt.
De EU-landen zijn niet onverdeeld gelukkig met de voorlopige status van HERA. Sommige lidstaten vrezen dat de dienst te veel een vehikel van de commissie zal blijken.
Meer uit Buitenland
MANDAN (ANP/AFP) - Een Amerikaanse rechtbank heeft een boete voor Greenpeace gehalveerd naar 345 miljoen dollar (292 miljoen euro). De milieuorganisatie kreeg vorig jaar een megaboete voor betrokkenheid bij protesten tegen de aanleg van een oliepijpleiding in de staat North Dakota.
3 uur geleden
MALMÖ (ANP) - De verdachte drone die donderdag door Zweden werd neergehaald, was inderdaad van Russische komaf. Dat bevestigt de Zweedse defensieminister Pål Jonson op X. De drone vloog in de buurt van het Franse vliegdekschip Charles de Gaulle, dat Malmö bezoekt. De minister noemt de inbreuk op het Zweedse luchtruim "ernstig en onverantwoord".
6 uur geleden
STAVANGER (ANP/AFP) - De Noorse politie heeft een 17-jarige jongen gearresteerd die een aanslag had willen plegen op een NAVO-basis, meldt de Noorse omroep NRK. Hij wordt verdacht van een jihadistisch motief, omdat hij eerder zijn steun heeft uitgesproken voor terreurgroep Islamitische Staat.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft gezegd dat er mogelijk een "vriendelijke overname" van Cuba komt. Hij verduidelijkte niet wat hij daarmee bedoelt, maar dat zou mogelijk betekenen dat de Cubaanse regering moet instemmen met een machtsoverdracht aan de Verenigde Staten.
7 uur geleden
MILAAN (ANP/DPA/AFP) - Een tramontsporing heeft in de Italiaanse stad Milaan twee mensen het leven gekost. Ook zijn ongeveer veertig anderen gewond geraakt. Een van hen is volgens de brandweer in kritieke toestand.
7 uur geleden
CHAPPAQUA (ANP) - De Amerikaanse oud-president Bill Clinton had geen idee van de misstanden die zedendelinquent Jeffrey Epstein beging, zei hij in een openingsverklaring die hij ook op X deelt. Clinton getuigt voor een onderzoekscommissie van het Huis van Afgevaardigden over Epstein. "Als ik ook maar enig idee had gehad van wat hij deed, zou ik hem zelf hebben aangegeven."
8 uur geleden
CHAPPAQUA (ANP) - De Amerikaanse oud-president Bill Clinton getuigt voor een onderzoekscommissie van het Huis van Afgevaardigden over zijn banden met de overleden zedendelinquent Jeffrey Epstein. Clinton is meermaals opgedoken in vrijgegeven documenten over Epstein, al zijn er geen aanwijzingen voor concrete misstanden.
9 uur geleden