Brussel brengt nieuwe pandemiebestrijder in stelling
BRUSSEL (ANP) - Een nieuwe EU-instantie met een miljard euro per jaar moet de EU gaan wapenen tegen de volgende pandemie. Het nieuwe HERA moet helpen om bijvoorbeeld virussen die op de loer liggen sneller op te merken en daarvoor te waarschuwen. En voorkomen dat de EU opnieuw verlegen raakt om mondkapjes, medicijnen of vaccins, zegt de Europese Commissie.
De unie heeft al toezichthouder EMA, die bijvoorbeeld de coronavaccins beoordeelt en het ECDC, de Europese tegenhanger van het RIVM. Maar die komen pas in actie als de nood al aan de man is. En ze mogen sinds de coronapandemie dan aan gewicht en bevoegdheden winnen, ze missen nog de middelen om bijvoorbeeld de vaccinproductie op gang te helpen. Die lacune moet HERA vullen, stelt de commissie voor.
Zo moet HERA erover waken dat de EU de benodigdheden heeft om zo nodig geneesmiddelen en vaccins te maken. En over de fabrieken beschikt om die te produceren. Dat ging aanvankelijk bij de coronapandemie, toen de hele wereld vocht om mondkapjes en vaccins, flink mis.
Crisismodus
Als er een nieuwe gezondheidscrisis uitbreekt, gaat HERA in crisismodus. Dan kan de dienst onder meer zelfstandig handelen en geld vrijmaken om medicijnen of andere benodigdheden in te slaan, als het aan de commissie ligt. Maar voor die extra bevoegdheden is nog de zegen van de EU-landen nodig.
HERA gaat al over twee weken voorzichtig aan de slag en moet begin volgend jaar helemaal in bedrijf zijn, want "pandemieën wachten niet op ons". De commissie put de eerste 6 miljard euro voor de komende zes jaar uit bestaande potjes. Het budget moet uiteindelijk uitgroeien tot 30 miljard voor die periode, als het aan de commissie ligt.
De EU-landen zijn niet onverdeeld gelukkig met de voorlopige status van HERA. Sommige lidstaten vrezen dat de dienst te veel een vehikel van de commissie zal blijken.
Meer uit Buitenland
HELSINKI (ANP/BLOOMBERG) - Finland probeert de zorgen te sussen over het schrappen van het verbod op het stationeren van kernwapens op zijn grondgebied. De Finse regering wil officieel verklaren dat de verwoestende wapens niet welkom zijn zolang het geen oorlog is.
52 minuten geleden
TEL AVIV (ANP) - Israël heeft Spanje de toegang tot het civiel-militair coördinatiecentrum (CMCC) ontzegd. Hier wordt de uitvoering van het Amerikaanse vredesplan voor de Gazastrook gecoördineerd. Volgens de Israëlische buitenlandminister Gideon Saar heeft Spanje een "openlijk anti-Israëlische houding" aangenomen en hierdoor "elk vermogen verloren om een constructieve rol te spelen".
55 minuten geleden
PARIJS (ANP) - De Franse president Emmanuel Macron heeft zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump uitgenodigd voor een uitgebreid diner in het beroemde paleis van Versailles. Trump wordt verwacht op de topconferentie van landen van de G7 die dit jaar in Évian-les-Bains wordt gehouden aan het Meer van Genève.
1 uur geleden
ANTWERPEN (ANP/AFP/BELGA) - Het Antwerpse havenbedrijf hoopt dat de haven van de Belgische stad binnen een dag weer volledig operationeel is. In de op een na grootste haven van Europa ontstond donderdagavond een groot olielek, waardoor het scheepvaartverkeer er zo goed als stil ligt.
1 uur geleden
BEIROET (ANP/RTR) - Libanon stevent tijdens de onrust in het Midden-Oosten ook af op een voedselcrisis. Daarvoor waarschuwt het Wereldvoedselprogramma van de Verenigde Naties.
3 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/AFP/BLOOMBERG) - De Hongaarse premier Viktor Orbán beschuldigt de oppositie ervan dat zij geen enkel middel schuwt om de macht in het land over te nemen. De regeringsleider beticht de oppositie er verder van "samen te zweren" met buitenlandse mogendheden en het bedreigen van kiezers met geweld.
4 uur geleden
GAZA-STAD (ANP) - Israël zegt de Zikim-grensovergang in het noorden van de Gazastrook te hebben heropend. COGAT, de Israëlische militaire instantie die verantwoordelijk is voor humanitaire zaken, schrijft op X dat er via deze route donderdag hulpgoederen Gaza binnen zijn gebracht. De Zikim-overgang werd, net als andere toegangswegen, gesloten na de Amerikaanse en Israëlische aanvallen op Iran eind februari.
5 uur geleden