Brussel brengt nieuwe pandemiebestrijder in stelling
BRUSSEL (ANP) - Een nieuwe EU-instantie met een miljard euro per jaar moet de EU gaan wapenen tegen de volgende pandemie. Het nieuwe HERA moet helpen om bijvoorbeeld virussen die op de loer liggen sneller op te merken en daarvoor te waarschuwen. En voorkomen dat de EU opnieuw verlegen raakt om mondkapjes, medicijnen of vaccins, zegt de Europese Commissie.
De unie heeft al toezichthouder EMA, die bijvoorbeeld de coronavaccins beoordeelt en het ECDC, de Europese tegenhanger van het RIVM. Maar die komen pas in actie als de nood al aan de man is. En ze mogen sinds de coronapandemie dan aan gewicht en bevoegdheden winnen, ze missen nog de middelen om bijvoorbeeld de vaccinproductie op gang te helpen. Die lacune moet HERA vullen, stelt de commissie voor.
Zo moet HERA erover waken dat de EU de benodigdheden heeft om zo nodig geneesmiddelen en vaccins te maken. En over de fabrieken beschikt om die te produceren. Dat ging aanvankelijk bij de coronapandemie, toen de hele wereld vocht om mondkapjes en vaccins, flink mis.
Crisismodus
Als er een nieuwe gezondheidscrisis uitbreekt, gaat HERA in crisismodus. Dan kan de dienst onder meer zelfstandig handelen en geld vrijmaken om medicijnen of andere benodigdheden in te slaan, als het aan de commissie ligt. Maar voor die extra bevoegdheden is nog de zegen van de EU-landen nodig.
HERA gaat al over twee weken voorzichtig aan de slag en moet begin volgend jaar helemaal in bedrijf zijn, want "pandemieën wachten niet op ons". De commissie put de eerste 6 miljard euro voor de komende zes jaar uit bestaande potjes. Het budget moet uiteindelijk uitgroeien tot 30 miljard voor die periode, als het aan de commissie ligt.
De EU-landen zijn niet onverdeeld gelukkig met de voorlopige status van HERA. Sommige lidstaten vrezen dat de dienst te veel een vehikel van de commissie zal blijken.
Meer uit Buitenland
JERUZALEM (ANP/AFP) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft zondag steun betuigd aan de nabestaanden van degenen die zijn omgekomen bij Iraanse aanvallen. Volgens de regeringsleider maakt zijn land "pijnlijke dagen" door. "Mijn hart gaat uit naar de getroffen families - namens jullie allen, inwoners van Israël - ik wens de betrokkenen een volledig herstel toe", aldus Netanyahu in een videoboodschap.
7 minuten geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - De Amerikaanse strijdkrachten hebben ontkend dat hun vliegdekschip de USS Lincoln is getroffen door een Iraans projectiel. De Iraanse Revolutionaire Garde meldde eerder op zondag de USS Lincoln en de begeleidende vloot te hebben aangevallen met vier ballistische raketten. Daarbij zou het vliegdekschip zijn "geraakt". Het Pentagon ontkent dat: "De raketten zijn niet eens in de buurt gekomen", aldus het Amerikaanse Centraal Commando op X.
12 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De Iraanse militaire nucleaire en ballistische raketprogramma's moeten worden stopgezet, schrijft voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie zondagmiddag op X. Ook moet een einde komen aan de "destabiliserende acties in de lucht, op land en op zee", schrijft ze na een telefoongesprek met de emir van Qatar, Tamim bin Hamad al-Thani.
28 minuten geleden
TEHERAN (ANP/DPA) - De voormalige Iraanse president Mahmud Ahmadinejad is door de Amerikaanse en Israëlische luchtaanvallen ook om het leven gebracht volgens een Iraans staatspersbureau. Hij was volgens de melding met lijfwachten in een huis in het oosten van Teheran toen dat werd getroffen.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Drie Amerikaanse militairen zijn zondag omgekomen tijdens de aanvallen van en op Iran. Dat meldt het Amerikaanse operationele commando in de regio, U.S. CENTCOM, op X. Vijf andere Amerikanen raakten zwaargewond. Enkele anderen zouden kleine verwondingen hebben opgelopen, zoals hersenschuddingen.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - De Iraanse president Masoud Pezeshkian heeft gezegd dat het tijdelijke bestuur van het land aan het werk is en dat het leger van Iran alle vijandelijke bases in de regio zal verwoesten. De bases zijn in zijn ogen grondgebied van de vijand en niet van het betrokken land zelf. De boodschap van de president is op tv verspreid.
1 uur geleden
ABU DHABI (ANP) - Bij aanvallen op hoofdstad Abu Dhabi van de Verenigde Arabische Emiraten zijn drie mensen omgekomen. Dat meldt het ministerie van Defensie op X. Het zou gaan om een Pakistaanse, een Nepalese en een Bengaalse burger. Ook zouden 58 mensen (licht)gewond zijn geraakt.
2 uur geleden