Brussel brengt nieuwe pandemiebestrijder in stelling
BRUSSEL (ANP) - Een nieuwe EU-instantie met een miljard euro per jaar moet de EU gaan wapenen tegen de volgende pandemie. Het nieuwe HERA moet helpen om bijvoorbeeld virussen die op de loer liggen sneller op te merken en daarvoor te waarschuwen. En voorkomen dat de EU opnieuw verlegen raakt om mondkapjes, medicijnen of vaccins, zegt de Europese Commissie.
De unie heeft al toezichthouder EMA, die bijvoorbeeld de coronavaccins beoordeelt en het ECDC, de Europese tegenhanger van het RIVM. Maar die komen pas in actie als de nood al aan de man is. En ze mogen sinds de coronapandemie dan aan gewicht en bevoegdheden winnen, ze missen nog de middelen om bijvoorbeeld de vaccinproductie op gang te helpen. Die lacune moet HERA vullen, stelt de commissie voor.
Zo moet HERA erover waken dat de EU de benodigdheden heeft om zo nodig geneesmiddelen en vaccins te maken. En over de fabrieken beschikt om die te produceren. Dat ging aanvankelijk bij de coronapandemie, toen de hele wereld vocht om mondkapjes en vaccins, flink mis.
Crisismodus
Als er een nieuwe gezondheidscrisis uitbreekt, gaat HERA in crisismodus. Dan kan de dienst onder meer zelfstandig handelen en geld vrijmaken om medicijnen of andere benodigdheden in te slaan, als het aan de commissie ligt. Maar voor die extra bevoegdheden is nog de zegen van de EU-landen nodig.
HERA gaat al over twee weken voorzichtig aan de slag en moet begin volgend jaar helemaal in bedrijf zijn, want "pandemieën wachten niet op ons". De commissie put de eerste 6 miljard euro voor de komende zes jaar uit bestaande potjes. Het budget moet uiteindelijk uitgroeien tot 30 miljard voor die periode, als het aan de commissie ligt.
De EU-landen zijn niet onverdeeld gelukkig met de voorlopige status van HERA. Sommige lidstaten vrezen dat de dienst te veel een vehikel van de commissie zal blijken.
Meer uit Buitenland
MOSKOU (ANP/RTR/AFP) - De Russische president Vladimir Poetin ziet vooralsnog geen reden om persoonlijk zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky te ontmoeten. Die publiceerde donderdag een open brief aan de Russische leider met dat verzoek en de vraag om een concrete afspraak te maken.
5 uur geleden
TIVAT (ANP) - Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen staat open voor een "dynamischer" toetredingsproces voor landen die lid willen worden van de Europese Unie. Ze zei na de top van de EU en de Westelijke Balkan dat de wens is om hervormingen van toekomstige leden te belonen met "echte integratie" in de EU.
6 uur geleden
DUBLIN (ANP/AFP) - Ierland heeft een inreisverbod afgekondigd voor de Israëlische ministers Itamar Ben-Gvir (Nationale Veiligheid) en Bezalel Smotrich (Financiën). Beiden staan te boek als extreem in hun opvattingen. Premier Micheál Martin zei eerder al met maatregelen te komen tegen Israëlische functionarissen die volgens Ierland het conflict in Gaza aanwakkeren.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Astronauten aan boord van het internationale ruimtestation ISS hebben de opdracht gekregen te schuilen in hun ruimtevaartuig en zich voor te bereiden op een mogelijke evacuatie, meldt een woordvoerder van NASA op X. Het gaat om een voorzorgsmaatregel, terwijl de Russische bemanning van het ruimtestation probeert een steeds groter wordend lek in hun deel van het ISS te dichten.
6 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - De marine van Oekraïne heeft bevestigd dat een Oekraïense zeedrone naar Roemenië is gevaren. Het onbemande vaartuig zou op de Zwarte Zee van koers zijn geraakt door Russische elektronische oorlogsvoering.
9 uur geleden
OSLO (ANP) - De gezondheidstoestand van de Noorse kroonprinses Mette-Marit is het afgelopen jaar flink achteruitgegaan. Er is veel meer littekenweefsel in de longen gekomen en haar longfunctie is de afgelopen drie maanden flink teruggevallen. Tijdens een persconferentie noemde hoofdarts en longspecialist Are Holm van het Rikshospitalet de situatie "gevaarlijk".
9 uur geleden
BEIROET (ANP/RTR) - De Libanese parlementsvoorzitter Nabih Berri zegt dat Hezbollah zich wat hem betreft kan terugtrekken uit het zuiden van Libanon, als Israëlische militairen daar tegelijkertijd ook vertrekken. Berri is een bondgenoot van Hezbollah en wordt gezien als een tussenpersoon. Hezbollah is niet bij vredesgesprekken betrokken, maar speelt wel een rol bij het beëindigen van de gevechten.
10 uur geleden