Brussel brengt nieuwe pandemiebestrijder in stelling
BRUSSEL (ANP) - Een nieuwe EU-instantie met een miljard euro per jaar moet de EU gaan wapenen tegen de volgende pandemie. Het nieuwe HERA moet helpen om bijvoorbeeld virussen die op de loer liggen sneller op te merken en daarvoor te waarschuwen. En voorkomen dat de EU opnieuw verlegen raakt om mondkapjes, medicijnen of vaccins, zegt de Europese Commissie.
De unie heeft al toezichthouder EMA, die bijvoorbeeld de coronavaccins beoordeelt en het ECDC, de Europese tegenhanger van het RIVM. Maar die komen pas in actie als de nood al aan de man is. En ze mogen sinds de coronapandemie dan aan gewicht en bevoegdheden winnen, ze missen nog de middelen om bijvoorbeeld de vaccinproductie op gang te helpen. Die lacune moet HERA vullen, stelt de commissie voor.
Zo moet HERA erover waken dat de EU de benodigdheden heeft om zo nodig geneesmiddelen en vaccins te maken. En over de fabrieken beschikt om die te produceren. Dat ging aanvankelijk bij de coronapandemie, toen de hele wereld vocht om mondkapjes en vaccins, flink mis.
Crisismodus
Als er een nieuwe gezondheidscrisis uitbreekt, gaat HERA in crisismodus. Dan kan de dienst onder meer zelfstandig handelen en geld vrijmaken om medicijnen of andere benodigdheden in te slaan, als het aan de commissie ligt. Maar voor die extra bevoegdheden is nog de zegen van de EU-landen nodig.
HERA gaat al over twee weken voorzichtig aan de slag en moet begin volgend jaar helemaal in bedrijf zijn, want "pandemieën wachten niet op ons". De commissie put de eerste 6 miljard euro voor de komende zes jaar uit bestaande potjes. Het budget moet uiteindelijk uitgroeien tot 30 miljard voor die periode, als het aan de commissie ligt.
De EU-landen zijn niet onverdeeld gelukkig met de voorlopige status van HERA. Sommige lidstaten vrezen dat de dienst te veel een vehikel van de commissie zal blijken.
Meer uit Buitenland
DAMASCUS (ANP/AFP/RTR) - Syrië heeft een vierdaags bestand aangekondigd met de strijdgroepen van voornamelijk Koerden in het noordoosten. Die zijn verenigd in de SDF, de Syrische Democratische Strijdkrachten. Volgens Damascus gaat het bestand dinsdagavond in. De SDF hebben laten weten dat ze in beginsel voor het bestand zijn, mits er geen nieuwe aanvallen volgen.
47 minuten geleden
KYIV (ANP/AFP) - Zeker 600.000 inwoners van Kyiv hebben de stad verlaten sinds 9 januari. Dat meldt burgemeester Vitali Klitsjko, die hen daartoe had opgeroepen vanwege de problemen met de stroom- en warmtevoorziening in de stad. Dinsdag nog meldde Klitsjko dat meer dan vijfduizend panden zonder verwarming zaten na Russische aanvallen. Voor nog zeker vierduizend panden is dat nog het geval.
1 uur geleden
MADRID (ANP/RTR) - Het Spaanse spoorwegbedrijf Adif heeft bepaald dat hogesnelheidstreinen op een deel van het traject Madrid-Barcelona tijdelijk langzamer moeten rijden. Het gaat om in totaal 150 kilometer spoor. Volgens het spoorbedrijf zijn er problemen met het spoor ontdekt. Dinsdagavond worden de trajectdelen onderworpen aan inspectie, waarna Adif hoopt de snelheidsbeperking te kunnen intrekken.
1 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Een meerderheid van het Europees Parlement wil voorlopig niet stemmen over de handelsdeal van de EU en de VS vanwege spanningen over Groenland. Dat hebben het centrumrechtse EVP, de sociaaldemocraten en liberale Renew laten weten, goed voor 401 van de ruim 700 zetels.
2 uur geleden
KYIV (ANP/DPA) - Kyiv vreest tot 700 miljard dollar (circa 600 miljard euro) aan steun nodig te hebben om de komende jaren zijn leger op peil te houden. Dat zei vicepremier Taras Katsjka in een panelgesprek tijdens het World Economic Forum in het Zwitserse Davos. Als de agressieve houding van Rusland jegens Europa en de wereld niet verandert, kunnen de kosten oplopen tot wel 700 miljard dollar, aldus de bewindsman.
3 uur geleden
DAVOS (ANP/RTR/AFP) - De NAVO is "een verzwakte organisatie" door de ruzie met de Verenigde Staten over Groenland, vindt de Franse president Emmanuel Macron. De VS, de officieuze leider van de alliantie, willen het strategisch gelegen eiland per se van NAVO-bondgenoot Denemarken afnemen. Dat stuit op verontwaardigd verzet van Denemarken en zijn medestanders.
3 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Bij een boerenprotest bij het Europees Parlement in Straatsburg gooien demonstranten met vuurwerk naar de politie. De politie schiet op haar beurt met traangas. Er zijn honderden boeren bijeen voor een protest bij het parlement.
3 uur geleden