Brussel brengt nieuwe pandemiebestrijder in stelling
BRUSSEL (ANP) - Een nieuwe EU-instantie met een miljard euro per jaar moet de EU gaan wapenen tegen de volgende pandemie. Het nieuwe HERA moet helpen om bijvoorbeeld virussen die op de loer liggen sneller op te merken en daarvoor te waarschuwen. En voorkomen dat de EU opnieuw verlegen raakt om mondkapjes, medicijnen of vaccins, zegt de Europese Commissie.
De unie heeft al toezichthouder EMA, die bijvoorbeeld de coronavaccins beoordeelt en het ECDC, de Europese tegenhanger van het RIVM. Maar die komen pas in actie als de nood al aan de man is. En ze mogen sinds de coronapandemie dan aan gewicht en bevoegdheden winnen, ze missen nog de middelen om bijvoorbeeld de vaccinproductie op gang te helpen. Die lacune moet HERA vullen, stelt de commissie voor.
Zo moet HERA erover waken dat de EU de benodigdheden heeft om zo nodig geneesmiddelen en vaccins te maken. En over de fabrieken beschikt om die te produceren. Dat ging aanvankelijk bij de coronapandemie, toen de hele wereld vocht om mondkapjes en vaccins, flink mis.
Crisismodus
Als er een nieuwe gezondheidscrisis uitbreekt, gaat HERA in crisismodus. Dan kan de dienst onder meer zelfstandig handelen en geld vrijmaken om medicijnen of andere benodigdheden in te slaan, als het aan de commissie ligt. Maar voor die extra bevoegdheden is nog de zegen van de EU-landen nodig.
HERA gaat al over twee weken voorzichtig aan de slag en moet begin volgend jaar helemaal in bedrijf zijn, want "pandemieën wachten niet op ons". De commissie put de eerste 6 miljard euro voor de komende zes jaar uit bestaande potjes. Het budget moet uiteindelijk uitgroeien tot 30 miljard voor die periode, als het aan de commissie ligt.
De EU-landen zijn niet onverdeeld gelukkig met de voorlopige status van HERA. Sommige lidstaten vrezen dat de dienst te veel een vehikel van de commissie zal blijken.
Meer uit Buitenland
LUXEMBURG (ANP) - De ministers van Buitenlandse Zaken van diverse EU-landen hopen op een nieuwe wind in Europa zodra de huidige Hongaarse premier Viktor Orbán na diens verkiezingsnederlaag is vertrokken. "We zagen de regering onder Orbán bewust gebruikmaken van het blokkeren en chanteren van Europese gezamenlijke actie", zei minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) voor een overleg in Luxemburg met zijn EU-collega's. De CDA'er hoopt dat dit verandert onder Orbáns opvolger Péter Magyar.
54 minuten geleden
WISMAR (ANP/DPA) - Het team dat zich aan de Noord-Duitse kust inzet voor de bultrugwalvis Timmy die daar eind maart is gestrand, heeft last van vermoeidheid. Walter Gunz, medeoprichter van het team en medefinancier van MediaMarkt, zei dat hij de afgelopen acht dagen drie tot vier uur per nacht heeft geslapen. "We zijn ten einde raad", aldus Gunz. Maar hij verzekert dat het werk doorgaat.
59 minuten geleden
LUXEMBURG (ANP) - EU-buitenlandchef Kaja Kallas verwacht dat er woensdag "een aantal positieve beslissingen" wordt genomen over de EU-lening van 90 miljard euro voor Oekraïne. "Oekraïne heeft deze lening echt nodig. En het is ook een teken dat Rusland Oekraïne niet kan overleven", zei Kallas dinsdag bij aankomst in Luxemburg. Daar vergaderen de EU-ministers van Buitenlandse Zaken over onder meer de situatie in Oekraïne.
1 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - De EU moet maatregelen tegen Israël nemen, vindt de Spaanse minister José Manuel Albares Bueno (Buitenlandse Zaken) dinsdag. Als de EU dat niet doet, verliest zij haar geloofwaardigheid, zei hij in Luxemburg voor de start van de vergadering met EU-ministers van Buitenlandse Zaken. De minister vindt dat het associatieverdrag met Israël moet worden opgeschort.
2 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - Hongarije overtreedt artikel 2 van het Verdrag van de Europese Unie met een wet die lhbti-personen "stigmatiseert en marginaliseert", concludeert het Europees Hof van Justitie. De Europese Commissie spande de zaak aan nadat Hongarije vorig jaar een wet had aangenomen die de toegang tot lhbti-content verbiedt of beperkt.
2 uur geleden
LONDEN (ANP) - Het kantoor van de Britse premier Keir Starmer heeft druk gezet op de screening van Peter Mandelson. Dat heeft topambtenaar Olly Robbins gezegd tegen het Britse parlement. Volgens Robbins, die vorige week werd ontslagen vanwege de zaak, moest de screening zo snel mogelijk worden afgerond.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR/BLOOMBERG) - De Iraanse strijdkrachten zullen direct reageren bij "hernieuwde vijandelijkheden van tegenstanders", zegt de Iraanse commandant Ali Abdollahi tegen het Iraanse persbureau Tasnim. Een eerder gesloten bestand met de Verenigde Staten loopt naar verwachting woensdag af.
3 uur geleden