Brussel brengt nieuwe pandemiebestrijder in stelling
BRUSSEL (ANP) - Een nieuwe EU-instantie met een miljard euro per jaar moet de EU gaan wapenen tegen de volgende pandemie. Het nieuwe HERA moet helpen om bijvoorbeeld virussen die op de loer liggen sneller op te merken en daarvoor te waarschuwen. En voorkomen dat de EU opnieuw verlegen raakt om mondkapjes, medicijnen of vaccins, zegt de Europese Commissie.
De unie heeft al toezichthouder EMA, die bijvoorbeeld de coronavaccins beoordeelt en het ECDC, de Europese tegenhanger van het RIVM. Maar die komen pas in actie als de nood al aan de man is. En ze mogen sinds de coronapandemie dan aan gewicht en bevoegdheden winnen, ze missen nog de middelen om bijvoorbeeld de vaccinproductie op gang te helpen. Die lacune moet HERA vullen, stelt de commissie voor.
Zo moet HERA erover waken dat de EU de benodigdheden heeft om zo nodig geneesmiddelen en vaccins te maken. En over de fabrieken beschikt om die te produceren. Dat ging aanvankelijk bij de coronapandemie, toen de hele wereld vocht om mondkapjes en vaccins, flink mis.
Crisismodus
Als er een nieuwe gezondheidscrisis uitbreekt, gaat HERA in crisismodus. Dan kan de dienst onder meer zelfstandig handelen en geld vrijmaken om medicijnen of andere benodigdheden in te slaan, als het aan de commissie ligt. Maar voor die extra bevoegdheden is nog de zegen van de EU-landen nodig.
HERA gaat al over twee weken voorzichtig aan de slag en moet begin volgend jaar helemaal in bedrijf zijn, want "pandemieën wachten niet op ons". De commissie put de eerste 6 miljard euro voor de komende zes jaar uit bestaande potjes. Het budget moet uiteindelijk uitgroeien tot 30 miljard voor die periode, als het aan de commissie ligt.
De EU-landen zijn niet onverdeeld gelukkig met de voorlopige status van HERA. Sommige lidstaten vrezen dat de dienst te veel een vehikel van de commissie zal blijken.
Meer uit Buitenland
NUUK (ANP/AFP) - De Deense premier Mette Frederiksen is aangekomen in Groenland. Ze is daar om te tonen dat ze het semiautonome deel van het Deense koninkrijk steunt in deze "zeer moeilijke tijd", nu de Amerikanen hun oog hebben laten vallen op het arctische eiland.
3 uur geleden
MADRID (ANP) - Het Spaanse Openbaar Ministerie heeft de zaak tegen Julio Iglesias geseponeerd. De reden is dat Spaanse rechtbanken geen bevoegdheid hebben om de zaak te behandelen omdat het vermeende misbruik niet in Spanje plaatsvond. Ook wonen de vermeende slachtoffers in het buitenland.
3 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse premier Keir Starmer vindt de uitspraken die de Amerikaanse president Donald Trump deed over het optreden van NAVO-landen in Afghanistan "beledigend en ronduit afschuwelijk". Trump beledigde bondgenoten rond zijn bezoek aan Davos met de opmerking dat in de strijd in Afghanistan Amerikanen aan het front vochten en andere NAVO-landen de frontlinie schuwden.
3 uur geleden
DAMASCUS (ANP/AFP) - De Iraakse premier Mohammed Shia al-Sudani vindt dat Europese landen IS-gevangenen moeten terughalen die door de VS vanuit Syrië naar Irak worden overgebracht. Hij zei tegen de Franse president Emmanuel Macron dat landen, met name uit de EU, hun "verantwoordelijkheid moeten nemen door deze personen met hun nationaliteit terug te halen" en te vervolgen.
6 uur geleden
GENÈVE (ANP/RTR/AFP) - Het geweld tegen demonstranten in Iran van de voorbije weken is het dodelijkste sinds de Iraanse Revolutie van 1979. Dat zegt de VN-verkenningsmissie die onderzoek doet naar de situatie.
6 uur geleden
NUUK (ANP/AFP) - Militairen die Denemarken naar Groenland had gestuurd, kregen de opdracht mee gevechtsklaar te zijn voor het geval de Verenigde Staten het gebied zouden aanvallen. Dat meldde de Deense publieke omroep DR vrijdag.
8 uur geleden
MADRID (ANP) - Uit de voorlopige onderzoeksresultaten naar de dodelijke treinbotsing bij het Spaanse Adamuz blijkt dat een scheur in het spoor daar al zat voordat het voorval plaatsvond. Dat schrijft het instituut dat het voorval onderzoekt.
8 uur geleden