Brussel brengt nieuwe pandemiebestrijder in stelling
BRUSSEL (ANP) - Een nieuwe EU-instantie met een miljard euro per jaar moet de EU gaan wapenen tegen de volgende pandemie. Het nieuwe HERA moet helpen om bijvoorbeeld virussen die op de loer liggen sneller op te merken en daarvoor te waarschuwen. En voorkomen dat de EU opnieuw verlegen raakt om mondkapjes, medicijnen of vaccins, zegt de Europese Commissie.
De unie heeft al toezichthouder EMA, die bijvoorbeeld de coronavaccins beoordeelt en het ECDC, de Europese tegenhanger van het RIVM. Maar die komen pas in actie als de nood al aan de man is. En ze mogen sinds de coronapandemie dan aan gewicht en bevoegdheden winnen, ze missen nog de middelen om bijvoorbeeld de vaccinproductie op gang te helpen. Die lacune moet HERA vullen, stelt de commissie voor.
Zo moet HERA erover waken dat de EU de benodigdheden heeft om zo nodig geneesmiddelen en vaccins te maken. En over de fabrieken beschikt om die te produceren. Dat ging aanvankelijk bij de coronapandemie, toen de hele wereld vocht om mondkapjes en vaccins, flink mis.
Crisismodus
Als er een nieuwe gezondheidscrisis uitbreekt, gaat HERA in crisismodus. Dan kan de dienst onder meer zelfstandig handelen en geld vrijmaken om medicijnen of andere benodigdheden in te slaan, als het aan de commissie ligt. Maar voor die extra bevoegdheden is nog de zegen van de EU-landen nodig.
HERA gaat al over twee weken voorzichtig aan de slag en moet begin volgend jaar helemaal in bedrijf zijn, want "pandemieën wachten niet op ons". De commissie put de eerste 6 miljard euro voor de komende zes jaar uit bestaande potjes. Het budget moet uiteindelijk uitgroeien tot 30 miljard voor die periode, als het aan de commissie ligt.
De EU-landen zijn niet onverdeeld gelukkig met de voorlopige status van HERA. Sommige lidstaten vrezen dat de dienst te veel een vehikel van de commissie zal blijken.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen is blij met de overwinning van de centrumlinkse presidentskandidaat António José Seguro in Portugal zondag. Op X noemde ze Seguro's winst op de uiterst rechtse kandidaat André Ventura een overwinning voor "gedeelde Europese waarden".
42 minuten geleden
CARACAS (ANP/RTR) - De Venezolaanse oppositiepoliticus Juan Pablo Guanipa en de prominente advocaat Perkins Rocha zijn vrijgelaten uit de gevangenis, melden hun families in afzonderlijke verklaringen. Het zijn de recentste vrijlatingen van hooggeplaatste personen door de regering in Caracas, die onder Amerikaanse druk staat om politieke gevangenen vrij te laten.
2 uur geleden
LISSABON (ANP/AFP) - De centrumlinkse kandidaat António José Seguro heeft een overtuigende overwinning geboekt op zijn uiterst rechtse rivaal André Ventura bij de Portugese presidentsverkiezingen van zondag. Dat komt naar voren in twee gezaghebbende exitpolls.
4 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP/RTR) - Het Israëlische veiligheidskabinet heeft maatregelen goedgekeurd die de Israëlische controle over de bezette Westelijke Jordaanoever versterken en de weg vrijmaken voor verdere uitbreiding van Joodse nederzettingen in het Palestijnse gebied. Dat melden minister van Financiën Bezalel Smotrich en minister van Defensie Israel Katz.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/DPA) - De al vaker veroordeelde Iraanse Nobelprijswinnares Narges Mohammadi heeft nieuwe celstraffen gekregen, meldt haar advocaat. De activiste kreeg in 2023, toen ze in de gevangenis zat, de Nobelprijs voor de Vrede toegekend voor haar strijd tegen de onderdrukking van vrouwen in Iran en voor haar strijd voor mensenrechten en vrijheid. Het islamitische regime was uiterst kritisch over dat besluit.
7 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De rechterhand van de Britse premier Keir Starmer is opgestapt in de nasleep van het schandaal rond de Amerikaanse zedendelinquent en zakenman Jeffrey Epstein. Ex-stafchef Morgan McSweeney zegt dat hij de verantwoordelijkheid neemt voor het advies om Peter Mandelson te benoemen tot ambassadeur in de Verenigde Staten, meldt hij zelf op X.
10 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Iran twijfelt of de Verenigde Staten werkelijk serieuze intenties hebben bij de onderhandelingen over het Iraanse nucleaire programma. De Amerikaanse sancties en recente militaire acties "doen twijfels rijzen over de ernst en bereidheid" om daadwerkelijk tot een oplossing te komen, stelt de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken, Abbas Araghchi.
13 uur geleden