Brussel brengt nieuwe pandemiebestrijder in stelling
BRUSSEL (ANP) - Een nieuwe EU-instantie met een miljard euro per jaar moet de EU gaan wapenen tegen de volgende pandemie. Het nieuwe HERA moet helpen om bijvoorbeeld virussen die op de loer liggen sneller op te merken en daarvoor te waarschuwen. En voorkomen dat de EU opnieuw verlegen raakt om mondkapjes, medicijnen of vaccins, zegt de Europese Commissie.
De unie heeft al toezichthouder EMA, die bijvoorbeeld de coronavaccins beoordeelt en het ECDC, de Europese tegenhanger van het RIVM. Maar die komen pas in actie als de nood al aan de man is. En ze mogen sinds de coronapandemie dan aan gewicht en bevoegdheden winnen, ze missen nog de middelen om bijvoorbeeld de vaccinproductie op gang te helpen. Die lacune moet HERA vullen, stelt de commissie voor.
Zo moet HERA erover waken dat de EU de benodigdheden heeft om zo nodig geneesmiddelen en vaccins te maken. En over de fabrieken beschikt om die te produceren. Dat ging aanvankelijk bij de coronapandemie, toen de hele wereld vocht om mondkapjes en vaccins, flink mis.
Crisismodus
Als er een nieuwe gezondheidscrisis uitbreekt, gaat HERA in crisismodus. Dan kan de dienst onder meer zelfstandig handelen en geld vrijmaken om medicijnen of andere benodigdheden in te slaan, als het aan de commissie ligt. Maar voor die extra bevoegdheden is nog de zegen van de EU-landen nodig.
HERA gaat al over twee weken voorzichtig aan de slag en moet begin volgend jaar helemaal in bedrijf zijn, want "pandemieën wachten niet op ons". De commissie put de eerste 6 miljard euro voor de komende zes jaar uit bestaande potjes. Het budget moet uiteindelijk uitgroeien tot 30 miljard voor die periode, als het aan de commissie ligt.
De EU-landen zijn niet onverdeeld gelukkig met de voorlopige status van HERA. Sommige lidstaten vrezen dat de dienst te veel een vehikel van de commissie zal blijken.
Meer uit Buitenland
BERLIJN (ANP/RTR) - Ook Duitsland stuurt militairen naar Groenland. Denemarken kondigde eerder op woensdag aan de militaire aanwezigheid op het eiland te versterken, ook met hulp van bondgenoten.
2 uur geleden
MEXICO-STAD (ANP/AFP) - Mexico heeft bemiddeling aangeboden tussen Cuba en de Verenigde Staten. President Claudia Sheinbaum stelde dat haar regering zich wil inzetten voor het "bevorderen van de dialoog" tussen de landen.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het overleg tussen Denemarken, Groenland en de Verenigde Staten heeft het geschil over Groenland niet opgelost, meldt de Deense minister van Buitenlandse Zaken Lars Løkke Rasmussen. Hij zegt dat de "fundamentele meningsverschillen" nog steeds bestaan, maar dat ze in gesprek blijven met de Amerikanen. Er wordt nu een werkgroep "op hoog niveau" opgericht om verder te praten over de toekomst van Groenland.
3 uur geleden
KYIV (ANP) - In Oekraïne wordt de noodtoestand afgekondigd voor de energiesector, zegt president Volodymyr Zelensky. Russische aanvallen hebben de afgelopen tijd geleid tot grootschalige stroomuitval in de koude winter.
3 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP) - Denemarken steekt 88 miljard Deense kronen (bijna 12 miljard euro) in het versterken van de defensie van Groenland, zegt minister van Defensie Troels Lund Poulsen. Volgens hem is dat nodig voor de veiligheid van het Noordpoolgebied.
5 uur geleden
OSLO (ANP) - Het dodental door de protesten in Iran is opgelopen tot zeker 3428. Dat meldt mensenrechtenorganisatie Iran Human Rights, die ook spreekt over minstens 10.000 arrestaties sinds het begin van de onrust.
5 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse gezant Steve Witkoff heeft de tweede fase aangekondigd van het bestandsakkoord voor de Gazastrook. Hij spreekt op X van een "overgang van een staakt-het-vuren naar demilitarisering, technocratisch bestuur en wederopbouw".
5 uur geleden