Boetes door AI-wet duren nog even, voorbereidingen wel al nodig
DEN HAAG (ANP) - De baanbrekende Europese wet voor kunstmatige intelligentie (AI) zet bedrijven flink aan het werk om aan de strenge regels te voldoen. Zij lopen de komende jaren nog geen serieus risico op boetes, maar toch dringen jurist Irvette Tempelman en AiNed-voorzitter Willem Jonker eropaan alvast met de voorbereidingen te beginnen. "Het aanpassen van dit soort bedrijfsprocessen duurt vaak heel lang", zegt Tempelman, die namens werkgeversorganisaties VNO-NCW en MKB-Nederland dinsdag een internationaal AI-congres organiseert.
Een 'slimme' vorkheftruck, een automatische manier om medicijnen te ontwikkelen of het inzetten van AI bij het vinden van nieuwe medewerkers: bedrijven hebben er behoefte aan en gebruiken ze al, maar voor al deze de technologische hoogstandjes gaan binnen enkele jaren beperkende EU-richtlijnen gelden. Volgens Tempelman wordt de eerder dit jaar aangenomen wet met name voor kleine bedrijven een flinke klus om te begrijpen, vandaar de conferentie in Den Haag dinsdag.
"Kleine ondernemers hebben geen eigen jurist op de loonlijst en die heb je wel nodig om de EU-wet te begrijpen", zegt Tempelman. Het is voor de kleinere bedrijven dan ook belangrijk dat ze hun AI-toepassingen ter goedkeuring kunnen testen bij een toezichthouder, zonder dat zij daarbij een boete kunnen oplopen. Het ministerie van Economische Zaken werkt daaraan en maakt dinsdag een eerste versie bekend.
Transparantie
Mogelijke overtredingen binnen het gebruik van AI zijn onder meer een gebrek aan transparantie, het laten doorwerken van vooroordelen en de afwezigheid van menselijke toetsing. Om hierop te controleren hebben bedrijven veel extra kwaliteitsmanagers nodig, maar het is volgens Tempelman de vraag of ze die kunnen vinden op de nog altijd bijzonder krappe arbeidsmarkt.
Zowel Tempelman als hoogleraar Jonker, nu baas van de met overheidsgeld gefinancierde aanjagersstichting AiNed, denkt echter dat boetes nog wel even op zich laten wachten. Eerst moeten juristen van de Europese Commissie de wet nog goedkeuren, vervolgens duurt het nog tot drie jaar voordat de belangrijkste regels ingaan.
"En de overheden zijn zich ook bewust van de complexiteit van deze wijziging. Ze zullen niet bij het minste of geringste foutje gelijk straffen opleggen, maar deze waarschijnlijk geleidelijk invoeren", zegt Jonker. De grootste risico's op boetes liggen volgens hem bij de inzet van multifunctionele systemen zoals het populaire ChatGPT, omdat de mogelijkheden van deze tools zich snel ontwikkelen en niet al te specifiek zijn opgenomen in de EU-wet.
Meer uit Financieel
BERLIJN (ANP/DPA) - De Duitse metaalelektro-industrie heeft in 2025 een "verschrikkelijk jaar" gehad, met een zwakke orderontvangst en grootschalig banenverlies. Dat heeft voorzitter Oliver Zander van de industriële werkgeversorganisatie Gesamtmetall gezegd. Het sentiment onder werkgevers blijft volgens de organisatie zeer negatief door de moeilijke marktomstandigheden.
1 uur geleden
BEIJING (ANP/BLOOMBERG) - De centrale bank van China is in januari doorgegaan met het opkopen van goud. Volgens een verklaring van de People's Bank of China op zaterdag ging het om een hoeveelheid van 40.000 troy ounces (elk 31,1 gram) die vorige maand werd ingekocht.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - President Donald Trump heeft de extra 25 procent strafheffing op Indiase goederen, die hij had opgelegd vanwege de aankopen van Russische olie door het land, opgeheven.
9 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De Dow-Jonesindex is voor het eerst door de grens van 50.000 punten gegaan en daar ook boven geëindigd. Andere beursgraadmeters in New York hebben vrijdag de handelsweek ook positief afgesloten. Chipbedrijven klommen op de beurs na aangekondigde investeringen in AI-datacentra door Amazon en Google-moederbedrijf Alphabet.
13 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Oud-leden van het ledenparlement van FNV leggen zich niet neer bij een hervorming van de grootste vakbond van Nederland en stappen naar de Hoge Raad. Daarmee vechten ze een eerdere uitspraak van de ondernemingskamer aan. Die oordeelde eind vorig jaar dat de tijdelijke toezichthouders Lodewijk Asscher en Ton Heerts eenmalig de statuten bij FNV mochten wijzigen om een bestuurscrisis te bezweren.
16 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Roestvrijstaalproducent Aperam is vrijdag met dubbele cijfers gestegen op de beurs in Amsterdam na beter dan verwachte kwartaalresultaten. Bovendien ziet de markt er voor de staalmaker goed uit, dankzij investeringen in defensie. Het aandeel is bijna 12 procent gestegen.
17 uur geleden
ZAANDAM (ANP) - Winkelconcern Ahold Delhaize heeft een arbitragezaak aangespannen tegen Servië omdat het land de winstmarges van supermarkten beperkt. Volgens het moederbedrijf van Albert Heijn, Delhaize en bol schendt de Servische regering met die maatregel een investeringsverdrag met Nederland.
18 uur geleden