Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Bijna de helft van de Zuid-Hollandse gemeenten huisvest al te lang te weinig statushouders. Van de vijftig gemeenten hebben er 22 al zeker twee jaar niet genoeg asielzoekers met een verblijfsvergunning woonruimte gegeven. De provincie kan dan besluiten om die huisvesting op kosten van een gemeente zelf te regelen, maar Zuid-Holland ziet daar nog steeds van af.
12 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver heeft in het debat over de regeringsverklaring hard uitgehaald naar minister Eelco Heinen (Financiën). De VVD-bewindsman zei voor aanvang van het debat dat hij het nieuwe stelsel voor het belasten van rendement op vermogen (box 3), dat nog voor behandeling in de Eerste Kamer ligt, met spoed toch weer wil aanpassen.
14 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) gaat "zo snel als mogelijk is" cijfers publiceren over benodigde opvangplekken voor asielzoekers. Dat zei hij tegen het ANP voordat het debat over de regeringsverklaring begon. Zijn voorganger Mona Keijzer deelde de cijfers nog niet, ook al moest ze dat volgens de wet voor 1 februari doen.
15 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe kabinet maakt "grote keuzes om los te trekken wat vastzit". Dat heeft minister-president Rob Jetten gezegd in de Tweede Kamer, waar hij woensdagochtend de regeringsverklaring aflegde. Hij erkende daarin dat samenwerking de enige manier is voor het minderheidskabinet om noodzakelijke hervormingen erdoor te krijgen.
17 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) en de Luchtverkeersleiding Nederland (LVNL) doen onderzoek naar een incident waarbij twee KLM-vliegtuigen elkaar op zaterdagochtend raakten op Schiphol. Dat bevestigen beide organisaties.
2 uur geleden
HAARLEM (ANP) - De Stichting Gilles de la Tourette, die zich in Nederland inzet om de aandoening meer bekendheid te geven, lanceert eind maart een campagne rond de Nederlandse release van de Britse tragikomedie I Swear. De film, een van de winnaars bij de BAFTA's, gaat over het leven van Tourette-activist John Davidson. Davidson was zondag aanwezig bij de BAFTA-ceremonie en veroorzaakte opschudding toen hij door zijn vocale tics het n-woord riep.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In bijna 70 gemeenten in alle 25 veiligheidsregio's is een proef met noodsteunpunten begonnen. Dat maakte de VNG (Vereniging van Nederlandse Gemeenten) dinsdagavond bekend.
7 uur geleden