Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
BLESKENSGRAAF (ANP) - De ME heeft in de Zuid-Hollandse plaats Bleskensgraaf ingegrepen bij een demonstratie tegen een asielzoekerscentrum. Het protest liep uit de hand. Demonstranten gooiden glas en stenen naar agenten en staken zwaar vuurwerk af. Een politiewoordvoerder meldt dat niemand is aangehouden en niemand gewond raakte.
59 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Een 61-jarige man uit Hillegom is door de Haagse rechtbank veroordeeld tot het betalen van 302.000 euro aan de Nederlandse staat. Pieter K. heeft mensen opgelicht en het geld dat hij inzamelde aan privé-uitgaven besteed.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Iraanse ambassadeur moest dinsdagmiddag naar het ministerie van Buitenlandse Zaken om zich te verantwoorden voor een Nederlandse diplomatieke zending die door Iran in beslag is genomen. Het is nog niet bekend of de zending inmiddels is vrijgegeven. Het ministerie spreekt van een "diplomatiek incident" en noemt het "onacceptabel".
5 uur geleden
LONDEN (ANP) - Het boek De herinnerde soldaat van de Nederlandse schrijfster Anjet Daanje staat op de longlist van de International Booker Prize. Dat maakte de organisatie achter de prestigieuze prijs voor het beste naar het Engels vertaalde fictiewerk dinsdag bekend.
7 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Door ongelukken met vuurwerk rond de jaarwisseling hebben dit jaar 215 mensen oogletsel opgelopen, het hoogste aantal in twaalf jaar. Het Nederlands Oogheelkundig Gezelschap (NOG) meldt dat op basis van alle registraties van behandelaars. De helft van alle gewonden was 17 jaar of jonger. Voor een op de drie slachtoffers is het letsel blijvend, laat de beroepsvereniging van oogartsen weten.
8 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De landelijke intocht van Sinterklaas is dit jaar in Grave (gemeente Land van Cuijk), meldt de NTR. Sinterklaas komt op zaterdag 14 november aan in de Brabantse plaats. Vorig jaar kwam de goedheiligman aan op Texel.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Op zaterdag 28 februari en zondag 1 maart rijden er geen treinen van en naar station Amsterdam Zuid, meldt ProRail. Dat komt door werkzaamheden. Het station wordt vernieuwd.
10 uur geleden