Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
VREDEPEEL (ANP) - Nederland krijgt een extra Patriot-luchtverdedigingsbatterij. Kopers verdringen zich voor het schaarse Amerikaanse systeem en een bestelling duurt al gauw een jaar of acht, maar Nederland heeft voorrang gekregen.
2 uur geleden
ZUTPHEN (ANP) - De advocaat van een 21-jarige man uit Zelhem (Gelderland) die ervan wordt verdacht dat hij als stagiair tijdens zwemlessen veertien jonge kinderen heeft misbruikt, zegt dat er geen bewijs in het dossier zit voor seksueel "binnendringen". Dat bleek dinsdag tijdens een tweede inleidende zitting in de rechtbank in Zutphen. Justitie vervolgt de man in elf gevallen voor verkrachting.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De tien telers die meedoen aan het wietexperiment en daarom hennep of hasj mogen produceren, gaan regelmatig de fout in. De Inspectie Justitie en Veiligheid heeft het afgelopen jaar 46 inspecties uitgevoerd bij deze wiettelers, stelde daarbij 42 overtredingen vast en legde 32 sancties op. In vier gevallen moesten telers een boete betalen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie gaat in hoger beroep tegen de uitspraak in een zaak over de moord op een Haagse garagehouder in 1992. Verdachte Ruben B. (71) werd eind maart vrijgesproken. De rechtbank zag ondanks "sterke aanwijzingen" voor zijn betrokkenheid te weinig bewijs voor een veroordeling.
4 uur geleden
KLAZIENAVEEN (ANP) - De politie heeft dinsdag een 50-jarige vrouw uit Emmen aangehouden in een onderzoek naar de dood van Ralf Meinema uit Klazienaveen. Dat meldt de politie. Meinema werd in maart 2017 dood in de kofferbak van zijn auto gevonden met hersenletsel.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ondanks een verbod op plastic wegwerpbekers en verpakkingen gebruikt minder dan een kwart van de festivals herbruikbaar materiaal. Dat concludeert de Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) na onderzoek. De ILT noemt de resultaten "teleurstellend".
7 uur geleden
TER APEL (ANP) - In het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel sliepen in de nacht van maandag op dinsdag 2211 asielzoekers. Dat is ruim meer dan het maximumaantal van 2000.
7 uur geleden