Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Amerikaanse rapper Ye krijgt vooralsnog geen inreisverbod opgelegd, meldt minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie, CDA). Organisaties als het Centraal Joods Overleg hadden hiertoe opgeroepen, nadat het Verenigd Koninkrijk de artiest de toegang had ontzegd voor zijn komst naar een festival in Londen. Door antisemitische uitingen staat de rapper ter discussie.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De 40-jarige bankmedewerkster die op 26 maart dood werd gevonden in een woning aan de Koninginneweg in Amsterdam-Zuid, is waarschijnlijk slachtoffer van een misdrijf.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De Europese Unie heeft sinds 2021 831 miljoen euro subsidie toegekend aan projecten in de provincie Utrecht. De provincie meldt dat niet eerder in een zesjarig Europees programma zo'n groot bedrag is toegewezen. Ook gaat het om bijna een verdubbeling in vergelijking met de vorige periode (2014-2020).
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Autoriteit Persoonsgegevens heeft 'een aantal' datalekmeldingen ontvangen van klanten van softwareleverancier Chipsoft. Dat meldt een woordvoerder, die geen specifiek aantal noemt. "We verwachten dat het er meer zullen worden. De meldingen moeten officieel binnen 72 uur worden gedaan."
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland en zeven grote bondgenoten zullen nu er een staakt-het-vuren is, helpen bij het beschermen van de Straat van Hormuz. Dat zeggen ze in een verklaring, die ook is ondertekend door Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Italië, Canada, Denemarken, Spanje en de voorzitters van de Europese Commissie en de raad van EU-regeringsleiders.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Rafik A. (57) vindt de strafzaak tegen hem een "samenzwering". Dat bleek woensdag bij de start van zijn proces in de rechtbank in Den Haag. De Syriër zou zich in 2013 en 2014 in zijn vaderland schuldig hebben gemaakt aan verschillende gevallen van foltering, marteling, seksueel geweld en verkrachting. Hij wordt vervolgd voor 25 feiten, zei de officier van justitie.
5 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Het Openbaar Ministerie gaat Corné H. (30) vervolgen voor een gijzeling in de PI Vught op 5 december afgelopen jaar. Hij hield toen een groep medewerkers urenlang tegen hun wil vast en bedreigde ze met een mes. H. zat in de penitentiaire inrichting in afwachting van plaatsing in een tbs-kliniek, een maatregel die hem was opgelegd nadat hij in maart 2024 vier mensen had gegijzeld in een café in Ede.
5 uur geleden