Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
HARDENBERG (ANP) - Ook vrijdag zaten er nog asielzoekers in het asielzoekerscentrum in Hardenberg. Opvangorgaan COA moet daarom voor de derde dag op rij een dwangsom van 55.000 euro betalen aan de Overijsselse gemeente. Die wil dat de opvang sluit, omdat de overeenkomst en de vergunning begin maart zijn verlopen.
16 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Een 31-jarige medewerker van het Openbaar Ministerie is dinsdag aangehouden op verdenking van drugsbezit. Ook haar 34-jarige partner is opgepakt. Ze worden verdacht van de handel in en het bezit van verdovende middelen, meldt het OM.
41 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Bruggen en sluizen kunnen voor iedereen gevaarlijk zijn en daarom moeten beheerders de risico's beperken. Ze moeten de bestaande richtlijnen toepassen, een nieuw onderzoek heeft geen zin. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De vier verdachten die direct na de explosie bij een synagoge in Rotterdam werden opgepakt, blijven zeker dertig dagen langer in de cel. Ze werden woensdag en donderdag voorgeleid, meldt het Openbaar Ministerie vrijdag.
1 uur geleden
DRIEBERGEN (ANP) - Vijf mensen zijn woensdag opgepakt in Rotterdam en Hazeldonk. Ze worden onder meer verdacht van het aansturen van een criminele organisatie, drugstransporten en wapenbezit. Dat meldt de politie.
1 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - De burgemeester van Gorinchem, Reinie Melissant, zegt dat het aan de gemeenteraad is om een afweging te maken over of er een herstemming voor die raad moet plaatsvinden. "Gelukkig is het niet aan mij. Ik ben eigenlijk blij dat ik nu geen raadslid ben. Je moet op basis van heel weinig informatie een keuze maken over wat te doen", zei zij tegen een ANP-verslaggever.
12 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - HEMA en reclamebureau Hotel L'Amour hebben voor het derde jaar op rij de Ster Gouden Loeki gewonnen voor de beste tv-commercial van afgelopen jaar. Het kerstspotje van het warenhuis was opnieuw favoriet onder het Nederlandse publiek, werd donderdag bekendgemaakt in Amsterdam.
12 uur geleden