Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
DE WIJK (ANP) - Staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie, D66) is zaterdag door de hitte onwel geworden tijdens een herdenkingsceremonie voor slachtoffers van geweld in het Drentse De Wijk. Dat meldt de bewindsvrouw op Instagram.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het cruiseschip Hondius waarop het hantavirus uitbrak, is gereinigd en kan weer in bedrijf worden gesteld. Dat maakte de GGD Rotterdam-Rijnmond zaterdag bekend. Bij een eerdere inspectie zag de GGD nog tekortkomingen bij de schoonmaak. De geplande terugvaart van Rotterdam naar de thuislocatie in Vlissingen moest daarom worden uitgesteld.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - DPG Media verlengt het project waarbij jaarlijks 5000 gratis krantenabonnementen worden verstrekt aan mensen met een laag inkomen. Aanleiding is onderzoek van Hogeschool Windesheim, waaruit blijkt dat deelnemers zich door de abonnementen beter geïnformeerd en meer betrokken voelen bij de samenleving.
10 uur geleden
WARFFUM (ANP) - In het Groningse Warffum zijn in de nacht van vrijdag op zaterdag 45 asielzoekers opgevangen, meldt het Rode Kruis. Dat is minder dan een nacht eerder, toen er 82 mensen in de nachtopvang sliepen. Volgens een woordvoerster van het Rode Kruis wijst het lagere aantal er vermoedelijk op dat meer mensen zijn doorgestroomd naar andere opvanglocaties.
11 uur geleden
OSS (ANP) - De politie heeft zaterdagochtend vroeg een 35-jarige Nederlandse man uit Oss opgepakt voor mogelijke betrokkenheid bij de dood van een 47-jarige man uit Berghem. Een 33-jarige man die eerder vrijdag in Berghem werd opgepakt, geldt niet langer als verdachte.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het scenario waarin Moerdijk blijft bestaan, is "nadrukkelijker" in beeld gekomen bij het kabinet. Staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Klimaat en Groene Groei) meldt in een Kamerbrief dat hij de optie overweegt dat "een kleinere uitbreiding van het haven- en industriecluster Moerdijk wordt gerealiseerd". Als hiervoor wordt gekozen, hoeft het Noord-Brabantse dorp niet te verdwijnen om plaats te maken voor de uitbreiding van het haven- en industriegebied en grootschalige energieprojecten.
23 uur geleden
DE BILT (ANP) - Voor het oosten van het land is code oranje afgegeven vanwege zware onweersbuien die plaatselijk kunnen voorkomen. Het KNMI meldt dat er bij de buien kans is op grote hagelstenen, zware windstoten en veel regen in korte tijd.
1 dag geleden