Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
HAARLEM (ANP) - De 24-jarige Signiomar D. uit Zwaag blijft vastzitten in de zaak rond Emiel den Hollander, de tweelingbroer van zangeres S10. De rechtbank heeft het verzoek om zijn voorarrest op te heffen afgewezen.
30 minuten geleden
HAARLEM (ANP) - De 22-jarige Adam el B. uit Beverwijk blijft vastzitten in de zaak rond het geweld tussen twee jeugdgroepen uit Haarlem en Beverwijk, in september vorig jaar. Dat heeft de rechtbank in Haarlem dinsdag besloten. Beelden van het geweld werden online gedeeld, waarop een vergeldingsactie volgde van een groep Haarlemmers en vijf middelbare scholen in de regio een dag de deuren sloten.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Hamzah L. (30), verdacht van het doodsteken van de 11-jarige Sohani in Nieuwegein, houdt vol dat hij destijds psychotisch was en onder invloed van wanen heeft gehandeld. L. staat dinsdag terecht bij de rechtbank in Utrecht.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De man die wordt verdacht van het neersteken van een leerkracht tijdens de eindmusical van een basisschool in Alblasserdam, weigert mee te werken aan een psychologisch onderzoek. Dat bleek dinsdag tijdens een zitting in de rechtbank in Rotterdam, waar Mohammed U. (45) uit Hendrik-Ido-Ambacht opnieuw niet verscheen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De petitie om het Nederlands elftal niet mee te laten doen aan het WK voetbal in onder meer de Verenigde Staten is meer dan 50.000 keer ondertekend. Gisteravond rond 20.00 uur stond de teller nog op ruim 25.000 handtekeningen voor een boycot. Inmiddels is dit aantal dus verdubbeld.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Artistieke vrijheid moet beschermd worden door deze in de wet vast te leggen, vindt de Raad voor Cultuur (RvC). Het adviesorgaan van de regering ontving de afgelopen jaren signalen van makers en instellingen "dat hun werk steeds vaker onderdeel is van debat", schrijft de raad in een dinsdag verschenen adviesrapport.
4 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Er is geen aanleiding om aan te nemen dat er een direct verband is tussen de arrestatie van een Afghaanse vrouw en de documentaireserie die AVROTROS heeft gemaakt over Afghanistan. Dat meldt de omroep in een korte verklaring. De inhoud van de aanklacht is nog niet bekend.
5 uur geleden