Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
EINDHOVEN (ANP) - Twee vliegtuigen met opvarenden van het Nederlandse cruiseschip Hondius zijn rond 00.30 uur in de nacht van maandag op dinsdag geland op het vliegveld van Eindhoven. Dat ziet een ANP-verslaggever. De vliegtuigen waren rond 20.45 uur Nederlandse tijd vertrokken vanaf Tenerife.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Bert Natter heeft de Libris Literatuur Prijs gewonnen met het boek Aan het einde van de oorlog. Dat maakte de jury van de prestigieuze prijs maandagavond bekend in de uitzending van Nieuwsuur.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Mensen met een kaartje voor het afgelaste festival Music On kunnen hun geld terugkrijgen of hun ticket inzetten om de eerstvolgende editie bij te wonen. Dat meldt organisator Loveland maandagavond. "Op dit moment zijn wij hard bezig met het opzetten van een systeem om de afhandeling omtrent tickets zo soepel en zorgvuldig mogelijk te laten verlopen."
4 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De rederij achter cruiseschip m/v Hondius, OceanWide Expeditions, meldt dat het schip zondag in Rotterdam moet aankomen. Het schip vertrok maandagavond rond 19.00 uur lokale tijd vanuit Tenerife en doet er volgens de planning zes dagen over om de eindbestemming te bereiken.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Op Schiphol heeft een vliegtuig rond 20.50 uur een noodlanding gemaakt vanwege een medisch noodgeval aan boord. Dat meldt een woordvoerder van de luchthaven. Het toestel van Ryanair steeg op in Warschau, Polen en had in het Engelse Leeds moeten landen.
5 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Twaalf medewerkers van het Radboudumc, waar een patiënt met het hantavirus is opgenomen, gaan uit voorzorg in quarantaine voor zes weken. Er is gebleken dat de procedures rond de patiënt niet goed zijn gevolgd, meldt het Nijmeegse ziekenhuis. Dat benadrukt dat de kans dat ze besmet zijn geraakt klein is.
5 uur geleden
MADRID (ANP/RTR) - Een van de veertien Spanjaarden die werden geëvacueerd van het cruiseschip m/v Hondius is positief getest op het hantavirus, meldt het Spaanse ministerie van Gezondheid. Die persoon vertoont geen symptomen en verkeert in goede conditie. De overige dertien evacués hebben negatief getest.
5 uur geleden