Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - In de provincie Utrecht is iemand overleden aan westnijlkoorts, meldt het RIVM. De persoon liep de infectie met het virus op in Nederland.
1 uur geleden
BAARN (ANP) - De Nederlandse Politiebond (NPB) steunt de oproep om bij snelwegblokkades strafrechtelijk op te treden. Volgens de bond is dat wel alleen uitvoerbaar als er voldoende agenten beschikbaar zijn. "Anders wordt een bestuurlijke afspraak in de praktijk opnieuw een extra opdracht voor politiemensen die nu al structureel overvraagd worden."
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Maarten van der Weijden heeft een cheque van 704.127 euro overhandigd aan het Prinses Máxima Centrum voor kinderoncologie in Utrecht. De 45-jarige zwemmer bracht het geld bijeen door een zwemtocht, die hij door ziekte eerder moest staken dan gepland. De opbrengst is bedoeld voor onderzoek naar de directe en latere gevolgen van kinderkanker. Er was geen streefbedrag.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De 34-jarige Maxime A. heeft in juni tijdens een politieverhoor bekend dat zij op 26 april haar 44-jarige partner in hun woning in Scheveningen middelen heeft toegediend, die mogelijk tot zijn dood hebben geleid. Volgens de vrouw was er sprake van "intieme terreur" en zat zij in een "femicidale relatie". Volgens het Openbaar Ministerie is daarvoor nog geen "objectieve bevestiging" gevonden.
3 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De ombudsman van de publieke omroepen heeft tot nu toe "ongeveer twintig" klachten ontvangen over het fragment in het onlineprogramma van Ongehoord Nederland waarin Adolf Hitler wordt aangehaald. Dat zei Margo Smit woensdag tegen het ANP. De klagers spreken zich uit over het gesprek en vragen zich af of de uitzending voldoet aan de journalistieke code van de NPO.
3 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Als er geen verdachten worden aangehouden voor het vuurwerkincident bij SC Cambuur, dan zijn Feyenoord-supporters niet welkom in Nijmegen wanneer de Rotterdamse club tegen NEC speelt. Dat heeft de burgemeester van Nijmegen Hubert Bruls gezegd bij WNL-talkshow Goedenavond Nederland.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Milieuactiegroep Extinction Rebellion neemt de aankondiging dat snelwegblokkades voortaan mogelijk strafrechtelijk worden vervolgd voor kennisgeving aan. De organisatie zegt niet van plan te zijn om te stoppen met deze vorm van protest.
14 uur geleden