Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
VUGHT (ANP) - De advocaten van Saïd R. (53) zijn boos, omdat volgens hen meegeluisterd kon worden met vertrouwelijke gesprekken die zij voerden met hun cliënt in de Extra Beveiligde Inrichting (EBI). "Wij vinden dit bijzonder vervelend", zei Mark Dunsbergen dinsdag op een zitting van het Marengo-proces in Vught.
25 minuten geleden
GRONINGEN (ANP) - De tbs'er Malek F. (39) heeft dinsdag in de rechtbank in Groningen bekend dat hij op 6 april vorig jaar een medepatiënt, een joodse man, in de Groningse Mesdagkliniek heeft geprobeerd te doden. F. verklaarde dat hij dit deed in opdracht van stemmen die hij hoorde in zijn hoofd na het wisselen van medicijnen.
39 minuten geleden
DENDERMONDE (ANP/BELGA) - De voortvluchtige drugscrimineel Bolle Jos heeft van de Dendermondse strafrechter dinsdag acht jaar gevangenisstraf gekregen voor drugssmokkel vanuit Sierra Leone naar Antwerpen. De rechter legde hem ook een boete van 80.000 euro op en een havenverbod van tien jaar.
48 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Bij het Openbaar Ministerie in Amsterdam zijn meerdere aangiftes binnengekomen tegen Tweede Kamerlid Gidi Markuszower om zijn uitlatingen over Palestijnse asielzoekers. Die zouden volgens de aangevers aanzetten tot haat en geweld. Een exact aantal kon het OM niet noemen.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Op Ibiza is vorige week woensdag een 23-jarige Nederlander uit Den Bosch aangehouden die 49,5 kilo ketamine en 56.000 xtc-pillen bij zich had. Hij zit nog vast op het Spaanse eiland, meldt de politie dinsdag.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het is slecht gesteld met de arbeidsomstandigheden van sekswerkers. De overheid controleert nauwelijks, handhaving ontbreekt structureel. Dat stelt het Sekswerk Meld- en Adviespunt (SMAP) in een rapport. Bij het meldpunt komen veel klachten binnen over exploitanten.
5 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Aanbevelingsalgoritmes van sociale media bedreigen de democratie, maar zijn wel te verbeteren. Tot deze conclusie komt het Commissariaat voor de Media (CvdM) op basis van een analyse van de gevolgen van feeds voor de vrije meningsvorming van consumenten. De mediawaakhond biedt het kabinet en toezichthouders daarom aanbevelingen voor wetgeving en naleving.
5 uur geleden