Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
MAASTRICHT (ANP) - De moeder die verdacht wordt van het doodsteken van haar 14-jarige dochter in haar ouderlijk huis in Blerick blijft negentig dagen langer vastzitten. Dat meldt een woordvoerder van de rechtbank Limburg.
29 minuten geleden
SANTA CRUZ (ANP) - Het Nederlandse cruiseschip Hondius moet "als de laatste passagier van boord is" meteen doorvaren naar Nederland. Dat zei de regionale leider van de Canarische Eilanden, Fernando Clavijo, volgens Spaanse media. Volgens de topbestuurder is het niet zinvol om de Hondius nog dagen voor anker te laten liggen bij de eilandengroep.
34 minuten geleden
TENERIFE (ANP) - Het Nederlandse cruiseschip Hondius komt naar verwachting zondag rond 12.00 uur aan bij de Canarische Eilanden. Dat meldt de Spaanse omroep RTVE. Het schip vaart van Kaapverdië naar Tenerife en is volgens GPS-gegevens vrijwel halverwege.
1 uur geleden
ALMERE (ANP) - NorthC, eigenaar van het datacentrum in Almere waar donderdag brand uitbrak, is nog steeds druk bezig om de schade te inventariseren. De brand zelf was donderdagavond onder controle. Volgens een woordvoerder is daarna gestart met een inspectie om de schade in kaart te brengen. Het bedrijf probeert de stroom en de connectiviteit zo snel mogelijk te herstellen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Meerdere onderwijsinstellingen hebben maatregelen getroffen na een grootschalige hack bij onderwijssoftware Canvas. Hackers wisten de Canvas-sites van meerdere Nederlandse universiteiten over te nemen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De persoon die is aangehouden na een explosie bij het partijkantoor van D66 is een 37-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats, meldt de politie. Bij het pand in de Lange Houtstraat in Den Haag ging donderdagavond iets na 21.00 uur een vuurwerkbom af. Het gebouw raakte hierdoor beschadigd. Er waren op het moment van de explosie tientallen jongeren aanwezig in het pand. Niemand raakte gewond.
2 uur geleden
BILTHOVEN (ANP) - De derde persoon die na klachten werd getest op het hantavirus is ook niet besmet, meldt het RIVM. In totaal werden drie personen met klachten getest die op dezelfde vlucht zaten als de 69-jarige Nederlandse vrouw, die later aan het virus overleed. Alle uitslagen zijn negatief.
2 uur geleden