Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
NOARDBURGUM (ANP) - Drie van de acht verdachten die afgelopen weekend zijn aangehouden na een steekpartij in het Friese dorp Noardburgum zijn vrijgelaten. Het gaat om een 18-jarige vrouw uit de gemeente Westerwolde en twee meisjes uit Franeker en Leeuwarden, meldt de politie. Ze blijven net als de vijf die nog vastzitten verdachten in het onderzoek.
37 minuten geleden
VENLO (ANP) - De burgemeester van Venlo, Antoin Scholten, is "geschokt" door het nieuws dat een meisje is doodgestoken in Blerick, dat in de gemeente Venlo ligt. De burgemeester zal "zich vanzelfsprekend blijvend laten informeren door de politie", zo staat in een schriftelijke reactie. "Inhoudelijk zal de burgemeester niet op de zaak ingaan zolang het onderzoek door politie nog loopt."
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) waarschuwt voor vijf libidoverhogende middelen. Het gaat om LibiForMe, Mr Stiff (in vloeibare vorm en als capsules), Night Longer Mixed Herbal Blend en Ayibogan Natural.
3 uur geleden
DOKKUM (ANP) - Bij de gemeente Noardeast-Fryslân zijn tot nu toe drie demonstraties aangemeld rond Koningsdag. Dat meldt een woordvoerder van de Friese gemeente waar Dokkum onder valt, de stad waar koning Willem-Alexander en zijn familie maandag Koningsdag vieren. Demonstraties die vooraf zijn aangemeld, krijgen een vak toegewezen aan de route, "binnen hoor- en zichtafstand van de koninklijke familie", laat de woordvoerder weten.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Energiebedrijven zijn positief over de energiemaatregelen die het kabinet heeft aangekondigd. "Het kabinet houdt hiermee regie. Het is goed dat veel maatregelen in het teken staan van verduurzaming, en daarmee ook onze strategische autonomie", zegt branchekoepel Energie-Nederland.
3 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - De transportsector vindt het steunpakket vanuit de overheid vanwege de hoge brandstofprijzen "ernstig tekortschieten". Als reactie op de dure diesel gaat per 1 juli voor een periode van zes maanden de wegenbelasting voor vrachtwagens omlaag. "De geboden verlichting staat in geen verhouding tot de dagelijkse kostenexplosie waarmee transportbedrijven worden geconfronteerd", reageert branchevereniging Transport en Logistiek Nederland (TLN).
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De energiemaatregelen van het kabinet doen nauwelijks iets aan het verminderen van de afhankelijkheid van olie en gas, vindt Milieudefensie. "Als dit het is, dan blijft het kabinet water naar de zee dragen", zegt directeur Donald Pols. Volgens Natuur & Milieu biedt het pakket voor de langere termijn "nog weinig houvast voor echte verduurzaming en afbouw van fossiele brandstoffen".
7 uur geleden