Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
GENÈVE (ANP) - De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zegt betrokken te zijn bij de afhandeling van de situatie met het hantavirus op een Nederlands cruiseschip. Dat meldt de Europese tak van de WHO in een persbericht. Drie opvarenden van de MV Hondius, die nu voor de Kaapverdische hoofdstad Praia ligt, overleden onlangs nadat zij aan boord ziek waren geworden. Onder hen twee Nederlanders.
32 minuten geleden
PRAIA (ANP) - Opvarenden van het Nederlandse cruiseschip MV Hondius mogen niet aan land in Kaapverdië. Dat meldt de BBC op gezag van lokale media en autoriteiten. Drie passagiers van dat schip zijn onlangs overleden nadat ze ziek waren geworden aan boord, onder wie twee Nederlanders. Een 69-jarige Brit ligt nog op de intensive care. Sinds het incident ligt het schip nabij de Kaapverdische hoofdstad Praia, waar passagiers dus niet van boord mogen, volgens de BBC om de lokale bevolking te beschermen.
56 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie verdenkt drie mensen ervan betrokken te zijn bij de bekladding van het Nationaal Monument op de Dam in Amsterdam. Rond 04.30 uur is het monument besmeurd met een rode substantie. Schoonmaakploegen zijn al uren bezig de bekladding te verwijderen. Later op de dag wordt op de Dam de Nationale Herdenking gehouden.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is volgens het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) belangrijk om te achterhalen welk hantavirus precies is aangetroffen bij de opvarende van het cruiseschip bij Kaapverdië. Er bestaat een kans dat het gaat om een zeldzame variant die van mens op mens overdraagbaar is, zegt Chantal Reusken, viroloog en onderzoeker bij het RIVM.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet moet een aantal dingen beter uitleggen in het wetsvoorstel voor het verhogen van het eigen risico. De Raad van State vindt het een goed wetsvoorstel en schrijft in het advies ook te begrijpen waarom het gebeurt, maar er is nog onduidelijkheid over hoe financiële ondersteuning wordt geregeld voor mensen die dat nodig hebben.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken (BuZa) bekijkt de mogelijkheden om "enkele personen" medisch te evacueren van het cruiseschip MV Hondius. Dat meldt een woordvoerder.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In de KB nationale bibliotheek in Den Haag is "een bijzondere vondst van verzetsmateriaal uit de Tweede Wereldoorlog" gedaan, meldt de organisatie in een persbericht. Het gaat onder meer om vervalste persoonsbewijzen en ontheffingen, foto's van gebombardeerde steden en voedselkaarten voor concentratiekampen.
2 uur geleden