Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
LIESHOUT (ANP) - Bavaria heeft een carnavalscampagne tijdelijk offline gehaald na een sommatie van het Internationaal Olympisch Comité (IOC). Dat bevestigt een woordvoerder van Royal Swinkels, het familiebedrijf waar Bavaria deel van uitmaakt, na berichtgeving van Omroep Brabant. "Volgens het IOC vertoonde onder andere een beeld met vijf biertjes op een bar te veel gelijkenis met de Olympische ringen", aldus de woordvoerder.
4 uur geleden
WILLEMSTAD (ANP) - Curaçao bevindt zich in een 'diabetesnoodsituatie', meldt het nationale ziekenhuis CMC woensdag. Volgens het instituut heeft dit steeds grotere gevolgen voor de volksgezondheid en de overheidsfinanciën. Eén op de vijf volwassenen op Curaçao leeft met diabetes.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Koning Willem-Alexander en koningin Máxima herdenken de woensdag overleden schrijver Cees Nooteboom "met groot respect". Dat is te lezen in een statement dat ook namens prinses Beatrix is gepubliceerd. Het koningspaar noemt Nooteboom "een van onze meest prominente auteurs".
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Schrijver Cees Nooteboom, winnaar van talloze prijzen, is overleden op 92-jarige leeftijd. Zijn uitgever De Bezige Bij heeft dat woensdag bevestigd.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Ex-Volt-Kamerlid Nilüfer Gündoğan krijgt geen schadevergoeding van haar voormalige politieke partij Volt. Dat heeft de rechtbank Amsterdam besloten. Ze wilde onder meer ruim 1 miljoen euro hebben als compensatie voor gemist inkomen. De rechter stelt dat Volt Nederland niet aansprakelijk is voor de beslissingen die de Tweede Kamerfractie heeft genomen.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Amsterdam komt in actie om het hoge ziekteverzuim binnen de gemeente terug te dringen. Dat lag vorig jaar op 9,7 procent, fors hoger dan het landelijk gemiddelde van 6,7 procent. Burgemeester Femke Halsema en wethouder Hester van Buren hebben een plan van aanpak aan de gemeenteraad gestuurd.
9 uur geleden
SEVENUM (ANP) - Het Limburgse provinciebestuur wil een lening van 20 miljoen euro verstrekken aan attractiepark Toverland in Sevenum. Het pretpark in Noord-Limburg wil de komende jaren uitbreiden, onder meer met een resort en nieuwe attracties. Toverland wil in totaal circa 98 miljoen euro besteden, waarvan 78 miljoen al geregeld is. Het restant krijgt het attractiepark niet via de markt gefinancierd, stelt Limburg.
10 uur geleden