Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Goede regelingen en ondersteuning voor mantelzorgers zijn "relevanter dan ooit" om te voorkomen dat mensen overbelast raken door de hulp die ze aan anderen bieden. Die conclusie trekken onderzoekers van het Sociaal en Cultureel Planbureau (SCP) in een rapport over mantelzorg in Nederland. Ze becijferen daarin dat een groeiend aantal mantelzorgers zich "ernstig belast" voelt. De omvang van deze groep is in tien jaar tijd met de helft toegenomen: van zo'n 400.000 tot ongeveer 600.000 mensen.
43 minuten geleden
THE BOTTOM (ANP) - De zoektocht naar de vermiste Nederlander op Saba verandert van reddingsoperatie naar het zoeken naar het lichamelijk overschot. Dat melden de autoriteiten van het Caribische eiland op hun website.
45 minuten geleden
HILVERSUM (ANP) - Er zijn per direct 500 nieuwe opvangplekken voor asielzoekers nodig "om de situatie in Ter Apel weer gewoon te krijgen", zei bestuursvoorzitter Joeri Kapteijns van het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) woensdagavond in het tv-programma Nieuwsuur. De komende tijd zijn dat er nog veel meer, vertelde hij.
2 uur geleden
TER APEL (ANP) - Op dit moment is er in de overvolle aanmeldlocatie in Ter Apel voor ongeveer dertig asielzoekers geen opvangplek beschikbaar, meldt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA). Het is onduidelijk of er voor hen in de nacht van woensdag op donderdag opvang geregeld kan worden.
5 uur geleden
STADSKANAAL (ANP) - De gemeente Stadskanaal gaat ervoor zorgen dat asielzoekers voor wie geen plaats is in het opvangcentrum in Ter Apel, niet buiten hoeven te slapen in de nacht van woensdag op donderdag. Dat meldt burgemeester Klaas Sloots woensdagavond in een verklaring. "Wij springen bij als het echt niet anders kan", aldus de burgemeester van de buurgemeente.
5 uur geleden
TER APEL (ANP) - Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) heeft woensdagavond bekendgemaakt aan welke specifieke voorwaarden asielzoekers moeten voldoen om voorrang te krijgen tot de overvolle opvanglocatie in Ter Apel.
5 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Bas Eickhout (GroenLinks-PvdA) stopt na zeventien jaar als Europarlementariër. Hij doet dat deels om relaties in het verleden die "niet passen bij mijn rol", schrijft hij in een verklaring op BlueSky. De 49-jarige Eickhout maakte vorige week bekend een relatie te hebben met de 25-jarige Oostenrijkse Europarlementariër Lena Schilling. Zij is in het parlement aangesloten bij de Groenen, waar Eickhout vicevoorzitter van is.
7 uur geleden