Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen is kritisch op het voornemen van het kabinet om te besparen op de bijstand. Van Zutphen heeft daarom een brief geschreven aan minister Thierry Aartsen (VVD) van Werk en Participatie, vertelt hij zaterdag in het NOS Radio 1 Journaal.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In Den Haag vieren ADO-fans dat hun club vrijdagavond kampioen is geworden in de eerste divisie. Er wordt vuurwerk afgestoken en automobilisten en scooterrijders claxonneren. Bij het stadion van ADO Den Haag zijn tientallen mensen samengekomen, ziet een ANP-verslaggever. Daar is vuurwerk te horen en groene rook te zien.
12 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Frank van Leeuwen heeft het 27e seizoen van De Slimste Mens gewonnen. De presentator van Goedemorgen Nederland versloeg in de finale van de kennisquiz van KRO-NCRV actrice Delilah Warcup-Van Eyck en theatermaker Bibi Roos.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De eerste NS-conducteurs krijgen eind deze maand een bodycam uitgereikt. Het kan nog tot eind dit jaar duren voordat alle treinbeambten er een kunnen dragen tijdens hun werk. Dat meldt staatssecretaris Annet Bertram (Openbaar Vervoer, CDA) aan de Tweede Kamer.
13 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De Nederlandse Vereniging van Strafrechtadvocaten (NVSA) roept staatssecretaris van Justitie en Veiligheid Claudia van Bruggen op de strenge communicatiemaatregelen op de zwaarst bewaakte afdelingen van gevangenissen te schrappen. In november werd het toezicht in zwaarbeveiligde inrichtingen zoals de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught aangescherpt als gevolg van een nieuwe gevangeniswet.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Politici en inwoners van het Groene Hart hebben zich op het provinciehuis in Den Haag urenlang uitgesproken tegen de komst van windturbines in het open polderlandschap. Vele tientallen insprekers vertelden Provinciale Staten hoe ze denken over de plannen van de provincie Zuid-Holland. De boodschap was veelal hetzelfde: zet geen windturbines in het Groene Hart.
13 uur geleden
VALBURG (ANP) - De politie heeft de demonstranten die bij Valburg op de Betuwelijn zaten van het spoor gehaald. De activisten van Geef Tegengas zijn door de politie afgevoerd naar een arrestantencomplex. Volgens een woordvoerder zijn er tientallen aanhoudingen verricht.
14 uur geleden