Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De 58-jarige Seyed A., verdacht van het doodschieten van zijn onderbuurvrouw in Rijswijk (Zuid-Holland), heeft maandag in de rechtbank verklaard dat hij niet "gekozen heeft" voor wat er is gebeurd. "Zij heeft dit zelf gedaan", zei A. over het 38-jarige slachtoffer.
36 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Advocaat Geert-Jan Knoops wordt voorwaardelijk geschorst voor vier weken. Dit heeft de Raad van Discipline Amsterdam, het tuchtcollege voor de advocatuur, besloten. Aan de advocaat is niet eerder een tuchtmaatregel opgelegd.
46 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De neveneffecten van de maatregelen die werden genomen om het coronavirus in te dammen, werden door microbioloog Jan Kluytmans als knellend ervaren. Dat gaf het voormalig OMT-lid aan tijdens zijn verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.
57 minuten geleden
ARNHEM (ANP) - De organisatoren achter de hardloopevenementen in Amersfoort, Groningen en Utrecht van zondag hadden de veiligheidsmaatregelen op orde. Dat zegt de Atletiekunie nadat meerdere hardlopers onwel waren geworden door de warmte.
1 uur geleden
WARFFUM (ANP) - In de nacht van zondag op maandag brachten 92 mensen de nacht door in de opvang in Warffum, die is ingericht voor asielzoekers voor wie geen plek is in het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel. Drie mensen kozen ervoor om voor de ingang van het aanmeldcentrum in Ter Apel te slapen, laat het Rode Kruis weten.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal nieuwe tbs-patiënten is vorig jaar gedaald naar 118, ten opzichte van 164 een jaar eerder. Desondanks zijn alle bedden in Nederlandse tbs-klinieken bezet. Dat meldt TBS Nederland op basis van cijfers uit het nieuwe jaarverslag.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Curaçao zorgt dit WK voor een opvallende vlaggenpiek, merkt Drukbedrijf. Sinds dat land zich heeft geplaatst voor het WK worden vlaggen van het land tien keer vaker besteld dan in een normale periode, aldus het drukwerkbedrijf.
6 uur geleden