Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
TER APEL (ANP) - Twee bussen met tientallen asielzoekers zijn rond 21.00 uur vanuit Ter Apel vertrokken naar congrescentrum Hanzeplaza in Groningen. Het gaat om mensen voor wie de komende nacht geen plek is in het opvangcentrum in Ter Apel. Zij brengen de nacht door in Groningen en worden zondagochtend weer teruggebracht.
7 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - De patiënt die op 21 mei in het Radboudumc is opgenomen wegens een lage verdenking op ebola, is negatief getest op die ziekte. "Dat betekent dat uit bloedonderzoek blijkt dat deze patiënt geen ebola heeft. De patiënt krijgt de nodige zorg op een normale zorgafdeling", meldt het Nijmeegse ziekenhuis zaterdag.
7 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie heeft 27 actievoerders van Extinction Rebellion (XR) aangehouden na hun blokkade van het spoor op station Utrecht Centraal. Ze stapten rond 13.15 uur meerdere sporen op. Pas toen alle treinen waren stilgezet, kon de politie zelf veilig het spoor op.
8 uur geleden
ZANDVOORT/SCHEVENINGEN (ANP) - Veel mensen hebben het zomerse weer aangegrepen om naar het strand te gaan. In Zandvoort zijn de parkeerplaatsen vol en roept de gemeente op met het openbaar vervoer, de fiets of de scooter te komen. In Scheveningen zijn de parkeergarages bij het Kurhaus en de Nieuwe Parklaan vol, maar er blijken nog ruim vierhonderd parkeerplaatsen te zijn in de parkeergarage aan de Zwolseweg, meldt een woordvoerder van de gemeente.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De coalitieonderhandelingen tussen Hart voor Den Haag en D66 zijn definitief geklapt. Daarmee is de deur voor coalitievorming tussen Hart voor Den Haag en D66 in het slot gevallen, melden zowel Hart voor Den Haag-voorman Richard de Mos als D66-fractievoorzitter Yousef Assad.
12 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Het Rode Kruis gaat 175 bedden klaarzetten in congrescentrum Hanzeplaza in Groningen. Dat meldt een woordvoerder van de organisatie. Rond 16.00 uur zal de opbouw van de opvanglocatie beginnen.
13 uur geleden
UTRECHT(ANP) - De politie heeft de actievoerders van Extinction Rebellion van het spoor bij Utrecht Centraal gehaald. De activisten, die willen dat het kabinet Israël per direct strengere sancties oplegt, betraden het spoor rond 13.15 uur. Daarvoor hielden enkele tientallen demonstranten een sit-in in de hal van het station.
14 uur geleden