Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
GRONINGEN (ANP) - De code rood die in de nacht van dinsdag op woensdag is afgegeven voor de noordelijke provincies, geldt nu tot 12.00 uur. Eerder was de eindtijd 10.00 uur. Er is verraderlijke gladheid door ijzel, legt het KNMI uit, waardoor er grote kans is op ongelukken. "Ga niet de weg op."
19 minuten geleden
ASSEN (ANP) - De Wegenwacht van de ANWB kan woensdagochtend niet rijden in het noorden van Nederland, meldt een woordvoerder. Door de spekgladde wegen in Drenthe, Friesland en Groningen kunnen medewerkers van de dienst de weg niet op. Dat is zo voor het gebied ten noorden van Assen.
21 minuten geleden
ASSEN (ANP) - Ambulances in Drenthe en een deel van Friesland rijden woensdagochtend, zegt een woordvoerster van UMCG Ambulancezorg. In de noordelijke provincies geldt code rood vanwege gladheid.
38 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Het treinverkeer rond Schiphol ligt woensdagochtend stil nadat in een schakelkast van een perron op het treinstation van de luchthaven kortsluiting was ontstaan. Aanvankelijk leek het erop dat nog wel een aantal treinen konden rijden, maar ProRail en NS lieten rond 07.15 uur weten dat uit veiligheidsoverwegingen het volledige treinverkeer rond de luchthaven is stilgelegd.
1 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Enkele ziekenhuizen in het noorden van het land hebben vanwege de gladheid alle afspraken tot woensdag 12.00 uur afgezegd. Het gaat onder meer om Nij Smellinghe in Drachten (Friesland) en het Martini Ziekenhuis in Groningen. Afspraken en operaties gaan niet door. Ook het Frisius MC in Friesland heeft alle operaties en afspraken tot het middaguur geannuleerd, op alle locaties.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Rijkswaterstaat ziet "extreem veel ongelukken" op wegen in het noorden van het land, meldt een woordvoerster. In Friesland, Groningen en Drenthe geldt code rood vanwege verraderlijke gladheid door ijzel. "Het regent ongelukken", voegt een ANWB-woordvoerster daaraan toe.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gemeenten zijn overwegend positief over het splitsen van woningen. Toch verlenen ze daar jaarlijks naar schatting hooguit enkele duizenden vergunningen voor. Dat blijkt uit antwoorden op vragen van het ANP die bijna driehonderd gemeenten hebben gegeven.
2 uur geleden