Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
WENEN (ANP) - De Vlaamse omroep VRT wil dat de omroepen die zijn aangesloten bij de European Broadcasting Union (EBU) gaan stemmen over welke landen mogen meedoen aan het Eurovisie Songfestival. Ook wil de Vlaamse zender een duidelijke stellingname tegen oorlog en geweld. Als dat niet gebeurt, stuurt België volgend jaar geen kandidaat.
7 uur geleden
VICTORIA (ANP) - Een Canadese opvarende van het Nederlandse cruiseschip m/v Hondius is positief getest op het hantavirus. Dat meldt omroep CBC op basis van een Canadese gezondheidsfunctionaris.
9 uur geleden
BARENDRECHT (ANP) - Demonstranten van de groep Geef Tegengas hebben zaterdag opnieuw een spoorlijn in het havengebied van Rotterdam geblokkeerd. Het is de achtste dag op rij dat dit gebeurt. Goederentreinen kunnen daardoor niet van en naar de haven rijden.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In enkele steden wordt zaterdagmiddag onder de noemer Nationaal Protest geprotesteerd tegen onder meer asielopvang en bezuinigingen op de zorg. De organisatie zei vooraf uit te gaan van een vreedzame en massale demonstratie. De actie was aangekondigd in negen steden. Hier en daar zijn ook mensen de straat opgegaan om een tegengeluid te laten horen.
15 uur geleden
PURMEREND (ANP) - De politie is vrijdagavond op een kermis in Purmerend aangevallen door tientallen jongeren. Dat gebeurde nadat agenten een grote vechtpartij tussen meerdere jonge mensen hadden gestopt. Een deel van de groep keerde zich tegen de politie en bekogelde die met vuurwerk en stenen.
16 uur geleden
ENSCHEDE (ANP) - Radio- en televisiepresentator Bas Westerweel is onverwacht overleden op 62-jarige leeftijd. Dat bevestigt zijn familie aan het ANP na berichtgeving van RTL Boulevard. Westerweel overleed in de nacht van donderdag op vrijdag in zijn slaap.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie en de beveiliging van de Westfield Mall of the Netherlands in Leidschendam hebben zaterdagochtend een paar honderd mensen uit het winkelcentrum weggestuurd. Voor de Swatchwinkel stond een lange rij omdat daar zaterdag een nieuw horloge in de verkoop zou gaan.
18 uur geleden