Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De advocaat van Ali B heeft donderdag betoogd dat de rapper moet worden vrijgesproken van het aanranden van Jill Helena. Eerder op de dag zei het Openbaar Ministerie het hof ook te vragen om vrijspraak voor dit punt.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hulporganisatie Save the Children Nederland wil dat kinderen die in onveilige situaties in noodopvanglocaties wonen zo snel mogelijk een nieuwe plek krijgen. Volgens de organisatie verblijven er zo'n 750 kinderen in opvanglocaties voor asielzoekers "die uitermate onveilig en schadelijk voor hen zijn".
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) onderzoekt of provider Odido gegevens van klanten te lang bewaart. Daarnaast kijkt de privacytoezichthouder samen met de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) of het bedrijf informatie van klanten goed heeft beveiligd. Bij de recente datadiefstal bij Odido werden ook gegevens buitgemaakt van mensen die al jaren geen klant meer zijn.
3 uur geleden
HENGELO (ANP) - De eerste eikenprocessierupsen van dit voorjaar zijn al gesignaleerd, vroeger dan ooit eerder in Nederland. Kenniscentrum Eikenprocessierups laat weten dat de beestjes, die later in het seizoen voor veel hinder kunnen zorgen, begin deze week in Hengelo (Overijssel) zijn waargenomen.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De advocaat van Ali B heeft bij het gerechtshof in Amsterdam gepleit om de rapper in hoger beroep vrij te spreken van het aanranden en verkrachten van een vrouw tijdens een schrijverskamp in Heiloo in augustus 2018.
4 uur geleden
SCHOONHOVEN (ANP) - Een 27-jarige man zonder vaste woon- of verblijfplaats is woensdagavond in Duitsland opgepakt op verdenking van betrokkenheid bij het neerschieten van een politiemedewerker van Iraanse afkomst in Schoonhoven. De beschieting was vorige week donderdag, de 36-jarige politiemedewerker raakte zwaargewond.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Iets meer mensen overleden vorig jaar door een arbeidsongeval. In 2025 overleden 59 mensen na een ongeluk op de werkvloer, een jaar eerder waren dat er 52. Dat meldt de Nederlandse Arbeidsinspectie.
4 uur geleden