Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Er moet een nieuwe organisatie komen die toezicht houdt op onderzoeken naar (seksueel) grensoverschrijdend gedrag. Daarvoor pleit Mariëtte Hamer, regeringscommissaris seksueel grensoverschrijdend gedrag en seksueel geweld. Nu is het toezicht in handen van de politie en screeningsautoriteit Justis, maar zij hebben niet genoeg capaciteit en expertise, stelt Hamer.
8 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Bits of Freedom wil dat de overheid meer doet tegen apps waarmee vrouwen hun menstruatiecyclus bijhouden. Die apps schenden namelijk de rechten van gebruikers, zegt de privacyorganisatie. Die dient daarom bij de Autoriteit Persoonsgegevens een klacht in tegen een van zulke apps, Flo. Die wordt door meer dan 200.000 vrouwen in Nederland gebruikt.
36 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De huidige landelijke bouwregels moeten "ingrijpend gemoderniseerd" worden om in de toekomst te kunnen bouwen, stellen gemeenten, provincies en Brandweer Nederland. Uit onderzoek van TNO blijkt dat de huidige regelgeving rond de bouw niet rijmt met "de maatschappelijke en technologische ontwikkelingen van deze tijd". Gezamenlijk roepen de organisaties het Rijk op de regelgeving te herzien.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Pieterpad heeft vanaf donderdag een rolstoelvriendelijke variant. Het bekende wandelpad van ruim 500 kilometer is daarmee ook toegankelijk voor mensen met scootmobiels, rollators en kinderwagens. De rolstoelroute biedt ook toegang tot bospaadjes, heidevelden en heuvelachtig terrein voor rolstoelgebruikers met dikke profielbanden en elektrische ondersteuning.
2 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Een groeiend aantal mensen zoekt hulp voor verslavingen aan online gokken en designerdrugs. Dat komt naar voren uit de jongste cijfers van het Landelijk Alcohol en Drugs Informatiesysteem (LADIS), dat trends in de verslavingszorg monitort.
2 uur geleden
HELLEVOETSLUIS (ANP) - Na een woningbrand aan de Kreeft in Hellevoetsluis zijn woensdagavond vier mensen met ambulances naar het ziekenhuis gebracht. Zij hadden veel rook ingeademd, meldt de Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Toetsen in het basis- en voortgezet onderwijs moeten meer in het teken staan van het onderwijs en leren en minder van belang zijn voor zaken als toelating, overgang of diploma. Dat zegt de Onderwijsraad donderdag in een advies dat wordt gegeven op verzoek van de Tweede Kamer.
8 uur geleden