Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
HOOGEVEEN (ANP) - In het centrum van Hoogeveen is in de nacht van zaterdag op zondag een grote brand uitgebroken aan de Jonkheer de Jongestraat. Volgens een woordvoerder van de veiligheidsregio Drenthe begon het met een autobrand die is overgeslagen naar een woning.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hevige buien die gepaard gaan met onweer zijn zaterdagavond via het zuiden Nederland binnengetrokken. Op sommige plekken zorgde dat voor overlast. Zo werd de voetbalwedstrijd in Nijmegen tussen NEC en Telstar tijdelijk stilgelegd.
10 uur geleden
ARNHEM (ANP) - De inzet van de buitenlandse brandweerdiensten is niet meer nodig bij het bestrijden van de natuurbranden. Dat laten minister David van Weel van Justitie en Veiligheid en voorzitter Hein van der Loo van het Interregionaal Beleidsteam (IRBT) weten.
12 uur geleden
BUDEL (ANP) - De brandweer gaat bij het bestrijden van de natuurbrand bij Weert en Budel over op een andere tactiek. Er worden daar nu voor het eerst twee zogenoemde handcrews ingezet, meldt de brandweer. Dat zijn specialistische brandweerteams die met handgereedschap de brand tegengaan op plekken waar blusvoertuigen niet kunnen komen.
13 uur geleden
OIRSCHOT (ANP) - In de buurt van Oirschot is zaterdagmiddag opnieuw vuur waargenomen in een natuurgebied waar eerder ook al brand heeft gewoed. Dat meldt de veiligheidsregio van Zuidoost-Brabant.
15 uur geleden
DEN HAAG/ATHENE (ANP) - De Nederlandse ambassade in Griekenland heeft consulaire bijstand verleend aan drie Nederlandse deelnemers aan de Global Sumud Flotilla, de burgervloot met hulpgoederen voor Gaza. Dat laat het ministerie van Buitenlandse Zaken weten.
16 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De voormalige televisiepresentator en politicus Carlo Strijk is op 59-jarige leeftijd overleden. Dat laat Niels Jens Uitvaartzorg weten aan het ANP namens de familie. Strijk overleed afgelopen week in zijn slaap.
18 uur geleden