Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - Koningin Máxima heeft griep en is daarom donderdag niet bij een bezoek in Rotterdam. De koningin zou donderdagmiddag de afsluiting van de hackathon 'Schuldhulp voor iedereen' bijwonen. Volgens de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) vindt Máxima het "erg jammer dat ze er niet zelf bij kan zijn." Het thema is een "belangrijk onderdeel van haar portefeuille".
6 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De partijleiders van D66, VVD en CDA hebben donderdag het coalitieakkoord helemaal afgemaakt. Zij hebben nog een paar "kleine aanpassingen" gemaakt na terugkoppeling uit de fracties. Die fracties hadden het akkoord woensdagavond al goedgekeurd.
9 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Als woningcorporaties er niet veel meer geld bij krijgen, kunnen ze niet de honderdduizenden woningen bijbouwen die ze hebben afgesproken. Daarvoor waarschuwt de Autoriteit woningcorporaties (Aw) in een advies aan het kabinet. Naar schatting komen corporaties 19 miljard euro tekort. De autoriteit ziet drie opties: meer overheidsgeld, hogere huren of minder nieuwbouw en verduurzaming.
25 minuten geleden
BREDA (ANP) - Een 61-jarige politiemedewerker van de eenheid Zeeland-West-Brabant is aangehouden. Het Openbaar Ministerie wil "in het belang van het onderzoek" niet meedelen waarom de man is aangehouden. In dezelfde zaak is ook een 23-jarige vrouw aangehouden. Het OM doet ook geen uitspraak over de verdenking tegen haar.
40 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Demissionair staatssecretaris Eddie van Marum van Digitalisering wil nog niets zeggen over mogelijk overheidsingrijpen rond de verkoop van Solvinity, het bedrijf achter DigiD. Hij wacht onderzoeken van twee toezichthouders af.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De gemeenteraad van Utrecht heeft Sharon Dijksma aanbevolen voor herbenoeming als burgemeester van de stad. De raad heeft dat donderdagochtend besloten. Dijksma (PvdA) is sinds december 2020 burgemeester van Utrecht. De raad laat weten haar graag nog eens zes jaar in die functie te willen zien, meldt de gemeente Utrecht.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het wettelijk verplichten van stagevergoedingen is mogelijk, maar brengt ook "wezenlijke dilemma's" met zich mee, laat demissionair onderwijsminister Gouke Moes weten aan de Tweede Kamer. Een Kamermeerderheid wil zo'n wettelijke verplichting voor stagiairs, maar het definitieve besluit laat Moes over aan zijn opvolger.
2 uur geleden