Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - VNG-voorzitter Sharon Dijksma noemt het vrijdag gepresenteerde coalitieakkoord verantwoord, vooruitstrevend en gericht op grote doorbraken. "In het akkoord zien we duidelijke erkenning, waardering en bereidheid tot samenwerking met gemeenten. Veel van onze bouwstenen zijn terug te vinden, wat vertrouwen geeft dat we samen stappen kunnen zetten", reageert de Utrechtse burgemeester.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie is "blij en opgelucht" dat het nieuwe kabinet 512 miljoen euro per jaar wil investeren in de politie. Met het geld komt er financiële ruimte om de kwaliteit van het politiewerk te verbeteren en de organisatie "bij de tijd te brengen". "Dit draagt direct bij aan de veiligheid in ons land", zegt korpschef Janny Knol.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De verdachten in een proces over de moord op Vincent Jalink in 2016 ontkennen dat zij een opdracht hebben gegeven of ontvangen om de 38-jarige man om te brengen. Jalink werd op de avond van 27 mei van dat jaar bij zijn woning in Diemen met twaalf kogels doodgeschoten voor de ogen van zijn toen 9-jarige zoontje. Schutter Gideon G. is als enige veroordeeld. Hij kreeg in 2023 in hoger beroep 22 jaar celstraf.
6 uur geleden
LELYSTAD (ANP) - De provincie Flevoland en de gemeente Lelystad zijn "ontzettend blij" dat de nieuwe regeringscoalitie Lelystad Airport ook voor burgervluchten wil openstellen. "Opening van Lelystad Airport voor vakantievluchten is voor Lelystad en de regio van groot belang", stelt burgemeester Mieke Baltus. "Samen met de provincie Flevoland en Lelystad Airport hebben wij ons er altijd hard voor gemaakt en er is flink geïnvesteerd."
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - NS-directeur Wouter Koolmees ziet toekomst in de Lelylijn, een spoorverbinding die Noord-Nederland moet verbinden met de Randstad en mogelijk ook met Duitsland. "Hij gaat er komen. Maar de vraag is wanneer", zei Koolmees in Den Haag, waar een 'masterplan' voor de Lelylijn en een financieel advies van Klaas Knot werden gepresenteerd.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Provincies vinden dat de vrijdag gepresenteerde plannen van de Haagse coalitie hoop en kansen bieden voor de regio's. Ina Adema en Arthur van Dijk, commissaris van de Koning in Noord-Brabant en Noord-Holland, zijn blij dat D66, CDA en VVD aangeven dat ze willen optrekken met gemeenten en provincies. Zij denken dat daardoor zaken als woningbouw, stikstofproblemen, economie en natuurherstel kunnen worden aangepakt. "Het is goed dat Nederland weer vooruit kan", vindt Adema.
6 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - De regioburgemeesters, een overleg van burgemeesters over veiligheid, zijn "enorm blij" dat de nieuwe coalitie "fors investeert met 512 miljoen euro structureel in de rechtsstaat en de politie", meldt het collectief in reactie op de kabinetsplannen.
6 uur geleden