Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
HOUTEN (ANP) - Vanaf zondagmiddag geldt stapsgewijs in het hele land code geel vanwege sneeuw en gladheid. Het KNMI verwacht dat het als eerste gaat sneeuwen in het zuidwesten, daarna volgt de rest van het land. Het weerinstituut waarschuwt voor een sneeuwdek waardoor gladheid kan ontstaan. In de loop van de avond gaat het vanaf het zuidwesten dooien, maar in het noordoosten kan het volgens het KNMI nog tot in de nacht naar maandag glad zijn.
26 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Het treinverkeer rond Utrecht heeft nog een groot deel van zaterdag te maken met verstoringen door de bovenleiding die vrijdag kapotging. Onder meer tussen Utrecht en Den Bosch en tussen Utrecht en Arnhem rijden veel minder treinen. Spoorbeheerder ProRail verwacht dat de hinder tot zeker 15.30 uur duurt.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De snelle opmars van kunstmatige intelligentie (AI) zal in Nederland bijdragen aan een langdurige ontslaggolf. Daarvoor waarschuwt Ingrid Thijssen in een interview met De Telegraaf bij haar afscheid als voorzitter van werkgeversorganisatie VNO-NCW. Volgens haar gaat AI op grote schaal banen veranderen en doen verdwijnen, terwijl Nederland daar nog onvoldoende op is voorbereid.
6 uur geleden
TER APEL (ANP) - In het aanmeldcentrum voor asielzoekers in Ter Apel is donderdag een baby van nog geen jaar oud overleden. Dat bevestigt het OM naar aanleiding van berichtgeving door Dagblad van het Noorden. Volgens een woordvoerder van het OM gaat het om een "noodlottig ongeval" en vindt er geen strafrechtelijk onderzoek plaats.
13 uur geleden
LELYSTAD (ANP) - De politie heeft vrijdagavond een eind gemaakt aan de bezetting van het hoofdgebouw van Lelystad Airport. Ongeveer twintig activisten van Greenpeace begonnen de actie donderdagochtend om 7.00 uur en verbleven sindsdien in het gebouw.
14 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Arie Kievit heeft dit jaar de Zilveren Camera gewonnen. De fotograaf kreeg de belangrijke prijs voor fotojournalistiek in Nederland voor zijn fotoserie van de rellen na een demonstratie voor strenger asielbeleid. Kievit ontving de prijs vrijdag in Hilversum uit handen van Tweede Kamervoorzitter Thom van Campen. Hij maakte de serie in opdracht van de Volkskrant.
17 uur geleden
RIDDERKERK (ANP) - De politie heeft donderdag een man aangehouden in Ridderkerk die onbedoeld toegang had gekregen tot politiedocumenten. Hij werd opgeroepen deze documenten terug te geven, maar gaf daaraan geen gehoor. Daarop is hij aangehouden wegens computervredebreuk.
17 uur geleden