Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
TILBURG (ANP) - Tussen Den Bosch en Tilburg rijden maandag tot naar verwachting 18.30 uur geen treinen. Dat komt door een aanrijding, aldus NS. Een woordvoerder zei iets na 16.00 uur dat de Nederlandse Spoorwegen bezig zijn met het regelen van vervangend busvervoer. "Wanneer dat rond is, kunnen reizigers dat zien in de reisplanner."
3 uur geleden
ZANDVOORT (ANP) - Parkeerplaatsen aan de stranden langs de kust en bij recreatieplassen lopen maandagmiddag vol. Veel mensen zijn vrij op tweede pinksterdag.
4 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Het is "mensonterend" en "onbegrijpelijk" dat er geen vaste opvangplek voor alle asielzoekers is, vindt het Rode Kruis. De opvang bij het aanmeldcentrum in Ter Apel is vol en asielzoekers moeten sinds vorige week de nacht doorbrengen in tijdelijke locaties, om te voorkomen dat ze buiten in het gras slapen. Het Rode Kruis helpt daarbij.
8 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Ondanks de hitte en de droogte onderweg zijn er geen medische noodsituaties geweest tijdens het loop- en fietsevenement Roparun. Dat laat de organisator weten. De teams zijn inmiddels in de buurt van Rotterdam en komen in de loop van maandag over de finish op de Coolsingel in de stad.
9 uur geleden
BEEK (ANP) - De Europese tak van Amber Alert begint een campagne om volwassenen te helpen bij het herkennen van signalen van een onveilige thuissituatie bij kinderen, om zo te voorkomen dat ze weglopen van huis. De campagne gaat van start in twintig landen, waaronder Nederland. Amber Alert maakt zich zorgen omdat er jaarlijks duizenden kinderen verdwijnen nadat zij van huis zijn weggelopen.
10 uur geleden
TER APEL (ANP) - Drie bussen met in totaal ongeveer 120 asielzoekers zijn rond 22.00 uur vanuit Ter Apel vertrokken naar congrescentrum Hanzeplaza in Groningen, meldt het Rode Kruis dat hulp verleent in Ter Apel. Het gaat om mensen voor wie de komende nacht geen plek is in het aanmeldcentrum. Zij brengen de nacht door in Groningen en worden maandagochtend weer teruggebracht.
21 uur geleden
TER APEL (ANP) - Bij het aanmeldcentrum in Ter Apel deelt het Rode Kruis ook zondag maaltijden uit aan asielzoekers die in afwachting zijn van een plek om de nacht door te brengen, meldt een woordvoerder van de hulporganisatie.
1 dag geleden