Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Nederlandse queerorganisaties zetten samen met burgerrechtenorganisatie Bits of Freedom een eerste juridische stap tegen Meta om de verwijdering van tientallen Instagram-accounts aan te vechten. Het moederbedrijf van het platform handelt tegen de wet door accounts zonder geldige reden en bezwaarprocedure te sluiten, stellen onder meer COC Nederland, Club Church en No Limits! Art Castle.
4 minuten geleden
DE BILT (ANP) - Het KNMI kan vanaf woensdag "eerder en gerichter" waarschuwen voor gevaarlijk weer, doordat een wettelijke regeling is aangepast. Het weerinstituut meldt dat bijvoorbeeld burgers, veiligheidsregio's en waterschappen zich hierdoor beter kunnen voorbereiden op extreem weer.
13 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal flexwoningen valt tegen, schrijft de Algemene Rekenkamer, die het overheidsbeleid op dat gebied beoordeelt als "matig". Doelen die onder eerdere ministers zijn gesteld, zoals de bouw van 15.000 van deze tijdelijke woningen per jaar, werden "ruimschoots niet gehaald".
45 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De overheid trekt veel geld uit voor veiligheid, maar of dat werkt en tot resultaat leidt, is onzeker. Dat constateert de Algemene Rekenkamer in de verantwoordingsstukken over 2025. De Nationale Veiligheidsstrategie is "op papier" een belangrijke basis, maar onduidelijk is wie de knopen doorhakt. Dat maakt de plannen kwetsbaar, aldus een van de drie Hoge Colleges van Staat.
58 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Defensie neemt te veel risico door aanbestedingsprocedures te omzeilen en inkoopcontracten direct te gunnen. Daarvoor waarschuwt president Pieter Duisenberg van de Algemene Rekenkamer bij het aanbieden van het jaarlijkse verantwoordingsonderzoek in de Tweede Kamer. Hij vindt ook dat defensieminister Dilan Yeşilgöz (VVD) deze onvolkomenheid niet serieus genoeg neemt.
1 uur geleden
SELLINGEN (ANP) - Het is nog niet bekend waar nieuwe asielzoekers de nacht kunnen doorbrengen als er in de nacht van woensdag op donderdag geen plek voor ze is in de opvang in Ter Apel. Daar is nog geen besluit over genomen, meldt de gemeente Westerwolde, waar Ter Apel in ligt.
2 uur geleden
TER APEL (ANP) - Niet iedere nieuwe asielzoeker die zich meldt bij de opvang in het Groningse Ter Apel kan daar een plek krijgen. Het is binnen te druk, en daarom krijgen de meest kwetsbare asielzoekers voorrang. "Om het veilig en leefbaar te houden voor onze medewerkers en bewoners, moeten we noodgedwongen mensen buiten laten staan", zegt bestuursvoorzitter Joeri Kapteijns van opvangorgaan COA.
3 uur geleden