Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
SCHIPHOL (ANP) - Ridouan Taghi heeft ontkend dat hij samenwerkte met Richard R., alias Rico de Chileen. De tot levenslang veroordeelde Taghi werd woensdag via een videoverbinding vanuit de gevangenis in Vught gehoord als getuige in het hoger beroep van R. De 52-jarige R. werd in mei 2021 veroordeeld tot elf jaar cel voor het leiden van een criminele organisatie die liquidaties pleegde en misdaadgeld witwaste. Volgens de rechtbank werkte R. onder meer samen met Taghi.
46 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse hulpverlener Pieter Wittenberg, die onlangs op Lesbos werd vrijgesproken van onder meer mensensmokkel, stopt vanwege ziekte per direct met zijn publieke en humanitaire werkzaamheden. Dat laat de hulporganisatie Human Power weten, die met Wittenberg in contact staat en eerder ook informatie deelde over zijn rechtszaak. Volgens de organisatie heeft Wittenberg kort na zijn vrijspraak de diagnose gekregen van "een ernstige, slopende ziekte met een waarschijnlijk zeer beperkte levensverwachting".
47 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) heeft inmiddels meer dan honderd meldingen gekregen over teruggeroepen babyvoeding. Daarmee lijkt het aantal ouders op te lopen van wie een kind ziek is geworden en die een link vermoeden met de gedronken voeding.
55 minuten geleden
KAPELLE (ANP) - Stichting Bij Annie Thuis gaat meer tijd steken in een crowdfunding om het geboortehuis van Annie M.G. Schmidt in Kapelle te behouden en te verbouwen. De organisatie wil binnen een half jaar het streefbedrag van 550.000 euro ophalen.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Onlinesupermarkt en bezorgdienst Picnic waarschuwt klanten de premium runderbavette van leverancier 't Slagershuys niet te eten. Het product kan de schadelijke STEC bacterie, een soort E. coli, bevatten.
16 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Dat Astrid Holleeder de laatste maanden niet te zien was in RTL Tonight, dat haar als vaste duider had aangetrokken, had te maken met haar veiligheid. Dat vertelt zij in RTL Boulevard.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederlandse moslims beginnen aan de ramadan. De eerste dag van de vastenmaand, die elk jaar op een ander moment begint, werd dinsdag vastgesteld in Saudi-Arabië. Dit startpunt wordt door veel Nederlandse moslims gevolgd. Zij beginnen woensdag. Voor onder anderen Turks-Nederlandse moslims stond het begin van de ramadan al eerder vast aan de hand van berekeningen: hun vastentijd begint donderdag.
18 uur geleden