Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Twee verdachten zijn dinsdag door de rechtbank van Amsterdam schuldig bevonden aan de zware mishandeling van realityster Tamara Elbaz. Een 18-jarige verdachte kreeg een taakstraf van 160 uur en 23 dagen jeugddetentie. De andere verdachte (17) is veroordeeld tot een taakstraf van 140 uur en 10 dagen jeugddetentie.
20 minuten geleden
DE BILT (ANP) - Ook in Noord-Holland, Flevoland en Overijssel geldt dinsdagavond code geel, meldt het KNMI. Eerder gaf het weerinstituut de waarschuwing voor gladheid door sneeuwval al af voor de Waddeneilanden, Friesland, Groningen en Drenthe.
40 minuten geleden
ZWOLLE (ANP) - De rechtbank in Zwolle heeft dinsdag de 42-jarige Amanuel W. veroordeeld tot twintig jaar cel voor het leiden van een grote, zeer gewelddadige bende mensensmokkelaars. Volgens de rechtbank is bewezen dat de Eritreeër W. op grote schaal landgenoten via Libië naar Europa heeft gesmokkeld en daar grof geld mee heeft verdiend. De opgelegde straf is de maximale en conform de eis van het Openbaar Ministerie.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank in Den Haag heeft dinsdag de 33-jarige John B. uit Raalte (Overijssel) veroordeeld tot een jaar cel, waarvan vier maanden voorwaardelijk, omdat hij illegaal vuurwerk in een politieauto gooide bij een uit de hand gelopen anti-immigratieprotest op 20 september op het Malieveld. Het voertuig brandde die dag volledig uit, maar de rechtbank ziet geen bewijs dat B. hiervoor verantwoordelijk is en sprak hem dan ook vrij van brandstichting.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In het onderzoek naar de gewelddadige dood van twee tieners op nieuwjaarsdag in het Piet Wiedijkpark in Amsterdam Nieuw-West is een 25-jarige man aangehouden. Hij komt uit Amsterdam, meldt de politie. De man werd vorige week dinsdag aangehouden, staat in het bericht dat de politie deelt.
1 uur geleden
TER APEL (ANP) - Het aantal asielzoekers in het aanmeldcentrum in Ter Apel is ineens flink toegenomen, nadat het ruim een maand lang vrij stabiel was. In de nacht van maandag op dinsdag sliepen 2092 mensen in het complex. Dat is het hoogste aantal sinds 10 december. In een dag tijd steeg de bezetting met 92 mensen.
1 uur geleden
ANTWERPEN (ANP/BELGA) - De rechtbank van Antwerpen doet dinsdag geen uitspraak in de zaak rond de Nederlandse chef-kok Nick Bril. De sterrenchef staat terecht voor het onder invloed veroorzaken van een zwaar ongeval op de parkeerplaats van restaurant The Jane. De rechtbank wil het intoxicatieniveau van Nick Bril op het moment van het ongeval berekenen, meldt Belga.
2 uur geleden