Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
EINDHOVEN (ANP) - Het vliegtuig met opvarenden van het Nederlandse cruiseschip Hondius is zondag rond 20.30 uur geland op het vliegveld van Eindhoven. Dat ziet een ANP-verslaggever. Het toestel vertrok rond 16.50 uur vanaf Tenerife, waar de passagiers eerder op de dag van het schip waren gehaald.
4 uur geleden
TENERIFE (ANP) - Meer dan negentig van de bijna 150 opvarenden van het door het hantavirus getroffen cruiseschip Hondius zullen tegen het einde van zondag zijn geëvacueerd vanaf de Canarische Eilanden. Dat meldt de Spaanse staatssecretaris van Volksgezondheid, Javier Padilla, in een op sociale media gedeelde video.
4 uur geleden
PARIJS (ANP) - Een van de Fransen die aan boord was van het Nederlandse cruiseschip Hondius vertoont symptomen van het hantavirus. Dat schrijft de Franse premier Sébastien Lecornu op X. Alle vijf de Fransen die zijn gerepatrieerd vanaf Tenerife zijn in "strikte isolatie geplaatst tot nader order".
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet heeft Spanje bedankt voor de hulp bij de repatriëring van de opvarenden van cruiseschip Hondius van rederij Oceanwide Expeditions uit Vlissingen. Een vliegtuig met onder anderen acht Nederlandse passagiers is zondag onderweg van het Spaanse eiland Tenerife naar Eindhoven.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland stuurt maandag opnieuw een vliegtuig naar Tenerife om daar een deel van de bemanning van het cruiseschip Hondius op te halen. Dat laat het ministerie van Buitenlandse Zaken weten.
7 uur geleden
GRANDILLA DE ABONA (ANP) - De Nederlandse chartervlucht voor opvarenden van het cruiseschip m/v Hondius is opgestegen vanaf het vliegveld Tenerife Zuid, ziet een ANP-verslaggever ter plaatse. Nadat het van boord halen van de opvarenden iets langer duurde dan voorzien, is tegen 16.52 uur Nederlandse tijd het toestel vertrokken richting Eindhoven. Naar verwachting zal het toestel daar na een kleine vijf uur arriveren.
8 uur geleden
MADRID (ANP/AFP) - De veertien Spanjaarden die zich bevonden op het Nederlandse cruiseschip Hondius, dat werd getroffen door het hantavirus, zijn aangekomen in Madrid. De groep werd zondag als eerste geëvacueerd van het cruiseschip dat bij Tenerife voor anker ligt.
8 uur geleden