Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
LELYSTAD (ANP) - De politie heeft vrijdagavond een eind gemaakt aan de bezetting van het hoofdgebouw van Lelystad Airport. Ongeveer twintig activisten van Greenpeace begonnen de actie donderdagochtend om 7.00 uur en verbleven sindsdien in het gebouw.
16 minuten geleden
HILVERSUM (ANP) - Arie Kievit heeft dit jaar de Zilveren Camera gewonnen. De fotograaf kreeg de belangrijke prijs voor fotojournalistiek in Nederland voor zijn fotoserie van de rellen na een demonstratie voor strenger asielbeleid. Kievit ontving de prijs vrijdag in Hilversum uit handen van Tweede Kamervoorzitter Thom van Campen. Hij maakte de serie in opdracht van de Volkskrant.
2 uur geleden
RIDDERKERK (ANP) - De politie heeft donderdag een man aangehouden in Ridderkerk die onbedoeld toegang had gekregen tot politiedocumenten. Hij werd opgeroepen deze documenten terug te geven, maar gaf daaraan geen gehoor. Daarop is hij aangehouden wegens computervredebreuk.
3 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - De uitspraak van de rechtbank in Den Bosch in de zaak rond het dodelijke ongeluk met de Stint is een "zeer terechte en heel zuivere", zei advocaat Geert-Jan Knoops vrijdag. De rechtbank sprak zijn cliënten, de twee Stintondernemers die door het Openbaar Ministerie strafrechtelijk aansprakelijk zijn gesteld voor het ongeval, vrij.
3 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Het Martini Ziekenhuis in Groningen heeft besloten ongeveer twintig operaties af te zeggen die vrijdag en komende maandag gepland waren. Als gevolg van ziekte door griep is er minder personeel beschikbaar in het ziekenhuis.
4 uur geleden
UTRECHT (ANP) - In drie verschillende onderzoeken zijn aan het begin van dit jaar ruim 13 miljoen illegale sigaretten in beslag genomen, meldt de Fiscale Inlichtingen- en OpsporingsDienst (FIOD). Als de sigaretten waren verkocht, zou de Nederlandse staat zo'n 4,2 miljoen euro zijn misgelopen.
4 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Het Openbaar Ministerie wil hoger beroep aantekenen in de zaak over het dodelijke ongeluk met de Stint. "We zijn zeker van plan in hoger beroep te gaan tegen het in onze ogen teleurstellende vonnis van de rechtbank", zegt een woordvoerder van het OM.
4 uur geleden