Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Het Vondelpark wordt het eerste gebied in Amsterdam waar niet meer op een fatbike mag worden gereden. Het verbod gaat op 11 mei in. Fatbikebestuurders krijgen twee weken om te wennen. Daarna wordt er gehandhaafd en riskeren ze een boete, meldt de gemeente.
1 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Omroepen KRO-NCRV, Omroep MAX en Omroep WNL willen samen een omroephuis gaan vormen. Dat laten de omroepen woensdag weten.
2 uur geleden
NIEUW-VENNEP (ANP) - Op de parkeerplaats bij station Nieuw-Vennep heeft de politie woensdag opnieuw onderzoek gedaan naar de dood van de 59-jarige vrouw wier lichaam daar maandagavond werd aangetroffen. Dat komt omdat een burger woensdagochtend "een voorwerp" vond en dat bij de politie meldde, bevestigt een woordvoerder na berichtgeving van het AD.
4 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - Vier mannen van 47, 65, 68 en 70 jaar uit Baarlo en Venlo krijgen boetes en taakstraffen voor het bedreigen en beledigen van de burgemeester van Venlo en opvangorgaan COA op sociale media, meldt het Openbaar Ministerie. Dit deden de mannen in aanloop naar een besluit over de komst van een asielzoekerscentrum in een oud klooster in Venlo. Naast hen zijn nog twee verdachten in beeld, zij bedreigden raadsleden, aldus een OM-woordvoerder.
5 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Gedragsdeskundigen van het Pieter Baan Centrum (PBC), de observatiekliniek van justitie, beschouwen Sendric S. (25) als "ten minste sterk verminderd toerekeningsvatbaar". Zij adviseren tbs met dwangverpleging. S. lijdt aan schizofrenie, heeft een verstandelijke beperking en een stoornis op het gebied van cannabisgebruik. Volgens de deskundigen is hij "een ernstig beperkte en in psychiatrisch opzicht kwetsbare man". Zonder intensieve en langdurige behandeling is het gevaar voor herhaling groot.
7 uur geleden
NIEUW-VENNEP (ANP) - Er lijkt geen verband te zijn tussen het overlijden van twee vrouwen, in Nieuw-Vennep en in Amsterdam, die beiden bij hetzelfde bedrijf bleken te werken. Twee afzonderlijke rechercheteams onderzoeken de sterfgevallen. Dat meldt de politie. Voor de gewelddadige dood van de vrouw in Nieuw-Vennep is dinsdag iemand opgepakt. In Amsterdam wordt nog onderzocht of de dood van een vrouw aan de Koninginneweg een misdrijf is.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Met het luiden van de kerkklokken van De Nieuwe Kerk is in Amsterdam woensdag een speciale postzegel onthuld. Die is ontworpen om te vieren dat 25 jaar geleden het burgerlijk huwelijk in Nederland werd opengesteld voor paren van hetzelfde geslacht, in de volksmond homohuwelijk genoemd. Ons land had daarmee de wereldprimeur.
8 uur geleden