Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
THE BOTTOM (ANP) - De overheid op Saba heeft donderdag om 18.00 uur lokale tijd laten weten dat de zoektocht naar de vermiste Nederlandse wandelaar nog steeds gaande is. Ondanks uitgebreide zoekacties is de man nog niet gevonden.
2 uur geleden
STADSKANAAL (ANP) - In een deel van het Groningse Stadskanaal is donderdagavond een noodverordening ingesteld. In het gebied staan "woningen die betrokken zijn bij een strafrechtelijk onderzoek", meldt de gemeente. Een groep mensen heeft donderdag ruiten ingegooid bij die woningen.
4 uur geleden
LOOSDRECHT (ANP) - Ruim honderd demonstranten hebben zich donderdagavond verzameld op een aangewezen locatie in Loosdrecht om te protesteren tegen de opvang van asielzoekers, ziet een ANP-verslaggever. De politie is massaal aanwezig en houdt toezicht. Uit angst voor nieuwe wanordelijkheden heeft de gemeente Wijdemeren beperkingen ingesteld.
6 uur geleden
USHUAIA (ANP/AFP) - Een team Argentijnse wetenschappers reist volgende week naar havenstad Ushuaia om te onderzoeken of het hantavirus daar is. Het Nederlandse cruiseschip m/v Hondius, waar het virus uitbrak, vertrok op 1 april uit die stad.
6 uur geleden
STADSKANAAL (ANP) - Twee vrouwen van 31 en 33 jaar uit de gemeente Stadskanaal zijn donderdagavond door de politie aangehouden. Ze worden verdacht van kindermishandeling en wederrechtelijke vrijheidsberoving, meldt het Openbaar Ministerie.
7 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Het hoofd van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), Tedros Adhanom Ghebreyesus, heeft inwoners van Tenerife in een brief bedankt voor hun hulp met de m/v Hondius. Ook looft hij de Spaanse regering, hulpverleners en de bemanning van het schip.
10 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Het Openbaar Ministerie doet onderzoek naar de vermeende mishandeling van twee kinderen in Groningen. Dat bevestigt een woordvoerster na berichtgeving door Dagblad van het Noorden (DvhN). Verder laat zij niets los over de zaak. De kinderen, een meisje van 6 en een jongen van 7, zouden jarenlang stelselmatig ernstig zijn mishandeld door hun moeders.
13 uur geleden