Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het nieuwe paneel bij de Amerikaanse begraafplaats Margraten dat de verwijderde panelen over zwarte militairen vervangt, is "verontrustend en teleurstellend", vindt historicus Kees Ribbens, verbonden aan het NIOD (Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies). "In de tekst van het nieuwe paneel is geen enkele verwijzing naar de rassenscheiding in het Amerikaanse leger. Dat stond wel op het oude paneel. In zoverre is het beeld nu opgepoetst of witgewassen."
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De twee pathologen in de zaak tegen IJmuidenaar Sander K. (37), verdacht van het verkrachten en doden van de Oekraïense Arina Sasina (34), staan lijnrecht tegenover elkaar bij het beantwoorden van de vraag waardoor de vrouw is overleden. Dat bleek maandag bij de behandeling van de zaak in hoger beroep bij het gerechtshof in Amsterdam.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ruim 25.000 mensen wachten al langer dan 15 maanden op een beslissing over hun asielaanvraag. Begin vorig jaar waren dat ruim 10.000 mensen minder. Dat blijkt uit cijfers van de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND). Het behandelen van zaken kost meer tijd dan de IND had verwacht.
10 uur geleden
KATWIJK (ANP) - De bekendmaking van het stoppen van de musical Soldaat van Oranje heeft maandagmiddag tot een stormloop op de website geleid. Een woordvoerder van de productie heeft een bericht daarover van het AD bevestigd.
11 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Paradiso moet een "ingrijpende" renovatie ondergaan, heeft het poppodium bekendgemaakt. Onder meer geluidsoverlast, ruimtegebrek en de verslechterde constructie maken de verbouwing noodzakelijk. Het gaat om de renovatie van het huidige gebouw en een nieuwbouwproject op het perceel naast de concertzaal.
12 uur geleden
ZWOLLE (ANP) - De rechtbank in Zwolle heeft de oudste zoon van Ridouan Taghi, Faissal, maandag veroordeeld tot zes jaar cel. De 25-jarige T. werd vervolgd voor deelname aan een criminele organisatie die zich bezighield met internationale drugshandel, witwassen en het voorbereiden van de gewelddadige uitbraak van zijn vader Ridouan Taghi uit de Extra Beveiligde Inrichting in Vught (EBI). Het vonnis volgt op procesafspraken die T. maakte met het Openbaar Ministerie.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gevangenen en tbs'ers konden vanuit hun cel het internet op met speciale laptops die ze van justitie hadden gekregen, terwijl dat niet de bedoeling was. De toegang tot internet bleek niet goed te zijn afgesloten, meldt demissionair staatssecretaris Arno Rutte (Justitie en Veiligheid).
13 uur geleden