Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - Voormalig advocaat Inez Weski (71) heeft donderdag uitgehaald naar het Openbaar Ministerie in een discussie over het voorlezen van notities uit het dossier. "Wat de officier van justitie nu zegt, is bullshit", zei de voormalige advocate, die aan het begin van de zitting verklaarde te zwijgen. De opmerking kwam Weski te staan op een vermaning van de voorzitter.
29 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Kunstdetective Arthur Brand zegt dat de gestolen Roemeense gouden helm uit het Drents Museum terecht is. Hij heeft dit gehoord in zijn netwerk, maar wil niet zeggen van wie. Brand spreekt van een "fantastisch resultaat". Hij vermoedt dat dit is gelukt via onderhandelingen.
1 uur geleden
SSEN (ANP) - Het Openbaar Ministerie maakt donderdagmiddag "nieuwe ontwikkelingen" bekend in het onderzoek naar de kunstroof uit het Drents Museum. Om 14.00 uur is in het museum een persbijeenkomst, waar vertegenwoordigers van het OM Noord-Nederland en het Drents Museum de pers te woord staan en het nieuws toelichten.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Voormalig advocaat Inez Weski heeft donderdag aan het begin van haar strafproces gezegd dat zij geen vragen kan en zal beantwoorden van de rechtbank. "Ik kan mijn geheimhoudingsplicht ook nu niet verbreken", aldus Weski. Zij staat terecht op verdenking van deelname aan de criminele organisatie van haar voormalige cliënt Ridouan Taghi.
2 uur geleden
SOEST (ANP) - Op de Valeriaanstraat in Soest is in de nacht van woensdag op donderdag een flinke brand uitgebroken in een woning. Het huis is zo zwaar beschadigd dat de bewoners "voorlopig niet terug kunnen naar de woning", aldus een woordvoerder van de veiligheidsregio Utrecht.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Vondelpark wordt het eerste gebied in Amsterdam waar niet meer op een fatbike mag worden gereden. Het verbod gaat op 11 mei in. Fatbikebestuurders krijgen twee weken om te wennen. Daarna wordt er gehandhaafd en riskeren ze een boete, meldt de gemeente.
15 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Omroepen KRO-NCRV, Omroep MAX en Omroep WNL willen samen een omroephuis gaan vormen. Dat laten de omroepen woensdag weten.
16 uur geleden