Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De akoestische gitaar van George Kooymans is voor 28.000 euro geveild. Dat heeft Stichting ALS Nederland zondagavond bekendgemaakt. De totale opbrengst van de onlineveiling bedraagt ruim 57.000 euro. Het bedrag wordt gedoneerd aan onderzoek naar de dodelijke zenuw- en spierziekte ALS, waaraan de zanger en gitarist van Golden Earring vorig jaar is overleden.
4 uur geleden
VLAGTWEDDE (ANP) - Bij een pluimveebedrijf in het Groningse Vlagtwedde, gemeente Westerwolde, is vogelgriep vastgesteld. De ongeveer 35.000 leghennen op de locatie worden gedood, laat het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN) weten.
9 uur geleden
BREDA (ANP) - Een 38-jarige man heeft zaterdagavond voor flink wat overlast gezorgd in het centrum van Breda. De man vernielde prullenbakken, trok borden omver en betastte verschillende vrouwen. Hij is aangehouden en zit nog vast. Tijdens zijn aanhouding plaste de man in de politiebus en beet hij een politiebeambte in de hand.
12 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Mensen moeten tot maandagochtend rekening houden met gladheid wanneer ze de weg opgaan en hun rijstijl daarop aanpassen. Volgens Rijkswaterstaat kan het op veel plaatsen glad worden. Strooiwagens staan klaar om te strooien, voegt de organisatie toe.
13 uur geleden
SINT JOOST (ANP) - Een politieauto heeft zaterdagnacht een aanrijding gehad met een ander voertuig bij het Limburgse dorp Sint Joost. Volgens de politie is de bestuurder van de aangereden auto met de ambulance naar een ziekenhuis gebracht.
14 uur geleden
MILAAN (ANP) - Koning Willem-Alexander en koningin Máxima hebben shorttracker Jens van 't Wout gefeliciteerd met zijn tweede gouden medaille tijdens de Olympische Winterspelen. Het koningspaar spreekt in een bericht op sociale media van "een razend spannende finale".
16 uur geleden
WASSENAAR (ANP) - Meer dan de helft van de Nederlanders steunt delen van de rechtse MAGA-ideologie van de Amerikaanse president Donald Trump. Dat blijkt uit een onderzoek van instituut Clingendael. 54 procent van de ondervraagden gelooft dat de 'westerse beschaving', waarbij de definitie daarvan aan henzelf is gelaten, bedreigd wordt. Een grote groep staat kritisch tegenover migratie en progressieve ideeën.
17 uur geleden