Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
DE BILT (ANP) - In het noorden en noordoosten van het land kan het maandag plaatselijk glad zijn door ijzel. Die gladheid is in de middag op de meeste plaatsen weer voorbij. Het KNMI heeft code geel afgegeven voor Groningen, Drenthe, Friesland en de Waddeneilanden.
1 uur geleden
LOS ANGELES (ANP) - De Nederlandse producer Roshwita Bacha, beter bekend onder haar artiestennaam Roselilah, heeft een Grammy gewonnen voor haar samenwerking met de Amerikaanse rapper Kendrick Lamar. Het nummer luther, waarop ook zangeres SZA te horen is, kreeg een onderscheiding voor Record of the Year.
1 uur geleden
ROCKANJE (ANP) - De grote woningbrand in Rockanje (Zuid-Holland) is onder controle. De brandweer gaf rond 23.40 uur het sein brand meester, meldt de veiligheidsregio. Bij de brand raakte een persoon gewond. Het betrof de bewoner van het huis waar de brand uitbrak. Het slachtoffer is naar het ziekenhuis gebracht voor controle.
6 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Voorzitter Johan Vollenbroek van Mobilisation for the Environment (MOB) vindt het nieuwe coalitieakkoord van D66, VVD en CDA "een heilloze voortzetting van falend beleid".
22 uur geleden
ALBLASSERDAM (ANP) - In het Zuid-Hollandse Alblasserdam woedt een brand in een bedrijfspand, meldt de veiligheidsregio. Die adviseert omwonenden om ramen en deuren te sluiten wegens rookontwikkeling.
1 dag geleden
SPRANG-CAPELLE (ANP) - De politie heeft zaterdag in het Brabantse Sprang-Capelle een verdachte aangehouden die wordt verdacht van poging tot doodslag of moord. Bij de aanhouding werd een schot gelost, maar niemand raakte gewond.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Ongeveer tweeduizend mensen demonstreren zaterdagmiddag op het Malieveld in Den Haag tegen het Iraanse regime. Er klinkt muziek en ze dragen protestborden mee met teksten als 'Down with the islamic republic in Iran' en 'End the dictatorship in Iran'. Ook hebben de demonstranten de oude Iraanse vlag mee, een groen-wit-rode vlag met in het midden een leeuw met zwaard die tot 1979 werd gebruikt.
1 dag geleden