Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Koning Willem-Alexander heeft "met zeer veel zorgen" de ontwikkelingen rondom de harde asielprotesten vorige week in Loosdrecht gevolgd. "Demonstreren en protesteren is een goed recht in een democratie, maar dat doe je met je stem en niet met geweld. En zeker niet tegen onze hulpverleners, daar blijf je vanaf", zei de koning donderdag tijdens het persgesprek na afloop van de zomerfotosessie met het koninklijk gezin.
39 minuten geleden
TER APEL (ANP) - Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) heeft nog geen oplossing voor het geval er donderdag weer te veel asielzoekers zijn bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. Door drukte in de opvang worden er momenteel alleen kwetsbare mensen opgevangen.
41 minuten geleden
ASSEN (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft donderdag in de rechtbank in Assen een celstraf van tien jaar geëist tegen de 81-jarige Epko F. uit Assen voor het doden van zijn 72-jarige echtgenote Ida.
1 uur geleden
DE BILT (ANP) - Mensen kunnen binnenkort aan de hand van een nieuwe graadmeter inschatten hoe belastend de hitte voor hen is en of ze eventuele activiteiten moeten aanpassen. Het KNMI lanceert op dinsdag 2 juni de zogeheten hittekracht-index, die vanaf dan ook te zien is in de app van het weerinstituut.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Inez Weski (71) zal donderdagmiddag niet aanwezig zijn bij de uitspraak in haar strafzaak in de rechtbank in Rotterdam. Het Openbaar Ministerie eiste begin april 4,5 jaar cel tegen de oud-advocaat, omdat ze deel zou hebben uitgemaakt van de misdaadbende van Ridouan Taghi. Ze zou als boodschapper hebben gefungeerd voor Taghi, die vastzit in de Extra Beveiligde Inrichting (EBI) in Vught.
1 uur geleden
TER APEL (ANP) - Geen enkele asielzoeker hoefde in de nacht van woensdag op donderdag noodgedwongen buiten te slapen bij het aanmeldcentrum in Ter Apel. Dat zei burgemeester Jaap Velema van de gemeente Westerwolde donderdag in het radioprogramma Sven op 1. "Iedereen heeft de kans gehad om te gaan slapen op een locatie elders", zei hij.
2 uur geleden
DRIEBERGEN (ANP) - Een dienst waarmee criminelen dachten ongezien te kunnen communiceren, is uit de lucht gehaald. Dat gebeurde bij een internationale actie waaraan ook Nederland heeft meegedaan. Het onderzoek liep sinds 2023. De vermoedelijke beheerder van de dienst is in Oekraïne opgespoord en verhoord. Ook zijn 33 servers ontmanteld.
2 uur geleden