Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
ROERMOND (ANP) - Het aantal schademeldingen na de dubbele aardbeving bij het Drentse gasveld Eleveld, nabij Assen, is opgelopen naar 955. Dat meldt de Commissie Mijnbouwschade. Dinsdagmiddag ging het nog om 630 meldingen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal advocaten in Nederland groeide afgelopen jaar met iets meer dan 1,5 procent tot 19.046, meldt de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA). Het aantal sociaal advocaten blijft krimpen.
2 uur geleden
ANTWERPEN (ANP) - Het Belgische Openbaar Ministerie heeft woensdag in hoger beroep vijf jaar cel geëist tegen de eigenaren van de website Funcaps voor de handel in illegale medicijnen. De rechtbank in Mechelen legde Jord van W. (31) en Stefan P. (30) eerder beiden een werkstraf van 120 uur op. Hun bedrijf kreeg toen een boete van 80.000 euro. Zowel het OM als de verdachten gingen daartegen in hoger beroep.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) wil alleenstaande mannelijke asielzoekers weer terugsturen naar België. Europese landen mogen asielzoekers terugsturen naar het land waar zij zich als eerste hebben gemeld. Maar de Raad van State verbood afgelopen zomer om alleenstaande mannen terug te sturen naar het zuidelijke buurland, omdat zij daar volgens de hoge bestuursrechter slecht worden opgevangen. De minister gaat deze mensen per direct weer terugsturen, omdat zij volgens hem nu wel een opvangplaats kunnen krijgen.
3 uur geleden
VELSEN (ANP) - Bij het stadion in Velsen-Zuid waar zondag de Eredivisiewedstrijd tussen Telstar en PSV wordt gespeeld, wordt die middag en avond cameratoezicht gehouden. De burgemeester van de Noord-Hollandse gemeente heeft dat besloten na recente ongeregeldheden rond het stadion.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft woensdag bij de rechtbank in Amsterdam tbs met dwangverpleging geëist tegen de 33-jarige Khalid A. voor het doden van een 30-jarige vrouw op 1 februari vorig jaar. Dat gebeurde in zijn woning aan de Gerard Callenburgstraat in Amsterdam-West. A. stak de vrouw meer dan veertig keer en sneed haar keel door. "Bij uitstek een zinloze dood", aldus de officier van justitie. "Een vreselijk drama."
3 uur geleden
ORANJESTAD (ANP) - Koning Willem-Alexander is woensdag begonnen aan zijn bezoek aan Aruba. De koning ontmoet er onder anderen fractievoorzitters van de Staten van Aruba en de ministerraad in Fort Zoutman, een voormalig fort en museum in Oranjestad. Voor de ingang van het fort stonden zo'n vijftig demonstranten.
4 uur geleden