Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - De 22-jarige Chris Jude, die verdacht wordt van de moord op Lisa in augustus vorig jaar, heeft bekend. Dat maakte het Openbaar Ministerie woensdag bekend tijdens een tweede inleidende zitting in de rechtbank in Amsterdam. Ook de andere feiten waarvan hij werd verdacht heeft Jude bekend.
13 minuten geleden
ZEIST (ANP) - Nico de Haan, liefhebber en kenner van vogels en oud-waarnemend directeur van Vogelbescherming Nederland, is overleden. De Haan was 78 jaar. Dat heeft Vogelbescherming Nederland laten weten. De Haan overleed zaterdag. "Meer dan een halve eeuw was hij gezichtsbepalend voor de organisatie en een boegbeeld voor vogels in Nederland", zo omschrijft de organisatie hem.
48 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Boeren uit de provincie Utrecht hebben bij het provinciehuis tientallen verhuisdozen neergezet. De actie is georganiseerd door LTO Noord en andere landbouworganisaties uit protest tegen het Utrechts Programma Landelijk Gebied (UPLG). Op de dozen zijn leuzen geschreven als "Boeren verdienen respect!" en "Met dit beleid raak ik mijn toekomst kwijt".
2 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - "Wij twijfelen er niet aan dat we dit kunnen." De Friese gedeputeerde Abel Kooistra (sport, BBB) weet zeker dat het schaatstoernooi bij de Olympische Spelen van 2030 prima in ijsstadion Thialf kan worden gehouden. Kooistra keek de eerste dagen van deze Winterspelen in Milaan hoe alles werd georganiseerd en bedacht hoe dat in Heerenveen en omgeving beter zou kunnen. En hij probeerde Thialf op de kaart te zetten als de beste plek om het schaatstoernooi in 2030 te houden.
2 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft twaalf jaar celstraf en tbs met dwangverpleging geëist tegen de 32-jarige Mark S. uit Borculo voor het verkrachten van twee vrouwen en het grootschalig seksueel afpersen van meisjes en vrouwen door te dreigen naaktbeelden van hen te verspreiden. "De verdachte is een compleet gevoelloos, veelkoppig monster", zei de officier van justitie woensdag in de rechtbank in Groningen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De overheid hoeft geen aanvullende maatregelen te nemen om PFAS-vervuiling tegen te gaan en mensen beter te beschermen tegen gezondheidsschade door blootstelling aan chemische stoffen die onder deze noemer vallen. Volgens de rechtbank in Den Haag doet de Staat "op dit moment voldoende".
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Duizenden vrouwen moeten langer wachten op de beslissing of ze een schadevergoeding krijgen voor gezondheidsklachten die zouden zijn veroorzaakt door de anticonceptie Essure van Bayer. De rechtbank in Utrecht zou daar woensdag uitspraak over doen, maar de rechters concluderen dat ze meer informatie nodig hebben.
3 uur geleden