Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
NIJKERK (ANP) - Burgemeester Tinet de Jonge-Ruitenbeek van Nijkerk noemt de explosie bij het Israëlcentrum onacceptabel. Ze is zaterdag bij het centrum geweest om met de medewerkers te praten. "Ik ben onder de indruk van hun veerkracht."
44 minuten geleden
NIJKERK (ANP) - De politie is een uitgebreid onderzoek begonnen naar de explosie vrijdagavond laat bij het Israëlcentrum in Nijkerk (Gelderland). Er is sporenonderzoek gedaan en zaterdag volgt een buurtonderzoek. Volgens de politie is gebleken dat een in het zwart geklede persoon het explosief bij het pand heeft geplaatst.
54 minuten geleden
HILVERSUM (ANP) - De zesde en laatste nominatie voor de Woutertje Pieterse Prijs is het boek Krekel van Annet Schaap. Dat is zaterdag in het programma De Taalstaat (KRO-NCRV) bekendgemaakt op NPO Radio 1. De jaarlijkse prijs voor het beste kinderboek wordt op 11 april voor de 39e keer uitgereikt.
57 minuten geleden
NIJKERK (ANP) - De schade van een explosie vrijdagavond bij het Israëlcentrum in Nijkerk (Gelderland) is beperkt gebleven, "maar de impact is groot". Dat stelt het centrum zaterdagochtend op zijn website. Bij een hek om het pand is een voorwerp ontploft en de politie doet onderzoek. Niemand raakte gewond.
1 uur geleden
SINT-MICHIELSGESTEL (ANP) - De politie heeft dinsdagmiddag een man aangehouden die in het Brabantse Sint-Michielsgestel meerdere woningen binnendrong en bij een vrouw de keel dichtkneep. Dat bevestigt een politiewoordvoerster na berichtgeving van Omroep Brabant. Het gaat om een 28-jarige man. Zijn woonplaats is bij de politie niet bekend.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Na jaren van stijging is het aantal meldingen van wolvenaanvallen op vee in het eerste kwartaal voor het eerst afgenomen. In de eerste drie maanden van dit jaar kwamen er 255 meldingen binnen bij BIJ12, de organisatie die namens de provincies wolvenzaken afhandelt. In dezelfde periode vorig jaar lag dat aantal nog aanzienlijk hoger op 385 meldingen, blijkt uit een data-analyse van het ANP.
5 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Het treinverkeer rond Den Bosch wordt zaterdagochtend hervat. Eerder was er geen treinverkeer mogelijk tussen Den Bosch en Tilburg en Den Bosch en Boxtel vanwege een spoorverzakking bij Vught.
8 uur geleden