Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
GENÈVE (ANP) - De directeur-generaal van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft zich direct gericht tot de bevolking van Tenerife, waar zondag het door hantavirus getroffen schip m/v Hondius wordt verwacht. Tedros Adhanom Ghebreyesus drukt de inwoners van het Spaanse eiland op het hart dat zij een gering risico lopen en dat de samenwerkende landen en gezondheidsautoriteiten er alles aan doen om dat zo te houden.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het housefestival Music On spant een kort geding aan tegen de gemeente Amsterdam, bevestigt een woordvoerder van de gemeente. Het festival zou op zaterdag en zondag plaatsvinden in het Meerpark, maar werd op het laatste moment afgelast omdat de gemeente de vergunning introk.
2 uur geleden
TER APEL (ANP) - In en rondom Ter Apel is zaterdag veel politie aanwezig voor aangekondigde demonstraties rondom het asielzoekerscentrum in de Groningse plaats. Dat ziet een ANP-verslaggever. Er zijn onder meer politieagenten op paarden en op motoren. Ook rijden verschillende busjes van de mobiele eenheid rond.
3 uur geleden
MADRID (ANP/RTR) - Het Nederlandse cruiseschip m/v Hondius zal na aankomst op Tenerife zondag uiteindelijk doorvaren naar een Nederlandse haven, waar het schip zal worden gedesinfecteerd. De aan boord overleden en met het hantavirus besmette Duitse vrouw blijft tot die tijd op het schip, net als een deel van de bemanning. Dat is bekendgemaakt op een persconferentie van het Spaanse ministerie van Volksgezondheid.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het festival Music On dat zaterdag en zondag zou plaatsvinden in het Meerpark in Amsterdam is op het laatste moment afgelast. De organisatie heeft zaterdag op Instagram gemeld dat de gemeente de vergunning heeft ingetrokken.
4 uur geleden
PANAMA-STAD (ANP) - Een 21-jarige Nederlandse backpacker is met mazelen opgenomen in een ziekenhuis in Panama-Stad, meldt het Panamese ministerie van Volksgezondheid.
5 uur geleden
GRANADILLA DE ABONA (ANP) - In de industriehaven van Granadilla op Tenerife worden voorbereidingen getroffen voor de komst van het Nederlandse cruiseschip waarop eerder het hantavirus uitbrak. Op het anderszins vrijwel lege industrieterrein worden legertenten, hekwerk en mobiele toiletten geplaatst om de opvarenden van de m/v Hondius zondag op te vangen, zien ANP-verslaggevers ter plaatse.
5 uur geleden