Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
ARNHEM (ANP) - Rapper Ye heeft zaterdagavond onder luid gejuich van tienduizenden bezoekers het eerste optreden van zijn twee shows in de GelreDome afgetrapt. Aan het optreden in Arnhem ging een wekenlange discussie vooraf, waarbij verschillende partijen zich uitspraken tegen de komst van de Amerikaanse rapper.
1 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI) gaat maandag opnieuw demonstreren bij het tweede concert van rapper Ye in de GelreDome. Dat liet directeur Naomi Mestrum weten na afloop van het protest van zaterdag bij het stadion in Arnhem. De demonstratie van maandag zal volgens haar iets kleinschaliger zijn en zich vooral richten op het bewustmaken van het jonge publiek over de "kwalijke uitspraken" van de Amerikaanse artiest.
2 uur geleden
ARNHEM (ANP) - De politie heeft zaterdagavond drie mensen weggestuurd bij de GelreDome in Arnhem, waar de omstreden rapper Ye optreedt. Ze droegen borden waarop complottheorieën over onder meer de Holocaust stonden. Daarmee wilden ze meerdere keren naar een protest van enkele Joodse organisaties tegen het optreden van Ye gaan. Agenten hadden de drie enkele keren verteld dat ze afstand moesten houden, maar ze bleven terugkomen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Reizigers kunnen weer een noodpaspoort krijgen. Een landelijke technische storing bij de Koninklijke Marechaussee is zaterdag aan het begin van de avond verholpen, enkele uren nadat die begon.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het cruiseschip Hondius heeft de haven van Rotterdam zaterdag aan het begin van de avond verlaten. Op het schip brak in april het hantavirus uit. De Hondius vaart nu naar Longyearbyen op Spitsbergen. Vanaf Spitsbergen vertrekt op 13 juni een arctische expeditie met 137 gasten en een arts aan boord, meldt een woordvoerder van rederij Oceanwide Expeditions.
3 uur geleden
ARNHEM (ANP) - De burgemeester van Arnhem, Ahmed Marcouch, zegt dat hij met rapper Ye niet per se naar het Nationaal Holocaustmuseum in Amsterdam wilde gaan. Het museum is volgens hem "de revue gepasseerd van wat je zou kunnen doen", er is aan gedacht, maar het was nog niet concreet, "anders hadden we wel contact opgenomen en een afspraak gemaakt". Marcouch noemt het "spijtig dat het lijkt alsof alles richting het Holocaustmuseum gaat".
3 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Mensen moeten niet wegkijken "van de Jodenhaat en het antisemitisme" van rapper Ye, zegt directeur Naomi Mestrum van het Centrum Informatie en Documentatie Israël (CIDI). Ze demonstreert buiten de GelreDome in Arnhem, waar Ye zaterdag en maandag optreedt, tegen de komst van de Amerikaanse artiest.
4 uur geleden