Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Van de acht personen die zaterdag zijn aangehouden tijdens een demonstratie in Den Haag, zit nog een verdachte vast. Er werd gedemonstreerd tegen de komst van asielzoekers in het voormalige Haga Ziekenhuis aan de Sportlaan. De persoon die nog vastzit, wordt verdacht van het mishandelen van een politieagent. De agent werd met een voorwerp op het achterhoofd geslagen.
23 minuten geleden
WAALWIJK (ANP) - Bij een ongeluk op de snelweg A59 bij Waalwijk is in de nacht van zaterdag op zondag een 81-jarige vrouw uit Oosterhout om het leven gekomen. Ze botste met haar auto tegen een ander voertuig. Uit onderzoek blijkt dat de vrouw aan het spookrijden was, meldt de politie.
49 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De snelweg A59 bij Waalwijk (richting knooppunt Zonzeel) is zondagochtend rond 07.30 uur weer opengegaan, meldt de ANWB. Eerder in de nacht werd het wegdeel afgesloten omdat er een verkeersongeluk was gebeurd. Ook toeritten gingen dicht.
1 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Komende week krijgen we alvast een voorproefje van het lenteweer met op woensdag temperaturen rond de 18 graden. In een voorlopige weersvoorspelling van Weeronline zet die trend voor maart door met hogere temperaturen dan gebruikelijk.
2 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - De politie heeft in de nacht van zaterdag op zondag in Groningen een waarschuwingsschot gelost, nadat agenten te voet de achtervolging hadden ingezet op een verdachte. Volgens de politie was zij rond 02.30 uur afgekomen op een melding van een schietpartij in de Hagedisstraat in de stad, waarbij meerdere personen betrokken zouden zijn.
5 uur geleden
LECH (ANP) - Nederlandse wintersporters op weg naar het Oostenrijkse Arlberg kunnen in de nacht van zaterdag op zondag niet in de populaire skigebieden Lech en Zürs arriveren. Door een lawine is de Arlbergpas sinds zaterdagmiddag 17.00 uur "tot nader order" afgesloten, meldt de website Lechzuers. De lawine heeft de toegangswegen tot de pas bedolven. De Arlbergpas "blijft naar verwachting ten minste tot zondagochtend dicht", schrijft de Oostenrijkse nieuwszender ORF op haar website.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Duizenden mensen hebben zaterdag in Den Haag het Chinees Nieuwjaar gevierd. In Chinatown was een optocht met Chinese leeuwen en draken en vuurwerk. Een woordvoerder schat dat daar zo'n 10.000 mensen op af zijn gekomen. Ook in theater Amare waren activiteiten, die door een paar duizend mensen werden bezocht.
14 uur geleden