Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
NUMANSDORP (ANP) - Tijdens een ruzie in de Schubertstraat in het Zuid-Hollandse Numansdorp is een jongen gewond geraakt. Hij werd met een scherp voorwerp gestoken. Bij de ruzie waren meerdere jongeren betrokken, meldt de politie. De verdachte, een jongen van 15 uit Numansdorp, is aangehouden.
4 uur geleden
HOOFDDORP (ANP) - Een asielzoekerscentrum aan de Planeetbaan in Hoofddorp is tijdelijk ontruimd nadat er een gaslucht werd geroken, meldt de veiligheidsregio. Volgens NH Nieuws ging het om ongeveer vijfhonderd bewoners. Ze werden opgevangen in een nabijgelegen restaurant.
4 uur geleden
NOORDWIJK (ANP) - Naar schatting 1 miljoen mensen stonden zaterdag langs de route van het Bloemencorso van de Bollenstreek. De stoet van vijftien praalwagens en tientallen andere voertuigen startte zaterdagochtend in Noordwijk en kwam rond 22.00 uur aan op de finish in Haarlem.
6 uur geleden
LEERDAM (ANP) - Maatregelen die Rijkswaterstaat heeft genomen om sluipverkeer aan te pakken tijdens grootschalige werkzaamheden aan de A2, lijken de overlast te hebben verminderd. Die indruk heeft burgemeester Sjors Fröhlich van de gemeente Vijfheerenlanden, waar onder meer Leerdam en Vianen onder vallen. "Zeker, het was opnieuw druk vandaag vanwege de afsluiting van de A2, maar het was goed te doen. Zowel voor automobilisten op de snelweg als voor de inwoners van Vianen en omliggende dorpen", twitterde hij zaterdag.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De ANWB maakt zich zorgen over het feit dat mogelijk het noodsysteem van 2 miljoen auto's in Nederland vanaf eind 2027 niet meer werkt door het uitschakelen van het 2G-mobiele netwerk. Het noodsysteem eCall, dat sinds 2018 verplicht is in nieuwe auto's, werkt niet op modernere mobiele netwerken.
10 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het zou "slecht doordacht" zijn als het kabinet de regels rond huren versoepelt, waardoor de huurprijzen harder kunnen stijgen. Dat zegt de Amsterdamse wethouder van volkshuisvesting Zita Pels (GroenLinks).
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet treft voorbereidingen voor dreigende tekorten aan fossiele brandstoffen. Daarvoor treedt fase 1 van het Landelijk Crisisplan Olie (LCP-O) in werking. Dat bevestigen ingewijden na een bericht van De Telegraaf. Aanleiding daarvoor zijn de oplopende spanningen in het Midden-Oosten. Van acute tekorten is nog geen sprake, van beperkende maatregelen evenmin.
13 uur geleden