Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
ZEIST (ANP) - Het herstel van de Nederlandse zoetwaternatuur hapert. Milieubeleid wierp jarenlang zijn vruchten af, maar op meerdere terreinen is de stijgende lijn gestopt of gaat het zelfs weer de verkeerde kant op. "Het biodiversiteitsherstel in beken en rivieren is omgeslagen in achteruitgang", waarschuwen het Wereld Natuur Fonds (WWF-NL), SoortenNL en Sovon in een dinsdag verschenen editie van het Living Planet Report.
2 uur geleden
CADIER EN KEER (ANP) - Bij een opvanglocatie voor minderjarige asielzoekers in het Limburgse Cadier en Keer is maandagavond brand uitgebroken. De politie doet onderzoek naar mogelijke brandstichting en heeft een verdachte aangehouden.
2 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Bij de Gelredome in Arnhem wordt opnieuw geprotesteerd tegen de komst van Ye naar Nederland. De Amerikaanse rapper geeft maandagavond een concert in het stadion, zijn tweede in Nederland sinds 2013. Het protest is met een handvol demonstranten een stuk kleinschaliger dan dat van zaterdag. Toen waren er enkele tientallen betogers.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Overheid en politiek houden zich te afzijdig als het gaat om discriminatie en racisme. Dat zei Joyce Sylvester, voorzitter van de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme, maandag bij de presentatie van haar eindrapport. "Wie de macht heeft om grenzen te stellen, en zwijgt wanneer mensen worden gediscrimineerd om wie zij zijn, houdt de status quo in stand."
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Aanbevelingen om discriminatie en racisme tegen te gaan zijn onvoldoende opgevolgd door de overheid. Dat stelt de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme in haar eindrapport. Daarom is er volgens de commissie nog steeds sprake van wijdverbreide discriminatie bij de overheid. De commissie komt met tien aanbevelingen die "vragen om politieke moed, leiderschap, bestuurlijke en ambtelijke inzet en maatschappelijke betrokkenheid".
12 uur geleden
RODEN (ANP) - Er is nog steeds geen structurele opvangplek gevonden voor asielzoekers die niet in het overvolle aanmeldcentrum bij Ter Apel kunnen slapen. Tot en met donderdagochtend hoeven zij niet buiten op het gras bij het azc te slapen, maar kunnen ze terecht in een sporthal van Sportcentrum De Hullen in het Drentse Roden.
13 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een nieuwe groep wil dat vrouwen een schadevergoeding krijgen van het laboratorium Clinical Diagnostics. Hackers hadden daar vorig jaar ingebroken, waarna ze de medische gegevens buitmaakten van honderdduizenden vrouwen die hadden meegedaan aan het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Daarom start het Women's Rights Collective een massaclaim, waarvoor vrouwen zich nu kunnen aanmelden.
14 uur geleden