Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
GRONINGEN (ANP) - De gemeente Groningen biedt opnieuw nachtopvang in congrescentrum Hanzeplaza voor asielzoekers die niet terechtkunnen in Ter Apel. De gemeente is bereid deze opvang met ongeveer een week te verlengen, mits er een oplossing komt voor de langere termijn. Hierover wordt woensdag mogelijk meer bekend, meldt de gemeente.
2 uur geleden
WAALRE (ANP) - Ongeveer 150 asielzoekers worden tijdelijk opgevangen in het Brabantse Waalre. Ze krijgen van juli tot begin volgend jaar onderdak op een terrein waar vroeger een dierenwinkel zat.
3 uur geleden
WAALRE (ANP) - Ongeveer 150 asielzoekers worden tijdelijk opgevangen in het Brabantse Waalre. Ze krijgen van juli tot begin volgend jaar onderdak op een terrein waar vroeger een dierenwinkel zat.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Vakbonden FNV, CNV en VCP vinden de nieuwste voorstellen van het kabinet voor de AOW, WW en WIA op het eerste gezicht "volstrekt onvoldoende". Volgens de vakbonden is veel rondom de plannen te onduidelijk. Het kabinet wilde door aanpassingen aan die sociale regelingen miljarden besparen, waarop de vakbonden reageerden met de dreiging van stakingen. Na een handreiking van minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) geven de bonden aan eerst een verhelderend gesprek met het kabinet te willen. De vakbonden houden de geplande acties op de agenda.
5 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Nederland gaat de Russische ambassadeur ontbieden vanwege de meest recente aanvallen op de Oekraïense hoofdstad Kyiv. Dat maakte minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen bekend na een vergadering met zijn collega's in Brussel.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielzoekers krijgen over tweeënhalve week te maken met strengere regels. Een meerderheid van de Eerste Kamer heeft namelijk dinsdagmiddag ingestemd met de Nederlandse uitwerking van het Europese migratiepact, dat op 12 juni van kracht wordt. Daardoor kunnen vluchtelingen onder andere geen onbeperkt houdbare verblijfsvergunning meer krijgen en wordt de maximale duur van een tijdelijke vergunning verkort van vijf naar drie jaar.
6 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Het is dinsdag de warmste 26 mei sinds de metingen begonnen in 1901, meldt Weeronline. In De Bilt werd om 14.10 uur een temperatuur gemeten van 30,4 graden, waarmee eveneens de eerste officiële tropische dag van het jaar werd genoteerd.
7 uur geleden