Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het aantal minderjarige drugsuithalers is de afgelopen jaren sterk gestegen. Waar in 2020 nog 1 procent van de aangehouden uithalers minderjarig was, lag dat aandeel vorig jaar op ruim 22 procent. Dat meldt het CBS op basis van onderzoek van de Zeehavenpolitie.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De hoofdrijbaan van de A16 bij Rotterdam is ook in noordelijke richting weer open voor verkeer. Eerder in de nacht vonden op dat deel van de weg nog herstelwerkzaamheden plaats, nadat donderdagmiddag een vrachtwagen vlam had gevat.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De huurprijzen op de vrije markt zijn in de eerste drie maanden van dit jaar harder gestegen dan de prijzen voor koopwoningen. Dat stellen woningplatforms Huurwoningen.nl en Pararius na een analyse.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie heeft een man aangehouden op verdenking van meerdere brandstichtingen in Den Haag. De branden werden allemaal gesticht in hetzelfde gebied in het zuidwesten van de stad.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het systeem dat het Nederlandse spoor beveiligt, is sneller aan vervanging toe dan gedacht. Delen van het systeem zijn tussen 2035 en 2040 aan vervanging toe, schrijft staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur, CDA) aan de Tweede Kamer. De haast om over te stappen op het nieuwe Europese spoorbeveiligingssysteem ERTMS is daarmee gegroeid.
14 uur geleden
HAARLEM (ANP) - Het Openbaar Ministerie wil dat een inmiddels 18-jarige man uit Heemskerk zeker zes maanden de cel in gaat voor poging tot doodslag in vereniging en openlijke geweldpleging in Beverwijk. Die misdrijven zou hij hebben gepleegd in september met jongeren uit Beverwijk, rond een langer lopend conflict met jongeren uit Haarlem. Volgens het OM heeft hij bekend betrokken te zijn.
15 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Mediabedrijf Talpa moet Yvonne Coldeweijer blijven doorbetalen in het conflict over de beëindiging van een overeenkomst voor een televisieprogramma dat uiteindelijk niet doorging. Dat heeft de voorzieningenrechter in Amsterdam bepaald.
16 uur geleden