Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
WILLEMSTAD (ANP) - "Curaçao zit niet in een crisis door de Amerikaanse aanval op Venezuela." Dat zei minister Roderick Middelhof (Economische Ontwikkeling en Toerisme) zaterdagmiddag (lokale tijd) tijdens een persconferentie.
7 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De NOS zendt ook zondagochtend extra edities uit van het NOS Journaal vanwege de aanval van de VS op Venezuela. Dat meldt de NPO zaterdagmiddag. Om 09.00 uur, 10.00 uur en 11.00 uur zijn er op NPO 1 extra journaaluitzendingen te zien.
9 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De NOS en RTL gaan zaterdagmiddag opnieuw live wanneer de Amerikaanse president Donald Trump naar verwachting een persconferentie geeft over de ontwikkelingen in Venezuela. Dat laten de NPO en RTL weten.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een Kamermeerderheid wil snel een debat over de ontwikkelingen in Venezuela en de mogelijke gevolgen daarvan voor de landen in het Caribisch gebied. Een voorstel van de ChristenUnie om daarvoor het kerstreces te onderbreken, kan rekenen op steun van in ieder geval D66, CDA, GroenLinks-PvdA en JA21.
11 uur geleden
WILLEMSTAD (ANP) - Op Curaçao heeft de minister van Economische Zaken, Roderick Middelhof, een oproep gedaan aan alle hotels en de rest van de toerismesector om voor de komende 48 uur onderdak te bieden aan degenen die op Curaçao zijn gestrand doordat hun vlucht is geannuleerd. Hij heeft volgens eigen zeggen hierover met de sector overleg gehad.
12 uur geleden
WILLEMSTAD (ANP) - De Curaçaose regering heeft zaterdag in een officieel bericht laten weten dat haar eerdere melding dat het luchtruim is gesloten is, "niet correct" is. Het valt volgens het bericht onder een "verhoogde paraatheid", nadat Amerika had aangegeven dat Amerikaanse luchtvaartmaatschappijen niet in de regio mogen vliegen.
12 uur geleden
WILLEMSTAD/ORANJESTAD (ANP) - De Curaçaose regering heeft zaterdagochtend (lokale tijd) in een officieel bericht de bevolking opgeroepen om kalm te blijven na de aanval van de Verenigde Staten op Venezuela. Volgens de regering is het luchtruim in ieder geval de komende 24 uur gesloten. Er is volgens de regering nauw contact met de andere eilanden van het Koninkrijk en met Nederland.
13 uur geleden