Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
UITHOORN (ANP) - Voorstanders en tegenstanders van de komst van een asielzoekerscentrum demonstreren donderdagavond in Uithoorn. Enkele honderden anti-azc-betogers liepen in een mars vanaf de beoogde locatie van de opvang naar een plein bij het gemeentehuis, waar PVV-leider Geert Wilders spreekt.
35 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Afghaanse vrouwen en meisjes die zich als asielzoeker melden in Nederland, maken meer kans om hier te mogen blijven. Door een besluit van asielminister Bart van den Brink komen zij "in verreweg de meeste gevallen" in aanmerking voor een verblijfsvergunning, meldt zijn ministerie.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Energiebedrijven slaan tot nu toe "nauwelijks" gas op voor de komende winter. Dat schrijft klimaat- en energieminister Stientje van Veldhoven (D66) aan de Tweede Kamer. Staatsbedrijf EBN is op verzoek van de minister begonnen met bijvullen, maar dat kan de prijzen voor consumenten en ondernemers opdrijven, waarschuwt zij.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Alle mbo-studenten kunnen uiterlijk in 2028 een bestuursjaar volgen, dus ook minderjarigen. Dat zei onderwijsminister Rianne Letschert (D66) donderdag tijdens een debat. Zo'n bestuursjaar is al mogelijk voor alle studenten aan een hogeschool of universiteit.
3 uur geleden
ZANDVOORT (ANP) - Het stationsgebied, de middenboulevard en het bijbehorende strand in Zandvoort zijn vanaf donderdag 14.00 uur uitgeroepen tot veiligheidsrisicogebied. Dat bevestigt een woordvoerder na een interview van het programma Nieuws van de Dag met de burgemeester van Zandvoort, David Moolenburgh.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Raisa Blommestijn is in hoger beroep veroordeeld tot een taakstraf van dertig uur waarvan tien uur voorwaardelijk voor beledigende uitlatingen op X in mei 2023. De presentatrice van Ongehoord Nederland (ON!) gebruikte de term "negroïde primaten" bij een video waarop geweld te zien was.
7 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft een werkstraf van 180 uur, een maand voorwaardelijke celstraf en een rijontzegging van twaalf maanden geëist tegen het Noord-Hollandse Statenlid Ronald van Tiggelen (PVV) wegens het aanrijden van een actievoerster bij het provinciehuis in Haarlem. Ze protesteerde op 3 maart vorig jaar met Extinction Rebellion (XR) tegen de vervuilende fabrieken van Tata Steel, voor de ingang van de parkeergarage.
7 uur geleden