Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
NIJMEGEN (ANP) - De twaalf medewerkers van het Radboudumc die uit voorzorg in quarantaine zitten omdat ze mogelijk zijn blootgesteld aan het hantavirus, zijn niet besmettelijk geweest voor anderen. "Bloedonderzoek heeft dit bevestigd", meldt het Nijmeegse ziekenhuis op een pagina met veelgestelde vragen over de situatie.
34 minuten geleden
LOOSDRECHT (ANP) - De politie heeft het azc-protest in Loosdrecht woensdagavond beëindigd en daarbij is tegen enkele demonstranten het waterkanon gebruikt. Dat was rond 22.00 uur.
1 uur geleden
ORANJESTAD (ANP) - De zes Caribische eilanden binnen het koninkrijk Nederland kunnen volgens premier Rob Jetten een goed voorbeeld zijn voor hoe de energietransitie goed kan werken. Dat Aruba momenteel juist inzet op gas hoeft volgens de minister-president geen probleem te zijn.
1 uur geleden
ANTALYA (ANP) - Zangeres Karsu heeft woensdag in de Turkse stad Antalya een koninklijke onderscheiding gekregen. Ze is benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje-Nassau. De Nederlandse ambassadeur in Turkije, Joep Wijnands, heeft namens de koning de onderscheiding uitgereikt.
1 uur geleden
LOOSDRECHT (ANP) - De politie heeft de demonstranten in Loosdrecht woensdagavond opgedragen weg te gaan. De situatie rond het protest begon in de loop van de avond grimmig te worden en er werd ook vuurwerk afgestoken. De mobiele eenheid is ter plaatse met onder meer een waterkanon.
1 uur geleden
LOOSDRECHT (ANP) - In Loosdrecht wordt woensdagavond opnieuw gedemonstreerd tegen de noodopvang van asielzoekers in het gemeentehuis. De ruim 150 demonstranten staan vanwege een noodverordening en een veiligheidsrisicogebied die door de gemeente zijn ingesteld iets verderop.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Bijna een derde van de 430 klachten die het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) tot nu toe heeft binnengekregen over geluidsoverlast gaat over fatbikes. Dat zegt bestuurslid en woordvoerder Inass Jagour. Het gaat bijvoorbeeld om alarmen van fatbikes op het schoolplein.
3 uur geleden