Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Een standaardverzoek bij de rechter om de zogeheten schijnerkenning van een kind ongedaan te maken, wordt in april getest. De Immigratie- en Naturalisatiedienst en het Openbaar Ministerie dienen deze maand drie van die verzoeken in bij een civiele rechter om te zien of ze standhouden.
44 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtbank in Den Haag heeft drie mannen veroordeeld tot celstraffen voor betrokkenheid bij de ernstige rellen op het Malieveld in september vorig jaar. De mannen hebben zich volgens de rechtbank schuldig gemaakt aan openlijke geweldpleging. Een van hen was betrokken bij het omverwerpen van een in brand gestoken politieauto, meldt het Openbaar Ministerie.
47 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een interview donderdag van studenten met Tom Van Grieken, de voorzitter van de Belgische partij Vlaams Belang, op de Universiteit van Amsterdam (UvA) is afgelast, meldt het universiteitsmedium Folia. Reden zou zijn dat de veiligheid van de politicus niet kan worden gewaarborgd.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Organisaties die te maken hebben met asielzoekers met een hoge behoefte aan psychische zorg en veiligheid, werken niet goed samen. Hun werkzaamheden sluiten niet op elkaar aan en de samenwerking verloopt stroef. Dat concluderen de inspecties Justitie en Veiligheid en Gezondheidszorg en Jeugd na onderzoek.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Door de nazi's geroofde kunstobjecten van Nederlandse Joden die na de Tweede Wereldoorlog nooit zijn geclaimd, moeten teruggaan naar de Joodse gemeenschap. De manier waarop dat het beste zou kunnen, staat in een advies van een commissie onder aanvoering van Lodewijk Asscher. Hij heeft het opgesteld op verzoek van de vorige minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Eppo Bruins.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Cosmeticaketen Rituals is slachtoffer geworden van een hack, waarbij gegevens van klanten op onrechtmatige wijze zijn gedownload. De onderneming waarschuwt klanten dat ze nu extra alert moeten zijn op eventuele phishingberichten. De gedownloade gegevens kunnen namelijk door fraudeurs worden misbruikt, bijvoorbeeld voor valse e-mails. Van hoeveel klanten gegevens zijn gelekt, is niet duidelijk.
3 uur geleden
IJMUIDEN (ANP) - Tata Steel laat zijn Direct Sheet Plant (DSP), ook wel bekend als gietwalsinstallatie, in IJmuiden deze week proefdraaien om metingen te doen. De installatie werd begin deze maand stilgelegd in overleg met de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied (ODNZKG), nadat uit metingen van Tata was gebleken dat de uitstoot van chroom-6 te hoog was.
4 uur geleden