Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - Gedragsdeskundigen van het Pieter Baan Centrum (PBC), de observatiekliniek van justitie, beschouwen Sendric S. (25) als "ten minste sterk verminderd toerekeningsvatbaar". Zij adviseren tbs met dwangverpleging. S. lijdt aan schizofrenie, heeft een verstandelijke beperking en een stoornis op het gebied van cannabisgebruik. Volgens de deskundigen is hij "een ernstig beperkte en in psychiatrisch opzicht kwetsbare man". Zonder intensieve en langdurige behandeling is het gevaar voor herhaling groot.
2 uur geleden
NIEUW-VENNEP (ANP) - Er lijkt geen verband te zijn tussen het overlijden van twee vrouwen, in Nieuw-Vennep en in Amsterdam, die beiden bij hetzelfde bedrijf bleken te werken. Twee afzonderlijke rechercheteams onderzoeken de sterfgevallen. Dat meldt de politie. Voor de gewelddadige dood van de vrouw in Nieuw-Vennep is dinsdag iemand opgepakt. In Amsterdam wordt nog onderzocht of de dood van een vrouw aan de Koninginneweg een misdrijf is.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Met het luiden van de kerkklokken van De Nieuwe Kerk is in Amsterdam woensdag een speciale postzegel onthuld. Die is ontworpen om te vieren dat 25 jaar geleden het burgerlijk huwelijk in Nederland werd opengesteld voor paren van hetzelfde geslacht, in de volksmond homohuwelijk genoemd. Ons land had daarmee de wereldprimeur.
3 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Rusland zet een Nederlandse journalist uit, heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken aangekondigd. De accreditatie van de journalist wordt ingetrokken. Het besluit is volgens woordvoerster Maria Zacharova een reactie op de uitzetting van een correspondent van het Russische staatspersbureau RIA Novosti door Nederland. Om welke journalist of welk medium het gaat, liet zij in het midden.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Hubertustunnel in Den Haag, een belangrijke route van en naar het centrum van de stad, blijft twee maanden langer dicht. Aannemer Strukton krijgt het werk niet op tijd klaar. Daarom legt de gemeente Den Haag het bedrijf boetes op. Die kunnen oplopen tot ongeveer 2 miljoen euro.
3 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Arnhemmer Koert H. (58), die volgens het Openbaar Ministerie in zijn eentje verantwoordelijk is voor de grote brand in de Arnhemse binnenstad in maart vorig jaar, moet wat zijn advocaat betreft worden vrijgesproken van brandstichting. Volgens raadsman Rogier Stam ontbreekt het objectieve bewijs voor brandstichting.
3 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - "Het spijt me, mevrouw, ik begrijp uw verhaal." Zo reageerde Sendric S. (25) op de verklaring van de weduwe van de 81-jarige man die hij op 2 januari vorig jaar in Rotterdam-IJsselmonde doodschoot. S. staat terecht op verdenking van drie moorden in de Rotterdamse wijk.
3 uur geleden