Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Nederland stuurt maandag opnieuw een vliegtuig naar Tenerife om daar een deel van de bemanning van het cruiseschip Hondius op te halen. Dat laat het ministerie van Buitenlandse Zaken weten.
26 minuten geleden
GRANDILLA DE ABONA (ANP) - De Nederlandse chartervlucht voor opvarenden van het cruiseschip m/v Hondius is opgestegen vanaf het vliegveld Tenerife Zuid, ziet een ANP-verslaggever ter plaatse. Nadat het van boord halen van de opvarenden iets langer duurde dan voorzien, is tegen 16.52 uur Nederlandse tijd het toestel vertrokken richting Eindhoven. Naar verwachting zal het toestel daar na een kleine vijf uur arriveren.
27 minuten geleden
MADRID (ANP/AFP) - De veertien Spanjaarden die zich bevonden op het Nederlandse cruiseschip Hondius, dat werd getroffen door het hantavirus, zijn aangekomen in Madrid. De groep werd zondag als eerste geëvacueerd van het cruiseschip dat bij Tenerife voor anker ligt.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Activisten van de actiegroep Geef Tegengas zijn zondag opnieuw aan het protesteren in de haven van Rotterdam. Ook zaterdag was er een actie van de groep in het havengebied waarbij de havenspoorlijn werd geblokkeerd.
1 uur geleden
GRANADILLA DE ABONA (ANP) - De eerste Nederlandse opvarenden van de Hondius worden van het schip naar de kant gebracht, ziet ANP ter plaatse. Eerder werden alle Spaanse opvarenden al aan wal gebracht en per bus naar het vliegveld Tenerife Zuid gebracht, meldde het Spaanse ministerie van Volksgezondheid.
1 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Een 15-jarig meisje uit Oegstgeest is zondag overleden tijdens de halve marathon in Leiden. De organisatie van hardloopevenement Leiden Marathon meldt dat de jonge deelneemster onwel werd op de hoek van de Lage Rijndijk en de Herensingel. "Het meisje is ter plekke behandeld, maar kon niet worden gered." Waardoor ze onwel werd, is onbekend.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Rotterdam bereidt zich voor op de komst van het Nederlandse cruiseschip Hondius. Nadat alle passagiers van boord zijn op Tenerife, vaart het schip door naar de haven in de Maasstad. Wanneer het precies arriveert, is nog niet bekend. Een woordvoerder van de gemeente verwacht dat dit aan het einde van de week zal zijn.
3 uur geleden