Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink noemt het "goed nieuws" dat er in de Europese Unie een onderhandelingsakkoord is om asielzoekers die niet mogen blijven terug te sturen. Het Europees Parlement, de EU-lidstaten en de Europese Commissie bereikten maandagavond een akkoord over een nieuwe terugkeerregeling.
2 uur geleden
HEERHUGOWAARD (ANP) - Bij een steekincident bij een bedrijf in Heerhugowaard zijn een dode en twee gewonden gevallen, meldt de politie. Rond 19.35 uur kreeg de politie een melding van een steekpartij en zette vervolgens de omgeving af voor een grote actie. De politie heeft nog niemand aangehouden en roept getuigen op zich te melden.
3 uur geleden
ZEIST (ANP) - De politieagent die tijdens de veelbesproken aanhouding in het asielzoekerscentrum in Zeist een vrouw naar de grond trok, wist volgens de politie niet dat zij zwanger was. "Hij geeft aan dat hij anders had gehandeld als dit wel zo was geweest", meldt de politie, die aanvullende informatie over het voorval deelt op haar website.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De eerste twee van bijna vijftig Palestijnen uit Gaza met een studie- of werkvisum zijn onderweg naar Nederland. Dat bevestigt het ministerie van Buitenlandse Zaken na berichtgeving van de NOS. Wanneer de rest van de groep mag vertrekken, is nog niet duidelijk.
7 uur geleden
2E EXLOËRMOND (ANP) - Nog altijd is er geen structurele opvangplek gevonden voor asielzoekers die niet bij het azc in Ter Apel terechtkunnen. Wel kunnen zij de komende drie nachten naar het Drentse 2e Exloërmond. De gemeente Borger-Odoorn, waar het dorp onder valt, heeft de sporthal Hunsowhal voorzien van 150 slaapplekken.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland zet in ieder geval het komende halfjaar geen mensen uit naar Libanon, vanwege de Israëlische inval in het land. Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie) schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat er de komende zes maanden geen besluit wordt genomen over verblijfsvergunningen voor Libanezen.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Defensie wil het eens worden met de Algemene Rekenkamer over de onderbouwing van uitgaven voor de uitbreiding van Defensie. De Algemene Rekenkamer concludeerde op Verantwoordingsdag dat Defensie risico's neemt door niet bij alle uitgaven een aanbestedingsprocedure te gebruiken.
8 uur geleden