Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Ook de HEMA roept klanten op speel- en knutselzand terug te brengen naar de winkel, omdat er mogelijk asbest in het product zit. "Na extra onderzoek is gebleken dat in minimaal één buisje van de producten asbest is aangetroffen", meldt de HEMA op de website. Eerder riepen winkels als Action en Top1Toys speelgoed met zand terug.
40 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - In Irak worden IS-strijders "met een Nederlandse link" vastgehouden die eerder waren gedetineerd in kampen in het noordoosten van Syrië, bevestigt het demissionaire kabinet aan de Tweede Kamer. Zij waren onder de 5704 mannelijke strijders van de terreurgroep die de afgelopen weken door de Verenigde Staten zijn overgebracht.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) is "onprettig verrast" door het besluit dat een journalist van De Twentsche Courant Tubantia vervolgd moet worden voor smaad. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft het Openbaar Ministerie onlangs opgedragen de journalist te vervolgen na een beklagprocedure.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Tot nu toe hebben vijf landen toegezegd om met troepen mee te doen aan de internationale veiligheidsmacht in Gaza. Dat kondigde de Amerikaanse bevelhebber van die macht aan bij de eerste bijeenkomst van de Vredesraad, die de Amerikaanse president Donald Trump oprichtte om toe te zien op het staakt-het-vuren in Gaza. Het zou gaan om Indonesië, Marokko, Kazachstan, Kosovo en Albanië.
2 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Het Openbaar Ministerie moet een journalist van De Twentsche Courant Tubantia vervolgen voor smaad. Dat heeft het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden onlangs bepaald in een beklagprocedure. Die was aangespannen door onder anderen een vrouw uit Hengelo die jarenlang spirituele sessies organiseerde en leidde.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Rudi Bakker, voormalig directeur van SE Fireworks in Enschede, is woensdag op 63-jarige leeftijd overleden. Zijn advocaat Peter Plasman bevestigde donderdag een bericht hierover in De Twentsche Courant Tubantia.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De estafettestakingen van personeel in de jeugdzorg na vastgelopen cao-onderhandelingen zijn voorbij. Donderdag vond de laatste plaats in Amsterdam. Zo'n 180 medewerkers kwamen bijeen om overuren te berekenen en te overhandigen aan de werkgever, meldt vakbond FNV. Op 2 maart vindt een landelijke 24-uursstaking plaats.
5 uur geleden