Bijzonder document te zien op expo over christendom en slavernij
UTRECHT (ANP) - Museum Catharijneconvent in Utrecht kan eind deze maand een zeer bijzonder stuk tonen: een heel vroeg voorbeeld van de emancipatie van tot slaaf gemaakten. Het is een brief uit 1739, geschreven namens 650 tot slaaf gemaakten. Die werd opgesteld op het Caraïbische eiland Saint Thomas, waar Nederlandse kolonisten waren opgevolgd door Denen.
De afzenders vroegen, in creools-Nederlands, aan de Deense koning om te regelen dat de zendelingen van de Evangelische Broedergemeente, die hen veel steun boden, op Saint Thomas konden blijven. "Hieruit blijkt dat tot slaaf gemaakten lezen en schrijven leerden en dat ze voor zichzelf opkwamen", aldus Madelon Grant van het Catharijneconvent. Ze is een van de samenstellers van de expositie Christendom en slavernij, die vanaf 29 juni te zien is. Het museum toont de brief in een kopie die de Broedergemeente er in 1739 zelf van maakte.
Het verhaal over slavernij, christendom en Bijbel kent vele kanten. Christenen die vonden dat slavernij geoorloofd was, wezen volgens Grant nogal eens op het Bijbelverhaal over de 'vloek van Cham'. Chams vader Noach vervloekte de zoon van Cham, Kanaän: "Een knecht der knechten zal hij zijn voor zijn broeders". In de Bijbel is er geen directe oorzaak voor te vinden, maar mensen begonnen in het verhaal toch een verband tussen Cham en Kanaän en zwart Afrika te zien en misbruikten het als rechtvaardiging voor slavernij.
Praktijk
Het verhaal Exodus, over de uittocht van de Joden uit Egypte waar ze in slavernij leefden, werd juist weer volop gebruikt als tegenargument. Sommige christelijke voorgangers verzetten zich nadrukkelijk tegen "mensendieverij", maar anderen lieten het op zijn beloop, legt Grant uit. Het was nu eenmaal de praktijk en er zaten immers ook slavenhandelaren en -eigenaren in de kerk. "Kerken hadden zelf ook wel plantages en geld dat in de koloniën met tot slaaf gemaakten was verdiend, werd soms geschonken aan de kerk om in Nederland liefdadigheid mee te bekostigen".
Grant vindt het belangrijk om helder te maken "dat voor en tegen niet fifty-fifty was. De soms zwijgende meerderheid ging mee in het systeem van slavernij".
Het museum heeft kunstenaars gevraagd de expositie aan te vullen. Zo maakte Kenneth Aidoo een portret van Leonora, die zich op een boot in de haven van Curaçao verstopte en naar Middelburg wist te komen, waar ze werk vond. Haar eigenaar wilde haar terug, maar Middelburgers verzetten zich daartegen en de tot het christendom bekeerde Leonora mocht blijven.
Meer uit Binnenland
OSS (ANP) - De natuurbrand in Herperduin bij Oss is onder controle. Het vuur heeft zich niet verder verspreid. De brandweer blijft nog wel nablussen om te voorkomen dat de brand weer oplaait, meldt de veiligheidsregio.
1 uur geleden
HOUTEN (ANP) - De weersomstandigheden lijken gunstig om woensdag in ons land de gedeeltelijke zonsverduistering te kunnen zien. Weeronline verwacht, zoals het er nu naar uitziet, geen grootschalige, lage bewolking die het zicht belemmert. Om het verschijnsel goed te kunnen aanschouwen, is helder weer nodig.
1 uur geleden
OSS (ANP) - In natuurgebied Herpenduin, in de Noord-Brabantse gemeente Oss, woedt zondagochtend een natuurbrand. De brandweer is met veel voertuigen, onder meer waterwagens, aanwezig. Volgens een woordvoerster van de veiligheidsregio gaat het om een gebied van 100 bij 150 meter.
2 uur geleden
SCHINVELD (ANP) - Bij een steekincident in het Limburgse Schinveld is in de nacht van zaterdag op zondag een persoon gewond geraakt. Het slachtoffer is voor behandeling naar een ziekenhuis gebracht.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Duizenden mensen hebben zaterdagmiddag in Amsterdam meegelopen in de WorldPride March, de afsluiting van de WorldPride. Om 16.30 uur begon de optocht bij het Amsterdamse Martin Luther Kingpark en ging daarna dwars door Amsterdam naar het Museumplein.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie heeft 45 actievoerders van Extinction Rebellion (XR) aangehouden na hun blokkade van de A12 in Den Haag zaterdagmiddag. Een man zit nog vast voor mishandeling van een agent, meldt de politie. De anderen zijn weer vrijgelaten op een locatie aan de rand van de stad.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De A12 in Den Haag is weer vrij voor verkeer na een blokkade van klimaatactivisten van Extinction Rebellion. Tientallen betogers gingen rond het middaguur de snelweg op, waardoor de rijbaan de stad uit niet meer toegankelijk was. Op last van de burgemeester heeft de politie de actievoerders er rond 14.00 uur vanaf gehaald. Inmiddels is de weg weer open, zegt een politiewoordvoerder.
18 uur geleden