Beslissende meerderheid referendum na verkiezing mogelijk in zicht
DEN HAAG (ANP) - De verkiezingen op 22 november lijken het politieke landschap flink op te schudden, waardoor ook de kans lijkt toe te nemen dat er weer een referendum wordt ingevoerd. Voorstanders van de volksraadpleging doen goede zaken in de peilingen. Of zij samen straks twee derde van de zetels bezitten, blijft tot de uitslag onzeker.
In de Eerste Kamer en de Tweede Kamer ging een 'gewone' meerderheid al akkoord met het zogeheten bindend correctief referendum, een voorstel van de SP. Omdat het een wijziging van de Grondwet betreft, is een twee derde meerderheid nodig in beide Kamers. Of die er is, moet blijken na de verkiezingen. Dan zal er in beide Kamers opnieuw over gestemd worden.
De kans op zo'n brede meerderheid is na 22 november een stuk groter. In de Peilingwijzer, een gewogen gemiddelde van de peilingen van I&O Research en Ipsos/EenVandaag, scoren voorstanders NSC, GroenLinks-PvdA, PVV, BBB, Partij voor de Dieren, SP, Forum voor Democratie en JA21 iets boven de 'magische grens' van 100 van de 150 Tweede Kamerzetels. De duw in de rug komt met name van voorstander NSC, dat waarschijnlijk met een groot aantal zetels binnenkomt in de Tweede Kamer.
Optimistisch
Ook in de senaat is er een kans van slagen. Daar is de BBB met zestien van de 75 zetels sinds eerder dit jaar dominant. In oktober stemde de partij van Caroline van der Plas al voor. Bij die stemming was er dus wel een gewone, maar net geen twee derde meerderheid (45 voor en 22 tegen). Dat had er toen mogelijk mee te maken dat niet alle 75 senatoren aanwezig waren.
Voormalig SP-Kamerlid en initiatiefneemster van het wetsvoorstel Renske Leijten hoopt dat het referendum er komt. "Hiermee geven we kiezers een instrument om de eigen gekozen vertegenwoordigers en bestuurders terug te fluiten als dat nodig is. Het zou helpen mensen met een grote afstand tot de politiek meer bij de democratie te betrekken. Ik ben optimistisch dat het kan slagen na 22 november, gezien de grote steun voor ons voorstel."
Uitvoeringswet
In het SP-voorstel voor een bindend correctief referendum kunnen Nederlanders zich uitspreken over een wet die de Tweede en Eerste Kamer hebben aangenomen, maar nog niet is ingevoerd. Uitgezonderd zijn belastingen, het koningshuis, de Grondwet en internationale verdragen. Vier keer eerder strandden wetsvoorstellen tot een bindend correctief referendum, de laatste in juli vorig jaar. Tussen 1996 en 2017 sneuvelden er al drie, onder meer tijdens de befaamde 'nacht van Wiegel' in 1999.
Indien het referendum wordt aangenomen, moeten partijen het ook nog eens worden over de details ervan. Zoals hoeveel handtekeningen nodig zijn voor een volksraadpleging en hoe groot de opkomst moet zijn om een geldige uitslag te krijgen. Deze bijzonderheden zullen worden geregeld via een zogeheten uitvoeringswet.
Meer uit Politiek
TER APEL (ANP) - Na aanhoudende berichten over overlastgevende asielzoekers in Emmen zet minister Bart van den Brink (Asiel, CDA) extra mensen in om het toezicht op straat te verscherpen. Tijdens zijn eerste bezoek als bewindsman aan het aanmeldcentrum in Ter Apel maakte hij bekend zes buitengewoon opsporingsambtenaren (boa's) en een teamleider in te zetten en bovendien de toezichtteams op straat met acht mensen te versterken.
55 minuten geleden
TER APEL (ANP) - Twee weken na zijn aanstelling bracht asielminister Bart van den Brink (CDA) maandag zijn eerste werkbezoek aan het aanmeldcentrum van Ter Apel, om daar "rust, reinheid, regelmaat" te beloven. Burgemeester Jaap Velema vindt het snelle bezoek "een goede eerste stap voor het opbouwen van een vertrouwensrelatie". Maar hij is ook afwachtend. "Het zal allemaal wel even moeten blijken."
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Minister Eelco Heinen (Financiën, VVD) vindt het nog te vroeg om maatregelen te nemen tegen de stijgende energieprijzen door de oorlog in Iran. "We zien nu een heftige marktreactie, maar hoe het zich verder ontwikkelt, weten we simpelweg nog niet", zei hij voorafgaand aan de vergadering met de ministers van Financiën van de eurolanden in Brussel.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid) feliciteert Hans Spekman met zijn benoeming tot voorzitter van vakbond FNV. "Ik ken hem als een sociaal betrokken en bevlogen mens", aldus de D66-bewindsman. Hij zegt uit te kijken naar de samenwerking met Spekman. "Nederland kent een lange traditie van overleg in de polder, en daarvoor is een sterke vakbond onmisbaar."
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het bestuur van BBB "betreurt" dat een brief waarin een groep prominente leden zorgen uitte over de gang van zaken binnen de partij, "in de media is beland". Dat laat secretaris Ronne Smolders in een verklaring weten. In de brief spraken enkele tientallen leden, onder wie senatoren en oud-bewindspersonen, hun ongenoegen uit over het vertrek van Mona Keijzer, nadat zij gepasseerd was als opvolger van partijleider Caroline van der Plas.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten (D66) ziet nog geen aanleiding om de belasting op brandstof te verlagen. In het televisieprogramma Nieuwsuur zei de premier dat hij de stijgende prijzen voor benzine en diesel wel in de gaten houdt.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voor echte gelijkheid tussen mannen en vrouwen moet er nog veel gebeuren, zegt minister-president Rob Jetten (D66). In een video op X staat hij stil bij Internationale Vrouwendag en hij roept "juist ook de mannen" op dat ook te doen.
1 dag geleden