Beslissende meerderheid referendum na verkiezing mogelijk in zicht
DEN HAAG (ANP) - De verkiezingen op 22 november lijken het politieke landschap flink op te schudden, waardoor ook de kans lijkt toe te nemen dat er weer een referendum wordt ingevoerd. Voorstanders van de volksraadpleging doen goede zaken in de peilingen. Of zij samen straks twee derde van de zetels bezitten, blijft tot de uitslag onzeker.
In de Eerste Kamer en de Tweede Kamer ging een 'gewone' meerderheid al akkoord met het zogeheten bindend correctief referendum, een voorstel van de SP. Omdat het een wijziging van de Grondwet betreft, is een twee derde meerderheid nodig in beide Kamers. Of die er is, moet blijken na de verkiezingen. Dan zal er in beide Kamers opnieuw over gestemd worden.
De kans op zo'n brede meerderheid is na 22 november een stuk groter. In de Peilingwijzer, een gewogen gemiddelde van de peilingen van I&O Research en Ipsos/EenVandaag, scoren voorstanders NSC, GroenLinks-PvdA, PVV, BBB, Partij voor de Dieren, SP, Forum voor Democratie en JA21 iets boven de 'magische grens' van 100 van de 150 Tweede Kamerzetels. De duw in de rug komt met name van voorstander NSC, dat waarschijnlijk met een groot aantal zetels binnenkomt in de Tweede Kamer.
Optimistisch
Ook in de senaat is er een kans van slagen. Daar is de BBB met zestien van de 75 zetels sinds eerder dit jaar dominant. In oktober stemde de partij van Caroline van der Plas al voor. Bij die stemming was er dus wel een gewone, maar net geen twee derde meerderheid (45 voor en 22 tegen). Dat had er toen mogelijk mee te maken dat niet alle 75 senatoren aanwezig waren.
Voormalig SP-Kamerlid en initiatiefneemster van het wetsvoorstel Renske Leijten hoopt dat het referendum er komt. "Hiermee geven we kiezers een instrument om de eigen gekozen vertegenwoordigers en bestuurders terug te fluiten als dat nodig is. Het zou helpen mensen met een grote afstand tot de politiek meer bij de democratie te betrekken. Ik ben optimistisch dat het kan slagen na 22 november, gezien de grote steun voor ons voorstel."
Uitvoeringswet
In het SP-voorstel voor een bindend correctief referendum kunnen Nederlanders zich uitspreken over een wet die de Tweede en Eerste Kamer hebben aangenomen, maar nog niet is ingevoerd. Uitgezonderd zijn belastingen, het koningshuis, de Grondwet en internationale verdragen. Vier keer eerder strandden wetsvoorstellen tot een bindend correctief referendum, de laatste in juli vorig jaar. Tussen 1996 en 2017 sneuvelden er al drie, onder meer tijdens de befaamde 'nacht van Wiegel' in 1999.
Indien het referendum wordt aangenomen, moeten partijen het ook nog eens worden over de details ervan. Zoals hoeveel handtekeningen nodig zijn voor een volksraadpleging en hoe groot de opkomst moet zijn om een geldige uitslag te krijgen. Deze bijzonderheden zullen worden geregeld via een zogeheten uitvoeringswet.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten spreekt van "een regelrechte aanslag op onze vrije en tolerante samenleving" nadat in Berlijn een automobilist is ingereden op een menigte tijdens de Pride. In een bericht op X heeft hij het over een "afschuwelijke daad van agressie".
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland is begonnen een deel van zijn strategische oliereserve op de markt te brengen. Dat meldt een woordvoerder van minister Stientje van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei, D66) vrijdag na berichtgeving van NRC. In maart kondigde het Internationaal Energieagentschap (IEA) aan 400 miljoen vaten uit de noodreserves van aangesloten landen vrij te geven na het uitbreken van de oorlog tussen de Verenigde Staten met Israël tegen Iran.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - De reisadviezen voor verschillende landen in het Midden-Oosten zijn aangescherpt. Dat komt omdat de veiligheidssituatie daar is verslechterd, aldus het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. "De situatie in het Midden-Oosten blijft onvoorspelbaar."
5 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Goederen uit illegale nederzettingen in door Israël bezette gebieden mogen vanaf 22 september Nederland niet meer in. Dat meldt minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) aan de Tweede Kamer. Het handelsverbod zat er al aan te komen, maar de ingangsdatum was nog niet bekend.
6 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten hoopt de goede betrekkingen met het Verenigd Koninkrijk onder de nieuwe premier Andy Burnham voort te kunnen zetten. De oud-burgemeester van Manchester werd maandag door koning Charles gevraagd een nieuwe regering te vormen.
6 dagen geleden
ROTTERDAM (ANP) - Minister-president Rob Jetten kan donderdag de Rotterdamse burgemeester Carola Schouten niet vergezellen als ze van de Euromast gaat abseilen. De reden is dat de agenda van Jetten het niet toestaat aanwezig te zijn, meldt de gemeente Rotterdam.
6 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) begrijpt dat de tijdelijke afsluiting van de Merwedebrug bij Gorinchem een "flinke tegenvaller" voor de transportsector is. Hij hoopt snel meer te kunnen zeggen over hoe het verdergaat, laat hij in een reactie weten.
6 dagen geleden