Beslissende meerderheid referendum na verkiezing mogelijk in zicht
DEN HAAG (ANP) - De verkiezingen op 22 november lijken het politieke landschap flink op te schudden, waardoor ook de kans lijkt toe te nemen dat er weer een referendum wordt ingevoerd. Voorstanders van de volksraadpleging doen goede zaken in de peilingen. Of zij samen straks twee derde van de zetels bezitten, blijft tot de uitslag onzeker.
In de Eerste Kamer en de Tweede Kamer ging een 'gewone' meerderheid al akkoord met het zogeheten bindend correctief referendum, een voorstel van de SP. Omdat het een wijziging van de Grondwet betreft, is een twee derde meerderheid nodig in beide Kamers. Of die er is, moet blijken na de verkiezingen. Dan zal er in beide Kamers opnieuw over gestemd worden.
De kans op zo'n brede meerderheid is na 22 november een stuk groter. In de Peilingwijzer, een gewogen gemiddelde van de peilingen van I&O Research en Ipsos/EenVandaag, scoren voorstanders NSC, GroenLinks-PvdA, PVV, BBB, Partij voor de Dieren, SP, Forum voor Democratie en JA21 iets boven de 'magische grens' van 100 van de 150 Tweede Kamerzetels. De duw in de rug komt met name van voorstander NSC, dat waarschijnlijk met een groot aantal zetels binnenkomt in de Tweede Kamer.
Optimistisch
Ook in de senaat is er een kans van slagen. Daar is de BBB met zestien van de 75 zetels sinds eerder dit jaar dominant. In oktober stemde de partij van Caroline van der Plas al voor. Bij die stemming was er dus wel een gewone, maar net geen twee derde meerderheid (45 voor en 22 tegen). Dat had er toen mogelijk mee te maken dat niet alle 75 senatoren aanwezig waren.
Voormalig SP-Kamerlid en initiatiefneemster van het wetsvoorstel Renske Leijten hoopt dat het referendum er komt. "Hiermee geven we kiezers een instrument om de eigen gekozen vertegenwoordigers en bestuurders terug te fluiten als dat nodig is. Het zou helpen mensen met een grote afstand tot de politiek meer bij de democratie te betrekken. Ik ben optimistisch dat het kan slagen na 22 november, gezien de grote steun voor ons voorstel."
Uitvoeringswet
In het SP-voorstel voor een bindend correctief referendum kunnen Nederlanders zich uitspreken over een wet die de Tweede en Eerste Kamer hebben aangenomen, maar nog niet is ingevoerd. Uitgezonderd zijn belastingen, het koningshuis, de Grondwet en internationale verdragen. Vier keer eerder strandden wetsvoorstellen tot een bindend correctief referendum, de laatste in juli vorig jaar. Tussen 1996 en 2017 sneuvelden er al drie, onder meer tijdens de befaamde 'nacht van Wiegel' in 1999.
Indien het referendum wordt aangenomen, moeten partijen het ook nog eens worden over de details ervan. Zoals hoeveel handtekeningen nodig zijn voor een volksraadpleging en hoe groot de opkomst moet zijn om een geldige uitslag te krijgen. Deze bijzonderheden zullen worden geregeld via een zogeheten uitvoeringswet.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Reza Pahlavi kijkt terug op een "positief gesprek" met Tweede Kamerleden. Dat de zoon van de laatste sjah van Iran hiervoor was uitgenodigd, leidde binnen en buiten de Tweede Kamer tot veel commotie. Hij werpt zich op als een prominente vertegenwoordiger van de oppositie, terwijl een deel van de oppositie en de Iraanse diaspora het daar niet mee eens is.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Tijdens een gesprek met Tweede Kamerleden waren verschillende vertegenwoordigers van de Iraanse oppositie en diaspora kritisch op Reza Pahlavi. De zoon van de laatste sjah van het land presenteert zich volgens hen ten onrechte als de vertegenwoordiger van de oppositie tegen het huidige regime in Iran. Zij spraken voordat Pahlavi zelf aan het woord kwam tijdens het besloten deel van het gesprek.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Tien gemeenten moeten zich op het ministerie van Asiel en Migratie melden, omdat ze niet voldoen aan hun wettelijke taak om voor voldoende opvangplekken te zorgen. Het gaat om Aalten, Achtkarspelen, Bergen (Limburg), Beverwijk, Gemert-Bakel, Overbetuwe, Sluis, Valkenswaard, Voerendaal en Westland.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel, D66) begint dinsdag met zeventien Nederlandse bedrijven een drie dagen durende handelsmissie in China. Hij werd als Kamerlid vijf jaar geleden nog door Beijing op een sanctielijst geplaatst vanwege onder meer zijn kritiek op mensenrechtenschendingen in China.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Jaap van Delden voelde een "enorme druk" over hoe het met de vaccinatiegraad ging in Nederland ten opzichte van andere landen. Dat zei de oud-RIVM-vaccinatiedirecteur tegen de parlementaire enquêtecommissie corona.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voor het uitvoeren van de coronavaccinaties was geen plan B voorbereid, toen bleek dat de prikken niet door de huisarts gezet konden worden. Dat zei Jaap van Delden, tijdens een deel van de pandemie programmadirecteur vaccinatie voor het RIVM, tijdens zijn verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) moet druk op Rusland houden, zodat het land kiest voor een staakt-het-vuren en onderhandelingen om tot een duurzame vrede te komen. Die oproep deed premier Rob Jetten zaterdag op de openingsdag van de Parlementaire Assemblee van de OVSE in Den Haag.
2 dagen geleden