Beslissende meerderheid referendum na verkiezing mogelijk in zicht
DEN HAAG (ANP) - De verkiezingen op 22 november lijken het politieke landschap flink op te schudden, waardoor ook de kans lijkt toe te nemen dat er weer een referendum wordt ingevoerd. Voorstanders van de volksraadpleging doen goede zaken in de peilingen. Of zij samen straks twee derde van de zetels bezitten, blijft tot de uitslag onzeker.
In de Eerste Kamer en de Tweede Kamer ging een 'gewone' meerderheid al akkoord met het zogeheten bindend correctief referendum, een voorstel van de SP. Omdat het een wijziging van de Grondwet betreft, is een twee derde meerderheid nodig in beide Kamers. Of die er is, moet blijken na de verkiezingen. Dan zal er in beide Kamers opnieuw over gestemd worden.
De kans op zo'n brede meerderheid is na 22 november een stuk groter. In de Peilingwijzer, een gewogen gemiddelde van de peilingen van I&O Research en Ipsos/EenVandaag, scoren voorstanders NSC, GroenLinks-PvdA, PVV, BBB, Partij voor de Dieren, SP, Forum voor Democratie en JA21 iets boven de 'magische grens' van 100 van de 150 Tweede Kamerzetels. De duw in de rug komt met name van voorstander NSC, dat waarschijnlijk met een groot aantal zetels binnenkomt in de Tweede Kamer.
Optimistisch
Ook in de senaat is er een kans van slagen. Daar is de BBB met zestien van de 75 zetels sinds eerder dit jaar dominant. In oktober stemde de partij van Caroline van der Plas al voor. Bij die stemming was er dus wel een gewone, maar net geen twee derde meerderheid (45 voor en 22 tegen). Dat had er toen mogelijk mee te maken dat niet alle 75 senatoren aanwezig waren.
Voormalig SP-Kamerlid en initiatiefneemster van het wetsvoorstel Renske Leijten hoopt dat het referendum er komt. "Hiermee geven we kiezers een instrument om de eigen gekozen vertegenwoordigers en bestuurders terug te fluiten als dat nodig is. Het zou helpen mensen met een grote afstand tot de politiek meer bij de democratie te betrekken. Ik ben optimistisch dat het kan slagen na 22 november, gezien de grote steun voor ons voorstel."
Uitvoeringswet
In het SP-voorstel voor een bindend correctief referendum kunnen Nederlanders zich uitspreken over een wet die de Tweede en Eerste Kamer hebben aangenomen, maar nog niet is ingevoerd. Uitgezonderd zijn belastingen, het koningshuis, de Grondwet en internationale verdragen. Vier keer eerder strandden wetsvoorstellen tot een bindend correctief referendum, de laatste in juli vorig jaar. Tussen 1996 en 2017 sneuvelden er al drie, onder meer tijdens de befaamde 'nacht van Wiegel' in 1999.
Indien het referendum wordt aangenomen, moeten partijen het ook nog eens worden over de details ervan. Zoals hoeveel handtekeningen nodig zijn voor een volksraadpleging en hoe groot de opkomst moet zijn om een geldige uitslag te krijgen. Deze bijzonderheden zullen worden geregeld via een zogeheten uitvoeringswet.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De kans is klein dat pogingen om de hypotheekrenteaftrek verder af te bouwen op iets uitlopen, zei premier Rob Jetten in het debat over de regeringsverklaring. "Er is geen ruimte om daar de komende tijd heel uitvoerig over te filosoferen. Of ja, er is altijd ruimte om te filosoferen, maar de kans dat daar dan uit wordt gekomen is echt beperkt."
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - X komt niet naar de Tweede Kamer voor een gesprek over sociale media. "Dat u niet op onze uitnodiging ingaat om het gesprek aan te gaan, vinden wij teleurstellend", schrijven Kamerleden die een grote meerderheid vertegenwoordigen in een brief aan het sociale platform van techmiljardair Elon Musk.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een flink deel van de oppositie vindt dat premier Rob Jetten een "valse start" heeft gemaakt in de samenwerking met de Tweede Kamer, door in hun ogen te halsstarrig vast te houden aan de AOW-plannen. Onder meer GroenLinks-PvdA, de ChristenUnie, PVV, 50PLUS, DENK, SP en Volt vinden dat Jetten zich meer richting de Kamer moet bewegen, omdat zijn kabinet meerderheden moet blijven zoeken.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Tweede Kamerlid Mona Keijzer gaat na haar vertrek bij BBB vooralsnog niet bij een andere partij. "Je weet nooit hoe het in het leven loopt, maar ik stap niet zomaar weer in een nieuw avontuur met mensen die ik allemaal niet ken", zei ze in een verklaring.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten erkent dat wat betreft de AOW-plannen uit het coalitieakkoord "een opening vanuit het kabinet" nodig is om de relatie met de vakbonden te herstellen. FNV, CNV en VCP hebben alle gesprekken opgeschort zolang het voornemen om de AOW-leeftijd volledig te laten meestijgen met de levensverwachting niet volledig van tafel gaat.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten weet nog niet wat het nieuwe plan voor de verhoging van de AOW-leeftijd wordt. "Daar heb ik een goede minister en staatssecretaris van Sociale Zaken voor", zei de D66-premier na de eerste termijn van het debat over zijn regeringsverklaring.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - DENK en Partij voor de Dieren zijn teleurgesteld, omdat in het coalitieakkoord wat hen betreft onvoldoende steun wordt uitgesproken voor de Palestijnen. Dat hadden de oppositiepartijen wel gehoopt van premier Rob Jetten. Want, zo brengen zij in herinnering, de D66'er liep vorig jaar mee met de demonstratie waarin het toenmalige kabinet werd opgeroepen om een rode lijn te trekken richting Israël.
16 uur geleden