Beslissende meerderheid referendum na verkiezing mogelijk in zicht
DEN HAAG (ANP) - De verkiezingen op 22 november lijken het politieke landschap flink op te schudden, waardoor ook de kans lijkt toe te nemen dat er weer een referendum wordt ingevoerd. Voorstanders van de volksraadpleging doen goede zaken in de peilingen. Of zij samen straks twee derde van de zetels bezitten, blijft tot de uitslag onzeker.
In de Eerste Kamer en de Tweede Kamer ging een 'gewone' meerderheid al akkoord met het zogeheten bindend correctief referendum, een voorstel van de SP. Omdat het een wijziging van de Grondwet betreft, is een twee derde meerderheid nodig in beide Kamers. Of die er is, moet blijken na de verkiezingen. Dan zal er in beide Kamers opnieuw over gestemd worden.
De kans op zo'n brede meerderheid is na 22 november een stuk groter. In de Peilingwijzer, een gewogen gemiddelde van de peilingen van I&O Research en Ipsos/EenVandaag, scoren voorstanders NSC, GroenLinks-PvdA, PVV, BBB, Partij voor de Dieren, SP, Forum voor Democratie en JA21 iets boven de 'magische grens' van 100 van de 150 Tweede Kamerzetels. De duw in de rug komt met name van voorstander NSC, dat waarschijnlijk met een groot aantal zetels binnenkomt in de Tweede Kamer.
Optimistisch
Ook in de senaat is er een kans van slagen. Daar is de BBB met zestien van de 75 zetels sinds eerder dit jaar dominant. In oktober stemde de partij van Caroline van der Plas al voor. Bij die stemming was er dus wel een gewone, maar net geen twee derde meerderheid (45 voor en 22 tegen). Dat had er toen mogelijk mee te maken dat niet alle 75 senatoren aanwezig waren.
Voormalig SP-Kamerlid en initiatiefneemster van het wetsvoorstel Renske Leijten hoopt dat het referendum er komt. "Hiermee geven we kiezers een instrument om de eigen gekozen vertegenwoordigers en bestuurders terug te fluiten als dat nodig is. Het zou helpen mensen met een grote afstand tot de politiek meer bij de democratie te betrekken. Ik ben optimistisch dat het kan slagen na 22 november, gezien de grote steun voor ons voorstel."
Uitvoeringswet
In het SP-voorstel voor een bindend correctief referendum kunnen Nederlanders zich uitspreken over een wet die de Tweede en Eerste Kamer hebben aangenomen, maar nog niet is ingevoerd. Uitgezonderd zijn belastingen, het koningshuis, de Grondwet en internationale verdragen. Vier keer eerder strandden wetsvoorstellen tot een bindend correctief referendum, de laatste in juli vorig jaar. Tussen 1996 en 2017 sneuvelden er al drie, onder meer tijdens de befaamde 'nacht van Wiegel' in 1999.
Indien het referendum wordt aangenomen, moeten partijen het ook nog eens worden over de details ervan. Zoals hoeveel handtekeningen nodig zijn voor een volksraadpleging en hoe groot de opkomst moet zijn om een geldige uitslag te krijgen. Deze bijzonderheden zullen worden geregeld via een zogeheten uitvoeringswet.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De plotseling overleden Surinaamse oud-president Chan Santokhi heeft volgens premier Rob Jetten veel betekend voor zowel Suriname als Nederland. Santokhi stierf maandag onverwacht op 67-jarige leeftijd in Paramaribo.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De beperkingen op het ministerie van Financiën als gevolg van een digitale inbraak raken circa 1600 publieke instellingen die hun overtollige middelen bij het departement stallen. Het digitale portaal voor dit zogenoemde schatkistbankieren behoort tot de systemen die uit voorzorg zijn uitgeschakeld. Dat meldt minister Eelco Heinen (Financiën, VVD) in een brief aan de Tweede Kamer.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - SGP en JA21 willen opheldering over het besluit van minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingshulp, D66) om dit jaar al de bezuiniging op de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen UNRWA ongedaan te maken. Vorige week stemde de Tweede Kamer nog tegen een voorstel om de oude subsidie van 19 miljoen te herstellen. "De begroting aanpassen zes dagen nadat erover gestemd is, getuigt niet van democratisch ethos", meent Chris Stoffer (SGP).
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dit jaar kan de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen UNRWA alweer rekenen op de oorspronkelijke subsidie van 19 miljoen euro, schrijft minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingssamenwerking, D66) maandag aan de Tweede Kamer. In het coalitieakkoord was al aangekondigd dat de bezuiniging ongedaan zou worden gemaakt.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland sluit zich aan bij de aan Israël gerichte oproep van Duitsland, Frankrijk, Italië en het Verenigd Koninkrijk om de doodstraf niet uit te breiden, meldt minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) op X.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Raad van State oordeelt mild over het wetsvoorstel waardoor het verheerlijken van terrorisme verboden wordt. De belangrijke kabinetsadviseur heeft een aantal opmerkingen bij het plan, maar wijst het niet af. Zo vraagt de raad aan justitieminister David van Weel om de toelichting te verbeteren, zodat officieren van justitie en rechters beter begrijpen hoe ze de wet moeten toepassen.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Na een promotieonderzoek gericht op de praktijk moeten ook hbo'ers een doctorstitel kunnen halen. Dat wil onderwijsminister Rianne Letschert (D66) regelen met een nieuwe wet. Er komen twee nieuwe titels: Professional Doctor (PD) en Engineering Doctor (EngD). Die laatste is voor technologische ontwerptrajecten aan universiteiten.
15 uur geleden