Beslissende meerderheid referendum na verkiezing mogelijk in zicht
DEN HAAG (ANP) - De verkiezingen op 22 november lijken het politieke landschap flink op te schudden, waardoor ook de kans lijkt toe te nemen dat er weer een referendum wordt ingevoerd. Voorstanders van de volksraadpleging doen goede zaken in de peilingen. Of zij samen straks twee derde van de zetels bezitten, blijft tot de uitslag onzeker.
In de Eerste Kamer en de Tweede Kamer ging een 'gewone' meerderheid al akkoord met het zogeheten bindend correctief referendum, een voorstel van de SP. Omdat het een wijziging van de Grondwet betreft, is een twee derde meerderheid nodig in beide Kamers. Of die er is, moet blijken na de verkiezingen. Dan zal er in beide Kamers opnieuw over gestemd worden.
De kans op zo'n brede meerderheid is na 22 november een stuk groter. In de Peilingwijzer, een gewogen gemiddelde van de peilingen van I&O Research en Ipsos/EenVandaag, scoren voorstanders NSC, GroenLinks-PvdA, PVV, BBB, Partij voor de Dieren, SP, Forum voor Democratie en JA21 iets boven de 'magische grens' van 100 van de 150 Tweede Kamerzetels. De duw in de rug komt met name van voorstander NSC, dat waarschijnlijk met een groot aantal zetels binnenkomt in de Tweede Kamer.
Optimistisch
Ook in de senaat is er een kans van slagen. Daar is de BBB met zestien van de 75 zetels sinds eerder dit jaar dominant. In oktober stemde de partij van Caroline van der Plas al voor. Bij die stemming was er dus wel een gewone, maar net geen twee derde meerderheid (45 voor en 22 tegen). Dat had er toen mogelijk mee te maken dat niet alle 75 senatoren aanwezig waren.
Voormalig SP-Kamerlid en initiatiefneemster van het wetsvoorstel Renske Leijten hoopt dat het referendum er komt. "Hiermee geven we kiezers een instrument om de eigen gekozen vertegenwoordigers en bestuurders terug te fluiten als dat nodig is. Het zou helpen mensen met een grote afstand tot de politiek meer bij de democratie te betrekken. Ik ben optimistisch dat het kan slagen na 22 november, gezien de grote steun voor ons voorstel."
Uitvoeringswet
In het SP-voorstel voor een bindend correctief referendum kunnen Nederlanders zich uitspreken over een wet die de Tweede en Eerste Kamer hebben aangenomen, maar nog niet is ingevoerd. Uitgezonderd zijn belastingen, het koningshuis, de Grondwet en internationale verdragen. Vier keer eerder strandden wetsvoorstellen tot een bindend correctief referendum, de laatste in juli vorig jaar. Tussen 1996 en 2017 sneuvelden er al drie, onder meer tijdens de befaamde 'nacht van Wiegel' in 1999.
Indien het referendum wordt aangenomen, moeten partijen het ook nog eens worden over de details ervan. Zoals hoeveel handtekeningen nodig zijn voor een volksraadpleging en hoe groot de opkomst moet zijn om een geldige uitslag te krijgen. Deze bijzonderheden zullen worden geregeld via een zogeheten uitvoeringswet.
Meer uit Politiek
AMSTERDAM (ANP) - Onderzoeksplatform Justice for Prosperity (JfP) ziet een belangrijke taak weggelegd voor de politiek als het gaat om het normeren van rechts-extremisme. "Als groepen niet worden aangesproken op extreem gedachtegoed, verschuift dat wat we normaal vinden", zegt oprichter Jelle Postma in reactie op een alarmerend rapport van de veiligheidsdiensten NCTV en AIVD.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Justitieminister David van Weel vindt het zorgelijk dat rechts-extremisme "sluipenderwijs" wordt genormaliseerd. "Rechts-extremisten verspreiden hun ideeën onder meer via online platforms, de politiek en demonstraties. Hier moeten we alert op zijn", schrijft hij op X in reactie op een alarmerend rapport van veiligheidsdiensten NCTV en AIVD hierover.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Justitieminister David van Weel moet in de Tweede Kamer uitleg komen geven over aangiften en meldingen die niet zijn behandeld. Onder meer coalitiepartijen D66 en CDA steunen een verzoek voor een debat dat de Groep Markuszower daarover gaat indienen, bevestigen ze na berichtgeving door de NOS. Ook PRO, BBB en JA21 willen snel een debat.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Judith Tielen (Emancipatie, VVD) wil de onderzoeken naar lhbti-acceptatie onder jongeren dieper analyseren, om zo tot gerichte aanpakken te kunnen komen. Dat zei de bewindsvrouw tijdens het wekelijkse vragenuur. Zondag kwam in het terugkerende HBSC-onderzoek naar voren dat de acceptatie van homoseksualiteit flink is gedaald.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Tussen de politiek en de extreemrechtse rellen afgelopen zaterdag op het Malieveld valt "geen directe link" te leggen, vindt justitieminister David van Weel. Hij vindt wel dat politici polarisatie in het debat moeten vermijden. "Omdat die oplopende temperatuur leidt tot onrust en onveiligheid", zei de VVD'er bij het wekelijkse vragenuur.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Justitieminister David van Weel (VVD) heeft de Tweede Kamer niet verkeerd geïnformeerd over politiecijfers, vindt hij zelf. De Algemene Rekenkamer stelde dat hij de Kamer "op het verkeerde been" had gezet over tienduizend aangiftes die vervolgens niet werden behandeld. Volgens Van Weel ging het grotendeels om slechts een melding in plaats van een aangifte, maar de rekenmeesters stellen dat dit niet klopt.
14 uur geleden
NIEUWERKERK AAN DEN IJSSEL (ANP) - Minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat verzet zich niet langer tegen de bouw van een dorp met 8000 woningen in de Zuidplaspolder, tussen Rotterdam en Gouda. Rijkswaterstaat had twee jaar geleden namens de minister beroep aangetekend bij de Raad van State, omdat in de plannen te weinig rekening zou zijn gehouden met de effecten op het verkeer. Die zaak is ingetrokken nu het ministerie met de provincie Zuid-Holland en de gemeenten Zuidplas en Gouda afspraken heeft gemaakt over de financiering van maatregelen voor de bereikbaarheid van het gebied.
14 uur geleden