Beslissende meerderheid referendum na verkiezing mogelijk in zicht
DEN HAAG (ANP) - De verkiezingen op 22 november lijken het politieke landschap flink op te schudden, waardoor ook de kans lijkt toe te nemen dat er weer een referendum wordt ingevoerd. Voorstanders van de volksraadpleging doen goede zaken in de peilingen. Of zij samen straks twee derde van de zetels bezitten, blijft tot de uitslag onzeker.
In de Eerste Kamer en de Tweede Kamer ging een 'gewone' meerderheid al akkoord met het zogeheten bindend correctief referendum, een voorstel van de SP. Omdat het een wijziging van de Grondwet betreft, is een twee derde meerderheid nodig in beide Kamers. Of die er is, moet blijken na de verkiezingen. Dan zal er in beide Kamers opnieuw over gestemd worden.
De kans op zo'n brede meerderheid is na 22 november een stuk groter. In de Peilingwijzer, een gewogen gemiddelde van de peilingen van I&O Research en Ipsos/EenVandaag, scoren voorstanders NSC, GroenLinks-PvdA, PVV, BBB, Partij voor de Dieren, SP, Forum voor Democratie en JA21 iets boven de 'magische grens' van 100 van de 150 Tweede Kamerzetels. De duw in de rug komt met name van voorstander NSC, dat waarschijnlijk met een groot aantal zetels binnenkomt in de Tweede Kamer.
Optimistisch
Ook in de senaat is er een kans van slagen. Daar is de BBB met zestien van de 75 zetels sinds eerder dit jaar dominant. In oktober stemde de partij van Caroline van der Plas al voor. Bij die stemming was er dus wel een gewone, maar net geen twee derde meerderheid (45 voor en 22 tegen). Dat had er toen mogelijk mee te maken dat niet alle 75 senatoren aanwezig waren.
Voormalig SP-Kamerlid en initiatiefneemster van het wetsvoorstel Renske Leijten hoopt dat het referendum er komt. "Hiermee geven we kiezers een instrument om de eigen gekozen vertegenwoordigers en bestuurders terug te fluiten als dat nodig is. Het zou helpen mensen met een grote afstand tot de politiek meer bij de democratie te betrekken. Ik ben optimistisch dat het kan slagen na 22 november, gezien de grote steun voor ons voorstel."
Uitvoeringswet
In het SP-voorstel voor een bindend correctief referendum kunnen Nederlanders zich uitspreken over een wet die de Tweede en Eerste Kamer hebben aangenomen, maar nog niet is ingevoerd. Uitgezonderd zijn belastingen, het koningshuis, de Grondwet en internationale verdragen. Vier keer eerder strandden wetsvoorstellen tot een bindend correctief referendum, de laatste in juli vorig jaar. Tussen 1996 en 2017 sneuvelden er al drie, onder meer tijdens de befaamde 'nacht van Wiegel' in 1999.
Indien het referendum wordt aangenomen, moeten partijen het ook nog eens worden over de details ervan. Zoals hoeveel handtekeningen nodig zijn voor een volksraadpleging en hoe groot de opkomst moet zijn om een geldige uitslag te krijgen. Deze bijzonderheden zullen worden geregeld via een zogeheten uitvoeringswet.
Meer uit Politiek
ANTWERPEN (ANP/BELGA) - Premier Rob Jetten zei tijdens de opening van een hoogspanningsstation in Antwerpen dat Nederland en België meer moeten samenwerken voor stroomproductie. Het gaat volgens Jetten onder meer over waterstof, kern- en windenergie.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Mensen die afgelopen week vanuit Marokko naar de Spaanse exclave Ceuta zijn gegaan en van daaruit eventueel naar Nederland komen om asiel aan te vragen, worden teruggestuurd naar Spanje, schrijft asielminister Bart van den Brink in een brief aan de Tweede Kamer. Volgens de CDA-minister is er voor zover bekend niemand vanuit Ceuta doorgereisd naar Spanje of een ander land.
2 dagen geleden
AMSTERDAM (ANP) - Premier Rob Jetten moedigt jonge lhbti'ers aan daar openlijk voor uit te komen. Zijn boodschap aan hen "gaat terug naar mijn eigen ervaring toen ik 15, 16 was en dacht: o mijn hemel, ga ik ooit openlijk mezelf durven zijn. Het ís spannend, maar het wordt eigenlijk alleen maar beter zodra je die stap hebt durven zetten. En dat geldt eigenlijk ook nog steeds anno 2026 in Nederland", zei hij tegen een ANP-verslaggever.
4 dagen geleden
AMSTERDAM (ANP) - Pride is zowel een feest als een protest. Dat zei burgemeester Femke Halsema zaterdagochtend tegen een ANP-verslaggever voorafgaand aan de Canal Parade.
4 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet vindt dat Spanje "moet doen wat nodig is" om de grens bij de exclave Ceuta, die volledig is omsloten door Marokko, te beschermen. Dat schrijft buitenlandminister Tom Berendsen op X. Binnen 24 uur drongen bijna 50.000 migranten Ceuta binnen, bijvoorbeeld zwemmend via de zee of door over hekken te klimmen.
5 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten heeft de bekladdingen van onder meer huizen in de Brabantse plaats Engelen veroordeeld. "Wat een lelijk vandalisme", aldus de premier in een bericht op X. In Engelen werden eerder deze week woningen en auto's beklad met leuzen tegen de komst van een asielzoekerscentrum in het dorp, dat bij de gemeente Den Bosch hoort.
6 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten spreekt van "een regelrechte aanslag op onze vrije en tolerante samenleving" nadat in Berlijn een automobilist is ingereden op een menigte tijdens de Pride. In een bericht op X heeft hij het over een "afschuwelijke daad van agressie".
1 week geleden