Beslissende meerderheid referendum na verkiezing mogelijk in zicht
DEN HAAG (ANP) - De verkiezingen op 22 november lijken het politieke landschap flink op te schudden, waardoor ook de kans lijkt toe te nemen dat er weer een referendum wordt ingevoerd. Voorstanders van de volksraadpleging doen goede zaken in de peilingen. Of zij samen straks twee derde van de zetels bezitten, blijft tot de uitslag onzeker.
In de Eerste Kamer en de Tweede Kamer ging een 'gewone' meerderheid al akkoord met het zogeheten bindend correctief referendum, een voorstel van de SP. Omdat het een wijziging van de Grondwet betreft, is een twee derde meerderheid nodig in beide Kamers. Of die er is, moet blijken na de verkiezingen. Dan zal er in beide Kamers opnieuw over gestemd worden.
De kans op zo'n brede meerderheid is na 22 november een stuk groter. In de Peilingwijzer, een gewogen gemiddelde van de peilingen van I&O Research en Ipsos/EenVandaag, scoren voorstanders NSC, GroenLinks-PvdA, PVV, BBB, Partij voor de Dieren, SP, Forum voor Democratie en JA21 iets boven de 'magische grens' van 100 van de 150 Tweede Kamerzetels. De duw in de rug komt met name van voorstander NSC, dat waarschijnlijk met een groot aantal zetels binnenkomt in de Tweede Kamer.
Optimistisch
Ook in de senaat is er een kans van slagen. Daar is de BBB met zestien van de 75 zetels sinds eerder dit jaar dominant. In oktober stemde de partij van Caroline van der Plas al voor. Bij die stemming was er dus wel een gewone, maar net geen twee derde meerderheid (45 voor en 22 tegen). Dat had er toen mogelijk mee te maken dat niet alle 75 senatoren aanwezig waren.
Voormalig SP-Kamerlid en initiatiefneemster van het wetsvoorstel Renske Leijten hoopt dat het referendum er komt. "Hiermee geven we kiezers een instrument om de eigen gekozen vertegenwoordigers en bestuurders terug te fluiten als dat nodig is. Het zou helpen mensen met een grote afstand tot de politiek meer bij de democratie te betrekken. Ik ben optimistisch dat het kan slagen na 22 november, gezien de grote steun voor ons voorstel."
Uitvoeringswet
In het SP-voorstel voor een bindend correctief referendum kunnen Nederlanders zich uitspreken over een wet die de Tweede en Eerste Kamer hebben aangenomen, maar nog niet is ingevoerd. Uitgezonderd zijn belastingen, het koningshuis, de Grondwet en internationale verdragen. Vier keer eerder strandden wetsvoorstellen tot een bindend correctief referendum, de laatste in juli vorig jaar. Tussen 1996 en 2017 sneuvelden er al drie, onder meer tijdens de befaamde 'nacht van Wiegel' in 1999.
Indien het referendum wordt aangenomen, moeten partijen het ook nog eens worden over de details ervan. Zoals hoeveel handtekeningen nodig zijn voor een volksraadpleging en hoe groot de opkomst moet zijn om een geldige uitslag te krijgen. Deze bijzonderheden zullen worden geregeld via een zogeheten uitvoeringswet.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Alle ministeries moeten samen voor het eind van 2027 in totaal 750 regels hebben geschrapt of versimpeld. Ieder ministerie heeft een eigen doel gekregen, meldt staatssecretaris Eric van der Burg (Slagvaardige Overheid) in een brief aan de Tweede Kamer.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink weet nog niet wanneer de asielaanvragen van meer dan 140.000 Oekraïners behandeld worden. Het Europese Hof van Justitie oordeelde op 1 oktober dat die aanvragen gewoon behandeld moeten worden, maar de CDA-minister schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat andere aanvragen voorrang krijgen.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Regionale ziekenhuizen hebben de afgelopen jaren niet meer planbare zorg kunnen aanbieden, terwijl hier wel afspraken over waren, zei minister Sophie Hermans (Volksgezondheid) in een debat in de Tweede Kamer. Hoogcomplexe zorg wordt wel steeds vaker samengebracht in ziekenhuizen met meer specialisten.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De hulpverlening aan slachtoffers van seksueel misbruik en geweld moet laagdrempeliger en minder versnipperd. Daarom komt het kabinet met een nieuwe landelijke werkwijze die de ondersteuning aan slachtoffers moet verbeteren.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het bestuur van NSC reageert met "verbazing en teleurstelling" op het vertrek van Europarlementariër Dirk Gotink. De politieke partij verliest daarmee haar laatste volksvertegenwoordiger. "Het bestuur had liever gezien dat hij naar voren was gestapt om in politieke zin de kar te trekken", staat in een reactie.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Europarlementariër Dirk Gotink zegt zijn lidmaatschap van NSC op. Aanleiding is de aanwezigheid van partijloos Tweede Kamerlid Mona Keijzer als gastspreker bij een aanstaande ledenbijeenkomst van de partij. Dat bevestigt Gotink op X. NSC verliest daarmee zijn laatste actieve volksvertegenwoordiger.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer wil niet dat kleine spaarders en beleggers de rekening betalen voor de beoogde hervorming van de belasting op inkomsten uit vermogen (box 3). Een ruime meerderheid vraagt het kabinet om in ieder geval naar de erf- en schenkbelasting te kijken als alternatieve dekking. Ook de regeringspartijen D66 en CDA steunen die oproep, zeer tegen de zin van coalitiepartner VVD.
1 dag geleden