Beslissende meerderheid referendum na verkiezing mogelijk in zicht
DEN HAAG (ANP) - De verkiezingen op 22 november lijken het politieke landschap flink op te schudden, waardoor ook de kans lijkt toe te nemen dat er weer een referendum wordt ingevoerd. Voorstanders van de volksraadpleging doen goede zaken in de peilingen. Of zij samen straks twee derde van de zetels bezitten, blijft tot de uitslag onzeker.
In de Eerste Kamer en de Tweede Kamer ging een 'gewone' meerderheid al akkoord met het zogeheten bindend correctief referendum, een voorstel van de SP. Omdat het een wijziging van de Grondwet betreft, is een twee derde meerderheid nodig in beide Kamers. Of die er is, moet blijken na de verkiezingen. Dan zal er in beide Kamers opnieuw over gestemd worden.
De kans op zo'n brede meerderheid is na 22 november een stuk groter. In de Peilingwijzer, een gewogen gemiddelde van de peilingen van I&O Research en Ipsos/EenVandaag, scoren voorstanders NSC, GroenLinks-PvdA, PVV, BBB, Partij voor de Dieren, SP, Forum voor Democratie en JA21 iets boven de 'magische grens' van 100 van de 150 Tweede Kamerzetels. De duw in de rug komt met name van voorstander NSC, dat waarschijnlijk met een groot aantal zetels binnenkomt in de Tweede Kamer.
Optimistisch
Ook in de senaat is er een kans van slagen. Daar is de BBB met zestien van de 75 zetels sinds eerder dit jaar dominant. In oktober stemde de partij van Caroline van der Plas al voor. Bij die stemming was er dus wel een gewone, maar net geen twee derde meerderheid (45 voor en 22 tegen). Dat had er toen mogelijk mee te maken dat niet alle 75 senatoren aanwezig waren.
Voormalig SP-Kamerlid en initiatiefneemster van het wetsvoorstel Renske Leijten hoopt dat het referendum er komt. "Hiermee geven we kiezers een instrument om de eigen gekozen vertegenwoordigers en bestuurders terug te fluiten als dat nodig is. Het zou helpen mensen met een grote afstand tot de politiek meer bij de democratie te betrekken. Ik ben optimistisch dat het kan slagen na 22 november, gezien de grote steun voor ons voorstel."
Uitvoeringswet
In het SP-voorstel voor een bindend correctief referendum kunnen Nederlanders zich uitspreken over een wet die de Tweede en Eerste Kamer hebben aangenomen, maar nog niet is ingevoerd. Uitgezonderd zijn belastingen, het koningshuis, de Grondwet en internationale verdragen. Vier keer eerder strandden wetsvoorstellen tot een bindend correctief referendum, de laatste in juli vorig jaar. Tussen 1996 en 2017 sneuvelden er al drie, onder meer tijdens de befaamde 'nacht van Wiegel' in 1999.
Indien het referendum wordt aangenomen, moeten partijen het ook nog eens worden over de details ervan. Zoals hoeveel handtekeningen nodig zijn voor een volksraadpleging en hoe groot de opkomst moet zijn om een geldige uitslag te krijgen. Deze bijzonderheden zullen worden geregeld via een zogeheten uitvoeringswet.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Gidi Markuszower wil af van verdragen, verordeningen en richtlijnen, zei hij in de Algemene Politieke Beschouwingen. Bestuurders moeten rechterlijke uitspraken "tijdelijk" naast zich neerleggen, zei de voorman van de groep afgesplitste PVV'ers. En in Brussel moet Nederland "gewoon de middelvinger opsteken, niet meer gaan en niet meer betalen".
40 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De aanpak van zorgfraude is veel te versnipperd, vindt Jan Struijs van 50PLUS. Hij riep in een debat over de Prinsjesdagplannen het kabinet op een regeringscommissaris zorgfraude aan te stellen die de aanpak landelijk kan gaan coördineren.
41 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - BBB-voorman Henk Vermeer gebruikte zijn bijdrage bij de Algemene Politieke Beschouwingen in de Tweede Kamer voor een pleidooi tegen de stikstofaanpak van het kabinet. "Over deze begroting hangt de schaduw van een stikstofbrief", zei hij, verwijzend naar de plannen die landbouwminister Jaimi van Essen vlak voor de zomervakantie ontvouwde.
41 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - ChristenUnie-leider Mirjam Bikker vindt dat de "hyperfocus op box 3" afgelopen zomer "een bende is geworden". Zij had liever gezien dat er tijdens de begrotingsonderhandelingen zoveel aandacht was geweest voor de stijgende boodschappenprijzen en energiekosten.
42 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - CDA-leider Henri Bontenbal steunt Laurens Dassen van Volt in zijn idee om serieus naar nieuwe regels voor kunstmatige intelligentie (AI) te kijken. Bontenbal vroeg zich wel af of het debat over de miljoenennota, de Algemene Politieke Beschouwingen, de juiste gelegenheid is om dit te bespreken.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het opstellen van een begroting vergt van een minderheidscoalitie "meer voorbereiding en overleg". Die les haalt CDA-leider Henri Bontenbal uit de moeizame onderhandelingen over de op Prinsjesdag gepresenteerde miljoenennota, zei hij tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - JA21-leider Joost Eerdmans verwacht dat zijn partij niet de hele begroting van het minderheidskabinet gaat steunen. Hij zei tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen dat hij waarschijnlijk per begroting gaat kijken of zijn partij die kan steunen.
7 uur geleden