Beslissende meerderheid referendum na verkiezing mogelijk in zicht
DEN HAAG (ANP) - De verkiezingen op 22 november lijken het politieke landschap flink op te schudden, waardoor ook de kans lijkt toe te nemen dat er weer een referendum wordt ingevoerd. Voorstanders van de volksraadpleging doen goede zaken in de peilingen. Of zij samen straks twee derde van de zetels bezitten, blijft tot de uitslag onzeker.
In de Eerste Kamer en de Tweede Kamer ging een 'gewone' meerderheid al akkoord met het zogeheten bindend correctief referendum, een voorstel van de SP. Omdat het een wijziging van de Grondwet betreft, is een twee derde meerderheid nodig in beide Kamers. Of die er is, moet blijken na de verkiezingen. Dan zal er in beide Kamers opnieuw over gestemd worden.
De kans op zo'n brede meerderheid is na 22 november een stuk groter. In de Peilingwijzer, een gewogen gemiddelde van de peilingen van I&O Research en Ipsos/EenVandaag, scoren voorstanders NSC, GroenLinks-PvdA, PVV, BBB, Partij voor de Dieren, SP, Forum voor Democratie en JA21 iets boven de 'magische grens' van 100 van de 150 Tweede Kamerzetels. De duw in de rug komt met name van voorstander NSC, dat waarschijnlijk met een groot aantal zetels binnenkomt in de Tweede Kamer.
Optimistisch
Ook in de senaat is er een kans van slagen. Daar is de BBB met zestien van de 75 zetels sinds eerder dit jaar dominant. In oktober stemde de partij van Caroline van der Plas al voor. Bij die stemming was er dus wel een gewone, maar net geen twee derde meerderheid (45 voor en 22 tegen). Dat had er toen mogelijk mee te maken dat niet alle 75 senatoren aanwezig waren.
Voormalig SP-Kamerlid en initiatiefneemster van het wetsvoorstel Renske Leijten hoopt dat het referendum er komt. "Hiermee geven we kiezers een instrument om de eigen gekozen vertegenwoordigers en bestuurders terug te fluiten als dat nodig is. Het zou helpen mensen met een grote afstand tot de politiek meer bij de democratie te betrekken. Ik ben optimistisch dat het kan slagen na 22 november, gezien de grote steun voor ons voorstel."
Uitvoeringswet
In het SP-voorstel voor een bindend correctief referendum kunnen Nederlanders zich uitspreken over een wet die de Tweede en Eerste Kamer hebben aangenomen, maar nog niet is ingevoerd. Uitgezonderd zijn belastingen, het koningshuis, de Grondwet en internationale verdragen. Vier keer eerder strandden wetsvoorstellen tot een bindend correctief referendum, de laatste in juli vorig jaar. Tussen 1996 en 2017 sneuvelden er al drie, onder meer tijdens de befaamde 'nacht van Wiegel' in 1999.
Indien het referendum wordt aangenomen, moeten partijen het ook nog eens worden over de details ervan. Zoals hoeveel handtekeningen nodig zijn voor een volksraadpleging en hoe groot de opkomst moet zijn om een geldige uitslag te krijgen. Deze bijzonderheden zullen worden geregeld via een zogeheten uitvoeringswet.
Meer uit Politiek
RIJKHOVEN (ANP) - De Europese Commissie zal in maart met een actieplan komen met concrete maatregelen voor 2026 en 2027 om de Europese concurrentiekracht vooruit te helpen. Dat zei demissionair premier Dick Schoof na afloop van zijn laatste EU-evenement. Op de heidag op een kasteel in Alden Biesen concludeerden de EU-leiders dat ze op korte termijn meer plannen willen zien om Europa economisch vooruit te helpen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet ziet weinig ruimte om in te grijpen bij Selibon Lagun, de vuilstort op Bonaire waar recent opnieuw branden uitbraken. De Nationale ombudsman heeft de landelijke overheid gevraagd in te grijpen, en donderdag schaarde een groot deel van de Tweede Kamer zich in een debat achter hem. Tot frustratie van Kamerleden lijkt snelle actie er niet in te zitten.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De dreigende aansluitstop op het stroomnet voor woningen en kleine bedrijven in drie provincies moet worden voorkomen, vindt een ruime meerderheid in de Tweede Kamer. Veel partijen zijn onaangenaam verrast door de waarschuwing van netbeheerder TenneT dat de krapte op het net zo nijpend is geworden dat die ingreep mogelijk nodig is.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Strengere voorwaarden voor buitenlands donorsperma moeten voorkomen dat in Nederland kinderen worden geboren van massadonoren, schrijft demissionair staatssecretaris Judith Tielen (Volksgezondheid, VVD) in een brief aan de Tweede Kamer. Ze noemt drie opties, waarvan de belangrijkste is om donorzaad alleen in Nederland toe te staan als er een maximum op het gebruik zit.
8 uur geleden
RIJKHOVEN (ANP) - Demissionair premier Dick Schoof denkt dat de huidige geopolitieke situatie zorgt voor een gevoel van urgentie bij EU-leiders om stappen te zetten voor de Europese economie. Dat zei hij voorafgaand aan een informeel overleg met EU-leiders in het Vlaamse kasteel Alden Biesen.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een ruime Kamermeerderheid wil dat het kabinet de overname van het bedrijf achter DigiD tegenhoudt. Het Amerikaanse Kyndryl wil Solvinity kopen. Demissionair staatssecretaris Eddie van Marum (digitalisering, BBB) zei in reactie hierop dat hij eerst onderzoeken naar de overname wil afwachten.
23 uur geleden
ASSEN (ANP) - De BBB in Drenthe gaat op zoek naar een vervanger voor de woensdag opgestapte gedeputeerde Gert-Jan Schuinder. "Drenthe moet bestuurd worden en we moeten het vertrouwen terugwinnen", zei BBB-fractievoorzitter Willem Vossebeld. CDA, VVD en PvdA willen in de coalitie verder met BBB om goede dingen voor Drenthe te doen.
1 dag geleden