Beslissende meerderheid referendum na verkiezing mogelijk in zicht
DEN HAAG (ANP) - De verkiezingen op 22 november lijken het politieke landschap flink op te schudden, waardoor ook de kans lijkt toe te nemen dat er weer een referendum wordt ingevoerd. Voorstanders van de volksraadpleging doen goede zaken in de peilingen. Of zij samen straks twee derde van de zetels bezitten, blijft tot de uitslag onzeker.
In de Eerste Kamer en de Tweede Kamer ging een 'gewone' meerderheid al akkoord met het zogeheten bindend correctief referendum, een voorstel van de SP. Omdat het een wijziging van de Grondwet betreft, is een twee derde meerderheid nodig in beide Kamers. Of die er is, moet blijken na de verkiezingen. Dan zal er in beide Kamers opnieuw over gestemd worden.
De kans op zo'n brede meerderheid is na 22 november een stuk groter. In de Peilingwijzer, een gewogen gemiddelde van de peilingen van I&O Research en Ipsos/EenVandaag, scoren voorstanders NSC, GroenLinks-PvdA, PVV, BBB, Partij voor de Dieren, SP, Forum voor Democratie en JA21 iets boven de 'magische grens' van 100 van de 150 Tweede Kamerzetels. De duw in de rug komt met name van voorstander NSC, dat waarschijnlijk met een groot aantal zetels binnenkomt in de Tweede Kamer.
Optimistisch
Ook in de senaat is er een kans van slagen. Daar is de BBB met zestien van de 75 zetels sinds eerder dit jaar dominant. In oktober stemde de partij van Caroline van der Plas al voor. Bij die stemming was er dus wel een gewone, maar net geen twee derde meerderheid (45 voor en 22 tegen). Dat had er toen mogelijk mee te maken dat niet alle 75 senatoren aanwezig waren.
Voormalig SP-Kamerlid en initiatiefneemster van het wetsvoorstel Renske Leijten hoopt dat het referendum er komt. "Hiermee geven we kiezers een instrument om de eigen gekozen vertegenwoordigers en bestuurders terug te fluiten als dat nodig is. Het zou helpen mensen met een grote afstand tot de politiek meer bij de democratie te betrekken. Ik ben optimistisch dat het kan slagen na 22 november, gezien de grote steun voor ons voorstel."
Uitvoeringswet
In het SP-voorstel voor een bindend correctief referendum kunnen Nederlanders zich uitspreken over een wet die de Tweede en Eerste Kamer hebben aangenomen, maar nog niet is ingevoerd. Uitgezonderd zijn belastingen, het koningshuis, de Grondwet en internationale verdragen. Vier keer eerder strandden wetsvoorstellen tot een bindend correctief referendum, de laatste in juli vorig jaar. Tussen 1996 en 2017 sneuvelden er al drie, onder meer tijdens de befaamde 'nacht van Wiegel' in 1999.
Indien het referendum wordt aangenomen, moeten partijen het ook nog eens worden over de details ervan. Zoals hoeveel handtekeningen nodig zijn voor een volksraadpleging en hoe groot de opkomst moet zijn om een geldige uitslag te krijgen. Deze bijzonderheden zullen worden geregeld via een zogeheten uitvoeringswet.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De top van het kabinet overlegt al bijna zes uur over de crisis in de coalitie. De VVD is boos over een deal die coalitiepartners D66 en CDA hebben gesloten met oppositiepartijen PRO en Volt over het belastingplan. VVD-leider Dilan Yeşilgöz wil een "fundamentele reset" van het minderheidskabinet.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het crisisoverleg in de top van het kabinet duurt nog steeds voort, zeggen Haagse bronnen. Al sinds 11.30 uur zitten premier Rob Jetten (D66) en vicepremiers Dilan Yeşilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA) samen om te praten hoe het verder moet met de coalitie.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - CDA-minister Pieter Heerma van Binnenlandse Zaken wil graag door met het kabinet. Dat zegt hij voorafgaand aan de ministerraad.
6 uur geleden
REDMOND (ANP) - Microsoft zegt vooruitgang te boeken bij het herstellen van diensten rondom het softwarepakket Microsoft 365, dat is getroffen door een wereldwijde storing. Die technische problemen legden onder andere e-maildienst Outlook, vergaderdienst Teams en AI-hulp Copilot voor veel gebruikers plat.
6 uur geleden
ZEIST (ANP) - Brancheorganisaties uit de retail, reisbranche, cultuur, horeca, gastvrijheid en dienstverlening zijn erg teleurgesteld nu een regeling voor personeelskorting toch wordt geschrapt. Een groep van 25 brancheverenigingen had zich hier flink tegen verzet, maar een amendement om de regeling te behouden in het belastingplan werd donderdagavond verworpen in de Tweede Kamer, melden zij.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "De politiek is aan het kloten", zegt staatssecretaris Derk Boswijk (Defensie, CDA). Volgens hem heeft niemand "behoefte aan dit gedoe". Hij vindt dat het land een stabiel kabinet nodig heeft en deed voor aanvang van de ministerraad een appel op politici om hun verantwoordelijkheid te nemen.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - CDA-vicepremier Bart van den Brink begrijpt de woede van de VVD over de gang van zaken rond het belastingplan voor volgend jaar. "Ik snap dat ze daar boos over zijn", zei hij voorafgaand aan een gesprek met premier Rob Jetten en zijn VVD-collega Dilan Yeşilgöz. "Maar dat je boos bent betekent niet dat je ook gelijk hebt."
7 uur geleden