Beslissende meerderheid referendum na verkiezing mogelijk in zicht
DEN HAAG (ANP) - De verkiezingen op 22 november lijken het politieke landschap flink op te schudden, waardoor ook de kans lijkt toe te nemen dat er weer een referendum wordt ingevoerd. Voorstanders van de volksraadpleging doen goede zaken in de peilingen. Of zij samen straks twee derde van de zetels bezitten, blijft tot de uitslag onzeker.
In de Eerste Kamer en de Tweede Kamer ging een 'gewone' meerderheid al akkoord met het zogeheten bindend correctief referendum, een voorstel van de SP. Omdat het een wijziging van de Grondwet betreft, is een twee derde meerderheid nodig in beide Kamers. Of die er is, moet blijken na de verkiezingen. Dan zal er in beide Kamers opnieuw over gestemd worden.
De kans op zo'n brede meerderheid is na 22 november een stuk groter. In de Peilingwijzer, een gewogen gemiddelde van de peilingen van I&O Research en Ipsos/EenVandaag, scoren voorstanders NSC, GroenLinks-PvdA, PVV, BBB, Partij voor de Dieren, SP, Forum voor Democratie en JA21 iets boven de 'magische grens' van 100 van de 150 Tweede Kamerzetels. De duw in de rug komt met name van voorstander NSC, dat waarschijnlijk met een groot aantal zetels binnenkomt in de Tweede Kamer.
Optimistisch
Ook in de senaat is er een kans van slagen. Daar is de BBB met zestien van de 75 zetels sinds eerder dit jaar dominant. In oktober stemde de partij van Caroline van der Plas al voor. Bij die stemming was er dus wel een gewone, maar net geen twee derde meerderheid (45 voor en 22 tegen). Dat had er toen mogelijk mee te maken dat niet alle 75 senatoren aanwezig waren.
Voormalig SP-Kamerlid en initiatiefneemster van het wetsvoorstel Renske Leijten hoopt dat het referendum er komt. "Hiermee geven we kiezers een instrument om de eigen gekozen vertegenwoordigers en bestuurders terug te fluiten als dat nodig is. Het zou helpen mensen met een grote afstand tot de politiek meer bij de democratie te betrekken. Ik ben optimistisch dat het kan slagen na 22 november, gezien de grote steun voor ons voorstel."
Uitvoeringswet
In het SP-voorstel voor een bindend correctief referendum kunnen Nederlanders zich uitspreken over een wet die de Tweede en Eerste Kamer hebben aangenomen, maar nog niet is ingevoerd. Uitgezonderd zijn belastingen, het koningshuis, de Grondwet en internationale verdragen. Vier keer eerder strandden wetsvoorstellen tot een bindend correctief referendum, de laatste in juli vorig jaar. Tussen 1996 en 2017 sneuvelden er al drie, onder meer tijdens de befaamde 'nacht van Wiegel' in 1999.
Indien het referendum wordt aangenomen, moeten partijen het ook nog eens worden over de details ervan. Zoals hoeveel handtekeningen nodig zijn voor een volksraadpleging en hoe groot de opkomst moet zijn om een geldige uitslag te krijgen. Deze bijzonderheden zullen worden geregeld via een zogeheten uitvoeringswet.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De poging van het kabinet om overheidsregels te versimpelen voor burgers begint bij de ministeries van Justitie en Veiligheid, Klimaat en Groene Groei, Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening. Staatssecretaris Eric van der Burg (Slagvaardige Overheid) schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat het voornamelijk om technische wetswijzigingen gaat, niet om grote aanpassingen van bestaande stelsels.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Oud-premier Mark Rutte vindt niet dat de overheid te weinig aandacht had voor critici van het coronabeleid. Naar mensen die met suggesties kwamen voor verbetering, werd volgens hem geluisterd. En het had "niet zoveel zin" om in gesprek te gaan met complotdenkers die het bestaan van het virus ontkenden, zei hij tegen de parlementaire enquêtecommissie corona.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De verkiezingsoverwinning van de radicaal-rechtse partij Alternative für Deutschland (AfD) in de Duitse deelstaat Saksen-Anhalt is een "wake-upcall" voor de politiek in het buurland, vindt Rob Jetten. "De Duitse kiezer heeft natuurlijk altijd gelijk, ook bij de Duitse verkiezingen. Tegelijkertijd is het zorgwekkend dat een partij met extreme standpunten, waar ook pro-Russische sentimenten in zitten, het zo goed heeft gedaan", aldus de premier bij een werkbezoek aan de Zeeuwse plaats Sluiskil.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Achttien gemeenten moeten zich binnenkort melden bij asielminister Bart van den Brink, omdat hij vindt dat ze te weinig doen om genoeg asielzoekers op te vangen. Ze komen onder "actief toezicht" te staan. Dat gold al voor 24 andere gemeenten.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De beledigende berichten die voormalig justitieminister Ferd Grapperhaus stuurde over collega-bestuurders waren "niet fraai", vindt Mark Rutte. Maar het zegt wat betreft de oud-premier niets dat hij deze berichtjes heeft gestuurd ten tijde van de coronapandemie. "Ik vind dat in zo'n crisis het onvermijdelijk is dat je af en toe stoom afblaast", aldus Rutte tijdens zijn tweede verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De avondklok die begin 2021 werd ingesteld om de verspreiding van het coronavirus verder af te remmen, was volgens toenmalig minister-president Mark Rutte onvermijdelijk. "Er was geen alternatief", zei de oud-premier in een verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Volgens oud-premier Mark Rutte was er geen alternatief voor de derde scholensluiting tijdens de coronapandemie in december 2021. Tegen de parlementaire enquêtecommissie corona zei Rutte dat de ziekenhuizen al bijna vol zaten toen een nieuwe variant van het virus begon rond te gaan.
13 uur geleden