Beslissende meerderheid referendum na verkiezing mogelijk in zicht
DEN HAAG (ANP) - De verkiezingen op 22 november lijken het politieke landschap flink op te schudden, waardoor ook de kans lijkt toe te nemen dat er weer een referendum wordt ingevoerd. Voorstanders van de volksraadpleging doen goede zaken in de peilingen. Of zij samen straks twee derde van de zetels bezitten, blijft tot de uitslag onzeker.
In de Eerste Kamer en de Tweede Kamer ging een 'gewone' meerderheid al akkoord met het zogeheten bindend correctief referendum, een voorstel van de SP. Omdat het een wijziging van de Grondwet betreft, is een twee derde meerderheid nodig in beide Kamers. Of die er is, moet blijken na de verkiezingen. Dan zal er in beide Kamers opnieuw over gestemd worden.
De kans op zo'n brede meerderheid is na 22 november een stuk groter. In de Peilingwijzer, een gewogen gemiddelde van de peilingen van I&O Research en Ipsos/EenVandaag, scoren voorstanders NSC, GroenLinks-PvdA, PVV, BBB, Partij voor de Dieren, SP, Forum voor Democratie en JA21 iets boven de 'magische grens' van 100 van de 150 Tweede Kamerzetels. De duw in de rug komt met name van voorstander NSC, dat waarschijnlijk met een groot aantal zetels binnenkomt in de Tweede Kamer.
Optimistisch
Ook in de senaat is er een kans van slagen. Daar is de BBB met zestien van de 75 zetels sinds eerder dit jaar dominant. In oktober stemde de partij van Caroline van der Plas al voor. Bij die stemming was er dus wel een gewone, maar net geen twee derde meerderheid (45 voor en 22 tegen). Dat had er toen mogelijk mee te maken dat niet alle 75 senatoren aanwezig waren.
Voormalig SP-Kamerlid en initiatiefneemster van het wetsvoorstel Renske Leijten hoopt dat het referendum er komt. "Hiermee geven we kiezers een instrument om de eigen gekozen vertegenwoordigers en bestuurders terug te fluiten als dat nodig is. Het zou helpen mensen met een grote afstand tot de politiek meer bij de democratie te betrekken. Ik ben optimistisch dat het kan slagen na 22 november, gezien de grote steun voor ons voorstel."
Uitvoeringswet
In het SP-voorstel voor een bindend correctief referendum kunnen Nederlanders zich uitspreken over een wet die de Tweede en Eerste Kamer hebben aangenomen, maar nog niet is ingevoerd. Uitgezonderd zijn belastingen, het koningshuis, de Grondwet en internationale verdragen. Vier keer eerder strandden wetsvoorstellen tot een bindend correctief referendum, de laatste in juli vorig jaar. Tussen 1996 en 2017 sneuvelden er al drie, onder meer tijdens de befaamde 'nacht van Wiegel' in 1999.
Indien het referendum wordt aangenomen, moeten partijen het ook nog eens worden over de details ervan. Zoals hoeveel handtekeningen nodig zijn voor een volksraadpleging en hoe groot de opkomst moet zijn om een geldige uitslag te krijgen. Deze bijzonderheden zullen worden geregeld via een zogeheten uitvoeringswet.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Kiezers zijn ontevreden over het kabinet-Jetten, in aanloop naar Prinsjesdag over ongeveer anderhalve week. Volgens een enquête van onderzoeksbureau Ipsos I&O is 18 procent te spreken over het beleid van het kabinet. Dat is het laagste punt sinds het aantreden van Jetten (D66) als premier in februari.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil dat burgemeesters sneller de mogelijkheid hebben om een demonstratie te verplaatsen naar een andere locatie, desnoods met dwang. Ook wordt voor hen duidelijker wanneer demonstranten strafbaar zijn. Verder worden de noodbevoegdheden van burgemeesters verduidelijkt in de wet.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat aangifte doen van het lekken van nog vertrouwelijke begrotingsstukken aan de media, zei minister-president Rob Jetten tijdens zijn wekelijkse persconferentie na afloop van de ministerraad. "Dat doe ik in principe altijd als er op deze manier wordt gelekt", aldus de premier.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland is geen narcostaat, benadrukt justitieminister David van Weel na de grote schietpartij in Overasselt eerder deze week. Criminelen zijn hier niet de baas, aldus de VVD-bewindsman na afloop van de wekelijkse ministerraad. "Ik durf gewoon een dikke middelvinger op te steken naar Bolle Jos, en te vertellen dat we hem gaan pakken."
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) doet een hernieuwde oproep aan de vakbonden om aan te komen praten over de toekomst van de sociale zekerheid. "De tijd is rijp", aldus de D66-bewindsman voor aanvang van de wekelijkse ministerraad.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is volgens landbouwminister Jaimi van Essen een "no-go" dat alle boeren via een generieke maatregel veedieren moeten wegdoen. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) schreef in een rapport dat de zogeheten generieke korting op dierrechten een "ultieme remedie" is om stikstofdoelen in 2035 te halen. Maar Van Essen zei voorafgaand aan de ministerraad dat dit niet nodig is.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Zorgminister Sophie Hermans adviseert mensen zichzelf te beschermen tegen muggen, als zij willen voorkomen besmet te raken met het westnijlvirus. Dit jaar hebben zeker negen mensen het virus opgelopen, meldde het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) donderdag.
12 uur geleden