Beslissende meerderheid referendum na verkiezing mogelijk in zicht
DEN HAAG (ANP) - De verkiezingen op 22 november lijken het politieke landschap flink op te schudden, waardoor ook de kans lijkt toe te nemen dat er weer een referendum wordt ingevoerd. Voorstanders van de volksraadpleging doen goede zaken in de peilingen. Of zij samen straks twee derde van de zetels bezitten, blijft tot de uitslag onzeker.
In de Eerste Kamer en de Tweede Kamer ging een 'gewone' meerderheid al akkoord met het zogeheten bindend correctief referendum, een voorstel van de SP. Omdat het een wijziging van de Grondwet betreft, is een twee derde meerderheid nodig in beide Kamers. Of die er is, moet blijken na de verkiezingen. Dan zal er in beide Kamers opnieuw over gestemd worden.
De kans op zo'n brede meerderheid is na 22 november een stuk groter. In de Peilingwijzer, een gewogen gemiddelde van de peilingen van I&O Research en Ipsos/EenVandaag, scoren voorstanders NSC, GroenLinks-PvdA, PVV, BBB, Partij voor de Dieren, SP, Forum voor Democratie en JA21 iets boven de 'magische grens' van 100 van de 150 Tweede Kamerzetels. De duw in de rug komt met name van voorstander NSC, dat waarschijnlijk met een groot aantal zetels binnenkomt in de Tweede Kamer.
Optimistisch
Ook in de senaat is er een kans van slagen. Daar is de BBB met zestien van de 75 zetels sinds eerder dit jaar dominant. In oktober stemde de partij van Caroline van der Plas al voor. Bij die stemming was er dus wel een gewone, maar net geen twee derde meerderheid (45 voor en 22 tegen). Dat had er toen mogelijk mee te maken dat niet alle 75 senatoren aanwezig waren.
Voormalig SP-Kamerlid en initiatiefneemster van het wetsvoorstel Renske Leijten hoopt dat het referendum er komt. "Hiermee geven we kiezers een instrument om de eigen gekozen vertegenwoordigers en bestuurders terug te fluiten als dat nodig is. Het zou helpen mensen met een grote afstand tot de politiek meer bij de democratie te betrekken. Ik ben optimistisch dat het kan slagen na 22 november, gezien de grote steun voor ons voorstel."
Uitvoeringswet
In het SP-voorstel voor een bindend correctief referendum kunnen Nederlanders zich uitspreken over een wet die de Tweede en Eerste Kamer hebben aangenomen, maar nog niet is ingevoerd. Uitgezonderd zijn belastingen, het koningshuis, de Grondwet en internationale verdragen. Vier keer eerder strandden wetsvoorstellen tot een bindend correctief referendum, de laatste in juli vorig jaar. Tussen 1996 en 2017 sneuvelden er al drie, onder meer tijdens de befaamde 'nacht van Wiegel' in 1999.
Indien het referendum wordt aangenomen, moeten partijen het ook nog eens worden over de details ervan. Zoals hoeveel handtekeningen nodig zijn voor een volksraadpleging en hoe groot de opkomst moet zijn om een geldige uitslag te krijgen. Deze bijzonderheden zullen worden geregeld via een zogeheten uitvoeringswet.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het demissionaire kabinet trekt dit jaar 2 miljoen euro extra uit voor het opsporen van Oekraïense kinderen die zijn meegenomen naar Rusland. Het geld wordt beschikbaar gesteld aan de VN en wordt volgens staatssecretaris Aukje de Vries (Ontwikkelingshulp, VVD) ook gebruikt om psychosociale hulp te geven.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dick Schoof is er "altijd wel van uitgegaan" dat zijn kabinet op een moment zou vallen, zei de demissionair premier na zijn laatste ministerraad. "Omdat je weet dat het ingewikkeld is en in de traditie van Nederland kabinetten eigenlijk zelden de hele rit uitzitten." Hij zegt dat hij weinig spijt heeft en dat hij weer ja zou zeggen als hem werd gevraagd premier te worden.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Blijf thuis als je verkouden bent, roept demissionair minister Jan Anthonie Bruijn van Volksgezondheid op. "Ga in dat geval zelfs niet naar carnaval. Ik begrijp dat dit wel veel gevraagd is. Maar als je ziek bent, ga ook niet hossen op straat, want je maakt iedereen om je heen ziek."
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - VVD-ministers Sophie Hermans en Vincent Karremans vinden het goed dat de aanstaande premier een partij achter zich heeft. Het experiment van het huidige kabinet met een partijloze premier was lastig voor Dick Schoof, zei Karremans (Economische Zaken).
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De beloning van sommige politici mag best wat hoger, vindt demissionair minister Frank Rijkaart (Binnenlandse Zaken, BBB). Hij vindt bijvoorbeeld dat de beloning van bestuursleden van waterschappen "best wel wat omhoog" kan, maar vindt zijn eigen salaris "uitstekend". Daarmee reageert hij op een rapport waarin het Adviescollege Rechtspositie Politieke Ambtsdragers (Arpa) ervoor pleit de salarissen van politici flink te verhogen.
11 uur geleden
RIJKHOVEN (ANP) - De Europese Commissie zal in maart met een actieplan komen met concrete maatregelen voor 2026 en 2027 om de Europese concurrentiekracht vooruit te helpen. Dat zei demissionair premier Dick Schoof na afloop van zijn laatste EU-evenement. Op de heidag op een kasteel in Alden Biesen concludeerden de EU-leiders dat ze op korte termijn meer plannen willen zien om Europa economisch vooruit te helpen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet ziet weinig ruimte om in te grijpen bij Selibon Lagun, de vuilstort op Bonaire waar recent opnieuw branden uitbraken. De Nationale ombudsman heeft de landelijke overheid gevraagd in te grijpen, en donderdag schaarde een groot deel van de Tweede Kamer zich in een debat achter hem. Tot frustratie van Kamerleden lijkt snelle actie er niet in te zitten.
1 dag geleden