Beslissende meerderheid referendum na verkiezing mogelijk in zicht
DEN HAAG (ANP) - De verkiezingen op 22 november lijken het politieke landschap flink op te schudden, waardoor ook de kans lijkt toe te nemen dat er weer een referendum wordt ingevoerd. Voorstanders van de volksraadpleging doen goede zaken in de peilingen. Of zij samen straks twee derde van de zetels bezitten, blijft tot de uitslag onzeker.
In de Eerste Kamer en de Tweede Kamer ging een 'gewone' meerderheid al akkoord met het zogeheten bindend correctief referendum, een voorstel van de SP. Omdat het een wijziging van de Grondwet betreft, is een twee derde meerderheid nodig in beide Kamers. Of die er is, moet blijken na de verkiezingen. Dan zal er in beide Kamers opnieuw over gestemd worden.
De kans op zo'n brede meerderheid is na 22 november een stuk groter. In de Peilingwijzer, een gewogen gemiddelde van de peilingen van I&O Research en Ipsos/EenVandaag, scoren voorstanders NSC, GroenLinks-PvdA, PVV, BBB, Partij voor de Dieren, SP, Forum voor Democratie en JA21 iets boven de 'magische grens' van 100 van de 150 Tweede Kamerzetels. De duw in de rug komt met name van voorstander NSC, dat waarschijnlijk met een groot aantal zetels binnenkomt in de Tweede Kamer.
Optimistisch
Ook in de senaat is er een kans van slagen. Daar is de BBB met zestien van de 75 zetels sinds eerder dit jaar dominant. In oktober stemde de partij van Caroline van der Plas al voor. Bij die stemming was er dus wel een gewone, maar net geen twee derde meerderheid (45 voor en 22 tegen). Dat had er toen mogelijk mee te maken dat niet alle 75 senatoren aanwezig waren.
Voormalig SP-Kamerlid en initiatiefneemster van het wetsvoorstel Renske Leijten hoopt dat het referendum er komt. "Hiermee geven we kiezers een instrument om de eigen gekozen vertegenwoordigers en bestuurders terug te fluiten als dat nodig is. Het zou helpen mensen met een grote afstand tot de politiek meer bij de democratie te betrekken. Ik ben optimistisch dat het kan slagen na 22 november, gezien de grote steun voor ons voorstel."
Uitvoeringswet
In het SP-voorstel voor een bindend correctief referendum kunnen Nederlanders zich uitspreken over een wet die de Tweede en Eerste Kamer hebben aangenomen, maar nog niet is ingevoerd. Uitgezonderd zijn belastingen, het koningshuis, de Grondwet en internationale verdragen. Vier keer eerder strandden wetsvoorstellen tot een bindend correctief referendum, de laatste in juli vorig jaar. Tussen 1996 en 2017 sneuvelden er al drie, onder meer tijdens de befaamde 'nacht van Wiegel' in 1999.
Indien het referendum wordt aangenomen, moeten partijen het ook nog eens worden over de details ervan. Zoals hoeveel handtekeningen nodig zijn voor een volksraadpleging en hoe groot de opkomst moet zijn om een geldige uitslag te krijgen. Deze bijzonderheden zullen worden geregeld via een zogeheten uitvoeringswet.
Meer uit Politiek
BREDA (ANP) - De algemene ledenvergadering van NSC is zaterdag in chaos geëindigd na het aftreden van het voltallige bestuur. Het partijbestuur en de aanwezige leden werden het al niet eens over de agenda, omdat een aantal kritische moties niet in stemming mocht worden gebracht. Na een korte schorsing liet waarnemend voorzitter Ronald de Bruin weten de situatie "niet meer werkbaar" te vinden.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland gaat niet instemmen met het voorstel voor de EU-meerjarenbegroting dat door het Ierse voorzitterschap zaterdag is gepresenteerd. Dat zegt minister Eelco Heinen (Financiën) in een reactie.
23 uur geleden
BREDA (ANP) - Partijloos Tweede Kamerlid Mona Keijzer vindt het belangrijk "dat mensen die op een conservatieve manier naar de wereld kijken, elkaar weten te vinden". Daarom is zij ingegaan op de uitnodiging van het bestuur van NSC om te spreken op het congres van die partij. Lang niet alle NSC'ers zaten daarop te wachten; veel aanwezigen verlieten de zaal toen zij het podium beklom. "Nou, gelukkig regent het niet buiten", grapte Keijzer daarover.
1 dag geleden
BREDA (ANP) - NSC doet niet mee aan de provinciale verkiezingen van volgend jaar. Dat heeft waarnemend partijvoorzitter Ronald de Bruin gezegd tijdens een ledenbijeenkomst in Breda. Het partijbestuur heeft volgens hem bij alle provinciale besturen gepolst of er voldoende "draagvlak en draagkracht" is om deel te nemen. "Uiteindelijk is het antwoord daarop in alle provincies geweest: nee."
1 dag geleden
VEGHEL (ANP) - VVD-leider Dilan Yesilgöz wil bij de volgende verkiezingen weer lijsttrekker worden van haar partij. Dat laat ze weten in een interview met de NOS na een VVD-bijeenkomst in Veghel. Yesilgöz is sinds 2023 partijleider, na het vertrek van Mark Rutte. Op de vraag of zij de volgende lijsttrekker is van de VVD antwoordde ze: "Ja, dat ben ik".
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is "cruciaal" dat de door de Verenigde Staten aangekondigde sancties niet direct in werking treden, zegt premier Rob Jetten. Dat geeft "essentiële ruimte" voor dialoog met de Amerikaanse regering. Nederland staat "volledig achter het ICC" en de sancties zijn "zeer betreurenswaardig", aldus de premier.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het functioneren van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag zal "ernstig geraakt" worden door de aangekondigde sancties van de Verenigde Staten, zegt minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA). De "hevige" strafmaatregelen worden pas over zes maanden van kracht. In de tussentijd zal geprobeerd worden om met de Amerikanen tot een oplossing te komen, aldus de minister.
1 dag geleden