Bekendste verdachte Brusselse aanslagen veroordeeld

Bij de zelfmoordaanslagen op de nationale luchthaven Zaventem en in het Brusselse metrostation Maalbeek op 22 maart 2016 kwamen 35 burgers om. Ook drie daders lieten het leven. De verantwoordelijkheid voor de aanslagen werd opgeëist door de terroristische beweging Islamitische Staat.

In november 2015 had dezelfde terreurcel toegeslagen in Parijs, waar 130 doden vielen. Abdeslam blies zich niet op, zoals wel de bedoeling was geweest, en keerde terug naar Brussel. Hij werd opgepakt vlak voor zijn kompanen in Brussel in actie kwamen en kreeg uiteindelijk in Frankrijk levenslang. Omdat Abdeslam dus op het moment van de Brusselse aanslagen vastzat, rekende hij op vrijspraak. Maar als zijn arrestatie er niet tussen was gekomen had hij zeker meegedaan, meent de jury.

Oordeel

Vier van de tien beklaagden zijn vrijgesproken voor terroristische moord. Twee werden wel veroordeeld voor andere aanklachten, zoals het deel uitmaken van een terroristische organisatie. De straf voor de veroordeelden wordt in september bepaald. Op terroristische moord staat levenslang, op het lidmaatschap van een terreurgroep tien jaar.

De beklaagde met de zwaarste veroordeling, de leider van de Brusselse terreurcel, zal desondanks niet in de gevangenis belanden. Deze Oussama Atar stond bij verstek terecht. Hij stuurde de operatie vanuit Syrië of Irak aan en is daar vermoedelijk het jaar erna al gesneuveld.

De jury

Over ernstige misdrijven als deze velt in België niet de rechter, maar een jury van gewone burgers het vonnis. De jury stelde en passant het dodental van de aanslagen bij. Dat stond op 32, maar de jury merkt nog drie anderen als dodelijk slachtoffer aan. Zij maakten later getraumatiseerd een eind aan hun leven of konden door hun verwondingen bijvoorbeeld een noodzakelijke kankerbehandeling niet ondergaan.

De jury had achttien dagen nodig om over de schuldvragen te beslissen - een record. Maar het was dan ook een monsterproces van zeven maanden in het volle licht van de schijnwerpers. De zaak werd ook van meet af aan ontregeld door protesten van de verdachten. Die klaagden onder meer dat de politie hun lichaamsholtes inspecteerde, hen blinddoekte en met keiharde "duivelse" muziek zo probeerde te verwarren dat ze vluchten wel uit het hoofd zouden laten.