Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer wil dat het minderheidskabinet niet langer politieke akkoorden sluit met partijen die geweld tegen vluchtelingen goedpraten of aanmoedigen, of die omvolkingstheorieën bezigen. Ook de regeringspartijen D66, VVD en CDA stemden voor.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Esmah Lahlah verlaat de Tweede Kamer en wordt wethouder in Amsterdam. Dat heeft het Kamerlid van Progressief Nederland (PRO, voorheen GroenLinks-PvdA) bekendgemaakt op Instagram. "Ik kies voor Amsterdam. Ik kies voor lokaal bestuur."
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet houdt vast aan zijn besluit om rapper Ye niet de toegang tot het land te weigeren. Dat laat het ministerie van Asiel en Migratie weten in reactie op het besluit van het Centraal Joods Overleg (CJO) om hierover naar de rechter te stappen. De organisatie eist een inreisverbod voor de artiest die ook bekend is als Kanye West.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Regels rond het vuurwerkverbod dat de aankomende jaarwisseling van kracht moet zijn, moeten worden aangescherpt, adviseert de Raad van State. In een kritisch advies zet de hoge wetgevingsadviseur vraagtekens bij de keuze van het kabinet om uitzonderingen op het verbod laagdrempelig te maken. Die keuze staat "op gespannen voet" met het doel van de wet, een veilig oud en nieuw.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Hans Vijlbrief gaat deze week langs bij oppositiepartijen om te praten over afspraken over de toekomst van de sociale zekerheid. Dat zei de minister van Sociale Zaken (D66) zondag bij Buitenhof. Hij noemde onder andere Progressief Nederland, nu nog als GroenLinks-PvdA in de Tweede Kamer, en JA21 als partijen waar hij mee wil praten.
2 dagen geleden
NIEUWEGEIN (ANP) - De SGP wil dat bij verdeling en opvang van asielzoekers de "culturele en religieuze afstand tot onze samenleving" meeweegt. Dat zegt partijleider Chris Stoffer op een bijeenkomst van de orthodox-christelijke partij in Nieuwegein. De SGP noemt het huidige asielbeleid onhoudbaar en vindt dat dit strenger moet.
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - De parlementaire enquête over corona gaat volgende week verder met openbare verhoren van toenmalig Tweede Kamervoorzitter Khadija Arib, Jaap van Dissel en Pieter-Jaap Aalbersberg. De week staat in het teken van het begin van de pandemie.
4 dagen geleden