Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat meer ruimte zoeken om op zee windenergie op te wekken, staat in een dinsdag gepubliceerd document. De plekken die tot nu toe zijn aangewezen, zijn mogelijk nog niet genoeg om het doel van 40 gigawatt te halen.
6 uur geleden
BREDA (ANP) - Oekraïne zit op een duidelijke koers naar een EU-lidmaatschap, schrijft buitenlandminister Tom Berendsen op X. Dinsdag werd de jaarlijkse "Lviv-conferentie" gehouden in Breda, waarbij Nederland en Oekraïne samenwerken om dichter bij een toetreding tot de Europese Unie te komen. "We staan klaar om elke stap te ondersteunen", aldus Berendsen.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Wie onder het aankomende vuurwerkverbod toch vuurwerk legaal wil afsteken, moet minimaal 18 jaar zijn, vindt de Tweede Kamer. Een motie van CDA en Partij voor de Dieren waar dat voorstel in staat, kreeg dinsdag steun van een Kamermeerderheid.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland maakt 6 miljoen euro extra vrij voor humanitaire hulp aan slachtoffers van de oorlog in het Midden-Oosten. "De humanitaire situatie in het #MiddenOosten verslechtert snel. Juist nu hulp onder druk staat, moeten we meer doen", laat minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingssamenwerking, D66) dinsdag op X weten.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Senator Robert van Gasteren is niet langer welkom in de fractie van BBB in de Eerste Kamer. Dat meldt een woordvoerder van BBB. Aanleiding is dat Van Gasteren afgelopen vrijdag tijdens een ledenbijeenkomst publiekelijk zijn lidmaatschap van de partij opzegde.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De plotseling overleden Surinaamse oud-president Chan Santokhi heeft volgens premier Rob Jetten veel betekend voor zowel Suriname als Nederland. Santokhi stierf maandag onverwacht op 67-jarige leeftijd in Paramaribo.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De beperkingen op het ministerie van Financiën als gevolg van een digitale inbraak raken circa 1600 publieke instellingen die hun overtollige middelen bij het departement stallen. Het digitale portaal voor dit zogenoemde schatkistbankieren behoort tot de systemen die uit voorzorg zijn uitgeschakeld. Dat meldt minister Eelco Heinen (Financiën, VVD) in een brief aan de Tweede Kamer.
1 dag geleden