Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Een multitalent is niet meer, schrijft premier Rob Jetten op X over Wim T. Schippers, nadat maandag bekend was geworden dat de tv-maker en kunstenaar woensdag op 83-jarige leeftijd is overleden.
2 uur geleden
LUXEMBURG (ANP) - "We staan gereed om in actie te komen", zei minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) maandag in Luxemburg. Een belangrijke voorwaarde om als Nederland in internationaal verband bij te dragen aan een veilige doorvaart in de Straat van Hormuz is de inhoud van het akkoord tussen de VS en Iran, zei hij na afloop van de vergadering van EU-ministers van Buitenlandse Zaken. Hij ziet tegenstrijdigheden tussen wat Iran en de VS over het akkoord beweren.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het was "achteraf een slechte keuze" van het kabinet om de ziekenhuizen te laten vollopen tijdens de tweede coronagolf, voordat strengere maatregelen werden genomen. Dat zei ic-arts Diederik Gommers tijdens een verhoor van de parlementaire enquêtecommissie.
11 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De politiek moet serieus nadenken over de mogelijkheid om na een kabinetsval geen tussentijdse verkiezingen meer voor de Tweede Kamer te houden, maar om een nieuwe coalitie te vormen. Je kunt zo de stabiliteit versterken, denkt scheidend vicepresident Thom de Graaf van de Raad van State, het hoogste adviesorgaan van kabinet en parlement.
1 dag geleden
DEN BOSCH (ANP) - PRO-leider Jesse Klaver stelt het kabinet voor de keuze tussen samenwerking met PRO of met JA21. Tijdens een partijcongres in Den Bosch zei de partijleider in een toespraak dat het kabinet moet kiezen tussen progressief en conservatief.
2 dagen geleden
DEN BOSCH (ANP) - GroenLinks en PvdA zijn samen officieel opgegaan in de nieuwe partij Progressief Nederland. Een ruime meerderheid van de aanwezige leden stemde voor de fusie tijdens een partijcongres in Den Bosch. Volgens de partij waren er 6000 mensen aanwezig. Van de GroenLinks-leden stemde 96 procent voor, bij de PvdA was dat 97 procent van de leden.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - De kans is aanwezig dat de Iranoorlog maar voort blijft duren en daarom houdt Rob Jetten er rekening mee dat de economische cijfers "minder rooskleurig" worden, zei de premier bij zijn wekelijkse persconferentie. "En dan gaan we als kabinet echt kijken hoe we ook Nederlandse inkomens toch zoveel mogelijk kunnen ondersteunen."
3 dagen geleden