Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) is kritisch op de deal die de Amerikaanse president Donald Trump heeft gesloten met Rusland over de levering van diesel. De Europese NAVO-bondgenoten proberen juist de economische druk op de Russen op te voeren. "Dan is het niet verstandig om dit soort deals te sluiten", zei de CDA-bewindsman in het televisieprogramma Buitenhof.
3 uur geleden
BREDA (ANP) - De algemene ledenvergadering van NSC is zaterdag in chaos geëindigd na het aftreden van het voltallige bestuur. Het partijbestuur en de aanwezige leden werden het al niet eens over de agenda, omdat een aantal kritische moties niet in stemming mocht worden gebracht. Na een korte schorsing liet waarnemend voorzitter Ronald de Bruin weten de situatie "niet meer werkbaar" te vinden.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland gaat niet instemmen met het voorstel voor de EU-meerjarenbegroting dat door het Ierse voorzitterschap zaterdag is gepresenteerd. Dat zegt minister Eelco Heinen (Financiën) in een reactie.
1 dag geleden
BREDA (ANP) - Partijloos Tweede Kamerlid Mona Keijzer vindt het belangrijk "dat mensen die op een conservatieve manier naar de wereld kijken, elkaar weten te vinden". Daarom is zij ingegaan op de uitnodiging van het bestuur van NSC om te spreken op het congres van die partij. Lang niet alle NSC'ers zaten daarop te wachten; veel aanwezigen verlieten de zaal toen zij het podium beklom. "Nou, gelukkig regent het niet buiten", grapte Keijzer daarover.
1 dag geleden
BREDA (ANP) - NSC doet niet mee aan de provinciale verkiezingen van volgend jaar. Dat heeft waarnemend partijvoorzitter Ronald de Bruin gezegd tijdens een ledenbijeenkomst in Breda. Het partijbestuur heeft volgens hem bij alle provinciale besturen gepolst of er voldoende "draagvlak en draagkracht" is om deel te nemen. "Uiteindelijk is het antwoord daarop in alle provincies geweest: nee."
1 dag geleden
VEGHEL (ANP) - VVD-leider Dilan Yesilgöz wil bij de volgende verkiezingen weer lijsttrekker worden van haar partij. Dat laat ze weten in een interview met de NOS na een VVD-bijeenkomst in Veghel. Yesilgöz is sinds 2023 partijleider, na het vertrek van Mark Rutte. Op de vraag of zij de volgende lijsttrekker is van de VVD antwoordde ze: "Ja, dat ben ik".
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is "cruciaal" dat de door de Verenigde Staten aangekondigde sancties niet direct in werking treden, zegt premier Rob Jetten. Dat geeft "essentiële ruimte" voor dialoog met de Amerikaanse regering. Nederland staat "volledig achter het ICC" en de sancties zijn "zeer betreurenswaardig", aldus de premier.
1 dag geleden