Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Lokale partijen willen meer steun van het kabinet als het gaat om veiligheid, zeiden meerdere partijen tijdens het radiodebat van de NOS vrijdag. Zo laat de landelijke overheid de gemeente Den Haag, net als andere gemeenten, in de steek, betoogde Richard de Mos van Hart voor Den Haag toen het ging over criminaliteit in de stad en het tekort aan politieagenten.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten vindt het goed dat de drempel om te gaan stemmen lager wordt gemaakt door meer stembureaus en de proef met kleinere stembiljetten. In zijn wekelijkse persconferentie riep de D66-minister-president iedereen op om te gaan stemmen. "Dit is toch het meest dichtbij."
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet heeft kritiek op het besluit van de Verenigde Staten om de oliesancties tegen Rusland tijdelijk te verlichten. "Zeer onverstandig", noemde premier Rob Jetten de beslissing op zijn wekelijkse persconferentie na de ministerraad.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "We moeten door", zei minister Vincent Karremans (Infrastructuur, VVD) nadat de Raad van State zijn besluit vernietigde om maximaal 478.000 vluchten van en naar Schiphol toe te staan. "Het is belangrijk dat er een juridische basis komt onder Schiphol, en dat we afgaan van de gedoogsituatie."
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse militairen die op uitzending zijn in Erbil in het noorden van Irak zijn daar weggehaald, omdat het te onveilig was. Dat zei minister Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) vrijdag. Nabij de Koerdische stad sneuvelde een dag eerder een Franse militair bij een droneaanval, vijf anderen raakten gewond.
19 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Wonen is "prioriteit 1, 2 en 3" voor GroenLinks-PvdA bij de gemeenteraadsverkiezingen. Jesse Klaver zei tijdens het flyeren met vrijwilligers in Leiden dat iedereen de kans moet krijgen om een eigen leven op te bouwen.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister van Infrastructuur Vincent Karremans kijkt nog of hij een nieuwe poging wil doen om de snelwegen rond Utrecht te verbreden. "Als ik dat al ga doen, gaat het jaren duren", zei de VVD-minister vrijdag voor de ministerraad.
19 uur geleden