Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Mirjam Sterk verwacht dat haar een 'complexe opgave' wacht als minister van Langdurige Zorg. "Of de zorg in de toekomst ook houdbaar is, dat is het vraagstuk waar we voor staan," aldus de CDA'er.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland is de afgelopen jaren naïef geweest over de groeiende invloed van China, zegt beoogd buitenlandminister Tom Berendsen (CDA). Hij wil als minister Nederland minder afhankelijk maken van grondstoffen uit China, maar ook van de Verenigde Staten voor veiligheid. "Die afhankelijkheid moet je afbouwen, dan zit je ook sterker aan de internationale onderhandelingstafel."
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Jo-Annes de Bat krijgt bij zijn aantreden als staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei het volgelopen stroomnet onder zijn hoede. Dat zei de CDA'er na zijn gesprek met beoogd premier Rob Jetten. Hij wil oplossingen voor de drukte op het stroomnet "versnellen", maar weet nog niet hoe. "Dat ga ik allemaal ontdekken. Er zal vast een heel inwerkprogramma staan om zaken nog beter te begrijpen."
14 uur geleden
NEW DELHI (ANP) - De Indiase premier Narendra Modi zal naar verwachting nog voor de zomer naar Nederland komen om formeel een "strategisch partnerschap" met Nederland aan te kondigen. Demissionair premier Dick Schoof zei donderdag tegen lokale media in India dat het "een uitstekende stimulans" zal geven aan de al goede verhoudingen tussen India en Nederland. Hij is daar voor een internationale top over kunstmatige intelligentie.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Toekomstig minister van Defensie, Dilan Yeşilgöz, hoopt dat er meer erkenning komt voor de strijdkrachten. "Ik hoop wel, vooral, dat we met elkaar onze militairen veel meer gaan waarderen en gaan eren", zei de VVD'er donderdag na een gesprek met formateur Rob Jetten.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De 41-jarige Eelco Eerenberg wordt de nieuwe staatssecretaris van Financiën namens D66, meldt de partij. Nathalie van Berkel zou eigenlijk deze functie krijgen. Maar zij zag hier maandag van af, nadat meerdere media hadden geschreven over onjuistheden in haar cv. Later maakte Van Berkel ook bekend de Tweede Kamer te verlaten.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Silvio Erkens (VVD) snapt de weifeling in de agrarische sector over zijn benoeming tot staatssecretaris van Landbouw. "Volgens mij is het aan mij om het tegendeel te bewijzen. Maar ik snap het scepticisme", zei hij donderdag voor aanvang van zijn gesprek met formateur Rob Jetten.
17 uur geleden