Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De Rijksoverheid zet de komende tijd "geen onomkeerbare stappen" in het traject om afspraken te maken met Tata Steel om te verduurzamen in ruil voor overheidssubsidies. Dat schrijven de betrokken bewindspersonen in een Kamerbrief nadat blijkt dat het OM de staalfabrikant strafrechtelijk vervolgt vanwege luchtvervuiling.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Oud-staatssecretaris Mona Keijzer vindt dat in de coronaperiode "de democratische rechtsstaat gefaald heeft". Dat zei ze uit eigen beweging aan het einde van haar verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona. Commissievoorzitter Daan de Kort wilde haar eigenlijk geen gelegenheid geven voor een slotwoord, maar daar trok zij zich niets van aan.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een breed scala aan instanties die zich bezighouden met de veiligheid van kinderen en gezinnen gaan meer met elkaar samenwerken. Op die manier moeten kinderen in een onveilige (thuis)situatie beter geholpen kunnen worden. Over de intensievere samenwerking zijn afspraken gemaakt door onder andere jeugdzorginstellingen, Veilig Thuis, gemeenten en de rijksoverheid.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het coronatoegangsbewijs (CTB) waarmee mensen uitstapjes konden maken, rammelde volgens Mona Keijzer "aan alle kanten". Dat zei de oud-staatssecretaris van Economische Zaken tijdens haar verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Oud-staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken) vond al lang voordat zij in september 2021 als dwarsligger uit het kabinet werd gezet dat de maatregelen tegen het coronavirus veel te ver gingen. Zij noemde in een verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona met name de beperking die eind 2020 werd gesteld aan het aantal aanwezigen bij uitvaarten.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Oud-staatssecretaris Mona Keijzer (Economische Zaken) vond de maatregelen tegen het coronavirus lang niet altijd navolgbaar. In een verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona sprak zij van "een spiegelhuis van redeneringen". Als voorbeeld noemde zij de toegestane groepsgrootte, die steeds wisselde. "Er was geen touw meer aan vast te knopen."
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Rob Jetten lijkt niet onder de indruk van het dreigement van Donald Trump dat hij alle Amerikaanse troepen kan terugtrekken uit Europa, als de EU niet meewerkt aan zijn ambities om Groenland te controleren. "We hebben de laatste maanden laten zien dat we goed in staat zijn om dit continent zelf te verdedigen", reageerde de premier bij de NAVO-top in Ankara. "Maar natuurlijk, met de hulp van de Amerikanen", voegde hij daar wel aan toe.
1 dag geleden