Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet kan nog niet zeggen wanneer het maatregelen treft om de economische gevolgen van de oorlog in Iran, vooral op het gebied van energie, te verlichten. Dat zei minister Heleen Herbert (Economische Zaken, CDA) aan het begin van de beantwoording van het kabinet tijdens een debat daarover.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Partijen van coalitie en oppositie vallen Kamerlid Ralf Dekker (Forum voor Democratie) aan op zijn houding naar Rusland en Iran. De uiterst rechtse partij stelde in een debat over hoge energieprijzen dat Nederland weer moet beginnen met gas afnemen van Rusland, ondanks de oorlog in Oekraïne.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Sjoerd Sjoerdsma (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, D66) gaat binnenkort op handelsmissie naar China. Dat laat hij weten na een gesprek met de Chinese minister Wang Wentao van Handel. Sjoerdsma staat in China op een sanctielijst, waardoor het onduidelijk was of hij welkom was in het land.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) heeft de nabestaanden van een Nederlands bombardement op de Noord-Iraakse stad Mosul in 2016 excuses aangeboden. "Daarnaast heb ik, gelet op de uitzonderlijke omstandigheden van dit specifieke geval, besloten de nabestaanden een vrijwillige financiële tegemoetkoming aan te bieden", schrijft ze aan de Tweede Kamer.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De linkse oppositiepartijen SP en Partij voor de Dieren willen net als GroenLinks-PvdA dat oliebedrijven iets inleveren van de overwinsten die zij behalen door de hoge prijzen van olie en gas. Dat geld moet worden gebruikt om huishoudens te compenseren voor de sterk gestegen prijzen aan de pomp.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Tijdens het debat over de economische gevolgen van de oorlog in Iran toonden D66 en het CDA interesse in een plafond voor de prijzen aan de pomp. Partijleider Jesse Klaver (GroenLinks-PvdA) kwam met dat idee en wil grote olie- en gasbedrijven ervoor laten betalen.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De minimale leeftijd waarop mensen vuurwerk mogen afsteken, moet naar 18 jaar, vindt het kabinet. Staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur en Waterstaat, CDA) sprak in een debat steun uit voor een voorstel van CDA en de Partij voor de Dieren om dat te regelen. "Ik denk dat het verstandig is om dat te doen."
8 uur geleden