Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat aan vrouwen die in het verleden gedwongen afstand hebben moeten doen van hun kind excuses aanbieden voor de rol die de overheid daarin heeft gespeeld. Ook de afgestane kinderen krijgen excuses. Dat meldt staatssecretaris Claudia van Bruggen (Rechtsbescherming, D66) aan de Tweede Kamer.
21 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Defensieminister Dilan Yeşilgöz ziet niet voor zich dat Nederland meedoet aan het Amerikaanse plan om scheepvaart van en naar Iran te blokkeren. De Amerikaanse president Donald Trump kondigde de blokkade in de Straat van Hormuz zondag aan, terwijl tot nu toe Iran de zeestraat zelf heeft afgesloten. Blokkeren zou "averechts" werken, zei de VVD-minister in radioprogramma Sven Op 1.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De verkiezingsoverwinning van Péter Magyar "markeert een nieuwe stap voor Hongarije en de EU, met hoop op herstel van de democratie, rechtsstaat en Europese samenwerking", schrijft premier Rob Jetten op X. Hij feliciteert de oppositieleider, die volgens eerste tellingen van het Kiesbureau premier Viktor Orbán ruimschoots verslaat.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Kamerleden uit coalitiepartijen VVD en CDA hebben verheugd gereageerd op het bericht dat de Hongaarse oppositieleider Péter Magyar de verkiezingsoverwinning heeft geclaimd. Eerste tellingen van het Kiesbureau wijzen erop dat hij de zittende premier Viktor Orbán ruimschoots verslaat. "De Hongaren hebben luid en duidelijk gesproken!", reageert Ruben Brekelmans van de VVD op X.
18 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - De stempassen voor de herverkiezingen in Gorinchem zijn eerder dan verwacht verstuurd. De gemeente dacht de passen voor de herstemming op 20 april bij alle kiesgerechtigden te bezorgen, maar dat wordt 15 april nadat "samen met de drukker alles op alles is gezet", aldus een gemeentewoordvoerder.
2 dagen geleden
DEN HAAG/ISLAMABAD (ANP) - Buitenlandminister Tom Berendsen heeft met de bemiddelaar van het staakt-het-vuren in het Midden-Oosten zijn zorgen gedeeld over de schending daarvan in Libanon. Berendsen belde vrijdag met zijn ambtgenoot in Pakistan, dat hielp het bestand tussen Iran en de Verenigde Staten tot stand te brengen.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet trekt eenmalig 350.000 euro uit voor Joodse studenteninitiatieven. "Zodat zij hun eigen culturele tradities en gewoontes op die campussen verder kunnen vormgeven", zei onderwijsminister Rianne Letschert tegen het ANP. Ook komen er gesprekken tussen onderwijsinstellingen en lokale autoriteiten.
2 dagen geleden