Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Bij de verdeling van asielzoekers over Europa moet rekening worden gehouden met de bevolkingsdichtheid van landen, vinden rechtse partijen als SGP, BBB, JA21 en de VVD. Die oproep deden zij maandag tijdens het debat over de Nederlandse invoering van het Europese migratiepact, dat op 12 juni van kracht wordt.
51 minuten geleden
NIJMEGEN (ANP) - Tweede Kamerlid Esmah Lahlah (GroenLinks-PvdA) gaat aan de slag als informateur in Nijmegen. In Zwolle starten MKB-Nederland-voorzitter Jacco Vonhof en burgemeester van Raalte Rob Zuidema als verkenners. Dat melden de gemeenten maandag.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66 verdedigt de keuze van het kabinet om asielkinderen in bepaalde gevallen met hun gezin op te sluiten na invoering van het Europese migratiepact in juni. Gezinnen die hiernaartoe zijn gekomen via Schiphol en die op basis van hun herkomstland weinig kans maken op een verblijfsvergunning, kunnen dan terechtkomen in een detentiecentrum in Zeist om hun procedure af te wachten. GroenLinks-PvdA, Volt en ChristenUnie vrezen dat kinderen daardoor geestelijke schade oplopen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Linkse oppositiepartijen klagen dat het kabinet de Tweede Kamer te weinig tijd geeft om de invoering van het Europese migratiepact te behandelen. Bij het debat hierover zei Lisa Westerveld (GroenLinks-PvdA) dat ze amper de tijd heeft gehad om antwoorden op vragen van Kamerleden te bestuderen en experts te raadplegen. "Dat vind ik hier kwalijk, want het is geen kleine wet. Het is verreweg de grootste wet die ik in al die negen jaar als Kamerlid heb behandeld."
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten schuift in Washington D.C. aan bij een privédiner tussen de Amerikaanse president Donald Trump en zijn vrouw Melania en koning Willem-Alexander en koningin Máxima. Volgens de Amerikaanse ambassadeur in Nederland onderstreept dit de goede band tussen de twee landen.
1 dag geleden
GIETEN (ANP) - De provincie Drenthe en de gemeenten Aa en Hunze, Assen en Midden-Drenthe roepen op tot een "urgente en voortvarende aanpak" van schade door aardbevingen. Dat staat in een brief aan Jo-Annes de Bat, staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei, waarover RTV Drenthe bericht.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten heeft Forum voor Democratie-leider Lidewij de Vos opgeroepen zich in te zetten tegen antisemitisme binnen haar partij. "Ik doe een beroep op de partijleider, net zoals bij andere partijleiders, om aan het werk te gaan als er overduidelijk signalen zijn dat leden van je partij dingen doen of in het verleden deden die niet door de beugel kunnen."
2 dagen geleden