Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het was "geen goed signaal" van de politie Oost-Brabant, die donderdag aankondigde alleen in te grijpen als tractoren de snelweg blokkeerden en niet als zij daar langzaam zouden rijden, zei premier Rob Jetten vrijdag op zijn wekelijkse persconferentie. Vrijdagochtend kwamen twee mensen om het leven bij een botsing in de staart van de file, die ontstond door tractoren op de snelweg. Volgens de premier moeten de politie, het Openbaar Ministerie (OM) en de burgemeester "nabespreken" hoe het vrijdag zo fout kon gaan.
39 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet roept boeren op niet met tractoren op snelwegen te demonstreren. Minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken, CDA), die gaat over het demonstratierecht, doet die oproep nadat er vrijdag twee doden waren gevallen op de A59. Zij kwamen om bij een botsing in de staart van een file, die het gevolg was van trekkers op de snelweg.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Geert Wilders heeft in een bericht op X gepleit voor "massadeportaties". Tegen welke groep de PVV-leider zich richt, maakt hij niet precies duidelijk, maar hij heeft het over "crimineel tuig". Daarbij deelt hij een bericht van AT5 over een man die iemand in Amsterdam tot seksuele handelingen dwong.
2 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Toen bij het boerenprotest bij het provinciehuis in Den Bosch doordrong dat er een dodelijke aanrijding was gebeurd in een file die was ontstaan door tractoren werd de sfeer daar bedrukt. Zo omschrijft Caroline van der Plas, grondlegger van boerenpartij BBB, de stemming. Ze is in Den Bosch om mee te doen aan de demonstratie.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De provincie Brabant moet de landelijke stikstofplannen van minister Jaimi van Essen meenemen in de afweging om boerenvergunningen in te trekken. Dat zei de landbouwminister van D66 vrijdag voorafgaand aan de ministerraad.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Financiënminister Eelco Heinen (VVD) verwacht dat het opstellen van de begroting, waarbij de minderheidscoalitie zaken moet doen met oppositiepartijen, een "spannend proces" gaat worden. Hij wil met Prinsjesdag een begroting presenteren die op "breed draagvlak" kan rekenen in het parlement, maar hoe realistisch dat is "gaan we de komende tijd zien", zei Heinen vrijdag voorafgaand aan de ministerraad.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De hitte van deze zomer bewijst volgens klimaatminister Stientje van Veldhoven (D66) maar weer dat extra klimaatbeleid nodig is om erger te voorkomen. Toch zal Nederland ook moeten kijken naar klimaatadaptatie, oftewel aanpassen aan het opgewarmde klimaat.
4 uur geleden