Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het vertrouwen in de coalitie is hersteld. Dat meldt de Rijksvoorlichtingsdienst, nadat premier Rob Jetten, vicepremiers Dilan Yeşilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA) en fractieleiders Jan Paternotte (D66), Ruben Brekelmans (VVD) en Henri Bontenbal (CDA) dagenlang crisisberaad voerden.
1 uur geledenWENEN (ANP) - De VVD reageert positief op het kabinetsplan om geweigerde asielzoekers naar Rwanda te sturen. "Nou mooi, snel realiseren en zorgen dat de mensen die geen recht hebben om in Nederland te blijven daarnaartoe kunnen worden gestuurd", zegt VVD-Kamerlid Ulysse Ellian in een verklaring.
4 uur geledenWENEN (ANP) - Het kabinet hoopt dat het wegsturen van geweigerde asielzoekers naar Rwanda een "afschrikkende werking" heeft die anderen doet afzien van de overtocht richting Europa. Dat zegt buitenlandminister Tom Berendsen (CDA) kort nadat hij bekend had gemaakt dat hij met vier andere Europese landen aan een uitzetcentrum in Rwanda werkt. "Wat hiermee cruciaal is, is dat we laten zien dat het geen zin heeft om je leven te wagen om naar Europa te komen."
4 uur geledenDEN HAAG (ANP) - De coalitietop vergadert nog altijd op het Catshuis over de politieke crisis. Premier Rob Jetten (D66), vicepremiers Dilan Yeşilgöz (VVD) en Bart van den Brink (CDA) zitten voor de derde dag aan tafel met fractievoorzitters Jan Paternotte (D66), Ruben Brekelmans (VVD) en Henri Bontenbal (CDA).
4 uur geledenWENEN (ANP) - In Rwanda moet een uitzetcentrum komen waar Nederland uitgeprocedeerde asielzoekers uit de regio naartoe stuurt. Volgend jaar zet het kabinet stappen om de eerste mensen weg te sturen. Buitenlandminister Tom Berendsen (CDA) heeft daarvoor maandag de eerste officiële stappen gezet samen met Oostenrijk, Duitsland, Denemarken en Griekenland.
7 uur geledenDEN HAAG (ANP) - De gemeente Den Haag gaat door met het plan om een voorgenomen opvanglocatie voor asielzoekers in een voormalig ziekenhuis te schrappen. De gemeenteraad had in 2024 nog ingestemd met de opvang, maar het college stelt maandag officieel voor om dat besluit in te trekken.
9 uur geledenDEN HAAG (ANP) - Gevangenen kunnen tot vier weken eerder naar huis gestuurd worden, vanwege het tekort aan plekken in gevangenissen. Die optie hield staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie, D66) al open, maar is nu "genoodzaakt" om die mogelijkheid te benutten, schrijft ze in een Kamerbrief. Het gaat om mannelijke gevangenen die maximaal twee jaar celstraf hebben gekregen, aldus Van Bruggen. Eerder lag die grens op een jaar celstraf.
11 uur geleden