Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet heeft goed geluisterd naar de oppositie, zei ChristenUnie-leider Mirjam Bikker na een gesprek met premier Rob Jetten en minister Eelco Heinen van Financiën. Jetten zei vrijdag dat er een nieuw begrotingsvoorstel ligt, maar volgens Bikker staat er nog niets op papier.
4 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten en minister van Financiën Eelco Heinen spreken zaterdagochtend met ChristenUnie-leider Mirjam Bikker en Kamerlid Pieter Grinwis. Ze laten de partij de nieuwe begrotingsplannen zien waar Jetten vrijdag over sprak tijdens zijn persconferentie.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Progressief Nederland (PRO) en Volt trekken de komende tijd samen op in de onderhandelingen met het kabinet over de begroting voor 2027. Dat laten beide partijen vrijdagavond weten. Als het minderheidskabinet kan rekenen op de steun van deze twee partijen, is er een meerderheid in zowel de Tweede als Eerste Kamer.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet nodigt twintig steden uit om ook Regenboogstad te worden. Dat kondigde staatssecretaris Judith Tielen (Emancipatie, VVD) vrijdag aan. Momenteel zijn er 56 steden die zich in samenwerking met het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap inzetten voor lhbti-personen.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een wet die het mogelijk zou maken om jongeren in de gesloten jeugdhulp 's nachts in hun eigen kamer op te sluiten, komt er toch niet. Minister Mirjam Sterk (Jeugd) schrapt het plan dat haar voorganger in gang zette na "intensieve gesprekken" met zorgmedewerkers, schrijft ze in een brief aan de Tweede Kamer.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In januari wil het kabinet excuses maken aan de kinderen uit gezinnen die zijn getroffen door de toeslagenaffaire en uit huis zijn geplaatst. Dat schrijven staatssecretarissen Claudia van Bruggen (Justitie, D66) en Sandra Palmen (Toeslagen, partijloos) en minister Mirjam Sterk (CDA) van Jeugd in een Kamerbrief.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Kitty Jong wordt de nieuwe voorzitter van Progressief Nederland. De voormalige vicevoorzitter van vakbond FNV kwam als populairste kandidaat uit een stemming onder leden, heeft de partij bekendgemaakt. Zo'n 39.000 leden brachten online hun stem uit.
19 uur geleden