Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Lokale lijsttrekkers zien de kwaliteit van de gemeenteraad achteruitgaan. Dat werd duidelijk tijdens een debat met zes lijsttrekkers in Nieuwspoort, in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart. "If you pay peanuts, you get monkeys", zei Richard de Mos van Hart voor Den Haag daarover.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat voorlopig geen wetgeving uitwerken om de pensioenleeftijd sneller te laten oplopen. Ministers hebben maandag in een gesprek met vakbonden FNV, CNV en VCP aangeboden om dit voorstel "in de ijskast" te zetten, zeiden de bonden na afloop.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat in op de uitnodiging van Frankrijk om te praten over nauwere samenwerking op het gebied van nucleaire bewapening. Dat schrijven de ministers Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) en Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) aan de Tweede Kamer.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is op dit moment niet mogelijk om Nederlanders die het Midden-Oosten willen verlaten wegens de oorlog in Iran te repatriëren, meldde minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) maandagmiddag. Het luchtruim is namelijk gesloten. "Als je mensen naar huis wil brengen, wil je dat wel op een veilige manier doen. Op dit moment zijn die opties er nog niet en we kijken hoe snel we dat voor elkaar kunnen krijgen", aldus de CDA-bewindsman.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland heeft "begrip" voor de Israëlische en Amerikaanse aanvallen op Iran, maar ook zorgen over mogelijke escalatie van het conflict in het Midden-Oosten. Dat heeft minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) maandag gezegd. Hij noemde de machthebbers in Iran "een moorddadig regime", dat een bedreiging vormt voor zowel buurlanden als de rest van de wereld.
17 uur geleden
NIEUWEGEIN (ANP) - Politieke partijen die bereid zijn om samen te werken met het minderheidskabinet zijn 'lichtpuntjes' voor Rob Jetten. Dat zegt de nieuwbakken premier en D66-leider zaterdag op een partijcongres in Nieuwegein. Hij schetst dit als contrast met de afgelopen jaren van veel geruzie in de politiek.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - De veiligheid van Nederlandse militairen in het Midden-Oosten heeft de "hoogste prioriteit", laat minister Dilan Yeşilgöz van Defensie weten. Het aantal Nederlandse militairen in de regio is beperkt. Ze zijn onder meer voor missies in Irak, Israël en de Golfstaten.
2 dagen geleden