Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer hekelt de grote vertraging die een meldpunt voor buitenlandse intimidatie oploopt. Het kabinet meldde deze week dat het meldpunt er pas medio 2028 zal zijn omdat "de vereiste juridische grondslag" ontbreekt. Een meerderheid van de Kamer vindt dat veel te laat.
23 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Een deel van de Tweede Kamer wil andere regels rond het stichten van nieuwe scholen. Staatssecretaris Judith Tielen (Onderwijs, VVD) kwam al met aanpassingen van de wet, maar verschillende fracties kwamen woensdag tijdens een onderwijsdebat met andere suggesties.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland steunt de wederopbouw van Syrië dit jaar nog met 15 miljoen euro. Dat maakte minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingssamenwerking, D66) woensdag bekend tijdens de jaarvergadering van de Wereldbank in Bangkok.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet werkt aan een fokverbod voor dolfijnen. Volgens staatssecretaris Silvio Erkens (Dierenwelzijn) kunnen dolfijnen in gevangenschap niet hun natuurlijke gedrag vertonen. Daarom wil hij het houden van dolfijnen uitfaseren. Erkens denkt dat het verbod over ongeveer twee jaar kan ingaan.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De VVD wil kijken of woningen toch weer op het gas aangesloten kunnen worden. "Er is sprake van een woningcrisis en daar moeten we naar handelen", zei Kamerlid Jurgen Nobel in een debat. Dat aardgasvrije nieuwbouwwoningen sinds 2018 de norm zijn, werkt volgens hem krapte op het stroomnet in de hand en zou daarmee woningbouw vertragen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielzoekers die al te lang wachten op een besluit over hun verblijfsstatus kunnen daarvoor geen dwangsommen meer aanvragen bij de rechter. De Eerste Kamer is akkoord gegaan met een voorstel van asielminister Bart van den Brink. De CDA-minister wil het nu binnen een week doorvoeren.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is niet noodzakelijk om dit jaar al een akkoord te bereiken over de nieuwe Europese meerjarenbegroting, zei premier Rob Jetten dinsdag in de Tweede Kamer tijdens een debat over de komende EU-top. Volgens de huidige Ierse voorzitter is het noodzakelijk om eind dit jaar een akkoord te hebben over het budget.
18 uur geleden