Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het is teleurstellend dat niet alle asielzoekers in Ter Apel kunnen worden opgevangen, vindt asielminister Bart van den Brink. De CDA-minister weet niet waar de mensen voor wie geen plek is kunnen blijven. Het kan zijn dat zij buiten in het gras voor de opvanglocatie moeten slapen, zei Van den Brink.
38 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De controle van het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de landbouw schiet tekort, ziet de Algemene Rekenkamer. Zeven van de veertien belangrijkste regels voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen zijn moeilijk te controleren door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Dat noemt de controleur van de overheid zorgelijk.
39 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De wachttijden voor asielaanvragen zijn de afgelopen jaren steeds langer geworden en lopen mogelijk verder op als het Europese migratiepact binnenkort van kracht wordt, meldt de Rekenkamer in het jaarlijkse verantwoordingsonderzoek. Asielzoekers die niet uit een veilig land komen en ook niet in een ander Europees land asiel hebben aangevraagd, moeten inmiddels gemiddeld 67 weken wachten. Daardoor wordt ook de screening op terrorisme veel later uitgevoerd dan afgesproken.
46 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet belooft nog altijd meer dan het kan waarmaken. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer in zijn jaarlijkse verantwoordingsonderzoek. Doelen voor de korte termijn worden niet gehaald, doelen voor de lange termijn verdwijnen uit zicht. Dat komt doordat in de bedrijfsvoering "de basis niet op orde is", aldus de controleur van de rijksoverheid.
51 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Eelco Heinen (Financiën) wil dat Defensie en de Algemene Rekenkamer met elkaar in gesprek gaan over de aanbestedingen. "Ik zet ze beide in een hok, ga erbij zitten en dan gaan we het oplossen", aldus Heinen. "Ik wil dit volgend jaar niet nog een keer horen."
54 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Scholen waar speciaal onderwijs wordt gegeven blijven bestaan. Dat meldt staatssecretaris Judith Tielen (OCW, VVD) in reactie op een enquête van de Algemene Onderwijsbond, waarin naar voren kwam dat meer dan de helft van de leraren negatief is over het samenvoegen van regulier en speciaal onderwijs. Volgens de bewindsvrouw blijkt uit de enquête dat er een misverstand bestaat over hoe ver het kabinet wil gaan qua samenvoeging van onderwijstypes.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - "Het kabinet heeft vanavond een stap naar voren gezet en daar ben ik heel blij mee." Dat zei voorzitter Sharon Dijksma van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) maandag na spoedoverleg met het kabinet over de recente rellen bij opvanglocaties voor asielzoekers. In onder meer Loosdrecht liepen betogingen tegen de komst van asielzoekers uit de hand.
1 dag geleden