Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Judith Tielen van onderwijs gaat nog niet mee in het verzoek van de Kamer om generatieve AI voor basisschoolleerlingen te verbieden. "Ik snap de zorg heel erg", zei de VVD-staatssecretaris in een debat over haar begroting. "Maar om het nu zo stevig neer te zetten, daar heb ik gewoon echt nog wat meer tijd voor nodig."
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid van de Tweede Kamer wil dat de 40 miljoen euro die jaarlijks zou worden uitgetrokken voor het renteplafond op de studielening alsnog wordt uitgegeven aan studenten. Ilana Rooderkerk (D66) diende daarvoor een voorstel in samen met het CDA, de VVD, JA21 en de ChristenUnie.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Basisschoolleerlingen mogen geen generatieve AI gebruiken, vindt de Tweede Kamer. Een ruime meerderheid steunt een motie van Volt en CDA die het kabinet vraagt om een verbod te regelen. Volt-leider Laurens Dassen dient de motie donderdag in tijdens het debat over de onderwijsbegroting. Kamerleden van PRO, D66, Partij voor de Dieren, DENK, 50PLUS, SP, ChristenUnie en JA21 hebben hun namen er ook onder gezet.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het minimumuurloon gaat vanaf 1 januari 2027 omhoog naar 15,29 euro. Dat meldt minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, D66) in een brief aan de Tweede Kamer.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister van Financiën Eelco Heinen vond het renteplafond voor studieleningen kort nadat dit in het coalitieakkoord was afgesproken al te duur. In documenten van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap die op verzoek van de Tweede Kamer openbaar zijn gemaakt, schrijven ambtenaren dat de VVD-minister een vast renteplafond van 2,5 procent een te groot risico vindt.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De top van het kabinet komt donderdag weer bijeen om te overleggen hoe een parlementaire meerderheid moet worden gevonden voor het belastingplan voor volgend jaar. Dat melden Haagse bronnen. Premier Rob Jetten, de vicepremiers Bart van den Brink en Dilan Yeşilgöz, minister Eelco Heinen en staatssecretaris Eelco Eerenberg (Financiën) bespreken dan de uitkomsten van hun gesprekken met de oppositie.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten ziet dat er nog "werk te doen is" bij het tegengaan van racisme en discriminatie in Nederland. Dat heeft hij gezegd in zijn openingsspeech op de vijfde wereldtop van UNESCO over racisme en discriminatie in Den Haag.
10 uur geleden