Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Robert van Gasteren geeft zijn zetel niet terug aan de BBB in de Eerste Kamer. Hij gaat verder als zelfstandig senator, bevestigt BBB-fractievoorzitter Ilona Lagas woensdag na berichtgeving van WNL.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - PVV, SP en 50PLUS vinden het een slecht idee om een eigen bijdrage te vragen voor wijkverpleging vanwege de nadelige gevolgen. Dat bleek woensdag tijdens een zorgdebat. Coalitiepartij CDA gaf aan niet doof te zijn voor de zorgen, maar desondanks voor het plan te zijn.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Eritreeërs die dienstplicht moeten vervullen en in Nederland asiel aanvragen, maken meer kans op een verblijfsvergunning. Minister Bart van den Brink (Asiel) heeft het beleid voor deze mensen verruimd. Tot nu toe konden alleen Eritreeërs die een militaire dienstplicht moesten vervullen puur op basis daarvan een verblijfsvergunning aanvragen. Landgenoten die een civiele dienstplicht te wachten stond, moesten per geval aantonen dat ze gevaar liepen. Dat is niet meer nodig.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De zorgvilla's van het bedrijf ExpertCare kunnen voorlopig openblijven, schrijft minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg in een brief aan de Tweede Kamer. De woningen zouden eigenlijk na 31 maart sluiten, maar omdat er nog geen oplossing is gevonden, blijven ze nog even open.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingshulp, D66) wilde verrassingen voorkomen met de brief waarin hij onlangs aankondigde de bezuiniging op UNRWA komende Prinsjesdag terug te draaien. Bij het debat woensdag verweten linkse en rechtse oppositiepartijen de coalitie hierin niet consistent te hebben gehandeld. De coalitie van D66, VVD en CDA had namelijk onlangs nog tegen een links voorstel gestemd om de bezuiniging op subsidie voor de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen in de huidige begroting ongedaan te maken.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Verenigde Staten hebben "alle reden" om lid te blijven van de NAVO, vindt minister Tom Berendsen van Buitenlandse Zaken. In het dreigement van president Donald Trump om het bondgenootschap de rug toe te keren hoort de CDA-bewindsman vooral een "uitnodiging" om zorgen te bespreken die al langer leven bij de Amerikanen.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het openbaar vervoer moet ook onderdeel zijn van mogelijke maatregelen tegen de gestegen prijzen door de Iran-oorlog waar het kabinet aan werkt. Dat vindt staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur en Waterstaat, CDA), zei ze in een debat. In de Tweede Kamer klonk een brede wens om iets aan de kosten van het openbaar vervoer te doen.
10 uur geleden