Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
GORINCHEM (ANP) - De stempassen voor de herverkiezingen in Gorinchem zijn eerder dan verwacht verstuurd. De gemeente dacht de passen voor de herstemming op 20 april bij alle kiesgerechtigden te bezorgen, maar dat wordt 15 april nadat "samen met de drukker alles op alles is gezet", aldus een gemeentewoordvoerder.
6 uur geleden
DEN HAAG/ISLAMABAD (ANP) - Buitenlandminister Tom Berendsen heeft met de bemiddelaar van het staakt-het-vuren in het Midden-Oosten zijn zorgen gedeeld over de schending daarvan in Libanon. Berendsen belde vrijdag met zijn ambtgenoot in Pakistan, dat hielp het bestand tussen Iran en de Verenigde Staten tot stand te brengen.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet trekt eenmalig 350.000 euro uit voor Joodse studenteninitiatieven. "Zodat zij hun eigen culturele tradities en gewoontes op die campussen verder kunnen vormgeven", zei onderwijsminister Rianne Letschert tegen het ANP. Ook komen er gesprekken tussen onderwijsinstellingen en lokale autoriteiten.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vicepremier Dilan Yeşilgöz erkent desgevraagd dat de timing van het bezoek van premier Rob Jetten aan de Amerikaanse president "ongemakkelijk" is. Trump dreigde eerder deze week nog met het vernietigen van de Iraanse beschaving, als dat land niet akkoord ging met het heropenen van de Straat van Hormuz.
8 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - PvdA-prominent en oud-Kamerlid Rob Oudkerk wil een nieuwe politieke partij oprichten. Hij gaat daarvoor zijn lidmaatschap opzeggen van Progressief Nederland, het nieuwe samenwerkingsverband van PvdA en GroenLinks, zei hij vrijdagochtend bij Goedemorgen Nederland (WNL). Oudkerk mist bij die partij "sociaaldemocratische normen en waarden".
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten (D66) spreekt maandag tijdens zijn bezoek aan de Amerikaanse hoofdstad Washington onder meer met oud-buitenlandminister Mike Pompeo, meldt de Rijksvoorlichtingsdienst in een persbericht. Pompeo was van 2018 tot en met 2021 minister van Buitenlandse Zaken onder president Donald Trump.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Kamer is ongeduldig als het gaat om de aanpak van het kabinet om de energierekening te verlagen. Oppositiepartijen dringen in een debat aan op onder meer verlaging van de energiebelasting. Coalitiepartijen snappen de urgentie, maar wachten de kabinetsplannen af.
1 dag geleden