Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - CDA-leider Henri Bontenbal steunt Laurens Dassen van Volt in zijn idee om serieus naar nieuwe regels voor kunstmatige intelligentie (AI) te kijken. Bontenbal vroeg zich wel af of het debat over de miljoenennota, de Algemene Politieke Beschouwingen, de juiste gelegenheid is om dit te bespreken.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het opstellen van een begroting vergt van een minderheidscoalitie "meer voorbereiding en overleg". Die les haalt CDA-leider Henri Bontenbal uit de moeizame onderhandelingen over de op Prinsjesdag gepresenteerde miljoenennota, zei hij tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - JA21-leider Joost Eerdmans verwacht dat zijn partij niet de hele begroting van het minderheidskabinet gaat steunen. Hij zei tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen dat hij waarschijnlijk per begroting gaat kijken of zijn partij die kan steunen.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - VVD-fractievoorzitter Ruben Brekelmans en PRO-leider Jesse Klaver botsten tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen over geld dat mensen aan werken moeten overhouden. Klaver verweet Brekelmans dat hij zei dat jongeren te weinig werken, terwijl iemand van 25 jaar oud volgens Klaver ruim 100 euro meer overhoudt als hij van 32 uur naar 40 uur per week gaat.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Volgens VVD-fractieleider Ruben Brekelmans is zijn partijgenoot minister Eelco Heinen van Financiën niet teruggefloten door coalitiepartijen D66 en CDA. "Ik wil dat even rechtzetten, het beeld dat is ontstaan, dat de minister teruggefloten zou zijn." Volgens Brekelmans "werkt het altijd zo" dat de minister van Financiën "het initiatief neemt" en daarin een coördinerende rol heeft.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister van Financiën Eelco Heinen heeft de tabellen van een eerdere conceptbegroting alsnog gepubliceerd. Dit nadat de Tweede Kamer er in meerderheid nogmaals om had gevraagd. Eerder wilde de VVD-bewindsman de stukken niet delen. "Gelet op het brede verzoek van de Kamer," doet hij dat nu wel.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De oproep van voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie om meer samen te werken met Canada wordt positief ontvangen in Den Haag. Premier Rob Jetten noemde het "heel nuttig" als de samenwerking met landen als Canada, Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk wordt geïntensiveerd.
10 uur geleden