Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Minister Pieter Heerma van Binnenlandse Zaken wil dat overheden kijken naar mogelijke discriminatie bij hun eigen werk. Hij roept hen op om zich te melden voor de zogeheten discriminatietoets, een middel voor overheidsorganisaties om risico's op discriminatie op te sporen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil dat jonge kinderen niet meer voor commerciële klussen mogen worden ingezet op sociale media. Minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie, VVD) wil dat kinderen van 15 jaar en jonger hier niet meer aan mogen meedoen, laat hij aan de Tweede Kamer weten.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook voor het stikstofbeleid wil het kabinet steun zoeken bij zowel linkse als rechtse partijen. Premier Rob Jetten zei tijdens een werkbezoek aan de Veluwe dat hij hoopt op steun van ongeveer honderd zetels in de Tweede Kamer. De minderheidscoalitie (66 zetels) heeft dan niet alleen PRO nodig (20 zetels) maar bijvoorbeeld ook JA21 (9 zetels).
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Pogingen om tot meer maatschappelijk perspectief te komen in de strijd tegen het coronavirus, werden telkens achterhaald door oplopende besmettingscijfers, die toch leidden tot acute maatregelen. Dat zei topambtenaar Mark Roscam Abbing, destijds verantwoordelijk voor de langetermijnstrategie tegen corona, tegen de parlementaire enquêtecommissie die onderzoek doet naar de besluitvorming in die tijd.
4 uur geleden
BREUKELEN (ANP) - Theatermaakster en politica Agaath Witteman is vrijdag op 84-jarige leeftijd overleden. Ze stierf na een kort ziekbed aan de gevolgen van een hersentumor, in het bijzijn van haar familie. Theaterproducent Matthijs Bongertman heeft dat zaterdag namens de familie aan het ANP bevestigd na berichtgeving door de Volkskrant.
2 dagen geleden
HARDERWIJK (ANP) - De leden van de ChristenUnie hebben zich op een congres in Harderwijk geschaard achter de strengere asielkoers van de Tweede Kamerfractie. Maar de uitslag van de stemming kon niet verhullen dat een groot deel van de achterban worstelt met de koerswijziging. Een oproep van oud-partijkopstuk Leen van Dijke om "trouw aan de kernwaarden" van de partij te blijven, kreeg ook brede steun.
2 dagen geleden
HARDERWIJK (ANP) - De ChristenUnie mist bij het kabinet-Jetten de beloofde terughoudendheid in medisch-ethische kwesties, met name rond een onlangs aangenomen wet over het gebruik van embryo's voor wetenschappelijk onderzoek. Dat heeft partijleider Mirjam Bikker gezegd op het congres van de christelijke partij in Harderwijk. "Stop met de liberale dramagenda", zei zij in een toespraak.
2 dagen geleden