Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
NICOSIA (ANP) - Het is voor alle EU-leiders "heel helder dat Spanje gewoon volwaardig lid is van de NAVO. En dat blijft ook zo", zei premier Rob Jetten vrijdag na de EU-top in Cyprus. In uitgelekte Amerikaanse plannen staat dat de VS dwarse NAVO-bondgenoten wil straffen, door hen bijvoorbeeld te schorsen. In die mails wordt Spanje genoemd.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet neemt ondanks een verzoek uit de Tweede Kamer geen maatregelen om te voorkomen dat vechthonden naar Israël worden geëxporteerd. Ministers Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) en Sjoerd Sjoerdsma (Handel, D66) schrijven dat zij het "zeer onwenselijk" vinden dat Israël Nederlandse vechthonden "onrechtmatig" inzet tegen Palestijnen. Maar voor een exportstop is volgens hen in de EU geen draagvlak en een nationaal verbod zou niet uitvoerbaar zijn.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Onderzoekers kijken de komende maanden hoe de wet onderscheid kan maken tussen fatbikes en andere elektrische fietsen. De resultaten zijn er na de zomer, belooft minister Vincent Karremans (Infrastructuur en Waterstaat, VVD) vrijdag in een brief aan de Tweede Kamer. Verder somt hij vooral plannen op die al bekend waren.
21 uur geleden
NICOSIA (ANP) - De standpunten van de EU-leiders over de nieuwe EU-meerjarenbegroting 2028-2034 liggen volgens premier Rob Jetten nog ver uiteen. "We hebben vandaag een hele uitvoerige en soms ook verhitte discussie gehad over de meerjarenbegroting", zei Jetten voor vertrek uit Cyprus, waar de EU-leiders donderdag en vrijdag bijeen waren voor een informele top.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet draait een voorgenomen bezuiniging op de bijstand terug. Het gaat om het actief benaderen van mensen die recht hebben op een uitkering, maar daar nog geen gebruik van maken. Die regeling zou versoberd worden, dat zou zo'n 30 miljoen euro per jaar besparen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten vindt het goed dat het Europese steunpakket van 90 miljard euro voor Oekraïne eindelijk is aangenomen. Hij noemt het "een heel belangrijke stap".
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Gemeenten moeten niet langer de mogelijkheid krijgen om statushouders voorrang te geven op een sociale huurwoning, vinden Mona Keijzer, Groep Markuszower en JA21. De drie rechtse fracties hebben een initiatiefwet met deze strekking ingediend. Toen Keijzer eerder minister van Volkshuisvesting was, stelde ze een vergelijkbare wet voor. Maar tot haar teleurstelling heeft de huidige minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting) dit voorstel ingetrokken.
1 dag geleden