Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Minister Jaimi van Essen (Landbouw, D66) kan zich vinden in de kritiek van de Nationale ombudsman dat de overheid de afgelopen jaren onbetrouwbaar is geweest voor boeren. "Het klopt, net zoals de Ombudsman constateert dat boeren en tuinders al te lang te maken hebben met voorstellen die te vaak veranderen."
12 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Democraten winnen bij de midtermverkiezingen een meerderheid in het Huis van Afgevaardigden. Dat voorspelt Decision Desk HQ, een organisatie die verkiezingsdata verzamelt. Het komt vrijwel altijd voor dat de partij van een zittende president, in dit geval de Republikeinen van Donald Trump, zetels verliest tijdens de midterms.
16 uur geleden
ATLANTA (ANP) - De Democraat Jon Ossoff wordt als senator herkozen in de Amerikaanse staat Georgia, voorspelt persbureau Reuters op basis van voorlopige uitslagen van Decision Desk HQ. Dat is een bureau dat verkiezingsuitslagen verzamelt. Georgia stemde bij de laatste verkiezingen op Donald Trump, maar Ossoff wist in de peilingen al een ruime voorsprong op de Republikeinse afgevaardigde Mike Collins te houden.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - PRO blijft achter de verder uitgewerkte stikstofplannen van landbouwminister Jaimi van Essen (D66) staan. Dat laat landbouwwoordvoerder Laura Bromet van de linkse oppositiepartij weten op Bluesky.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil een half jaar eerder dan gepland ervoor zorgen dat bedrijven en bijvoorbeeld woningbouwprojecten met een kleine stikstofuitstoot geen vergunning hoeven aan te vragen. Dat schrijft minister Jaimi van Essen (Landbouw, D66) in de brief over stikstof. Hij wil dit per 1 juli 2027 mogelijk maken.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - In de zones rond kwetsbare natuur mogen boeren op termijn maximaal 1,5 koe per hectare grond houden. Dat is een van de strengere regels die landbouwminister Jaimi van Essen voorstelt om te zorgen voor minder stikstof op gevoelige natuur. Hij benadrukt dat provincies de mogelijkheid krijgen om daarvan af te wijken en met een eigen plan te komen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Tweede Kamerlid Gidi Markuszower wil nog niet hardop zeggen of zijn fractie voor het aangepaste belastingplan van het kabinet gaat stemmen. Maar hij vindt het naar eigen zeggen "moeilijk argumenten te bedenken" om dat niet te doen. "Volgens mij is er heel veel pijn weggehaald."
1 dag geleden