Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer heeft ingestemd met een wet die regelt dat mensen die dat nodig hebben, in het stemhokje hulp kunnen krijgen van een stembureaumedewerker. Mensen met een fysieke beperking mogen momenteel al geholpen worden bij het stemmen door een bekende.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Claudia van Bruggen van Rechtsbescherming heeft geen nieuwe onterechte straffen door foute namen in de justitieketen gevonden. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft ze dat er wel 99 nieuwe gevallen van foutieve namen bij zijn gekomen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Pieter Heerma van Binnenlandse Zaken laat onderzoek doen naar het systeem van stemmen per volmacht. In een brief aan de Tweede Kamer schrijft de CDA-minister dat internationale waarnemers kritisch waren op de volmachten en dat nader onderzoek daarom nodig is.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet voert vanaf de Europese parlementsverkiezingen van 2029 een kleiner stembiljet in, meldt minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken, CDA) donderdag aan de Tweede Kamer. Bij de laatste drie verkiezingen zijn er al proeven geweest met zo'n kleiner stembiljet en die zijn overwegend positief verlopen.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Landbouw moet mogelijk blijven in de zones rond natuurgebieden waar de stikstofuitstoot harder omlaag moet dan elders. Dat zei minister Jaimi van Essen (Landbouw, D66) in het debat over zijn stikstofmaatregelen. "We vragen in de zones het maximale wat wij verantwoord vinden om landbouwkundig gebruik mogelijk te houden."
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Stikstofminister Jaimi van Essen (D66) hoopt nog steeds op steun van ongeveer 100 van de 150 zetels in de Tweede Kamer voor zijn stikstofplannen. Eerder sprak premier Rob Jetten ook al die hoop uit. Toch bleken de verschillende opvattingen in de Kamer groot en lijkt brede steun nu nog ver weg.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - JA21 zegt ervoor open te staan de stikstofplannen van het kabinet te steunen. "Wij steken onze hand uit", zei Kamerlid Maarten Goudzwaard in het debat over de maatregelen. "Niet uit enthousiasme voor dit pakket, maar omdat stilstand schadelijker is. Ik vraag het kabinet dan ook die hand aan te pakken en te laten zien dat het echt bereid is zijn plannen aan te passen."
2 dagen geleden