Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN BOSCH (ANP) - Nederland mag van de rechtbank Den Haag nog altijd geen asielzoekers terugsturen naar Italië. Ook niet nu het Europese Asiel- en Migratiepact van kracht is. Dat komt naar voren uit een uitspraak die gedaan is in de asielzaak van een Russische man.
40 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Silvio Erkens (Landbouw) gaat met buurlanden onderhandelen over de aantallen wolven die elk land herbergt. Als de Europese Commissie de wolven in meerdere landen als één populatie ziet, zijn er minder in Nederland nodig, verwacht hij.
49 minuten geleden
WICKLOW (ANP) - Staatssecretaris Derk Boswijk (Defensie) is behoorlijk gefrustreerd over het uitblijven van snelle hulp aan Oekraïne door de EU. Dat zei de bewindsman na afloop van de informele EU-raad Defensie in Ierland. Oekraïne kampt al jaren met een tekort aan luchtverdediging, maar verscheidene EU-landen weigeren nog steeds over de brug te komen met bijvoorbeeld Patriots die ze in voorraad hebben.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ongehoord Nederland (ON!) moet uit de publieke omroep worden gezet, vindt het College van Omroepen. Dit adviesorgaan, waarin landelijke publieke ledenomroepen zijn vertegenwoordigd, heeft vrijdag de Nederlandse Publieke Omroep (NPO) in een brief gevraagd om een verzoek hiertoe in te dienen bij mediaminister Rianne Letschert. Dat liet de D66'er dinsdagmiddag weten tijdens het wekelijkse vragenuur in de Tweede Kamer. "Voor ons is inmiddels een grens bereikt", schrijven de ledenomroepen in de brief.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - JA21 ziet in de uitgelekte begrotingsplannen weinig terug van de voorstellen die de oppositiepartij zelf bij het kabinet op tafel heeft gelegd. Partijleider Joost Eerdmans moet er naar eigen zeggen "met een vergrootglas naar zoeken", en vindt dat de weinige handreikingen die de coalitie wel doet, "teniet worden gedaan door lastenverzwaringen elders".
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - PRO-leider Jesse Klaver is "totaal niet onder de indruk" van de beleidsaanpassingen die het minderheidskabinet in de begroting voor volgend jaar wil doorvoeren. Volgens gelekte stukken worden de voorgenomen bezuinigingen op de sociale zekerheid grotendeels geschrapt of uitgesteld, maar daar neemt de grootste oppositiepartij geen genoegen mee.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het minderheidskabinet heeft de miljardenbezuinigingen op de sociale zekerheid grotendeels uit de boeken gehaald. De korting op uitkeringen is van de baan, net als de snellere stijging van de AOW-leeftijd. Enkele andere ingrepen, waaronder de halvering van de WW-duur, worden met een jaar uitgesteld. Dat bevestigen Haagse bronnen na een bericht van RTL Nieuws.
4 uur geleden