Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil dat burgemeesters sneller de mogelijkheid hebben om een demonstratie te verplaatsen naar een andere locatie, desnoods met dwang. Ook wordt voor hen duidelijker wanneer demonstranten strafbaar zijn. Verder worden de noodbevoegdheden van burgemeesters verduidelijkt in de wet.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat aangifte doen van het lekken van nog vertrouwelijke begrotingsstukken aan de media, zei minister-president Rob Jetten tijdens zijn wekelijkse persconferentie na afloop van de ministerraad. "Dat doe ik in principe altijd als er op deze manier wordt gelekt", aldus de premier.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland is geen narcostaat, benadrukt justitieminister David van Weel na de grote schietpartij in Overasselt eerder deze week. Criminelen zijn hier niet de baas, aldus de VVD-bewindsman na afloop van de wekelijkse ministerraad. "Ik durf gewoon een dikke middelvinger op te steken naar Bolle Jos, en te vertellen dat we hem gaan pakken."
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken) doet een hernieuwde oproep aan de vakbonden om aan te komen praten over de toekomst van de sociale zekerheid. "De tijd is rijp", aldus de D66-bewindsman voor aanvang van de wekelijkse ministerraad.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is volgens landbouwminister Jaimi van Essen een "no-go" dat alle boeren via een generieke maatregel veedieren moeten wegdoen. Het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL) schreef in een rapport dat de zogeheten generieke korting op dierrechten een "ultieme remedie" is om stikstofdoelen in 2035 te halen. Maar Van Essen zei voorafgaand aan de ministerraad dat dit niet nodig is.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Zorgminister Sophie Hermans adviseert mensen zichzelf te beschermen tegen muggen, als zij willen voorkomen besmet te raken met het westnijlvirus. Dit jaar hebben zeker negen mensen het virus opgelopen, meldde het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) donderdag.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Oud-SER-voorzitter Mariëtte Hamer wordt de lijsttrekker voor PRO in de Eerste Kamer. Na de Provinciale Statenverkiezingen van volgend jaar volgt zij de huidige fractievoorzitter Paul Rosenmöller op, die afgelopen zondag aankondigde de politiek te verlaten. Hamer was van 2014 tot 2022 voorzitter van de Sociaal Economische Raad, en daarvoor sinds 1998 Tweede Kamerlid voor de PvdA.
11 uur geleden