Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Bart van den Brink wordt namens het CDA minister van Asiel en Migratie, meldden meerdere bronnen aan het ANP. Hij voerde samen met fractievoorzitter Henri Bontenbal de onderhandelingen over de vorming van een minderheidskabinet met D66 en VVD.
39 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Veel van de jongeren die door het toeslagenschandaal een studieschuld zijn aangegaan, zijn volgens demissionair staatssecretaris Sandra Palmen te helpen met bestaande regelingen. Die regelingen moeten "beter voor het voetlicht" worden gebracht, stelt de politica. Ze gaat niet mee in het pleidooi van kinder- en jeugdombudsmannen om de studieschuld van deze jongeren kwijt te schelden.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Sandra Palmen gaat verder als staatssecretaris van Toeslagen en wordt daarmee de enige partijloze bewindsvrouw van het nieuwe kabinet. Ze heeft de aanstaande premier Rob Jetten (D66) gevraagd of ze kan rekenen op rugdekking. Die stelde Palmen volgens haar gerust door te zeggen "dat dit kabinet zich gaat kenmerken door samenwerking en verbinding zoeken met alle partijen". Ze heeft "voor de zekerheid een nieuw koffiezetapparaat aangeschaft".
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Voormalig informateur Rianne Letschert wordt minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap namens D66, bevestigen Haagse bronnen na berichtgeving van RTL Nieuws. De naam van de voorzitter van het college van bestuur van de Universiteit Maastricht circuleert al langer. Daarnaast wordt Judith Tielen staatssecretaris op het ministerie, meldt haar partij de VVD.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De VVD draagt uitsluitend zittende bewindspersonen en Tweede Kamerleden aan voor een post in het nieuwe kabinet. Zo keert David van Weel terug als minister van Justitie en Veiligheid, de post die hij bekleedde voordat hij afgelopen zomer overstapte naar Buitenlandse Zaken.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider Dilan Yeşilgöz verlaat de Kamerfractie van haar partij om minister van Defensie en vicepremier te worden in het nieuwe kabinet, meldt zij tegen de verzamelde pers in de Tweede Kamer. De huidige demissionaire defensieminister Ruben Brekelmans is in beeld als fractieleider. Maar het is volgens Yeşilgöz aan de fractie zelf om daarover te besluiten.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Caroline van der Plas wordt er allerminst vrolijk van dat D66 de nieuwe minister van Landbouw levert. "Boeren zijn zich rotgeschrokken. En ik met hen", schrijft de BBB-leider op X. "De partij die veestapel wilde halveren en de grootste boerenprotesten in de historie ontketende."
5 uur geleden