Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver voelt zich "plat gezegd gewoon bedonderd" door defensieminister Dilan Yeşilgöz. Zij verzweeg tijdens een debat over de inzet van de Zr. Ms. Evertsen in het Middellandse Zeegebied dat een kanon aan boord van het fregat niet werkt. De VVD-bewindsvrouw had die informatie gewoon moeten delen, vindt Klaver.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gevluchte Iraniërs hoeven voorlopig niet terug te keren naar hun land, meldde premier Rob Jetten (D66) donderdag tijdens het debat over de oorlog aldaar. Het kabinet heeft eerder de beslissingen over asielaanvragen gepauzeerd, maar had nog geen formeel besluit- en vertrekmoratorium ingesteld. Asielminister Bart van den Brink is dat laatste aan het voorbereiden.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nog enkele honderden gestrande reizigers willen uit het Midden-Oosten worden gerepatrieerd, zei buitenlandminister Tom Berendsen (CDA) tijdens een debat in de Tweede Kamer. Het gaat onder meer om zo'n tweehonderd mensen uit de Verenigde Arabische Emiraten, waar steden zoals Dubai en Abu Dhabi liggen. Ook zitten nog tientallen Nederlanders vast in landen als Jordanië, Israël, Irak, Iran, Qatar of Saudi-Arabië.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten krijgt van zowel links als rechts kritiek op het standpunt van het minderheidskabinet over de oorlog in Iran. Wel zijn partijen in de Tweede Kamer verdeeld over de aanval van de Verenigde Staten en Israël.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat meer risico's nemen op het stroomnet om een aansluitstop in het midden van het land te voorkomen, door een deel van de reserveruimte in te zetten. Dat schrijft staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Energie, CDA) in een Kamerbrief.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - GroenLinks-PvdA wil opheldering van het kabinet over berichtgeving dat het kanon op Zr. Ms. Evertsen niet werkt. Het luchtverdedigings- en commandofregat gaat meedoen aan een missie in het oosten van de Middellandse Zee om Cyprus en het NAVO-grondgebied te beschermen.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als mensen aan een chatbot vragen op welke partij ze moeten stemmen bij de gemeenteraadsverkiezingen, krijgen ze vrijwel nooit het advies om op een lokale partij te stemmen. Dat concludeert de Autoriteit Persoonsgegevens. Die is niet alleen de toezichthouder voor privacy, maar ook voor kunstmatige intelligentie (AI).
15 uur geleden