Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
CARDIFF (ANP/AFP) - Labour heeft een groot verlies geleden bij de parlementsverkiezingen in Wales, waar het de politiek ruim een eeuw domineerde. De Senedd komt voor het eerst sinds zijn oprichting in 1999 onder controle te staan van een andere partij. De nationalistische Plaid Cymru is nu de grootste partij van Wales.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink wil de regels voor grenscontroles versoepelen. De Koninklijke Marechaussee gaat na september niet meer aan de grens controleren als het aan de CDA-minister ligt, maar gaat gebruikmaken van mobiele controles.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De situatie rond de uitbraak van het hantavirus op een Nederlands cruiseschip is "totaal niet te vergelijken" met hoe de coronapandemie zes jaar geleden begon. Dat heeft minister-president Rob Jetten (D66) benadrukt tijdens zijn persconferentie na de wekelijkse ministerraad. Het gaat ditmaal om een bekend virus, "waarvan we weten hoe we het moeten beheersen", zei de premier.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink is nog bezig met een wetsvoorstel om mensen die illegaal in Nederland verblijven, te kunnen straffen. Dat is onderdeel van drie maatregelen die hij snel wil invoeren om de niet aangenomen asielnoodmaatregelenwet te vervangen. Vrijdag is zijn voorstel voor het ongewenst verklaren van bepaalde mensen wel door de ministerraad gekomen.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Alle mensen die aan boord waren van een KLM-vliegtuig uit Johannesburg, waarin een Nederlandse vrouw met het hantavirus kortstondig aanwezig was, worden in de gaten gehouden, zegt minister Sophie Hermans (Volksgezondheid). "Die mensen zijn in beeld bij de GGD en daar is ook contact mee en er wordt gemonitord of er bij hen klachten ontstaan."
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland is "in principe" alleen verantwoordelijk voor de repatriëring van Nederlandse reizigers van het cruiseschip m/v Hondius, aldus minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA). "Maar we voelen wel degelijk de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat iedereen uiteindelijk ook veilig thuiskomt", voegt hij eraan toe.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken kan nog geen informatie geven over het plan dat wordt gemaakt voor de Nederlandse opvarenden van het cruiseschip Hondius. "We zijn druk aan het kijken wat er precies moet gebeuren", zegt een woordvoerder. "We zullen dat plan eerst richting alle betrokkenen communiceren en daarna publiek. Meer kan ik er nu niet over zeggen."
1 dag geleden