Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Demissionair minister-president Dick Schoof vindt het "goed nieuws" dat de EU-ministers van Buitenlandse Zaken hebben besloten de Iraanse Revolutionaire Garde op de lijst van terroristische organisaties te zetten. "Nederland heeft hier jarenlang voor gepleit", memoreert de partijloze premier in een tweet.
14 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Onder de EU-ministers van Buitenlandse Zaken is brede steun om snel een nieuw sanctiepakket op te leggen aan Rusland, zei demissionair minister David van Weel (Buitenlandse Zaken). Niet in de laatste plaats omdat de situatie voor Oekraïners onleefbaar is door de kou. Het is Oekraïne daarnaast niet duidelijk hoe serieus Rusland is in de onderhandelingen over vrede.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De partijleiders van D66, VVD en CDA hebben donderdag het coalitieakkoord helemaal afgemaakt. Zij hebben nog een paar "kleine aanpassingen" gemaakt na terugkoppeling uit de fracties. Die fracties hadden het akkoord woensdagavond al goedgekeurd.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Demissionair staatssecretaris Eddie van Marum van Digitalisering wil nog niets zeggen over mogelijk overheidsingrijpen rond de verkoop van Solvinity, het bedrijf achter DigiD. Hij wacht onderzoeken van twee toezichthouders af.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het wettelijk verplichten van stagevergoedingen is mogelijk, maar brengt ook "wezenlijke dilemma's" met zich mee, laat demissionair onderwijsminister Gouke Moes weten aan de Tweede Kamer. Een Kamermeerderheid wil zo'n wettelijke verplichting voor stagiairs, maar het definitieve besluit laat Moes over aan zijn opvolger.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het duurt "wel erg lang" om problemen in de strafrechtketen op te lossen, vindt ook demissionair justitieminister Foort van Oosten (VVD). Tegelijkertijd zei hij dat er hard aan wordt gewerkt, en kon hij de Tweede Kamer weinig meer beloven dan dat. De strafrechtketen bestaat uit alle organisaties die ervoor zorgen dat strafbare feiten worden opgespoord, berecht en bestraft.
20 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Demissionair minister David van Weel (Buitenlandse Zaken) heeft er goede hoop op dat de EU-ministers van Buitenlandse Zaken donderdag ermee instemmen de Iraanse Revolutionaire Garde (IRG) op de Europese terrorismelijst te zetten. Met het dodelijke geweld tegen Iraanse demonstranten heeft het Iraanse regime "een behoorlijke grens" overschreden, zei hij voor het begin van de vergadering met zijn EU-collega's. Het is belangrijk om de ruggengraat van de Iraanse overheid als terroristische organisatie te beschouwen, zei hij in Brussel.
20 uur geleden