Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink heeft niet de bevoegdheid om een "juridisch dwingende maatregel" te nemen waardoor een gemeente noodopvangplekken voor asielzoekers moet regelen. Dat zei hij donderdagochtend naar aanleiding van het bericht dat het aanmeldcentrum in Ter Apel woensdagavond niet iedereen een slaapplek kon bieden.
39 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Nog voordat de verbouwing van het Binnenhof klaar is, is het complex te klein voor alle organisaties die erin moeten. Minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting, D66) zei in een debat met de Tweede Kamer: "De Tweede Kamer is gegroeid, de Eerste Kamer is gegroeid, de Raad van State is gegroeid, alles is gegroeid. Dus het gaat niet passen, tenzij we in afgeslankte vorm teruggaan."
22 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Commissaris van de Koning in Groningen René Paas vindt dat het kabinet "een crisissituatie zou moeten uitroepen" om de opvang van asielzoekers met spoed te kunnen regelen in de gemeenten. Volgens hem vragen de provincies dit "tot nu toe vergeefs". Paas zei woensdag tijdens een vragenuurtje in de Provinciale Staten "dat de situatie nu alle trekken vertoont van een crisis. Daar is de aarzeling bij de Staat te groot".
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is teleurstellend dat niet alle asielzoekers in Ter Apel kunnen worden opgevangen, vindt asielminister Bart van den Brink. De CDA-minister weet niet waar de mensen voor wie geen plek is kunnen blijven. Het kan zijn dat zij buiten in het gras voor de opvanglocatie moeten slapen, zei Van den Brink.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De controle van het gebruik van bestrijdingsmiddelen in de landbouw schiet tekort, ziet de Algemene Rekenkamer. Zeven van de veertien belangrijkste regels voor het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen zijn moeilijk te controleren door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). Dat noemt de controleur van de overheid zorgelijk.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De wachttijden voor asielaanvragen zijn de afgelopen jaren steeds langer geworden en lopen mogelijk verder op als het Europese migratiepact binnenkort van kracht wordt, meldt de Rekenkamer in het jaarlijkse verantwoordingsonderzoek. Asielzoekers die niet uit een veilig land komen en ook niet in een ander Europees land asiel hebben aangevraagd, moeten inmiddels gemiddeld 67 weken wachten. Daardoor wordt ook de screening op terrorisme veel later uitgevoerd dan afgesproken.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet belooft nog altijd meer dan het kan waarmaken. Dat concludeert de Algemene Rekenkamer in zijn jaarlijkse verantwoordingsonderzoek. Doelen voor de korte termijn worden niet gehaald, doelen voor de lange termijn verdwijnen uit zicht. Dat komt doordat in de bedrijfsvoering "de basis niet op orde is", aldus de controleur van de rijksoverheid.
1 dag geleden