Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Ministers die met "een frisse blik" aan hun taak beginnen, helpen bij het oplossen van onder andere de stikstofcrisis, vindt Rob Jetten. De beoogde premier verdedigt zo de voordracht van Jaimi van Essen als minister van Landbouw. De 34-jarige wethouder in Deventer heeft geen ervaring in Den Haag of met het stikstofprobleem.
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In navolging van andere steden sluit de meerderheid van de politieke partijen in de Amsterdamse gemeenteraad samenwerking met Forum voor Democratie (FVD) uit. In de raad van de hoofdstad zitten dertien partijen; elf ervan roepen in een gezamenlijke verklaring op FVD niet te normaliseren.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Theo Henrar wordt vanaf 1 maart de tijdelijke voorzitter van VNO-NCW. Hij is momenteel vicevoorzitter van de werkgeversvereniging en voorzitter van FME, de ondernemersorganisatie voor de Nederlandse technologische industrie.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De 34-jarige Jaimi van Essen wordt de nieuwe minister van Landbouw. Dat meldt zijn woordvoerder na berichtgeving in Tubantia. Hij is nu nog wethouder in Deventer en houdt zich daar sinds 2024 bezig met energie, milieu en economie. Hiervoor was hij wethouder in de gemeente Losser.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nathalie van Berkel wordt volgens ingewijden staatssecretaris van Financiën voor D66. Ze zit nu nog voor de partij van Rob Jetten in de Tweede Kamer. Zij zat eerder onder meer in de raad van bestuur van uitvoeringsorganisatie UWV.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Stientje van Veldhoven wordt minister van Klimaat en Groene Groei voor D66. Dat bevestigt een ingewijde na berichtgeving van RTL Nieuws. Ze is eerder staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat geweest en zat ook lang voor D66 in de Tweede Kamer.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66-senator Willemijn Aerdts wordt de staatssecretaris van Economische Zaken die zich gaat bezighouden met digitale economie en soevereiniteit, bevestigen bronnen na berichtgeving van RTL Nieuws. Ze is een expert op het gebied van inlichtingendiensten en voert op dat onderwerp ook het woord in de Eerste Kamer namens haar partij.
16 uur geleden