Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
NEW YORK (ANP) - Premier Rob Jetten heeft in New York een bezoek gebracht aan de lhbti-bar The Stonewall Inn. In 1969 braken daar rellen uit, wat leidde tot de wereldwijde protestbeweging voor lhbti-emancipatie.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Onderzoeksplatform Justice for Prosperity (JfP) ziet een belangrijke taak weggelegd voor de politiek als het gaat om het normeren van rechts-extremisme. "Als groepen niet worden aangesproken op extreem gedachtegoed, verschuift dat wat we normaal vinden", zegt oprichter Jelle Postma in reactie op een alarmerend rapport van de veiligheidsdiensten NCTV en AIVD.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Justitieminister David van Weel vindt het zorgelijk dat rechts-extremisme "sluipenderwijs" wordt genormaliseerd. "Rechts-extremisten verspreiden hun ideeën onder meer via online platforms, de politiek en demonstraties. Hier moeten we alert op zijn", schrijft hij op X in reactie op een alarmerend rapport van veiligheidsdiensten NCTV en AIVD hierover.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Justitieminister David van Weel moet in de Tweede Kamer uitleg komen geven over aangiften en meldingen die niet zijn behandeld. Onder meer coalitiepartijen D66 en CDA steunen een verzoek voor een debat dat de Groep Markuszower daarover gaat indienen, bevestigen ze na berichtgeving door de NOS. Ook PRO, BBB en JA21 willen snel een debat.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Judith Tielen (Emancipatie, VVD) wil de onderzoeken naar lhbti-acceptatie onder jongeren dieper analyseren, om zo tot gerichte aanpakken te kunnen komen. Dat zei de bewindsvrouw tijdens het wekelijkse vragenuur. Zondag kwam in het terugkerende HBSC-onderzoek naar voren dat de acceptatie van homoseksualiteit flink is gedaald.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Tussen de politiek en de extreemrechtse rellen afgelopen zaterdag op het Malieveld valt "geen directe link" te leggen, vindt justitieminister David van Weel. Hij vindt wel dat politici polarisatie in het debat moeten vermijden. "Omdat die oplopende temperatuur leidt tot onrust en onveiligheid", zei de VVD'er bij het wekelijkse vragenuur.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Justitieminister David van Weel (VVD) heeft de Tweede Kamer niet verkeerd geïnformeerd over politiecijfers, vindt hij zelf. De Algemene Rekenkamer stelde dat hij de Kamer "op het verkeerde been" had gezet over tienduizend aangiftes die vervolgens niet werden behandeld. Volgens Van Weel ging het grotendeels om slechts een melding in plaats van een aangifte, maar de rekenmeesters stellen dat dit niet klopt.
18 uur geleden