Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - VVD-fractievoorzitter in de Tweede Kamer Ruben Brekelmans is "verbijsterd" over het stemgedrag van met name D66 in de senaat over de strenge asielwetten. De partij zocht volgens hem naar redenen om tegen te stemmen. "Ik heb daar geen woorden voor."
21 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Voormalig PVV-parlementariër Gidi Markuszower is woedend op zijn oude partij omdat die met haar stemgedrag in de Eerste Kamer de strenge asielwetten van de eigen ex-minister Marjolein Faber heeft laten stranden. Hij spreekt van "politiek theater" en noemt de gang van zaken "schandalig".
23 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De PVV geeft D66 de schuld dat de asielnoodmaatregelenwet dinsdag geen meerderheid kreeg in de Eerste Kamer. Die wet sneuvelde, omdat een aanpassing die hulp aan illegalen niet langer strafbaar maakt het ook niet haalde. Die was nodig voor het CDA en de SGP om de wet aan een meerderheid te helpen.
46 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) vindt het "een gemiste kans" dat de Eerste Kamer de asielnoodmaatregelenwet van zijn voorganger Marjolein Faber (PVV) heeft weggestemd. Hij wil zo snel mogelijk met alternatieve routes komen om een aantal maatregelen die daardoor niet doorgaan, alsnog bij wet te regelen.
50 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De fracties van regeringspartijen D66 en CDA in de Eerste Kamer willen dat asielminister Bart van den Brink (CDA) eventuele nationale aanscherpingen van het Europese migratiepact in een nieuw wetsvoorstel opneemt. Dat hebben senatoren Boris Dittrich (D66) en Madeleine van Toorenburg (CDA) gezegd in stemverklaringen waarin zij uitlegden waarom hun fracties tegen de strenge asielwet van voormalig PVV-minister Marjolein Faber stemden.
54 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De asielnoodmaatregelenwet is verworpen in de Eerste Kamer, nadat de aanpassing van de strafbaarstelling van illegaliteit daarvoor ook al was verworpen. CDA, SGP, de partijloze Robert van Gasteren en Bart Kroon van de BBB stemden tegen de wet, waardoor er geen meerderheid voor was.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De aanpassing van de asielnoodmaatregelenwet is verworpen in de Eerste Kamer. Alleen de stem van Auke van der Goot van OPNL was nog niet bekend en hij stemde tegen. De aanpassing kreeg 37 stemmen voor en 38 tegen. De aanpassing was nodig voor het CDA en de SGP om de asielnoodmaatregelenwet te steunen.
1 uur geleden