Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Beoogd premier Rob Jetten (D66) wil deze week met de VVD en het CDA afspreken hoe de verdeling van de ministersposten eruit gaat zien. Hierover heeft hij al wel "flink van gedachten gewisseld" met de andere partijen, maar definitieve keuzes zijn nog niet gemaakt.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - 50PLUS blijft zich "constructief" opstellen naar de nieuwe coalitie, hoewel de partij wel kritiek heeft op haar plannen. Fractieleider Jan Struijs zei "gemengde gevoelens" te hebben over het coalitieakkoord.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Volt-leider Laurens Dassen is geen voorstander van de bezuinigingen die de coalitie wil doorvoeren in de zorg en sociale zekerheid. Die vindt hij "breed en wreed", terwijl ze volgens hem ook "slim en eerlijk" kunnen: "Leg de rekening bij de mensen die hem ook kunnen betalen", zei hij tegen D66, de VVD en het CDA.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Waarom worden de belastingen omhooggegooid terwijl we makkelijk ieder jaar voor 12 miljard kunnen bijlenen?" Dat vroeg Gidi Markuszower, hoofd van de groep recent afgesplitste PVV'ers, zich af in het debat over het coalitieakkoord. Hij is ook niet blij met het verhogen van de AOW-leeftijd.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Dit regeerakkoord is nog niet af", zei Mirjam Bikker van de ChristenUnie in het debat over de plannen van D66, VVD en CDA. Ze pleit voor een "politiek met hart voor de samenleving", maar ziet de coalitiepartners daarin de plank misslaan op sommige terreinen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Esther Ouwehand (Partij voor de Dieren) mist in het coalitieakkoord van D66, de VVD en het CDA een reflectie op "de haatzaaierij" die volgens haar door het kabinet-Schoof "werd verheven tot beleid en wetgeving". Dat kabinet, met daarin de radicaalrechtse PVV als grootste partij, heeft volgens Ouwehand schade aangericht die nog steeds wordt gevoeld. "Ik heb geen reflectie gezien op hoe je die schade gaat herstellen."
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De SGP verwacht "fijngevoeligheid" van beoogd premier Rob Jetten, zei partijleider Chris Stoffer in het debat over het coalitieakkoord. "Als hij inschat dat het met een beetje tenen trappen wel goedkomt, denk ik dat zijn antenne nog wat beter afgestemd moet worden."
3 uur geleden