Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
APPINGEDAM (ANP) - Dat inwoners van het aardbevingsgebied in Groningen cynisch worden van het jarenlange wachten op herstel van hun huizen, begrijpt premier Rob Jetten wel. Dat zei hij tijdens een werkbezoek aan Zeerijp en Appingedam. "En dit ene bezoekje gaat ook niet het verschil maken."
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland schiet België met twee helikopters van Defensie te hulp om te helpen met het blussen van de natuurbrand in het natuurgebied van de Hoge Venen. Dat meldt buitenlandminister Tom Berendsen op X. Het gaat om twee Chinook-transporthelikopters, die met een speciale waterzak (bambi bucket) duizenden liters water tegelijk kunnen scheppen en die boven een brand uitstorten.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Ralf Dekker vervangt Lidewij de Vos als fractievoorzitter van Forum voor Democratie tijdens het zwangerschapsverlof van De Vos. Dat bevestigt hij na een berichtje op X. De Vos meldde eerder dat zij na het zomerreces van de Tweede Kamer met verlof gaat. De Tweede Kamer komt op 1 september terug van het zomerreces.
2 dagen geleden
DEN BOSCH (ANP) - De provincie Noord-Brabant heeft het voornemen de vergunning van vijf pluimveebedrijven in te trekken, maar "er is nog niets onomkeerbaars gebeurd". Die boodschap gaf gedeputeerde Saskia Boelema (handhaving en vergunningen) vrijdag tijdens de extra vergadering van de Brabantse provinciale politiek over het plan.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Rob Jetten heeft oppositiepartij BBB nog niet uitgenodigd voor gesprekken over de begroting. "Omdat we voor de zomer tot de conclusie kwamen dat het wat minder zin had. Als dat nu wel het geval is, ga ik graag dat gesprek aan", zei hij bij zijn wekelijkse persconferentie. Zonder steun van de BBB heeft de minderheidscoalitie PRO nodig om in de Eerste Kamer tot een meerderheid te komen. Coalitiepartij VVD heeft moeite met samenwerking met de linkse partij.
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het was "geen goed signaal" van de politie Oost-Brabant, die donderdag aankondigde alleen in te grijpen als tractoren de snelweg blokkeerden en niet als zij daar langzaam zouden rijden, zei premier Rob Jetten vrijdag op zijn wekelijkse persconferentie. Vrijdagochtend kwamen twee mensen om het leven bij een botsing in de staart van de file, die ontstond door tractoren op de snelweg. Volgens de premier moeten de politie, het Openbaar Ministerie (OM) en de burgemeester "nabespreken" hoe het vrijdag zo fout kon gaan.
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet roept boeren op niet met tractoren op snelwegen te demonstreren. Minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken, CDA), die gaat over het demonstratierecht, doet die oproep nadat er vrijdag twee doden waren gevallen op de A59. Zij kwamen om bij een botsing in de staart van een file, die het gevolg was van trekkers op de snelweg.
3 dagen geleden