Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - D66'er Nathalie van Berkel trekt zich terug als kandidaat-staatssecretaris van Financiën, nadat meerdere media berichtten over onjuistheden in haar cv, meldt beoogd premier Rob Jetten.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De beoogde landbouwminister Jaimi van Essen (D66) wil een "andere film" afspelen op het stikstofdossier. Na zijn gesprek met de aankomende premier Rob Jetten maakte hij niet concreet hoe zijn beleid anders wordt. Hij maakte vooral duidelijk welke toon hij wil aanslaan. "Mijn werkweek begint in de regio, begint met bezoek aan de sector, begint met compassie voor de sector."
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Sjoerd Sjoerdsma, aankomend minister van Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, heeft er vertrouwen in dat hij "gewoon zaken kan doen" met China. Dit ondanks de sancties die de Chinese overheid vijf jaar geleden aankondigde tegen de D66'er. Maandag na zijn gesprek met beoogd premier Rob Jetten noemde Sjoerdsma China een "belangrijke handelspartner van Nederland".
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Sandra Palmen (Herstel Toeslagen) verwacht niet dat haar werk als onderdeel van het minderheidskabinet heel anders wordt dan in het voorgaande demissionaire kabinet. "Als ik kijk naar alle partijen in de Kamer, dan zie je dat mensen graag willen dat dit opgelost wordt," zei ze na haar gesprek met formateur Rob Jetten.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Begrijp je dat je lid wordt van een kabinet dat op 66 zetels stoelt en dat je dus flink aan het werk moet om steun in de Kamer te vinden?" Die vraag zegt beoogd premier Rob Jetten deze week te stellen aan de aankomende bewindslieden wanneer zij een voor een bij hem langskomen.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het demissionaire kabinet trekt dit jaar 2 miljoen euro extra uit voor het opsporen van Oekraïense kinderen die zijn meegenomen naar Rusland. Het geld wordt beschikbaar gesteld aan de VN en wordt volgens staatssecretaris Aukje de Vries (Ontwikkelingshulp, VVD) ook gebruikt om psychosociale hulp te geven.
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Dick Schoof is er "altijd wel van uitgegaan" dat zijn kabinet op een moment zou vallen, zei de demissionair premier na zijn laatste ministerraad. "Omdat je weet dat het ingewikkeld is en in de traditie van Nederland kabinetten eigenlijk zelden de hele rit uitzitten." Hij zegt dat hij weinig spijt heeft en dat hij weer ja zou zeggen als hem werd gevraagd premier te worden.
3 dagen geleden