Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Financiënminister Eelco Heinen (VVD) is "hoopvol" over de begrotingsonderhandelingen. Dat zei hij na een gesprek met Gidi Markuszower (Groep Markuszower). "We hebben veel gesprekken gevoerd en we voelen breed draagvlak voor de plannen die we aan het maken zijn", aldus de bewindsman.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Autoriteit Consument en Markt (ACM) heeft geen toezeggingen gekregen van Microsoft over het niet meer lekken van namen van ambtenaren, schrijft staatssecretaris Eric van der Burg (Binnenlandse Zaken) in een brief aan de Tweede Kamer. De VVD-bewindsman sprak zelf zijn zorgen uit in een gesprek met de Amerikaanse ambassadeur Joe Popolo.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) heeft de ambassadeur van Israël ontboden, omdat het land de diplomatieke status van de Nederlandse medewerkers van de diplomatieke missie in Ramallah heeft ingetrokken. Dat zei hij tijdens een persconferentie waar hij herhaalde de stap "onnodig" te vinden.
18 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Het eerste EU-rapport over defensieparaatheid is maandag gepresenteerd aan de EU-ministers van Defensie. Het is niet openbaar, maar volgens minister Dilan Yeşilgöz (Defensie) is het duidelijk dat "we op alle domeinen nog echt een flink been moeten bijtrekken". Meer landen moeten meer doen en "we moeten het slimmer gaan doen", zei de minister na afloop van de vergadering in Brussel.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer is positief over een wetsvoorstel dat onder meer regelt dat er een leeftijdsgrens van 18 jaar komt voor het gebruik van achteraf betalen. Dat blijkt uit het debat over dat plan.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De VVD steunt het voorstel van PRO om abortus uit het strafrecht te halen niet direct. De coalitiepartij wacht eerst de reactie van de Raad van State af. "Vrouwen nemen weloverwogen een besluit om gebruik te maken van abortuszorg. Wat de VVD betreft, dient ook de politiek zorgvuldig met dit onderwerp om te gaan", zei Kamerlid Hilde Wendel.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (CDA) baalt van het Israëlische besluit om de diplomatieke status van Nederlandse ambassademedewerkers in te trekken. "Ik betreur dit onnodige besluit ten zeerste", zegt hij in een reactie. Hij overlegt over de situatie. "Waarbij nu eerst onze diplomaten uiteraard een belangrijke prioriteit zijn."
1 dag geleden