Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Kinderen op de basis- en middelbare school zouden hun telefoon ook niet mee mogen nemen naar het schoolplein of de aula in de pauze. Dat is een van de maatregelen die het kabinet voorstelt op het gebied van kinderen in de onlinewereld.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Tweede Kamervoorzitter Thom van Campen wil woensdagochtend ministers naar het parlement roepen, omdat er nog een stapel onbeantwoorde schriftelijke vragen ligt. Er komt een extra vragenuur, om bewindspersonen te motiveren om in het vervolg "slechts in uitzonderlijke en uitlegbare situaties" de deadline te overschrijden.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - SGP en JA21 hebben hun wetsvoorstel om versterkte gebedsoproepen te verbieden ingediend bij de Tweede Kamer. De partijen zijn al langer bezig met zo'n verbod.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Hans Vijlbrief van Sociale Zaken wil dat er grondig onderzoek komt naar het oneerlijk behandelen van mensen met een biculturele achternaam door het UWV bij fraudeonderzoek. "Ik wil dat dit tot de bodem wordt uitgezocht."
4 uur geleden
N i e u w bericht, met reactie Flávio Bolsonaro in laatste alinea
8 uur geleden
RIGA (ANP/DPA) - De alliantie Verenigde Lijst van premier Andris Kulbergs heeft volgens voorlopige uitslagen een historische overwinning behaald bij de parlementsverkiezingen in Letland. De groepering uit het politieke midden veroverde 41 van de honderd zetels in het parlement van de EU- en NAVO-lidstaat.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken en Werkgelegenheid, D66) krijgt "in toenemende mate twijfel" bij zijn wetsvoorstel over het tijdelijk afschaffen van dwangsommen rond WIA-aanvragen. Dat zei de bewindsman zondag in Buitenhof. Mensen hebben recht op geld als het UWV te lang doet over hun aanvraag, maar vanwege grote achterstanden wilde Vijlbrief tijdelijk van de bestuurlijke boetes af.
23 uur geleden