Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
BREDA (ANP) - Premier Rob Jetten (D66) heeft begrip voor "frustraties" in gemeenten over de komst van asielzoekerscentra. "Dat je denkt: dit overkomt ons, terwijl wij zelf willen meebeslissen over de grootte van een opvang of de voorwaarden van een asielopvang." Wel benadrukt hij dat het kabinet de instroom wil beperken, en asielzoekers die hier zijn eerlijk wil verdelen over gemeenten met de spreidingswet.
17 minuten geleden
DOKKUM (ANP) - Tussen de exitpoll van Ipsos in opdracht van NOS van Noardeast-Fryslân en de voorlopige uitslag, gemeld aan de ANP Verkiezingsdienst, zitten flink wat verschillen. Zo kwam FNP, ondanks zetelverlies, als grootste partij naar voren uit de exitpoll. Maar in de voorlopige uitslag is dat het CDA met 6 zetels. De partij wint 2 zetels, in plaats van 1 volgens de exitpoll.
20 minuten geleden
LEIDEN (ANP) - Jesse Klaver ziet zijn partij GroenLinks-PvdA "fors winnen" ten opzichte van de landelijke verkiezingen in november. Leden van de partij hebben de "rug gerecht", zei hij op een bijeenkomst in Leiden.
21 minuten geleden
WAALWIJK (ANP) - Wat VVD-leider Dilan Yeşilgöz betreft zijn de gemeenteraadsverkiezingen voor haar partij geslaagd. "We hebben verschillende gemeenten gezien waarin we stijgen, waarin we verdubbelen", zei ze op de uitslagenavond van de liberalen in Waalwijk. "Dat zijn echt mooie resultaten."
29 minuten geleden
TERNEUZEN (ANP) - Na onenigheid over de komst van een asielzoekerscentrum is de PVV met 7 zetels de grootste partij geworden in de gemeente Terneuzen. Dat blijkt uit de voorlopige uitslag, gemeld door de verkiezingsdienst van het ANP. Bij de verkiezingen in 2022 haalde de PVV drie zetels in de Zeeuwse gemeente.
30 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - CDA-leider Henri Bontenbal gaat "met een blij gemoed de avond en nacht in". Hij ziet zijn partij in veel plaatsen op zijn minst stabiel blijven bij de gemeenteraadsverkiezingen, en op sommige plekken zelfs de grootste worden. "Ik vind dat een prachtige uitslag."
43 minuten geleden
ZEVENBERGEN (ANP) - De toekomst van het Brabantse dorp Moerdijk heeft een belangrijke rol gespeeld bij de gemeenteraadsverkiezingen, zegt burgemeester Aart-Jan Moerkerke. "Het was bij veel partijen een verkiezingsitem, dus het zal ongetwijfeld hebben meegespeeld bij het stemmen", zei Moerkerke op de verkiezingsavond in het gemeentehuis in Zevenbergen.
50 minuten geleden