Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet verwacht in november 2027 een rapport met adviezen om onlinediscriminatie tegen te gaan. Dat rapport wordt opgesteld op basis van onlinemeetings en fysieke gesprekken over het onderwerp. Iedereen kan zich daarvoor aanmelden.
50 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Defensieminister Dilan Yeşilgöz wil andere EU-landen aansporen meer te leveren aan Oekraïne. Dat land verwacht een zware winter in de oorlog tegen Rusland en heeft dringend geld en middelen nodig. Onder meer Volt vroeg Yeşilgöz nu al meer geld vrij te maken.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Alle ministeries moeten samen voor het eind van 2027 in totaal 750 regels hebben geschrapt of versimpeld. Ieder ministerie heeft een eigen doel gekregen, meldt staatssecretaris Eric van der Burg (Slagvaardige Overheid) in een brief aan de Tweede Kamer.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink weet nog niet wanneer de asielaanvragen van meer dan 140.000 Oekraïners behandeld worden. Het Europese Hof van Justitie oordeelde op 1 oktober dat die aanvragen gewoon behandeld moeten worden, maar de CDA-minister schrijft in een brief aan de Tweede Kamer dat andere aanvragen voorrang krijgen.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Regionale ziekenhuizen hebben de afgelopen jaren niet meer planbare zorg kunnen aanbieden, terwijl hier wel afspraken over waren, zei minister Sophie Hermans (Volksgezondheid) in een debat in de Tweede Kamer. Hoogcomplexe zorg wordt wel steeds vaker samengebracht in ziekenhuizen met meer specialisten.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De hulpverlening aan slachtoffers van seksueel misbruik en geweld moet laagdrempeliger en minder versnipperd. Daarom komt het kabinet met een nieuwe landelijke werkwijze die de ondersteuning aan slachtoffers moet verbeteren.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het bestuur van NSC reageert met "verbazing en teleurstelling" op het vertrek van Europarlementariër Dirk Gotink. De politieke partij verliest daarmee haar laatste volksvertegenwoordiger. "Het bestuur had liever gezien dat hij naar voren was gestapt om in politieke zin de kar te trekken", staat in een reactie.
1 dag geleden