Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De gesprekken over de rijksbegroting tussen kabinetsleden en oppositiepartijen gaan de komende dagen verder. Maandag spreekt PRO met zowel de premier als vicepremiers en met minister van Financiën Eelco Heinen (VVD), melden bronnen aan het ANP.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Progressief Nederland moet zich in de Europese Unie aansluiten bij de sociaaldemocratische politieke familie, vindt partijleider Jesse Klaver. Daarmee onderschrijft hij het advies dat een commissie vrijdag uitbracht. "Het doet recht aan zowel de inhoud als onze ambitie om zoveel mogelijk invloed te hebben in Europa", motiveert de linkse politicus op het sociale medium Bluesky.
2 dagen geleden
BRUSSEL (ANP) - Een adviescommissie van Progressief Nederland (PRO) heeft de nieuwe partij aangeraden om zich binnen de Europese Unie aan te sluiten bij de sociaaldemocratische politieke familie. De Partij van de Arbeid behoorde al tot de sociaaldemocratische fractie in het Europees Parlement, maar GroenLinks zat bij de Groenen. Sinds de fusie is onduidelijk bij welke groep PRO gaat horen.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is de bedoeling dat de totale miljoenennota brede steun krijgt in de Tweede Kamer, zei Rob Jetten vrijdag in zijn wekelijkse persconferentie. Hij wil dus geen "cherrypicking", waarbij partijen de ene begroting wel steunen en de andere niet. "Veel dingen hangen met elkaar samen, en dan kom je elkaar ook snel in de weg te zitten."
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Justitieminister David van Weel wil dat er één landelijke lijn komt hoe lokaal gezag moet omgaan met trekkers op de snelweg. Dat zei hij voorafgaand aan de ministerraad. Nu mogen de burgemeester, politie en het Openbaar Ministerie lokaal bepalen of en hoe zij hiertegen optreden, maar Van Weel erkent dat dit niet altijd werkt als het gaat om boeren die met trekkers op de snelweg rijden.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Eelco Heinen van Financiën verwacht dat oppositiepartijen wel bij elkaar te brengen zijn om een brede deal voor het budget van 2027 te maken. Dat zegt hij voorafgaand aan de ministerraad.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - "Ik word wel ongeduldig", zei Luc Stultiens van PRO donderdagmiddag na weer een gesprek met minister Eelco Heinen (Financiën) over de begroting met Prinsjesdag. De financieel woordvoerder van de linkse fusiepartij hoort "vooral heel weinig" tijdens de gesprekken met de VVD-bewindsman. "Op een gegeven moment moet je ook als kabinet zelf beslissen: wij gaan met links of rechts en we gaan bereid zijn om te schuiven. Dat is nog niet gebleken."
2 dagen geleden