Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De oppositiepartijen zijn kritisch op het pakket aan maatregelen dat het kabinet neemt om de energieprijzen te compenseren, maar zijn het niet eens over welke plannen er dan bij moeten komen.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een groot deel van de Tweede Kamer is kritisch over het kansrijke schooladvies, omdat leerlingen daardoor terecht kunnen komen in onderwijs dat niet bij hen past. Fracties als D66, CDA en PVV zetten tijdens een debat over praktijkonderwijs en vmbo vraagtekens bij de manier van adviseren, waarbij het schooladvies wordt bijgesteld na een hoger uitgevallen doorstroomtoets.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De VVD vindt het "verstandig" dat het kabinet met de maatregelen tegen de fors gestegen brandstofprijzen "ruimte heeft gelaten" om nog meer te doen als de energiecrisis de komende maanden verergert. Fractievoorzitter Ruben Brekelmans zei dat in een Kamerdebat over het maandag aangekondigde pakket, dat van met name de rechtse oppositie een dikke onvoldoende krijgt.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Terwijl wereldwijd de energieprijzen stijgen, maakt het kabinet beleid dat het leven van mensen duurder maakt, vindt Jesse Klaver. De fractievoorzitter van GroenLinks-PvdA noemt die tegenstelling in het beleid "wrang". Hij hekelt dat deze week een pakket met compensatiemaatregelen bekend werd en tegelijk voorstellen klaarliggen voor hogere huur, een stijging van het eigen risico en meer inkomstenbelasting voor werkenden.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Veel partijen in de Tweede Kamer hebben woensdag zorgen geuit over de dinsdag aangekondigde stop voor nieuwe stroomaansluitingen in een deel van de provincie Utrecht. Kamerleden willen weten of de stop die in juli ingaat echt tijdelijk blijft en hoe het kabinet voorkomt dat ook andere regio's hiermee te maken krijgen.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtse oppositiepartijen JA21 en PVV willen dat de vrachtwagenheffing, die op 1 juli van kracht wordt, voorlopig wordt uitgesteld. "Kan die verzwaring van tafel?", vroeg JA21-leider Joost Eerdmans in een Kamerdebat over de hoge brandstofprijzen.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten wil na vragen van journalisten niet zeggen of hij druk heeft uitgeoefend op D66-senatoren om de asielwetten door de Eerste Kamer te krijgen. Dinsdag sneuvelde de asielnoodmaatregelenwet in de Eerste Kamer.
23 uur geleden