Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - "Het kabinet heeft vanavond een stap naar voren gezet en daar ben ik heel blij mee." Dat zei voorzitter Sharon Dijksma van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) maandag na spoedoverleg met het kabinet over de recente rellen bij opvanglocaties voor asielzoekers. In onder meer Loosdrecht liepen betogingen tegen de komst van asielzoekers uit de hand.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gidi Markuszower, die vorige week zei dat Palestijnse vluchtelingen die vanuit Griekenland zijn gekomen "met maximaal geweld" moeten worden tegengehouden bij de grens, moet voor premier Rob Jetten (D66) steviger afstand nemen van die uitspraken. Markuszower nuanceerde zijn oproep tot geweld, maar bleef achter de strekking staan. Tot die tijd zal Markuszower, die samen met andere PVV-afsplitsers zeven zetels heeft in de Tweede Kamer, niet "vooraan in de rij staan om als partner mee samen te werken".
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil samen met gemeenten meer inzetten op "maatwerk" in lokale asielopvang, zei premier Rob Jetten (D66) na afloop van overleg met bestuurders uit gemeenten en provincies. Een speciaal "vliegend team" moet gemeenten ondersteunen die nu nog niet voldoende capaciteit hebben om hun aandeel aan vluchtelingen op te vangen.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Er is geen geld gevonden voor een nieuw, innovatief sirenesysteem en daarmee zal vanaf 2028 een einde komen aan het maandelijkse luchtalarm. Dat schrijft minister David van Weel (Justitie en Veiligheid, VVD) maandag aan de Tweede Kamer.
16 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Na The Rights Forum heeft ook de Turkse arbeidersvereniging HTIB aangekondigd aangifte te doen tegen Kamerlid Gidi Markuszower (Groep Markuszower) naar aanleiding van zijn uitlatingen over Palestijnse asielzoekers. Die zetten volgens de organisatie aan tot haat en geweld.
18 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De gevolgen van de blokkade van de Straat van Hormuz zijn "enorm" en minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingssamenwerking) maakt zich daar "hele grote zorgen over". Hij vindt dat de EU proactiever moet zijn. Zo verwacht hij meer coördinatie van de EU om ervoor te zorgen dat de lidstaten meer gaan doen, zei hij na afloop van een vergadering met zijn EU-collega's in Brussel. Als eerste noemt hij daarbij het tonen van solidariteit met vluchtelingen en ontheemden.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - ProVeenendaal heeft maandag namens een groep lokale Pro-partijen bij de Raad van State gepleit tegen de nieuwe naam van GroenLinks-PvdA. De fusiepartij is omgedoopt tot Progressief Nederland, kortweg PRO. De lokale partijen zeggen nu al last te hebben van naamsverwarring. De Kiesraad vindt het aan de lokale centrale stembureaus om hierover te oordelen bij de volgende gemeenteraadsverkiezingen in 2030.
19 uur geleden