Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De herziene plannen voor box 3 kosten de staatskas in de jaren tot en met 2040 per saldo 17,6 miljard euro. Minister Eelco Heinen (Financiën, VVD) krijgt daar veel kritiek op, maar zegt zelf dat hij veel grotere tekorten heeft voorkomen, omdat anders het wetsvoorstel zou zijn weggestemd in de Eerste Kamer.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer heeft in grote meerderheid een verzoek van Gidi Markuszower weggehoond. Hij wilde een extra debat om een motie van wantrouwen tegen het kabinet in te dienen. Voor zo'n debat is steun nodig van minstens dertig Kamerleden, maar dat lukte Markuszower niet.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - PRO-partijleider Jesse Klaver heeft wel gesprekken met coalitiepartijen, maar er is nog geen deal over het belastingplan. Dat zegt hij dinsdagmiddag voorafgaand aan de stemmingen in de Tweede Kamer. Klaver ging niet in op verdere vragen. "Want ook als ik zeg met wie ik wel of niet praat, zegt dat iets over het proces en dat maakt het allemaal nog complexer."
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het herziene wetsvoorstel voor de belasting op inkomen uit vermogen (box 3) is al ingewikkeld genoeg zonder dat de Tweede Kamer het verder probeert te vertimmeren. "Dat past niet in deze route die gedreven is door tempo", waarschuwde staatssecretaris Eelco Eerenberg (Fiscaliteit, D66) in een debat met de Tweede Kamer.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinetsplan om snel belasting te heffen in box 3 op winst uit vermogen lijkt een meerderheid te gaan halen in de Tweede Kamer. Naast coalitiepartijen D66, VVD en CDA is ook JA21 voor de zogenoemde novelle van het kabinet om dat te regelen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De ChristenUnie vindt het "onwenselijk en onzorgvuldig" dat het kabinet de Tweede Kamer maar een paar dagen gunt voor de behandeling van het nieuwe voorstel voor box 3, de belasting op inkomen uit vermogen. Pieter Grinwis hekelde in een debat met name de rol van minister Eelco Heinen (Financiën, VVD), die zelf niet aanwezig was.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De VVD is tevreden over de financiële dekking van het nieuwe voorstel voor de belasting op inkomsten uit vermogen (box 3). Tweede Kamerlid Wendy van Eijck hield tijdens een debat vol dat het voorstel "binnen de kabinetsperiode" gedekt is, en ook structureel. Volgens cijfers die het ministerie van Financiën zelf heeft vrijgegeven, klopt dit niet.
1 dag geleden