Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De houten kap van het Torentje van de premier is bijna 480 jaar oud, blijkt uit onderzoek van Rijksvastgoed tijdens de renovatie van het Binnenhof. Het hout is afkomstig van bomen uit Zuid-Zweden die in de herfst van 1546 of de winter van 1546/47 zijn gekapt.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De parlementaire enquêtecommissie corona kan de onderzoeksvraag van de Tweede Kamer beantwoorden, denkt commissievoorzitter Daan de Kort (VVD). Hij zei na het laatste van de 51 verhoren dat er genoeg informatie is verzameld.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het veelvuldig gebruik van AI voor berichtgeving op sociale media van premier Rob Jetten past zijn geloofwaardigheid niet aan, zei hij donderdag tegen media. "Nee, dat vind ik echt onzin", aldus Jetten. "Driekwart van de Nederlanders gebruikt tegenwoordig elke dag AI als hulpmiddel. En dat geldt ook voor ons in het dagelijks werk."
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Eelco Eerenberg (Financiën, D66) wil nog niets weten van aangifte tegen zijn eigen ambtenaren, zolang niet zeker is dat er "moedwillig" documenten uit handen zijn gehouden van de parlementaire commissies die het toeslagenschandaal hebben onderzocht. Hij noemde dat in een Kamerdebat "een buitengewoon zwaar middel" waarbij zorgvuldigheid geboden is.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer is nog niet tevreden met het aangekondigde onderzoek naar een datakluis met tientallen miljoenen documenten over het toeslagenschandaal, die dit voorjaar werd herontdekt op het ministerie van Financiën. Oppositiepartijen deden in een Kamerdebat de oproep daar ook strafrechtelijk onderzoek naar te laten doen.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De wereld ligt niet op schema voor een volgende grootschalige virusuitbraak, volgens infectieziektespecialist Anja Schreijer. Tijdens een verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona zei ze dat dit bij de ebola-uitbraak in onder meer de Democratische Republiek Congo duidelijk is geworden.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dat rechtbank Den Haag heeft geoordeeld dat Nederland nog altijd geen asielzoekers mag terugsturen naar Italië omdat de opvang daar niet op orde zou zijn, stuit op kritiek in de Tweede Kamer. Bij een asieldebat bleek donderdag dat een meerderheid hier kritisch op is. Don Ceder (ChristenUnie) vreest dat de uitspraak leidt tot een "perverse prikkel". Landen zouden zo worden aangemoedigd om hun opvang slecht te regelen, zodat ze minder asielzoekers hoeven op te vangen.
9 uur geleden