Beginselen rechtstaat geschonden in toeslagenaffaire
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet, de Tweede Kamer, de Belastingdienst én de rechtsspraak hebben ervoor gezorgd dat de grondbeginselen van de rechtstaat zijn geschonden in de affaire met de kinderopvangtoeslag. Dat staat in een explosief rapport van de ondervragingscommissie van Kamerleden die het overheidsschandaal heeft onderzocht. Daarin werden tal van ouders "ten onrechte gebrandmerkt als opzettelijke fraudeurs".
Bewindspersonen en topambtenaren tuigden na politieke druk een harde fraudeaanpak op. Signalen dat deze aanpak voor sommige ouders ernstige en onterechte gevolgen had, werden jarenlang door de volledige politieke top gemist. De Belastingdienst ging ook in de fout. De commissie concludeert dat de fiscus de fraudejacht als "massaproces" aanvloog, zonder oog voor individuele gevallen.
Oud-staatssecretarissen Frans Weekers en Eric Wiebes (beiden VVD), voormalig minister Lodewijk Asscher (PvdA-leider) en premier Mark Rutte (VVD) worden specifiek genoemd als grondleggers van de fraudeaanpak. Zij sloegen allemaal onvoldoende aan op de signalen die naar boven kwamen. Ook voormalig staatssecretaris Menno Snel, vanaf oktober 2017 staatssecretaris op Financiën, vroeg niet genoeg door na berichten die hij hierover ontving. De commissie oordeelt bovendien snoeihard over de informatievoorziening vanuit het ministerie van Financiën.
Fraudeur
Zo kon het gebeuren dat duizenden ouders onterecht als fraudeur bestempeld en behandeld werden. De meesten moesten grote bedragen aan toeslagen in korte tijd terugbetalen, soms omdat de Belastingdienst een gastouderbureau of kinderopvangbedrijf indirect in de portemonnee wilde raken.
"Ongekend onrecht", heet het rapport van de ondervragingscommissie, naar de gevolgen van de affaire voor de slachtoffers. De groepsgewijze aanpak waarmee de Belastingdienst fraudeurs te lijf wilde gaan, heeft "grove inbreuk gemaakt op het rechtstatelijke principe dat optimaal recht gedaan moet worden aan individuele situaties van mensen", zegt de commissie. Die ruimte voor individuele gevallen ontbrak ook in wetgeving, vastgesteld door beide Kamers en de kabinetten onder leiding van premier Mark Rutte.
Machteloos
De rechtspraak heeft op zijn beurt de harde invulling van de wet in stand gehouden door verschillende uitspraken. "Daarmee heeft de bestuursrechtspraak zijn belangrijke functie van (rechts)bescherming van individuele burgers veronachtzaamd."
De slachtoffers van deze aanpak, de toeslagenouders, "stonden machteloos tegenover machtige instituten van de rechtstaat, die hen niet de bescherming boden die zij verdienden". De manier waarop ouders zijn behandeld stond in geen verhouding tot "wat hen - veelal onterecht - door de Belastingdienst werd verweten". Het aangedane onrecht wordt nu meer onderkend, ziet de commissie. "Maar is nog niet rechtgezet. Excuses zijn gemaakt. Nu het herstel nog." Van de vele duizenden gedupeerden in beeld bij de Belastingdienst, is slechts een handjevol ouders gecompenseerd.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De plotseling overleden Surinaamse oud-president Chan Santokhi heeft volgens premier Rob Jetten veel betekend voor zowel Suriname als Nederland. Santokhi stierf maandag onverwacht op 67-jarige leeftijd in Paramaribo.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De beperkingen op het ministerie van Financiën als gevolg van een digitale inbraak raken circa 1600 publieke instellingen die hun overtollige middelen bij het departement stallen. Het digitale portaal voor dit zogenoemde schatkistbankieren behoort tot de systemen die uit voorzorg zijn uitgeschakeld. Dat meldt minister Eelco Heinen (Financiën, VVD) in een brief aan de Tweede Kamer.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - SGP en JA21 willen opheldering over het besluit van minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingshulp, D66) om dit jaar al de bezuiniging op de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen UNRWA ongedaan te maken. Vorige week stemde de Tweede Kamer nog tegen een voorstel om de oude subsidie van 19 miljoen te herstellen. "De begroting aanpassen zes dagen nadat erover gestemd is, getuigt niet van democratisch ethos", meent Chris Stoffer (SGP).
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dit jaar kan de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen UNRWA alweer rekenen op de oorspronkelijke subsidie van 19 miljoen euro, schrijft minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingssamenwerking, D66) maandag aan de Tweede Kamer. In het coalitieakkoord was al aangekondigd dat de bezuiniging ongedaan zou worden gemaakt.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland sluit zich aan bij de aan Israël gerichte oproep van Duitsland, Frankrijk, Italië en het Verenigd Koninkrijk om de doodstraf niet uit te breiden, meldt minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) op X.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Raad van State oordeelt mild over het wetsvoorstel waardoor het verheerlijken van terrorisme verboden wordt. De belangrijke kabinetsadviseur heeft een aantal opmerkingen bij het plan, maar wijst het niet af. Zo vraagt de raad aan justitieminister David van Weel om de toelichting te verbeteren, zodat officieren van justitie en rechters beter begrijpen hoe ze de wet moeten toepassen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Na een promotieonderzoek gericht op de praktijk moeten ook hbo'ers een doctorstitel kunnen halen. Dat wil onderwijsminister Rianne Letschert (D66) regelen met een nieuwe wet. Er komen twee nieuwe titels: Professional Doctor (PD) en Engineering Doctor (EngD). Die laatste is voor technologische ontwerptrajecten aan universiteiten.
1 dag geleden