Baltische ministers pleiten bij Brekelmans voor hogere NAVO-norm
DEN HAAG (ANP) - Voor de ministers van Defensie van Estland, Letland en Litouwen is er geen twijfel mogelijk. Tijdens de komende NAVO-top in Den Haag moet de norm voor defensie-uitgaven omhoog. De Baltische bewindslieden waren woensdag op bezoek bij hun Nederlandse tegenhanger, minister Ruben Brekelmans. Die ziet nog de nodige hobbels.
"We willen 3 procent als bodem", zei minister Dovile Šakaliene van Litouwen. Haar Estse collega Hanno Pevkur wees erop dat tijdens de Koude Oorlog 4 procent naar de strijdkrachten ging, terwijl er toen geen oorlog was in Europa. Minister Andris Spruds (Letland) zei "hoge verwachtingen" te hebben van de NAVO-top eind juni.
De NAVO-landen spraken in 2014 af om de uitgaven voor Defensie op te hogen naar 2 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Daar kregen de leden van het bondgenootschap wel tien jaar voor. Maar nog steeds hebben niet alle 32 lidstaten deze norm gehaald; 23 voldoen aan de eis. In veel landen gingen de uitgaven pas omhoog na de Russische inval in Oekraïne in 2022.
Percentage
"Het is makkelijk een percentage te noemen als doel, maar veel moeilijker om dat te implementeren", zei Brekelmans. Het is volgens hem ook beter om eerst te kijken naar wat nodig is om de Russische dreiging het hoofd te bieden en daarna te kijken hoeveel daarmee gemoeid is en dan een norm vast te stellen. Hij denkt dat pas kort voor de top duidelijk wordt wat er gaat gebeuren met de norm.
NAVO-topman Mark Rutte zegt al sinds zijn aantreden in oktober dat Europeanen meer dan 3 procent moeten spenderen aan de strijdkrachten met het oog op de Russische, maar ook Chinese dreiging. Er zou ongeveer 3,7 procent nodig zijn om de verdediging op peil te kunnen brengen. Maar door onder meer gezamenlijk inkopen kan dat percentage ook lager worden. Maar de nieuwe norm zal altijd "indrukwekkend" hoger zijn dan de huidige 2 procent, aldus Rutte.
Nieuwe norm
De aanstaande Amerikaanse president Donald Trump noemde zelfs 5 procent als nieuwe norm. Maar dat halen de VS momenteel ook niet. Washington geeft ongeveer 3,38 procent uit aan de strijdkrachten. De Amerikaanse wapenindustrie profiteert het meest van de verhoogde defensie-uitgaven.
Verhoging naar 3 procent kost vele miljarden. Dit jaar haalt Defensie met zo'n 20 miljard euro de NAVO-norm. De leider van de grootste regeringspartij PVV gaf deze week al aan dat hij niet warm loopt voor verhoging. Geert Wilders zei dat meer geld nu niet nodig is. "We doen met 2 procent een heel goede zet."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De energiemaatregelen van het kabinet doen nauwelijks iets aan het verminderen van de afhankelijkheid van olie en gas, vindt Milieudefensie. "Als dit het is, dan blijft het kabinet water naar de zee dragen", zegt directeur Donald Pols. Volgens Natuur & Milieu biedt het pakket voor de langere termijn "nog weinig houvast voor echte verduurzaming en afbouw van fossiele brandstoffen".
1 uur geleden
BLERICK (ANP) - Een meisje is maandagochtend omgekomen door een steekincident in een woning aan de Elzenstraat in het Limburgse Blerick, meldt de politie. Een man en vrouw, de bewoners van het pand, zijn opgepakt.
4 uur geleden
BILTHOVEN (ANP) - Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) oppert een verbod op de filters van sigaretten. Volgens het instituut komen er dan minder zogeheten microplastics in het milieu, terwijl het geen verschil zou maken voor de gezondheid van rokers.
6 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Privacystichting Consumers United in Court (CUIC) is maandag een collectieve procedure gestart tegen Odido. Dit vanwege een recent lek waarbij data van ruim zes miljoen Nederlanders zijn buitgemaakt. Het consumentencollectief noemt Odido op meerdere punten nalatig en wil onder meer genoegdoening voor iedereen van wie gegevens nu op straat liggen.
7 uur geleden
ALKMAAR (ANP) - De spelers van AZ zijn zondagavond laat uitbundig bejubeld door een grote menigte supporters. Iets voor middernacht verscheen de AZ-selectie, die eerder op de dag de bekerfinale met 5-1 van NEC won, op het bordes van het AFAS Stadion in Alkmaar. De uitzinnige fans, uitgedost met vlaggen en sjaaltjes van AZ, dansten, zongen en juichten onder dat balkon, omringd door de rook van enorme hoeveelheden afgestoken vuurwerk en brandende fakkels, zo was te zien op een livestream van NH Nieuws.
13 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Een container die zondagavond verkeerd is neergezet op een schip op de Maasvlakte bij Rotterdam, lekt een giftige, bijtende stof. Het schip zelf heeft ook schade opgelopen, vertelt een woordvoerster van de veiligheidsregio. "Er is een gat ontstaan in het dek, boven de machinekamer. De stof lekt daar naar binnen", schetst ze de situatie.
15 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - In het Rotterdamse havengebied is een container waarin mogelijk gevaarlijke stoffen zitten uit een kraan gevallen en op een schip terechtgekomen. Hulpdiensten zijn ter plaatse op de Maasvlakte, laat de veiligheidsregio weten. Die heeft een crisisteam bijeengeroepen.
17 uur geleden