Baltische ministers pleiten bij Brekelmans voor hogere NAVO-norm
DEN HAAG (ANP) - Voor de ministers van Defensie van Estland, Letland en Litouwen is er geen twijfel mogelijk. Tijdens de komende NAVO-top in Den Haag moet de norm voor defensie-uitgaven omhoog. De Baltische bewindslieden waren woensdag op bezoek bij hun Nederlandse tegenhanger, minister Ruben Brekelmans. Die ziet nog de nodige hobbels.
"We willen 3 procent als bodem", zei minister Dovile Šakaliene van Litouwen. Haar Estse collega Hanno Pevkur wees erop dat tijdens de Koude Oorlog 4 procent naar de strijdkrachten ging, terwijl er toen geen oorlog was in Europa. Minister Andris Spruds (Letland) zei "hoge verwachtingen" te hebben van de NAVO-top eind juni.
De NAVO-landen spraken in 2014 af om de uitgaven voor Defensie op te hogen naar 2 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Daar kregen de leden van het bondgenootschap wel tien jaar voor. Maar nog steeds hebben niet alle 32 lidstaten deze norm gehaald; 23 voldoen aan de eis. In veel landen gingen de uitgaven pas omhoog na de Russische inval in Oekraïne in 2022.
Percentage
"Het is makkelijk een percentage te noemen als doel, maar veel moeilijker om dat te implementeren", zei Brekelmans. Het is volgens hem ook beter om eerst te kijken naar wat nodig is om de Russische dreiging het hoofd te bieden en daarna te kijken hoeveel daarmee gemoeid is en dan een norm vast te stellen. Hij denkt dat pas kort voor de top duidelijk wordt wat er gaat gebeuren met de norm.
NAVO-topman Mark Rutte zegt al sinds zijn aantreden in oktober dat Europeanen meer dan 3 procent moeten spenderen aan de strijdkrachten met het oog op de Russische, maar ook Chinese dreiging. Er zou ongeveer 3,7 procent nodig zijn om de verdediging op peil te kunnen brengen. Maar door onder meer gezamenlijk inkopen kan dat percentage ook lager worden. Maar de nieuwe norm zal altijd "indrukwekkend" hoger zijn dan de huidige 2 procent, aldus Rutte.
Nieuwe norm
De aanstaande Amerikaanse president Donald Trump noemde zelfs 5 procent als nieuwe norm. Maar dat halen de VS momenteel ook niet. Washington geeft ongeveer 3,38 procent uit aan de strijdkrachten. De Amerikaanse wapenindustrie profiteert het meest van de verhoogde defensie-uitgaven.
Verhoging naar 3 procent kost vele miljarden. Dit jaar haalt Defensie met zo'n 20 miljard euro de NAVO-norm. De leider van de grootste regeringspartij PVV gaf deze week al aan dat hij niet warm loopt voor verhoging. Geert Wilders zei dat meer geld nu niet nodig is. "We doen met 2 procent een heel goede zet."
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - De NS zegt overrompeld te zijn door de puinhoop die carnavalsvierders in de trein achterlaten. De spoorwegmaatschappij roept treinreizigers op hun rommel mee te nemen.
16 minuten geleden
BREDA (ANP) - Gemeenten in Brabant waarschuwen carnavalsvierders zaterdag voor de kou. Mensen moeten zich warm aankleden, zeggen ze. De eerste carnavalsdag op vrijdag verliep volgens Breda "gezellig en veilig". Het weer blijft een "aandachtspunt", aldus de gemeente. Tilburg en Den Bosch geven dezelfde waarschuwing. Het advies is laagjes kleding te dragen tijdens de koude nachten.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het duurt langer dan verwacht om de kapotte bovenleiding bij Utrecht te repareren, laat een woordvoerder van ProRail weten. Aanvankelijk hoopte de spoorbeheerder dat het herstelwerk om 15.30 uur klaar zou zijn en dat dan het treinverkeer weer volledig zou kunnen worden opgestart. Die prognose is nu bijgesteld naar ten minste 18.00 uur.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De versterking van huizen in door aardbevingen getroffen Groningse gemeenten moet sneller, constateert het Staatstoezicht op de Mijnen (SodM). Volgens de toezichthouder hebben de gemeenten Eemsdelta, Groningen, Het Hogeland, Midden-Groningen en Oldambt weliswaar zorgvuldige versterkingsplannen opgesteld, maar is "meer voortvarendheid" nodig om woningen zo snel mogelijk te versterken en bewoners duidelijkheid te geven.
4 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Vanaf zondagmiddag geldt stapsgewijs in het hele land code geel vanwege sneeuw en gladheid. Het KNMI verwacht dat het als eerste gaat sneeuwen in het zuidwesten, daarna volgt de rest van het land. Het weerinstituut waarschuwt voor een sneeuwdek waardoor gladheid kan ontstaan. In de loop van de avond gaat het vanaf het zuidwesten dooien, maar in het noordoosten kan het volgens het KNMI nog tot in de nacht naar maandag glad zijn.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het treinverkeer rond Utrecht heeft nog een groot deel van zaterdag te maken met verstoringen door de bovenleiding die vrijdag kapotging. Onder meer tussen Utrecht en Den Bosch en tussen Utrecht en Arnhem rijden veel minder treinen. Spoorbeheerder ProRail verwacht dat de hinder tot zeker 15.30 uur duurt.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De snelle opmars van kunstmatige intelligentie (AI) zal in Nederland bijdragen aan een langdurige ontslaggolf. Daarvoor waarschuwt Ingrid Thijssen in een interview met De Telegraaf bij haar afscheid als voorzitter van werkgeversorganisatie VNO-NCW. Volgens haar gaat AI op grote schaal banen veranderen en doen verdwijnen, terwijl Nederland daar nog onvoldoende op is voorbereid.
12 uur geleden