Baltische ministers pleiten bij Brekelmans voor hogere NAVO-norm
DEN HAAG (ANP) - Voor de ministers van Defensie van Estland, Letland en Litouwen is er geen twijfel mogelijk. Tijdens de komende NAVO-top in Den Haag moet de norm voor defensie-uitgaven omhoog. De Baltische bewindslieden waren woensdag op bezoek bij hun Nederlandse tegenhanger, minister Ruben Brekelmans. Die ziet nog de nodige hobbels.
"We willen 3 procent als bodem", zei minister Dovile Šakaliene van Litouwen. Haar Estse collega Hanno Pevkur wees erop dat tijdens de Koude Oorlog 4 procent naar de strijdkrachten ging, terwijl er toen geen oorlog was in Europa. Minister Andris Spruds (Letland) zei "hoge verwachtingen" te hebben van de NAVO-top eind juni.
De NAVO-landen spraken in 2014 af om de uitgaven voor Defensie op te hogen naar 2 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Daar kregen de leden van het bondgenootschap wel tien jaar voor. Maar nog steeds hebben niet alle 32 lidstaten deze norm gehaald; 23 voldoen aan de eis. In veel landen gingen de uitgaven pas omhoog na de Russische inval in Oekraïne in 2022.
Percentage
"Het is makkelijk een percentage te noemen als doel, maar veel moeilijker om dat te implementeren", zei Brekelmans. Het is volgens hem ook beter om eerst te kijken naar wat nodig is om de Russische dreiging het hoofd te bieden en daarna te kijken hoeveel daarmee gemoeid is en dan een norm vast te stellen. Hij denkt dat pas kort voor de top duidelijk wordt wat er gaat gebeuren met de norm.
NAVO-topman Mark Rutte zegt al sinds zijn aantreden in oktober dat Europeanen meer dan 3 procent moeten spenderen aan de strijdkrachten met het oog op de Russische, maar ook Chinese dreiging. Er zou ongeveer 3,7 procent nodig zijn om de verdediging op peil te kunnen brengen. Maar door onder meer gezamenlijk inkopen kan dat percentage ook lager worden. Maar de nieuwe norm zal altijd "indrukwekkend" hoger zijn dan de huidige 2 procent, aldus Rutte.
Nieuwe norm
De aanstaande Amerikaanse president Donald Trump noemde zelfs 5 procent als nieuwe norm. Maar dat halen de VS momenteel ook niet. Washington geeft ongeveer 3,38 procent uit aan de strijdkrachten. De Amerikaanse wapenindustrie profiteert het meest van de verhoogde defensie-uitgaven.
Verhoging naar 3 procent kost vele miljarden. Dit jaar haalt Defensie met zo'n 20 miljard euro de NAVO-norm. De leider van de grootste regeringspartij PVV gaf deze week al aan dat hij niet warm loopt voor verhoging. Geert Wilders zei dat meer geld nu niet nodig is. "We doen met 2 procent een heel goede zet."
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - De zes bestuurders die nog vastzaten na de blokkade van de A12 op zaterdag, zijn maandag vrijgelaten. Dat laat de politie weten.
18 uur geleden
DOKKUM (ANP) - Ongeveer 21.000 mensen waren maandag bij het bezoek van de koninklijke familie aan Dokkum. "Het was overal druk, gezellig druk, maar nergens te druk", zegt burgemeester Johannes Kramer van de gemeente Noardeast-Fryslân, waar de Friese vestingstad onder valt.
19 uur geleden
GOES (ANP) - Asielzoekers kunnen vanaf dinsdag worden opgevangen in de Zeelandhallen in Goes. Het gebouw is goedgekeurd voor gebruik, laat opvangorgaan COA maandag weten.
19 uur geleden
BREDA (ANP) - De Havermarkt in het centrum van Breda is vol. Dat meldt de gemeente Breda. Voor het plein geldt het principe: één persoon in, één persoon uit. Aan de Haven, Sint Janstraat, op het Kasteelplein en op het Kerkplein is nog wel ruimte om Koningsdag te vieren.
19 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het Stadhuisplein en Oudkerkhof in de binnenstad van Utrecht zijn vol, meldt de gemeente. Er mogen geen nieuwe mensen de pleinen op. Ook op de Neude en het Janskerkhof wordt het erg druk.
19 uur geleden
DOKKUM (ANP) - Koning Willem-Alexander heeft de viering van Koningsdag in de Friese stad Dokkum afgesloten. Aan het einde van het programma sprak hij van een "onvergetelijke dag" en bedankte hij alle betrokkenen.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In de treinen is het maandagmiddag "druk maar beheersbaar", meldt een woordvoerder van de NS. Het wordt langzaamaan drukker in de hoofdstad en andere grote steden, vooral op de plekken waar grote evenementen zijn rond Koningsdag.
22 uur geleden