Baltische ministers pleiten bij Brekelmans voor hogere NAVO-norm
DEN HAAG (ANP) - Voor de ministers van Defensie van Estland, Letland en Litouwen is er geen twijfel mogelijk. Tijdens de komende NAVO-top in Den Haag moet de norm voor defensie-uitgaven omhoog. De Baltische bewindslieden waren woensdag op bezoek bij hun Nederlandse tegenhanger, minister Ruben Brekelmans. Die ziet nog de nodige hobbels.
"We willen 3 procent als bodem", zei minister Dovile Šakaliene van Litouwen. Haar Estse collega Hanno Pevkur wees erop dat tijdens de Koude Oorlog 4 procent naar de strijdkrachten ging, terwijl er toen geen oorlog was in Europa. Minister Andris Spruds (Letland) zei "hoge verwachtingen" te hebben van de NAVO-top eind juni.
De NAVO-landen spraken in 2014 af om de uitgaven voor Defensie op te hogen naar 2 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Daar kregen de leden van het bondgenootschap wel tien jaar voor. Maar nog steeds hebben niet alle 32 lidstaten deze norm gehaald; 23 voldoen aan de eis. In veel landen gingen de uitgaven pas omhoog na de Russische inval in Oekraïne in 2022.
Percentage
"Het is makkelijk een percentage te noemen als doel, maar veel moeilijker om dat te implementeren", zei Brekelmans. Het is volgens hem ook beter om eerst te kijken naar wat nodig is om de Russische dreiging het hoofd te bieden en daarna te kijken hoeveel daarmee gemoeid is en dan een norm vast te stellen. Hij denkt dat pas kort voor de top duidelijk wordt wat er gaat gebeuren met de norm.
NAVO-topman Mark Rutte zegt al sinds zijn aantreden in oktober dat Europeanen meer dan 3 procent moeten spenderen aan de strijdkrachten met het oog op de Russische, maar ook Chinese dreiging. Er zou ongeveer 3,7 procent nodig zijn om de verdediging op peil te kunnen brengen. Maar door onder meer gezamenlijk inkopen kan dat percentage ook lager worden. Maar de nieuwe norm zal altijd "indrukwekkend" hoger zijn dan de huidige 2 procent, aldus Rutte.
Nieuwe norm
De aanstaande Amerikaanse president Donald Trump noemde zelfs 5 procent als nieuwe norm. Maar dat halen de VS momenteel ook niet. Washington geeft ongeveer 3,38 procent uit aan de strijdkrachten. De Amerikaanse wapenindustrie profiteert het meest van de verhoogde defensie-uitgaven.
Verhoging naar 3 procent kost vele miljarden. Dit jaar haalt Defensie met zo'n 20 miljard euro de NAVO-norm. De leider van de grootste regeringspartij PVV gaf deze week al aan dat hij niet warm loopt voor verhoging. Geert Wilders zei dat meer geld nu niet nodig is. "We doen met 2 procent een heel goede zet."
Meer uit Binnenland
UITHUIZERMEEDEN (ANP) - In het Groningse Uithuizermeeden is vogelgriep vastgesteld op een legpluimveebedrijf, meldt het ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur (LVVN). De ongeveer 39.000 legkippen worden gedood om verspreiding te voorkomen. Deze vogelgriepuitbraak heeft sinds oktober al aan meer dan 2 miljoen dieren het leven gekost.
5 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Staat hoeft Corné H., die is veroordeeld voor een gijzeling in Ede in 2024 en onlangs medewerkers in de gevangenis in Vught gijzelde, geen voorrang te geven op een plek in een tbs-kliniek. Dit heeft de rechter vrijdag geoordeeld in een zaak die door de advocaten van H. was aangespannen. H. staat op een wachtlijst.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een 17-jarige jongen uit Delft en een 18-jarige Rijswijker zijn aangehouden in verband met de dood van een 16-jarige jongen in Den Hoorn vorige maand. Dat bevestigt het Openbaar Ministerie naar aanleiding van berichtgeving op Omroep West.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - FNV vindt de uitkomsten van de doorrekeningen van de coalitieplannen door planbureaus "onbestaanbaar". "Een politiek die mensen zekerheid moet bieden, zet de samenleving bij voorbaat in de kou", stelt Dick Koerselman, de interim-voorzitter van de grootste vakbond van Nederland.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - "Dit kabinet hallucineert als het denkt dat dit voldoende is voor klimaat en stikstof. Dat maken de planbureaus pijnlijk duidelijk", zegt Marieke Vellekoop, directeur Greenpeace Nederland over de doorrekeningen van het coalitieakkoord.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Mensen met lage inkomens en uitkeringsgerechtigden "betalen de hoofdprijs voor de plannen van het nieuwe kabinet", vindt CNV. De vakbond reageert daarmee op doorrekeningen van het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), die becijferden dat de laagste inkomens de meeste koopkracht verliezen door de plannen van het kabinet-Jetten.
3 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - In het onderzoek naar de Friese soevereinenzaak stelt het Openbaar Ministerie dat de verdenkingen tegen oud-advocaat Arno van K. (62) zijn toegenomen. Dat zei de officier van justitie vrijdag tijdens een inleidende zitting in de rechtbank in Leeuwarden.
3 uur geleden