Baltische ministers pleiten bij Brekelmans voor hogere NAVO-norm
DEN HAAG (ANP) - Voor de ministers van Defensie van Estland, Letland en Litouwen is er geen twijfel mogelijk. Tijdens de komende NAVO-top in Den Haag moet de norm voor defensie-uitgaven omhoog. De Baltische bewindslieden waren woensdag op bezoek bij hun Nederlandse tegenhanger, minister Ruben Brekelmans. Die ziet nog de nodige hobbels.
"We willen 3 procent als bodem", zei minister Dovile Šakaliene van Litouwen. Haar Estse collega Hanno Pevkur wees erop dat tijdens de Koude Oorlog 4 procent naar de strijdkrachten ging, terwijl er toen geen oorlog was in Europa. Minister Andris Spruds (Letland) zei "hoge verwachtingen" te hebben van de NAVO-top eind juni.
De NAVO-landen spraken in 2014 af om de uitgaven voor Defensie op te hogen naar 2 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Daar kregen de leden van het bondgenootschap wel tien jaar voor. Maar nog steeds hebben niet alle 32 lidstaten deze norm gehaald; 23 voldoen aan de eis. In veel landen gingen de uitgaven pas omhoog na de Russische inval in Oekraïne in 2022.
Percentage
"Het is makkelijk een percentage te noemen als doel, maar veel moeilijker om dat te implementeren", zei Brekelmans. Het is volgens hem ook beter om eerst te kijken naar wat nodig is om de Russische dreiging het hoofd te bieden en daarna te kijken hoeveel daarmee gemoeid is en dan een norm vast te stellen. Hij denkt dat pas kort voor de top duidelijk wordt wat er gaat gebeuren met de norm.
NAVO-topman Mark Rutte zegt al sinds zijn aantreden in oktober dat Europeanen meer dan 3 procent moeten spenderen aan de strijdkrachten met het oog op de Russische, maar ook Chinese dreiging. Er zou ongeveer 3,7 procent nodig zijn om de verdediging op peil te kunnen brengen. Maar door onder meer gezamenlijk inkopen kan dat percentage ook lager worden. Maar de nieuwe norm zal altijd "indrukwekkend" hoger zijn dan de huidige 2 procent, aldus Rutte.
Nieuwe norm
De aanstaande Amerikaanse president Donald Trump noemde zelfs 5 procent als nieuwe norm. Maar dat halen de VS momenteel ook niet. Washington geeft ongeveer 3,38 procent uit aan de strijdkrachten. De Amerikaanse wapenindustrie profiteert het meest van de verhoogde defensie-uitgaven.
Verhoging naar 3 procent kost vele miljarden. Dit jaar haalt Defensie met zo'n 20 miljard euro de NAVO-norm. De leider van de grootste regeringspartij PVV gaf deze week al aan dat hij niet warm loopt voor verhoging. Geert Wilders zei dat meer geld nu niet nodig is. "We doen met 2 procent een heel goede zet."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Honderden mensen dansen en klappen zondagmiddag op de Dam in Amsterdam na de aanvallen van de VS en Israël op Iran en de dood van ayatollah Ali Khamenei en andere prominenten van zijn regime. Velen dragen Iraanse vlaggen van voor de revolutie bij zich, ziet een ANP-verslaggever.
16 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij de Iraanse ambassade in Den Haag vieren zo'n tweehonderd mensen feest na de dodelijke aanvallen van Israël en de Verenigde Staten op het regime van Iran. Meerdere kopstukken, onder wie ayatollah Ali Khamenei, kwamen daarbij om. Het Iraanse volkslied klinkt en er is een metersgrote Iraanse vlag uitgerold waarmee wordt gedanst, ziet een ANP-verslaggever.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft ongeveer duizend informatieverzoeken gekregen van Nederlanders in het Midden-Oosten. De mensen maken zich zorgen over hun veiligheid of vragen naar mogelijkheden om te vertrekken.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nu de leider van Iran gedood is, is het van groot belang dat de Iraanse bevolking zelf bepaalt hoe het bestuur van het land eruit gaat zien. Dat zegt Shahin Sultany Taied, voorzitter van de Vereniging van Iraanse Academici in Nederland. "Mijn landgenoten vechten voor een Iraanse republiek met democratie, vrijheid en gelijkheid voor iedereen."
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook de Nederlandse ambassade in Amman, de hoofdstad van Jordanië, blijft zondag uit voorzorg gesloten voor publiek. Dat meldt het ministerie van Buitenlandse Zaken. Dit in verband met de veiligheidssituatie in de regio. Zaterdag werd al bekend dat de ambassades in de Iraanse hoofdstad Teheran en Koeweit om dezelfde reden gesloten blijven.
5 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Pianist, componist en jazzpedagoog Jan Huydts is op 89-jarige leeftijd overleden. Dat heeft zijn familie zondag aan het ANP gemeld. Hij overleed vrijdag in zijn woonplaats Hilversum.
7 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Maart begint met zacht lenteweer. Overdag stijgt de temperatuur deze maand naar 11 tot 16 graden, al kan het in de nachten fris zijn, met regionaal nog kans op lichte vorst. Pas tegen het einde van de maand keert een "normaal weertype" terug, meldt Weeronline.
8 uur geleden