Baltische ministers pleiten bij Brekelmans voor hogere NAVO-norm
DEN HAAG (ANP) - Voor de ministers van Defensie van Estland, Letland en Litouwen is er geen twijfel mogelijk. Tijdens de komende NAVO-top in Den Haag moet de norm voor defensie-uitgaven omhoog. De Baltische bewindslieden waren woensdag op bezoek bij hun Nederlandse tegenhanger, minister Ruben Brekelmans. Die ziet nog de nodige hobbels.
"We willen 3 procent als bodem", zei minister Dovile Šakaliene van Litouwen. Haar Estse collega Hanno Pevkur wees erop dat tijdens de Koude Oorlog 4 procent naar de strijdkrachten ging, terwijl er toen geen oorlog was in Europa. Minister Andris Spruds (Letland) zei "hoge verwachtingen" te hebben van de NAVO-top eind juni.
De NAVO-landen spraken in 2014 af om de uitgaven voor Defensie op te hogen naar 2 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Daar kregen de leden van het bondgenootschap wel tien jaar voor. Maar nog steeds hebben niet alle 32 lidstaten deze norm gehaald; 23 voldoen aan de eis. In veel landen gingen de uitgaven pas omhoog na de Russische inval in Oekraïne in 2022.
Percentage
"Het is makkelijk een percentage te noemen als doel, maar veel moeilijker om dat te implementeren", zei Brekelmans. Het is volgens hem ook beter om eerst te kijken naar wat nodig is om de Russische dreiging het hoofd te bieden en daarna te kijken hoeveel daarmee gemoeid is en dan een norm vast te stellen. Hij denkt dat pas kort voor de top duidelijk wordt wat er gaat gebeuren met de norm.
NAVO-topman Mark Rutte zegt al sinds zijn aantreden in oktober dat Europeanen meer dan 3 procent moeten spenderen aan de strijdkrachten met het oog op de Russische, maar ook Chinese dreiging. Er zou ongeveer 3,7 procent nodig zijn om de verdediging op peil te kunnen brengen. Maar door onder meer gezamenlijk inkopen kan dat percentage ook lager worden. Maar de nieuwe norm zal altijd "indrukwekkend" hoger zijn dan de huidige 2 procent, aldus Rutte.
Nieuwe norm
De aanstaande Amerikaanse president Donald Trump noemde zelfs 5 procent als nieuwe norm. Maar dat halen de VS momenteel ook niet. Washington geeft ongeveer 3,38 procent uit aan de strijdkrachten. De Amerikaanse wapenindustrie profiteert het meest van de verhoogde defensie-uitgaven.
Verhoging naar 3 procent kost vele miljarden. Dit jaar haalt Defensie met zo'n 20 miljard euro de NAVO-norm. De leider van de grootste regeringspartij PVV gaf deze week al aan dat hij niet warm loopt voor verhoging. Geert Wilders zei dat meer geld nu niet nodig is. "We doen met 2 procent een heel goede zet."
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Zes activisten die zaterdag met auto's een opstopping op een deel van de A12 veroorzaakten zodat de weg geblokkeerd kon worden, zitten nog vast. Ze worden zondag verhoord door de politie. Een woordvoerder zegt dat het wel de verwachting is dat ze later zondag weer naar huis kunnen.
1 uur geleden
HOUTEN (ANP) - Na zonsondergang zondag koelt het flink af, en tijdens koningsnacht blijft het droog. Maandag, Koningsdag, begint zonnig en fris, met in de middag grote temperatuurverschillen door het land. Later op de dag komt er meer bewolking, met af en toe een bui, verwacht Weeronline.
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft de beloning verhoogd voor informatie die leidt naar de dader van de moord op Mariska Klompenhouwer, de dag voor Koninginnedag, in 2001 in Rotterdam. Het bedrag voor de gouden tip is meer dan verdubbeld, van 11.000 naar 25.000 euro. Daarnaast vraagt de politie rond Koningsnacht extra aandacht voor de moord en zendt Opsporing Verzocht maandag nooit eerder vertoonde bewakingsbeelden uit.
3 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - Israëlische aanvallen in Zuid-Libanon hebben opnieuw dodelijke slachtoffers gemaakt. Volgens de Israëlische krijgsmacht IDF heeft het leger dit weekend "meer dan vijftien Hezbollah-terroristen gedood", aldus een IDF-bericht op Telegram. Het Libanese ministerie van Volksgezondheid bevestigt vier doden, zonder te vermelden of het daarbij inderdaad om Hezbollah-strijders gaat. Er geldt sinds midden april een staakt-het-vuren in Libanon.
17 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Bij de wegblokkade op de A12 van Extinction Rebellion (XR) zijn aanzienlijk meer mensen aangehouden dan eerder gemeld. In totaal werden tussen de 400 en 450 activisten meegenomen door de politie.
18 uur geleden
ISLAMABAD (ANP/RTR/AFP) - De Iraanse delegatie heeft Pakistan verlaten na daar de hele dag topoverleg te hebben gevoerd, bericht onder meer nieuwszender Al Jazeera. De Iraniërs zouden Pakistaanse leiders een lijst hebben gegeven met hun voorwaarden voor het beëindigen van de oorlog met de VS en Israël.
18 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie heeft ruim tweehonderd demonstranten aangehouden na de wegblokkade van Extinction Rebellion (XR) op de A12 bij De Meern. Dat meldt de politie. Ook zijn er tot nu toe zes bestuurders van auto's aangehouden die het verkeer ophielden door de weg te blokkeren. Het gaat om mannen tussen de 40 en 79 jaar. Hun voertuigen zijn in beslag genomen.
19 uur geleden