Baltische ministers pleiten bij Brekelmans voor hogere NAVO-norm
DEN HAAG (ANP) - Voor de ministers van Defensie van Estland, Letland en Litouwen is er geen twijfel mogelijk. Tijdens de komende NAVO-top in Den Haag moet de norm voor defensie-uitgaven omhoog. De Baltische bewindslieden waren woensdag op bezoek bij hun Nederlandse tegenhanger, minister Ruben Brekelmans. Die ziet nog de nodige hobbels.
"We willen 3 procent als bodem", zei minister Dovile Šakaliene van Litouwen. Haar Estse collega Hanno Pevkur wees erop dat tijdens de Koude Oorlog 4 procent naar de strijdkrachten ging, terwijl er toen geen oorlog was in Europa. Minister Andris Spruds (Letland) zei "hoge verwachtingen" te hebben van de NAVO-top eind juni.
De NAVO-landen spraken in 2014 af om de uitgaven voor Defensie op te hogen naar 2 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Daar kregen de leden van het bondgenootschap wel tien jaar voor. Maar nog steeds hebben niet alle 32 lidstaten deze norm gehaald; 23 voldoen aan de eis. In veel landen gingen de uitgaven pas omhoog na de Russische inval in Oekraïne in 2022.
Percentage
"Het is makkelijk een percentage te noemen als doel, maar veel moeilijker om dat te implementeren", zei Brekelmans. Het is volgens hem ook beter om eerst te kijken naar wat nodig is om de Russische dreiging het hoofd te bieden en daarna te kijken hoeveel daarmee gemoeid is en dan een norm vast te stellen. Hij denkt dat pas kort voor de top duidelijk wordt wat er gaat gebeuren met de norm.
NAVO-topman Mark Rutte zegt al sinds zijn aantreden in oktober dat Europeanen meer dan 3 procent moeten spenderen aan de strijdkrachten met het oog op de Russische, maar ook Chinese dreiging. Er zou ongeveer 3,7 procent nodig zijn om de verdediging op peil te kunnen brengen. Maar door onder meer gezamenlijk inkopen kan dat percentage ook lager worden. Maar de nieuwe norm zal altijd "indrukwekkend" hoger zijn dan de huidige 2 procent, aldus Rutte.
Nieuwe norm
De aanstaande Amerikaanse president Donald Trump noemde zelfs 5 procent als nieuwe norm. Maar dat halen de VS momenteel ook niet. Washington geeft ongeveer 3,38 procent uit aan de strijdkrachten. De Amerikaanse wapenindustrie profiteert het meest van de verhoogde defensie-uitgaven.
Verhoging naar 3 procent kost vele miljarden. Dit jaar haalt Defensie met zo'n 20 miljard euro de NAVO-norm. De leider van de grootste regeringspartij PVV gaf deze week al aan dat hij niet warm loopt voor verhoging. Geert Wilders zei dat meer geld nu niet nodig is. "We doen met 2 procent een heel goede zet."
Meer uit Binnenland
VICTORIA (ANP/AFP) - Een Canadese passagier van het Nederlandse cruiseschip m/v Hondius heeft wel degelijk positief getest op het hantavirus. Dat hebben de Canadese gezondheidsdiensten zondag bekendgemaakt. Zaterdag werd al bekend dat de Canadese opvarende positief had getest, maar met de toevoeging dat het een "voorlopig" resultaat betrof. Een laboratorium heeft de positieve testuitslag nu bevestigd.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De deelname van diverse burgemeesters en wethouders aan Nakba-herdenkingen is niet goed gevallen bij Joodse organisaties. Koepelorganisatie Centraal Joods Overleg (CJO) roept na de herdenkingen van afgelopen weekend bestuurders op "zich te onthouden van eenzijdige politieke stellingnames over het Arabisch-Israëlische conflict en zich te richten op waarvoor zij zijn aangesteld: het dienen van alle inwoners van hun gemeente, zonder onderscheid".
10 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Overheden en andere beleidsmakers in Europa moeten meer doen om de impact van klimaatverandering op de gezondheid te beperken. Een onafhankelijke commissie die vorig jaar in het leven is geroepen door de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) presenteert zondag verschillende aanbevelingen om de politiek en de internationale gemeenschap tot actie aan te zetten.
14 uur geleden
PUTTEN (ANP) - Bij een tankstation langs de A28 bij Putten in Gelderland heeft een confrontatie tussen tientallen voetbalsupporters plaatsgevonden. Daarbij is een auto in brand gestoken, meldt een woordvoerder van de politie Oost-Nederland.
14 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De politie heeft twaalf demonstranten opgepakt die een kolenspoor in de Rotterdamse haven onklaar wilden maken. In totaal waren daar ongeveer dertig activisten van Kappen met Kolen, aldus de politie. Ze wilden steentjes onder het spoor vandaan halen. Volgens de politie luisterden de twaalf niet naar de aanwijzingen.
16 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Op de Universiteit Utrecht zijn vanaf maandag alle systemen weer beschikbaar. Ook de gebouwen zijn weer geopend. De universiteit kampte met problemen na de brand in een datacenter in Almere vorige week donderdag.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Tweede Kamerlid Gidi Markuszower heeft bij een demonstratie in Loosdrecht gesproken over de omstreden term 'omvolking', blijkt uit beelden van Nieuwsuur. In een optocht op 6 mei zei hij: "Maar ja, we worden omvolkt. Het is gewoon zo."
17 uur geleden