Baltische ministers pleiten bij Brekelmans voor hogere NAVO-norm
DEN HAAG (ANP) - Voor de ministers van Defensie van Estland, Letland en Litouwen is er geen twijfel mogelijk. Tijdens de komende NAVO-top in Den Haag moet de norm voor defensie-uitgaven omhoog. De Baltische bewindslieden waren woensdag op bezoek bij hun Nederlandse tegenhanger, minister Ruben Brekelmans. Die ziet nog de nodige hobbels.
"We willen 3 procent als bodem", zei minister Dovile Šakaliene van Litouwen. Haar Estse collega Hanno Pevkur wees erop dat tijdens de Koude Oorlog 4 procent naar de strijdkrachten ging, terwijl er toen geen oorlog was in Europa. Minister Andris Spruds (Letland) zei "hoge verwachtingen" te hebben van de NAVO-top eind juni.
De NAVO-landen spraken in 2014 af om de uitgaven voor Defensie op te hogen naar 2 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Daar kregen de leden van het bondgenootschap wel tien jaar voor. Maar nog steeds hebben niet alle 32 lidstaten deze norm gehaald; 23 voldoen aan de eis. In veel landen gingen de uitgaven pas omhoog na de Russische inval in Oekraïne in 2022.
Percentage
"Het is makkelijk een percentage te noemen als doel, maar veel moeilijker om dat te implementeren", zei Brekelmans. Het is volgens hem ook beter om eerst te kijken naar wat nodig is om de Russische dreiging het hoofd te bieden en daarna te kijken hoeveel daarmee gemoeid is en dan een norm vast te stellen. Hij denkt dat pas kort voor de top duidelijk wordt wat er gaat gebeuren met de norm.
NAVO-topman Mark Rutte zegt al sinds zijn aantreden in oktober dat Europeanen meer dan 3 procent moeten spenderen aan de strijdkrachten met het oog op de Russische, maar ook Chinese dreiging. Er zou ongeveer 3,7 procent nodig zijn om de verdediging op peil te kunnen brengen. Maar door onder meer gezamenlijk inkopen kan dat percentage ook lager worden. Maar de nieuwe norm zal altijd "indrukwekkend" hoger zijn dan de huidige 2 procent, aldus Rutte.
Nieuwe norm
De aanstaande Amerikaanse president Donald Trump noemde zelfs 5 procent als nieuwe norm. Maar dat halen de VS momenteel ook niet. Washington geeft ongeveer 3,38 procent uit aan de strijdkrachten. De Amerikaanse wapenindustrie profiteert het meest van de verhoogde defensie-uitgaven.
Verhoging naar 3 procent kost vele miljarden. Dit jaar haalt Defensie met zo'n 20 miljard euro de NAVO-norm. De leider van de grootste regeringspartij PVV gaf deze week al aan dat hij niet warm loopt voor verhoging. Geert Wilders zei dat meer geld nu niet nodig is. "We doen met 2 procent een heel goede zet."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Iraniërs verzamelen zich zaterdagmiddag vanaf 14.00 uur op het Malieveld in Den Haag. Dat gebeurt naar aanleiding van de recente aanvallen op het land door Israël en de Verenigde Staten en na de aanhoudende gewelddadigheden en executies van het regime tegen het eigen volk. De Iraanse Nastaran Beik Pourian is ook onderweg en wil "de stem van de Iraanse mensen" laten horen.
34 minuten geleden
NIEUWEGEIN (ANP) - Premier Rob Jetten roept alle partijen op tot terughoudendheid nadat zaterdag een aanval van Israël en de Verenigde Staten op Iran is begonnen. Hij deed die oproep in Nieuwegein, waar D66 zaterdag een partijcongres houdt.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De gevoelens van Iraniërs in Nederland over de aanvallen vanuit Israël en de VS zijn gemengd, zegt voorzitter van het Persian Dutch Network Pejman Akbarzadeh. "Sommige mensen zien dit als een manier om het land te bevrijden, andere mensen vinden dat Iran de problemen van binnenuit moet oplossen en dat er geen buitenlandse bemoeienis moet zijn."
4 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De NOS zendt zaterdag op NPO 1 een ingelast journaal uit in verband met de aanvallen van Israël en de Verenigde Staten op Iran. Ook op SBS6 is in de ochtendeditie van Hart van Nederland veel aandacht voor de gebeurtenissen in het Midden-Oosten.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Iraanse ambassade in Den Haag schrijft op X dat Amerika "voor de tweede keer in minder dan een jaar heeft laten zien dat zijn diplomatie nep is". Volgens de ambassade vallen Israël en Amerika Iran aan "vlak na het aanbieden van een deal".
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Na de aanval op Iran roept "Nederland alle partijen op om terughoudendheid te betrachten en verdere escalatie te voorkomen", laat minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) in een reactie aan het ANP weten. "Stabiliteit in de regio is essentieel."
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken roept Nederlanders in Iran op om weg te blijven bij "mogelijke doelwitten". Israël heeft aanvallen uitgevoerd en in meerdere plaatsen zijn explosies gehoord.
6 uur geleden