Baltische ministers pleiten bij Brekelmans voor hogere NAVO-norm
DEN HAAG (ANP) - Voor de ministers van Defensie van Estland, Letland en Litouwen is er geen twijfel mogelijk. Tijdens de komende NAVO-top in Den Haag moet de norm voor defensie-uitgaven omhoog. De Baltische bewindslieden waren woensdag op bezoek bij hun Nederlandse tegenhanger, minister Ruben Brekelmans. Die ziet nog de nodige hobbels.
"We willen 3 procent als bodem", zei minister Dovile Šakaliene van Litouwen. Haar Estse collega Hanno Pevkur wees erop dat tijdens de Koude Oorlog 4 procent naar de strijdkrachten ging, terwijl er toen geen oorlog was in Europa. Minister Andris Spruds (Letland) zei "hoge verwachtingen" te hebben van de NAVO-top eind juni.
De NAVO-landen spraken in 2014 af om de uitgaven voor Defensie op te hogen naar 2 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Daar kregen de leden van het bondgenootschap wel tien jaar voor. Maar nog steeds hebben niet alle 32 lidstaten deze norm gehaald; 23 voldoen aan de eis. In veel landen gingen de uitgaven pas omhoog na de Russische inval in Oekraïne in 2022.
Percentage
"Het is makkelijk een percentage te noemen als doel, maar veel moeilijker om dat te implementeren", zei Brekelmans. Het is volgens hem ook beter om eerst te kijken naar wat nodig is om de Russische dreiging het hoofd te bieden en daarna te kijken hoeveel daarmee gemoeid is en dan een norm vast te stellen. Hij denkt dat pas kort voor de top duidelijk wordt wat er gaat gebeuren met de norm.
NAVO-topman Mark Rutte zegt al sinds zijn aantreden in oktober dat Europeanen meer dan 3 procent moeten spenderen aan de strijdkrachten met het oog op de Russische, maar ook Chinese dreiging. Er zou ongeveer 3,7 procent nodig zijn om de verdediging op peil te kunnen brengen. Maar door onder meer gezamenlijk inkopen kan dat percentage ook lager worden. Maar de nieuwe norm zal altijd "indrukwekkend" hoger zijn dan de huidige 2 procent, aldus Rutte.
Nieuwe norm
De aanstaande Amerikaanse president Donald Trump noemde zelfs 5 procent als nieuwe norm. Maar dat halen de VS momenteel ook niet. Washington geeft ongeveer 3,38 procent uit aan de strijdkrachten. De Amerikaanse wapenindustrie profiteert het meest van de verhoogde defensie-uitgaven.
Verhoging naar 3 procent kost vele miljarden. Dit jaar haalt Defensie met zo'n 20 miljard euro de NAVO-norm. De leider van de grootste regeringspartij PVV gaf deze week al aan dat hij niet warm loopt voor verhoging. Geert Wilders zei dat meer geld nu niet nodig is. "We doen met 2 procent een heel goede zet."
Meer uit Binnenland
RIJKHOVEN (ANP) - De Europese Commissie zal in maart met een actieplan komen met concrete maatregelen voor 2026 en 2027 om de Europese concurrentiekracht vooruit te helpen. Dat zei demissionair premier Dick Schoof na afloop van zijn laatste EU-evenement. Op de heidag op een kasteel in Alden Biesen concludeerden de EU-leiders dat ze op korte termijn meer plannen willen zien om Europa economisch vooruit te helpen.
47 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De dossiers van ruim 69.000 mensen die zich hadden gemeld voor compensatie om de toeslagenaffaire zijn beoordeeld. Meer dan 43.000 mensen zijn uiteindelijk na deze integrale beoordeling (IB) erkend als gedupeerde, meldt demissionair staatssecretaris Sandra Palmen (Toeslagen) donderdag aan de Tweede Kamer.
1 uur geleden
LELYSTAD (ANP) - Actievoerders van Greenpeace gaan door met de bezetting van het hoofdgebouw van Lelystad Airport zodat het vliegveld niet gebruikt kan worden. Een woordvoerder van de milieuorganisatie laat weten dat de activisten net zo lang blijven zitten "tot dit vliegveld definitief van de baan is".
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Zes dagen nadat in Het Parool een artikel is verschenen over de misdragingen van student Marlon U., heeft de Vrije Universiteit (VU) in Amsterdam maatregelen aangekondigd. Rector Jeroen Geurts meldde onder meer dat er gesprekken lopen met studentenvertegenwoordigers en studentenverenigingen op de campus en dat die gesprekken de komende weken en maanden worden voortgezet.
2 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Drie Turkse moskeeën hebben brieven ontvangen die oproepen tot het stoppen van de 'islamisering', met daarbij een opsomming van aanslagen, zoals die op 11 september 2001 op het World Trade Center in New York. De briefschrijver noemt de islamitische vastenmaand ramadan, die volgende week begint, als aanleiding. De Islamitische Stichting Nederland (ISN) deelt de brief.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet ziet weinig ruimte om in te grijpen bij Selibon Lagun, de vuilstort op Bonaire waar recent opnieuw branden uitbraken. De Nationale ombudsman heeft de landelijke overheid gevraagd in te grijpen, en donderdag schaarde een groot deel van de Tweede Kamer zich in een debat achter hem. Tot frustratie van Kamerleden lijkt snelle actie er niet in te zitten.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Mensen die 60 jaar worden, krijgen voortaan een uitnodiging voor een gordelroosvaccinatie. Demissionair staatssecretaris Judith Tielen (Preventie) beperkt zich bewust tot deze groep. Daarmee volgt ze een advies van het RIVM op om het beschikbare geld zo goed mogelijk te besteden, schrijft ze in een brief aan de Tweede Kamer.
3 uur geleden