Baltische ministers pleiten bij Brekelmans voor hogere NAVO-norm
DEN HAAG (ANP) - Voor de ministers van Defensie van Estland, Letland en Litouwen is er geen twijfel mogelijk. Tijdens de komende NAVO-top in Den Haag moet de norm voor defensie-uitgaven omhoog. De Baltische bewindslieden waren woensdag op bezoek bij hun Nederlandse tegenhanger, minister Ruben Brekelmans. Die ziet nog de nodige hobbels.
"We willen 3 procent als bodem", zei minister Dovile Šakaliene van Litouwen. Haar Estse collega Hanno Pevkur wees erop dat tijdens de Koude Oorlog 4 procent naar de strijdkrachten ging, terwijl er toen geen oorlog was in Europa. Minister Andris Spruds (Letland) zei "hoge verwachtingen" te hebben van de NAVO-top eind juni.
De NAVO-landen spraken in 2014 af om de uitgaven voor Defensie op te hogen naar 2 procent van het bruto binnenlands product (bbp). Daar kregen de leden van het bondgenootschap wel tien jaar voor. Maar nog steeds hebben niet alle 32 lidstaten deze norm gehaald; 23 voldoen aan de eis. In veel landen gingen de uitgaven pas omhoog na de Russische inval in Oekraïne in 2022.
Percentage
"Het is makkelijk een percentage te noemen als doel, maar veel moeilijker om dat te implementeren", zei Brekelmans. Het is volgens hem ook beter om eerst te kijken naar wat nodig is om de Russische dreiging het hoofd te bieden en daarna te kijken hoeveel daarmee gemoeid is en dan een norm vast te stellen. Hij denkt dat pas kort voor de top duidelijk wordt wat er gaat gebeuren met de norm.
NAVO-topman Mark Rutte zegt al sinds zijn aantreden in oktober dat Europeanen meer dan 3 procent moeten spenderen aan de strijdkrachten met het oog op de Russische, maar ook Chinese dreiging. Er zou ongeveer 3,7 procent nodig zijn om de verdediging op peil te kunnen brengen. Maar door onder meer gezamenlijk inkopen kan dat percentage ook lager worden. Maar de nieuwe norm zal altijd "indrukwekkend" hoger zijn dan de huidige 2 procent, aldus Rutte.
Nieuwe norm
De aanstaande Amerikaanse president Donald Trump noemde zelfs 5 procent als nieuwe norm. Maar dat halen de VS momenteel ook niet. Washington geeft ongeveer 3,38 procent uit aan de strijdkrachten. De Amerikaanse wapenindustrie profiteert het meest van de verhoogde defensie-uitgaven.
Verhoging naar 3 procent kost vele miljarden. Dit jaar haalt Defensie met zo'n 20 miljard euro de NAVO-norm. De leider van de grootste regeringspartij PVV gaf deze week al aan dat hij niet warm loopt voor verhoging. Geert Wilders zei dat meer geld nu niet nodig is. "We doen met 2 procent een heel goede zet."
Meer uit Binnenland
DE BILT (ANP) - Het KNMI heeft code oranje in het hele land beëindigd. Die waarschuwing wegens gladheid gold als laatste nog in het noorden. Vanaf maandag 10.00 uur geldt voor het hele land code geel. Voor Zeeland geldt geen waarschuwing.
35 minuten geleden
HAARLEMMERMEER (ANP) - Vijftien gemeenten roepen op tot een nachtsluiting van luchthaven Schiphol van 23.00 tot 07.00 uur. Die maatregel zou voor een betere nachtrust van de omwonenden moeten zorgen. De oproep is gericht aan de formerende politieke partijen. Onder de deelnemende gemeenten zijn Amsterdam, Haarlem, Leiden en Zaanstad.
48 minuten geleden
SCHIPHOL (ANP) - De oudste zoon van Ridouan Taghi, Faissal, heeft verklaard dat hij na de aanhouding van zijn vader in Dubai in 2019 is benaderd door mensen die hem "bij zaken wilden betrekken". T. heeft dat gezegd in zijn laatste verhoor bij de politie, bleek aan het begin van zijn proces maandag in de extra beveiligde rechtbank op Schiphol.
51 minuten geleden
WOERDEN (ANP) - Loodgieters, dakdekkers en rioolservicebedrijven krijgen het de komende dagen extra druk nu de temperaturen weer gaan oplopen. Techniek Nederland verwacht dat de dooi tot veel problemen met dakgoten, waterleidingen en rioleringen zal leiden. "In veel gevallen wordt de schade door vorst en sneeuw pas zichtbaar wanneer het gaat dooien", zegt een woordvoerder. "Zonder tijdige controle kan dit leiden tot lekkages, waterschade en hoge herstelkosten."
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Vakbonden hebben de werkgevers in de jeugdzorg een ultimatum gestuurd. Die moeten voor maandag 19 januari ingaan op de cao-eisen, anders komen er acties.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Machiavelliprijs 2025 is toegekend aan Het Sinterklaasjournaal. Dat heeft het bestuur van Stichting Machiavelli maandag bekendgemaakt. De prijs wordt jaarlijks toegekend voor een opmerkelijke prestatie op het gebied van publieke communicatie.
3 uur geleden
DE BILT (ANP) - De code oranje vanwege ijzel blijft maandag voor Groningen en Drenthe van kracht tot 11.00 uur. Het KNMI heeft de waarschuwing voor die provincies iets verlengd.
3 uur geleden