Astronaut van generale repetitie maanlanding overleden
HOUSTON (ANP) - De Amerikaanse astronaut Thomas Stafford is op 93-jarige leeftijd overleden. Hij was in mei 1969 de bevelhebber van de missie Apollo 10. Dit was de generale repetitie voor de maanlanding twee maanden later. Neil Armstrong en Buzz Aldrin van de Apollo 11 zetten toen voet op de maan, als eerste mensen ooit.
De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft het overlijden van Stafford bekendgemaakt. "Generaal Stafford is naar de eeuwige hemelen gegaan, die hij als astronaut zo moedig heeft verkend. De mensen die het voorrecht hadden om hem te kennen, zijn bedroefd maar dankbaar dat we een reus hebben gekend", zei NASA-leider Bill Nelson. Hij noemt Stafford "een heer en een durfal".
Stafford maakte zijn eerste twee ruimtevluchten in 1965 en 1966. Bij de maanmissie met Apollo 10 in 1969 vloog Stafford met Gene Cernan en John Young naar de maan. Stafford en Cernan namen vervolgens plaats in de maanlander. Ze daalden af tot ongeveer 15 kilometer boven het oppervlak. Zo verkenden ze de plek waar Armstrong en Aldrin later dat jaar zouden landen. Toen Stafford en Cernan wilden opstijgen, verloren ze bijna de controle over de maanlander. Het lukte Stafford om de macht over het vaartuig terug te krijgen.
Snelheid
Op weg terug naar de aarde haalde Apollo 10 een snelheid van bijna 40.000 kilometer per uur. Dat is nog altijd de hoogste snelheid van een menselijk voertuig ooit.
In juli 1975 maakte Stafford opnieuw een historische ruimtevlucht. Het Apollo-vaartuig van Stafford en twee collega's koppelde in de ruimte aan een Sojoez van de Sovjet-Unie. De missie was een toenadering tussen de twee aartsvijanden. Toen het luik tussen de twee openging, schudde Stafford de hand van de Russische kosmonaut Aleksej Leonov.
Giftige gassen
Ook deze missie ging bijna mis. Op weg terug naar de aarde kwamen giftige gassen vrij in het vaartuig. Astronaut Vance Brand raakte bewusteloos. Stafford wist op tijd de zuurstofmaskers te pakken en een ervan op het gezicht van Brand te plaatsen. Iedereen bleef ongedeerd.
Stafford was een van de 24 astronauten die naar de maan zijn gevlogen. Twaalf hebben er gewandeld, Stafford en elf anderen vlogen eromheen zonder te landen. Zeven maanreizigers zijn nog in leven. De jongste is 88, de oudste kan volgende week 96 worden.
Meer uit Buitenland
STOCKHOLM (ANP/AFP) - De Zweedse verkiezingswinnaar Magdalena Andersson heeft op X verklaard dat zij het land in een nieuwe richting wil leiden. De kiescommissie bevestigde donderdag dat haar linkse blok de verkiezingen van afgelopen zondag heeft gewonnen, waardoor de kans groot is dat Andersson de nieuwe premier zal worden.
1 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Nederlandse Europarlementariërs van D66, CDA, VVD, PRO en Volt reageren uiterst positief op de speech van de Canadese premier Mark Carney donderdag in het Europees Parlement. Daarin zei Carney het voorstel van EU-commissievoorzitter Ursula von der Leyen te verwelkomen om van Canada het eerste "geassocieerde lid" van de EU te maken. D66-voorman Gerben-Jan Gerbrandy noemt het een "historisch moment".
1 uur geleden
DUBLIN (ANP) - De Ierse omroep RTÉ heeft bekendgemaakt dat Ierland niet zal deelnemen aan het Eurovisie Songfestival van 2027. De omroep zal het muziekevenement ook niet uitzenden. Ierland was dit jaar al een van de vijf landen die het songfestival oversloegen vanwege de deelname van Israël.
2 uur geleden
STOCKHOLM (ANP) - De centrumlinkse oppositie in Zweden heeft de parlementaire verkiezingen gewonnen. Dat meldt de kiescommissie van het Noord-Europese land na telling van alle kiesdistricten. In reactie op die verkiezingswinst kondigde premier Ulf Kristersson van de liberaal-conservatieve Gematigde Uniepartij op X zijn vertrek aan.
2 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Het Europees Parlement roept de Europese Commissie en de EU-lidstaten op de Europese buitengrenzen beter te beschermen, door onder meer extra geld vrij te maken voor infrastructuur aan de buitengrenzen. Daarbij kan aan hekken worden gedacht. Daarnaast moet de EU-grensbewakingsdienst Frontex meer capaciteit krijgen, stelt het parlement in een verklaring die donderdag met 339 stemmen voor en 225 tegen is aangenomen.
3 uur geleden
MOSKOU (ANP/RTR) - Nieuwe Amerikaanse sancties tegen Rusland gaan het lastiger maken om tot een vredesakkoord in Oekraïne te komen, meldt het Kremlin. De Verenigde Staten namen woensdag een ingrijpend sanctiepakket tegen Rusland aan. "Het valt in de categorie onvriendelijke daden", aldus woordvoerder Dmitri Peskov.
4 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - De Canadese premier Mark Carney heeft het voorstel van EU-commissievoorzitter Ursula von der Leyen verwelkomd om van Canada het eerste "geassocieerde lid" van de Europese Unie te maken. Hij zei tijdens een toespraak in het Europees Parlement dat Canada en de EU samen sterker staan en van elkaar kunnen profiteren.
4 uur geleden