Astronaut van generale repetitie maanlanding overleden
HOUSTON (ANP) - De Amerikaanse astronaut Thomas Stafford is op 93-jarige leeftijd overleden. Hij was in mei 1969 de bevelhebber van de missie Apollo 10. Dit was de generale repetitie voor de maanlanding twee maanden later. Neil Armstrong en Buzz Aldrin van de Apollo 11 zetten toen voet op de maan, als eerste mensen ooit.
De Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft het overlijden van Stafford bekendgemaakt. "Generaal Stafford is naar de eeuwige hemelen gegaan, die hij als astronaut zo moedig heeft verkend. De mensen die het voorrecht hadden om hem te kennen, zijn bedroefd maar dankbaar dat we een reus hebben gekend", zei NASA-leider Bill Nelson. Hij noemt Stafford "een heer en een durfal".
Stafford maakte zijn eerste twee ruimtevluchten in 1965 en 1966. Bij de maanmissie met Apollo 10 in 1969 vloog Stafford met Gene Cernan en John Young naar de maan. Stafford en Cernan namen vervolgens plaats in de maanlander. Ze daalden af tot ongeveer 15 kilometer boven het oppervlak. Zo verkenden ze de plek waar Armstrong en Aldrin later dat jaar zouden landen. Toen Stafford en Cernan wilden opstijgen, verloren ze bijna de controle over de maanlander. Het lukte Stafford om de macht over het vaartuig terug te krijgen.
Snelheid
Op weg terug naar de aarde haalde Apollo 10 een snelheid van bijna 40.000 kilometer per uur. Dat is nog altijd de hoogste snelheid van een menselijk voertuig ooit.
In juli 1975 maakte Stafford opnieuw een historische ruimtevlucht. Het Apollo-vaartuig van Stafford en twee collega's koppelde in de ruimte aan een Sojoez van de Sovjet-Unie. De missie was een toenadering tussen de twee aartsvijanden. Toen het luik tussen de twee openging, schudde Stafford de hand van de Russische kosmonaut Aleksej Leonov.
Giftige gassen
Ook deze missie ging bijna mis. Op weg terug naar de aarde kwamen giftige gassen vrij in het vaartuig. Astronaut Vance Brand raakte bewusteloos. Stafford wist op tijd de zuurstofmaskers te pakken en een ervan op het gezicht van Brand te plaatsen. Iedereen bleef ongedeerd.
Stafford was een van de 24 astronauten die naar de maan zijn gevlogen. Twaalf hebben er gewandeld, Stafford en elf anderen vlogen eromheen zonder te landen. Zeven maanreizigers zijn nog in leven. De jongste is 88, de oudste kan volgende week 96 worden.
Meer uit Buitenland
KYIV (ANP/AFP/BLOOMBERG) - De Verenigde Staten willen dat er tegen juni een vredesakkoord ligt tussen Rusland en Oekraïne en hebben voorgesteld om komende week nieuwe besprekingen te houden in Miami. Dat zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Het is volgens het staatshoofd voor het eerst dat de strijdende partijen elkaar daar zullen treffen. Eerder werd daar al overlegd via de bemiddelende partij, de VS. Kyiv heeft ingestemd met het voorstel.
17 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Amerikaanse oud-president Bill Clinton en zijn vrouw en oud-minister van Buitenlandse Zaken Hillary Clinton willen dat hun verklaring over hun banden met zedendelinquent Jeffrey Epstein niet achter gesloten deuren plaatsvindt. Op X schrijft het voormalige staatshoofd (1993-2001) dat een niet-publieke verklaring, zoals nu het plan is, zou neerkomen op een schijnproces en "pure politiek". "Laten we stoppen met deze spelletjes en dit op de juiste manier doen: middels een publieke verklaring."
39 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - De Verenigde Staten trekken Amerikaanse medewerkers terug uit NAVO-kenniscentra in Nederland. De twee zogeheten Centres of Excellence (COE's) in Utrecht en Den Haag maken zich op voor een "herijking" van de Amerikaanse aanwezigheid, meldt een van de centra. Hoeveel Amerikanen er precies vertrekken en welke weerslag dat heeft op de centra kunnen ze nog niet inschatten.
1 uur geleden
KYIV (ANP/RTR/AFP) - Rusland heeft in de nacht van vrijdag op zaterdag opnieuw grootschalige aanvallen uitgevoerd op de Oekraïense energie-infrastructuur, meldt minister van Energie Denys Sjmyhal. Daardoor is in veel regio's van het land de stroom uitgeschakeld, schrijft netbeheerder Ukrenergo op Facebook. Ook zijn de geplande stroomonderbrekingen per regio, bedoeld om te kunnen voldoen aan de stroomvraag, tijdelijk onderbroken.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft aangekondigd dat er begin volgende week verdere gesprekken plaatsvinden tussen vertegenwoordigers van zijn regering en Iran. De gesprekken met de Iraanse delegatie op vrijdag waren "zeer goed", vertelde Trump aan verslaggevers aan boord van Air Force One op weg naar zijn resort Mar-a-Lago in Florida.
6 uur geleden
HAVANA (ANP) - De Cubaanse regering heeft een pakket noodmaatregelen aangekondigd op het gebied van onderwijs, werk en transport om de energiecrisis in het land aan te pakken. De communistische regering wil met de maatregelen de essentiële diensten beschermen en brandstof rantsoeneren.
6 uur geleden
BRATISLAVA (ANP) - Twee mensen zijn omgekomen door een lawine in de Hoge Tatra, een hooggebergte op de grens tussen Slowakije en Polen, aldus de lokale autoriteiten. De slachtoffers waren twee mannen uit Hongarije van 37 en 38 jaar.
6 uur geleden