Arjen Lubach haalt Dikke Van Dale met fabeltjesfuik
DEN HAAG (ANP) - De zestiende editie van het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal, die dinsdagmiddag officieel wordt gepresenteerd in Den Haag, telt bijna tienduizend nieuwe woorden, waaronder fabeltjesfuik van Arjen Lubach. De entertainer introduceerde het voor het verschijnsel dat gebruikers van sociale media die geïnteresseerd zijn in complotten, ook steeds meer berichten over complotten aangeboden krijgen. Ook andere bekende BN'ers kunnen eigen bedenksels in de nieuwe Van Dale terugvinden.
Bij de publicatie van een nieuwe papieren editie wordt duidelijk welke woorden in aanmerking zijn gekomen voor een blijvende plek. Van Dale houdt altijd een onlineversie bij, maar daar staan ook wel "eendagsvliegen" in die te licht zijn voor het monumentale boekwerk Dikke Van Dale.
"Nieuwe woorden hangen sterk samen met maatschappelijke of technologische ontwikkelingen en politieke of economische trends. Ze laten daarmee zien wat er in de samenleving speelt en hoe die verandert", aldus de uitgever. "Thema’s als klimaat en duurzaamheid leverden woorden op als deelscooter, geo-engineering en klimaatrobuust."
Maatschappelijke thema's
In de wereld van financiën en economie staken cryptomunt, fintech, flexmakelaar en platformeconomie de kop op. De coronacrisis bezorgde ons anderhalvemetersamenleving, code zwart, knuffelcontact en postcovidsyndroom.
Discussies over maatschappelijke thema's zoals diversiteit en inclusiviteit lieten sporen na met non-binair, regenbooggemeenschap en transactivisme en de politiek deed verschillende duiten in het zakje met cancelcultuur, identiteitspolitiek en trumpisme. De sociale media blazen hun partijtje mee met onder meer doxen, influencer, feitenvrij, hoodvlog en dus fabeltjesfuik.
Citaten
Soms wordt de betekenis van een woord aangevuld met citaten, zoals "Ik heb een heel zwaar leven, echt heel zwaar, moeilijk, moeilijk, moeilijk, moeilijk!" van Brigitte Kaandorp, "Binnen de perken zijn de mogelijkheden even onbeperkt als daarbuiten" van Jules Deelder, "Mag ik dan bij jou?'’ van Claudia de Breij en "een heel apart gevoel van binnen", bekend gemaakt door Corry Konings.
Er zijn ook woorden uit andere talen opgenomen, zoals gutmensch (Duits), corteo en lungo (Italiaans) en matcha (Japans).
Genderinclusivieit komt eveneens terug in de boeken. "Daarom kregen bijna 15.000 beroeps- en persoonsnamen in deze editie de toevoeging m/v/x", licht de uitgeverij toe. Voorbeelden zijn: de minister, de voetballer, de held, de bakker of de crimineel.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Vertegenwoordigers van Nederlandse schrijvers, vertalers en journalisten sommeren techconcern Meta per direct te stoppen met het gebruik van auteursrechtelijk beschermd werk voor de training van AI-modellen.
37 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid van de Tweede Kamer heeft voor de motie gestemd met de oproep om het coalitieplan over een verhoging van de AOW-leeftijd te 'verzachten'. De vakbonden en ook oppositiepartijen zoals de SP en GroenLinks-PvdA vonden deze motie niet ver genoeg gaan, omdat zij de voorgestelde stijging van de AOW-leeftijd volledig van tafel willen. Maar de indieners van de motie SGP en Groep Markuszower kregen behalve de coalitiepartijen ook JA21 mee, na het debat van twee dagen over de regeringsverklaring.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer wil dat de belasting op vermogensrendement wordt aangepast, zodat verliezen in een voorgaand jaar kunnen worden verrekend. Een motie van ChristenUnie en JA21 met die oproep werd aangenomen door een meerderheid van de Kamer. Ook coalitiepartij VVD stemde voor deze aanpassing van de nieuwe vorm van box 3.
9 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Burgemeester Hubert Bruls heeft excuses aangeboden voor de rol van het Nijmeegse gemeentebestuur in het koloniale slavernijsysteem. Dat deed de burgemeester op een besloten bijeenkomst met betrokkenen in het Lindenberg Cultuurhuis. De excuses zijn een reactie op de uitkomsten van een onderzoek van de Nijmeegse Radboud Universiteit uit 2025 naar het slavernijverleden van de stad, en daaropvolgende gesprekken.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Groep Markuszower helpt het minderheidskabinet voorlopig, vicefractievoorzitter Hidde Heutink vindt het nog te vroeg om "voor miljarden te vertimmeren" aan het coalitieakkoord. Het beleid van D66, VVD en CDA blijft intact zolang de oppositie niet eensgezind is in het aanpassen van de kabinetsplannen.
9 uur geleden
TEHERAN (ANP) - De Iraanse regering ontbiedt de Nederlandse ambassadeur in dat land vanwege een voorval met een ambassademedewerker eerder deze week. Dat meldt het Iraanse staatspersbureau IRNA. Ambassadeur Emiel de Bont moet uitleg komen geven op het ministerie van Buitenlandse Zaken over de onder de Iraanse wet verboden inhoud van de bagage van zijn stafmedewerker, waaronder een Starlink-terminal.
11 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Tientallen extreemrechtse demonstranten van Defend Netherlands zijn in Utrecht aangekomen in de buurt van politiek centrum ACU. Daar houden ze een herdenking voor de Franse uiterst-rechtse activist Quentin Deranque. Er wordt met vuurwerk gegooid en de sfeer is grimmig.
11 uur geleden