Arjen Lubach haalt Dikke Van Dale met fabeltjesfuik
DEN HAAG (ANP) - De zestiende editie van het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal, die dinsdagmiddag officieel wordt gepresenteerd in Den Haag, telt bijna tienduizend nieuwe woorden, waaronder fabeltjesfuik van Arjen Lubach. De entertainer introduceerde het voor het verschijnsel dat gebruikers van sociale media die geïnteresseerd zijn in complotten, ook steeds meer berichten over complotten aangeboden krijgen. Ook andere bekende BN'ers kunnen eigen bedenksels in de nieuwe Van Dale terugvinden.
Bij de publicatie van een nieuwe papieren editie wordt duidelijk welke woorden in aanmerking zijn gekomen voor een blijvende plek. Van Dale houdt altijd een onlineversie bij, maar daar staan ook wel "eendagsvliegen" in die te licht zijn voor het monumentale boekwerk Dikke Van Dale.
"Nieuwe woorden hangen sterk samen met maatschappelijke of technologische ontwikkelingen en politieke of economische trends. Ze laten daarmee zien wat er in de samenleving speelt en hoe die verandert", aldus de uitgever. "Thema’s als klimaat en duurzaamheid leverden woorden op als deelscooter, geo-engineering en klimaatrobuust."
Maatschappelijke thema's
In de wereld van financiën en economie staken cryptomunt, fintech, flexmakelaar en platformeconomie de kop op. De coronacrisis bezorgde ons anderhalvemetersamenleving, code zwart, knuffelcontact en postcovidsyndroom.
Discussies over maatschappelijke thema's zoals diversiteit en inclusiviteit lieten sporen na met non-binair, regenbooggemeenschap en transactivisme en de politiek deed verschillende duiten in het zakje met cancelcultuur, identiteitspolitiek en trumpisme. De sociale media blazen hun partijtje mee met onder meer doxen, influencer, feitenvrij, hoodvlog en dus fabeltjesfuik.
Citaten
Soms wordt de betekenis van een woord aangevuld met citaten, zoals "Ik heb een heel zwaar leven, echt heel zwaar, moeilijk, moeilijk, moeilijk, moeilijk!" van Brigitte Kaandorp, "Binnen de perken zijn de mogelijkheden even onbeperkt als daarbuiten" van Jules Deelder, "Mag ik dan bij jou?'’ van Claudia de Breij en "een heel apart gevoel van binnen", bekend gemaakt door Corry Konings.
Er zijn ook woorden uit andere talen opgenomen, zoals gutmensch (Duits), corteo en lungo (Italiaans) en matcha (Japans).
Genderinclusivieit komt eveneens terug in de boeken. "Daarom kregen bijna 15.000 beroeps- en persoonsnamen in deze editie de toevoeging m/v/x", licht de uitgeverij toe. Voorbeelden zijn: de minister, de voetballer, de held, de bakker of de crimineel.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Rafik A. (57) vindt de strafzaak tegen hem een "samenzwering". Dat bleek woensdag bij de start van zijn proces in de rechtbank in Den Haag. De Syriër zou zich in 2013 en 2014 in zijn vaderland schuldig hebben gemaakt aan verschillende gevallen van foltering, marteling, seksueel geweld en verkrachting. Hij wordt vervolgd voor 25 feiten, zei de officier van justitie.
34 minuten geleden
DEN BOSCH (ANP) - Het Openbaar Ministerie gaat Corné H. (30) vervolgen voor een gijzeling in de PI Vught op 5 december afgelopen jaar. Hij hield toen een groep medewerkers urenlang tegen hun wil vast en bedreigde ze met een mes. H. zat in de penitentiaire inrichting in afwachting van plaatsing in een tbs-kliniek, een maatregel die hem was opgelegd nadat hij in maart 2024 vier mensen had gegijzeld in een café in Ede.
1 uur geleden
MAASTRICHT (ANP) - Er leven in Limburg waarschijnlijk veel meer bevers dan gedacht. Onderzoekers schatten het aantal Limburgse bevers van minstens één jaar oud in het voorjaar van 2025 op minstens 2000 en in de zomer, als de dieren jongen krijgen, op 3000 tot 3700 bevers. In eerdere onderzoeken werd nog uitgegaan van maximaal 1100 tot 1200 bevers. De provincie Limburg laat onderzoek doen naar de knaagdieren om een beter beeld te krijgen van de populatie en het beverbeleid mogelijk aan te scherpen.
1 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - Rondom de huldiging van PSV in Eindhoven zijn zeventien mensen aangehouden. Volgens de politie werden zij verspreid over de dag en de avond opgepakt voor onder meer het afsteken van vuurwerk, vernieling, het overtreden van een gebiedsverbod, belediging en mishandeling. Een aantal van hen zit nog vast voor verhoor.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het praktijkonderwijs zucht onder de grote hoeveelheid zij-instromers die jaarlijks vanuit het vmbo en schakelklassen overstappen. Dat meldt de Sectorraad Praktijkonderwijs in een jaarlijks rapport. De zij-instroom heeft een negatief effect op de dynamiek in klassen en zorgt voor grote werkdruk bij docenten en begeleiders.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het advocatenechtpaar Geert-Jan en Carry Knoops moet een deel van de advocatenkosten terugbetalen aan een ex-cliënt. Dat heeft de rechtbank Amsterdam woensdag bepaald. Het gaat om iets meer dan 95.000 euro.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De voorzitter van de Vereniging van Iraanse Academici in Nederland, Shahin Sultany Taied, zegt namens die groep dat hij blij is met het tijdelijke staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran. "Wij zijn voor vrijheid en vrede. Shahs en mullahs in Iran willen doorgaan met de oorlog, wij niet."
2 uur geleden