Arjen Lubach haalt Dikke Van Dale met fabeltjesfuik
DEN HAAG (ANP) - De zestiende editie van het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal, die dinsdagmiddag officieel wordt gepresenteerd in Den Haag, telt bijna tienduizend nieuwe woorden, waaronder fabeltjesfuik van Arjen Lubach. De entertainer introduceerde het voor het verschijnsel dat gebruikers van sociale media die geïnteresseerd zijn in complotten, ook steeds meer berichten over complotten aangeboden krijgen. Ook andere bekende BN'ers kunnen eigen bedenksels in de nieuwe Van Dale terugvinden.
Bij de publicatie van een nieuwe papieren editie wordt duidelijk welke woorden in aanmerking zijn gekomen voor een blijvende plek. Van Dale houdt altijd een onlineversie bij, maar daar staan ook wel "eendagsvliegen" in die te licht zijn voor het monumentale boekwerk Dikke Van Dale.
"Nieuwe woorden hangen sterk samen met maatschappelijke of technologische ontwikkelingen en politieke of economische trends. Ze laten daarmee zien wat er in de samenleving speelt en hoe die verandert", aldus de uitgever. "Thema’s als klimaat en duurzaamheid leverden woorden op als deelscooter, geo-engineering en klimaatrobuust."
Maatschappelijke thema's
In de wereld van financiën en economie staken cryptomunt, fintech, flexmakelaar en platformeconomie de kop op. De coronacrisis bezorgde ons anderhalvemetersamenleving, code zwart, knuffelcontact en postcovidsyndroom.
Discussies over maatschappelijke thema's zoals diversiteit en inclusiviteit lieten sporen na met non-binair, regenbooggemeenschap en transactivisme en de politiek deed verschillende duiten in het zakje met cancelcultuur, identiteitspolitiek en trumpisme. De sociale media blazen hun partijtje mee met onder meer doxen, influencer, feitenvrij, hoodvlog en dus fabeltjesfuik.
Citaten
Soms wordt de betekenis van een woord aangevuld met citaten, zoals "Ik heb een heel zwaar leven, echt heel zwaar, moeilijk, moeilijk, moeilijk, moeilijk!" van Brigitte Kaandorp, "Binnen de perken zijn de mogelijkheden even onbeperkt als daarbuiten" van Jules Deelder, "Mag ik dan bij jou?'’ van Claudia de Breij en "een heel apart gevoel van binnen", bekend gemaakt door Corry Konings.
Er zijn ook woorden uit andere talen opgenomen, zoals gutmensch (Duits), corteo en lungo (Italiaans) en matcha (Japans).
Genderinclusivieit komt eveneens terug in de boeken. "Daarom kregen bijna 15.000 beroeps- en persoonsnamen in deze editie de toevoeging m/v/x", licht de uitgeverij toe. Voorbeelden zijn: de minister, de voetballer, de held, de bakker of de crimineel.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Mensen voelden zich vaker onveilig in 2025 dan twee jaar eerder. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van een bevolkingsonderzoek over veiligheid. Vorig jaar voelde 37 procent van de mensen zich weleens onveilig, bij het vorige peilmoment in 2023 was dat nog bijna 35 procent.
58 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - Bij de ingang van het kantoor van de Deense rederij Maersk aan de Boompjes in Rotterdam zijn in de nacht van zondag op maandag vernielingen aangericht en verschillende ruiten met rode verf beklad. Dat meldt de politie na berichtgeving van Rijnmond. De politie laat weten onderzoek te doen naar het voorval.
1 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Mensen met een niet-westerse afkomst, zoals Surinaamse en Marokkaanse Nederlanders, zijn nog altijd ondervertegenwoordigd in de registers van donoren van bloed, stamcellen en organen. Omdat de kans op een donormatch het grootst is bij mensen met dezelfde afkomst, hebben patiënten met deze achtergrond minder goede overlevingskansen. Daarvoor waarschuwen de Nederlandse Transplantatie Stichting (NTS), de stichting Sanquin Bloedvoorziening en de stichting Matchis. De drie donororganisaties zeggen voor het eerst de handen ineen te slaan om deze kansenongelijkheid aan te pakken.
4 uur geleden
ERBIL (ANP) - Het Nederlandse consulaat in de hoofdstad van de Koerdische regio in Irak, Erbil, heeft dringend aangeraden hotels in de stad te mijden. In de boodschap wordt gesproken van "onbevestigde signalen over een mogelijke aanslag op hotels in Erbil". De boodschap noemt vier namen van hotels die mogelijk gevaar lopen.
11 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - Een melding dat de moordenaar van de Amerikaanse studente Mieke Oort is overleden, brengt "een golf van emoties met zich mee" voor de nabestaanden van Mieke. Dat meldt advocaat Sébas Diekstra in een reactie. De 21-jarige Oort werd in 2022 in Leeuwarden vermoord door Thomas R. uit Leek in een zaak die bekendstond als de 'Tindermoord'.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Buitenlandse Zaken heeft vanwege de veiligheidsrisico's in Bahrein het reisadvies aangescherpt naar rood. Dat betekent dat mensen wordt afgeraden om naar Bahrein te reizen, in welke situatie dan ook. "Het is er te gevaarlijk. De Nederlandse ambassade kan u niet helpen als u in de problemen komt," schrijft het ministerie.
14 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De optocht van mensen die in Amsterdam de aanvallen op Iran en de dood van de Iraanse leider Ali Khamenei vierden, is na zo'n twee uur geëindigd bij het Amerikaanse consulaat aan het Museumplein. Enkele duizenden mensen trokken zondagmiddag vanuit de Dam dansend, zingend en leuzen scanderend door het centrum.
15 uur geleden