Arjen Lubach haalt Dikke Van Dale met fabeltjesfuik
DEN HAAG (ANP) - De zestiende editie van het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal, die dinsdagmiddag officieel wordt gepresenteerd in Den Haag, telt bijna tienduizend nieuwe woorden, waaronder fabeltjesfuik van Arjen Lubach. De entertainer introduceerde het voor het verschijnsel dat gebruikers van sociale media die geïnteresseerd zijn in complotten, ook steeds meer berichten over complotten aangeboden krijgen. Ook andere bekende BN'ers kunnen eigen bedenksels in de nieuwe Van Dale terugvinden.
Bij de publicatie van een nieuwe papieren editie wordt duidelijk welke woorden in aanmerking zijn gekomen voor een blijvende plek. Van Dale houdt altijd een onlineversie bij, maar daar staan ook wel "eendagsvliegen" in die te licht zijn voor het monumentale boekwerk Dikke Van Dale.
"Nieuwe woorden hangen sterk samen met maatschappelijke of technologische ontwikkelingen en politieke of economische trends. Ze laten daarmee zien wat er in de samenleving speelt en hoe die verandert", aldus de uitgever. "Thema’s als klimaat en duurzaamheid leverden woorden op als deelscooter, geo-engineering en klimaatrobuust."
Maatschappelijke thema's
In de wereld van financiën en economie staken cryptomunt, fintech, flexmakelaar en platformeconomie de kop op. De coronacrisis bezorgde ons anderhalvemetersamenleving, code zwart, knuffelcontact en postcovidsyndroom.
Discussies over maatschappelijke thema's zoals diversiteit en inclusiviteit lieten sporen na met non-binair, regenbooggemeenschap en transactivisme en de politiek deed verschillende duiten in het zakje met cancelcultuur, identiteitspolitiek en trumpisme. De sociale media blazen hun partijtje mee met onder meer doxen, influencer, feitenvrij, hoodvlog en dus fabeltjesfuik.
Citaten
Soms wordt de betekenis van een woord aangevuld met citaten, zoals "Ik heb een heel zwaar leven, echt heel zwaar, moeilijk, moeilijk, moeilijk, moeilijk!" van Brigitte Kaandorp, "Binnen de perken zijn de mogelijkheden even onbeperkt als daarbuiten" van Jules Deelder, "Mag ik dan bij jou?'’ van Claudia de Breij en "een heel apart gevoel van binnen", bekend gemaakt door Corry Konings.
Er zijn ook woorden uit andere talen opgenomen, zoals gutmensch (Duits), corteo en lungo (Italiaans) en matcha (Japans).
Genderinclusivieit komt eveneens terug in de boeken. "Daarom kregen bijna 15.000 beroeps- en persoonsnamen in deze editie de toevoeging m/v/x", licht de uitgeverij toe. Voorbeelden zijn: de minister, de voetballer, de held, de bakker of de crimineel.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - In de provincies Noord- en Zuid-Holland geldt maandagochtend tot 10.00 uur code oranje, meldt het KNMI. Tijdens de ochtendspits kan hier plaatselijk 3 tot 5 centimeter of meer sneeuw vallen. Mogelijk kan code oranje later in de ochtend ook voor andere provincies gaan gelden.
42 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - Een man is in de nacht van zondag op maandag gewond geraakt bij een steekincident in een woning aan de Botersloot in Rotterdam. Dat meldt de Politie Eenheid Rotterdam op X. Het incident vond rond 00.55 uur plaats.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Eva Schloss-Geiringer is zaterdag op 96-jarige leeftijd overleden in Londen, meldt de Anne Frank Stichting zondag. Ze was de stiefdochter van Otto Frank, de vader van Anne Frank en Holocaustoverlevende.
8 uur geleden
RIJSWIJK (ANP) - Alle geplande praktijkexamens voor de motor en bromfiets gaan maandag niet door vanwege sneeuw en gladheid. Het gaat in totaal om 616 examens die uit voorzorg worden uitgesteld, volgens het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR).
10 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Zowel in de stad als de provincie Utrecht blijven alle bussen de rest van de zondagavond stilstaan. "Door gladheid rijden er geen bussen meer. Trams blijven rijden", meldt U-OV, dat het bus-en tramvervoer in de provincie verzorgt. De vervoersbedrijven Transdev en Keolis zijn daar de uitvoerders van.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Door het aanhoudende winterweer en het einde van de kerstvakantie voorziet Rijkswaterstaat voor maandagochtend een drukke ochtendspits. "Daarnaast moeten weggebruikers rekening houden met gevaarlijke rijomstandigheden vanwege sneeuwval en gladheid door bevriezing van natte weggedeelten", waarschuwt de wegbeheerder.
15 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De NS en ProRail waarschuwen reizigers ook maandag rekening te houden met vertragingen. Het winterweer zal dan ook nog zorgen voor hinder in de treindiensten, verwachten ze. "Al valt nu niet te voorspellen waar precies", zegt een NS-woordvoerder.
15 uur geleden