Arjen Lubach haalt Dikke Van Dale met fabeltjesfuik
DEN HAAG (ANP) - De zestiende editie van het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal, die dinsdagmiddag officieel wordt gepresenteerd in Den Haag, telt bijna tienduizend nieuwe woorden, waaronder fabeltjesfuik van Arjen Lubach. De entertainer introduceerde het voor het verschijnsel dat gebruikers van sociale media die geïnteresseerd zijn in complotten, ook steeds meer berichten over complotten aangeboden krijgen. Ook andere bekende BN'ers kunnen eigen bedenksels in de nieuwe Van Dale terugvinden.
Bij de publicatie van een nieuwe papieren editie wordt duidelijk welke woorden in aanmerking zijn gekomen voor een blijvende plek. Van Dale houdt altijd een onlineversie bij, maar daar staan ook wel "eendagsvliegen" in die te licht zijn voor het monumentale boekwerk Dikke Van Dale.
"Nieuwe woorden hangen sterk samen met maatschappelijke of technologische ontwikkelingen en politieke of economische trends. Ze laten daarmee zien wat er in de samenleving speelt en hoe die verandert", aldus de uitgever. "Thema’s als klimaat en duurzaamheid leverden woorden op als deelscooter, geo-engineering en klimaatrobuust."
Maatschappelijke thema's
In de wereld van financiën en economie staken cryptomunt, fintech, flexmakelaar en platformeconomie de kop op. De coronacrisis bezorgde ons anderhalvemetersamenleving, code zwart, knuffelcontact en postcovidsyndroom.
Discussies over maatschappelijke thema's zoals diversiteit en inclusiviteit lieten sporen na met non-binair, regenbooggemeenschap en transactivisme en de politiek deed verschillende duiten in het zakje met cancelcultuur, identiteitspolitiek en trumpisme. De sociale media blazen hun partijtje mee met onder meer doxen, influencer, feitenvrij, hoodvlog en dus fabeltjesfuik.
Citaten
Soms wordt de betekenis van een woord aangevuld met citaten, zoals "Ik heb een heel zwaar leven, echt heel zwaar, moeilijk, moeilijk, moeilijk, moeilijk!" van Brigitte Kaandorp, "Binnen de perken zijn de mogelijkheden even onbeperkt als daarbuiten" van Jules Deelder, "Mag ik dan bij jou?'’ van Claudia de Breij en "een heel apart gevoel van binnen", bekend gemaakt door Corry Konings.
Er zijn ook woorden uit andere talen opgenomen, zoals gutmensch (Duits), corteo en lungo (Italiaans) en matcha (Japans).
Genderinclusivieit komt eveneens terug in de boeken. "Daarom kregen bijna 15.000 beroeps- en persoonsnamen in deze editie de toevoeging m/v/x", licht de uitgeverij toe. Voorbeelden zijn: de minister, de voetballer, de held, de bakker of de crimineel.
Meer uit Binnenland
HOUTEN (ANP) - Op veel plaatsen in Nederland zien mensen maandagavond het noorderlicht. Diverse regionale media en ook Weeronline melden dat het lichtspektakel met het blote oog te zien is. Op foto's zijn felle groene en roze lichtstrepen in de lucht te zien. Ook zuidelijker in Europa is het waar te nemen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook Nederland is door de Amerikaanse president Donald Trump gevraagd toe te treden tot zijn vredesraad voor Gaza. Dat bevestigt een woordvoerder van demissionair minister-president Dick Schoof na een bericht van NRC. Of het kabinet op de uitnodiging ingaat, laat hij nog in het midden.
6 uur geleden
HAARLEM (ANP) - De advocaat van de 24-jarige man uit Zwaag die in oktober werd aangehouden in het onderzoek naar het overlijden van de tweelingbroer van zangeres S10 heeft de rechter verzocht de voorlopige hechtenis van zijn cliënt op te heffen. Dat bleek maandag tijdens een pro-formazitting in de rechtbank in Haarlem. Verdachte Signiomar D. zit sinds 19 oktober 2025 vast en wordt verdacht van wederrechtelijke vrijheidsberoving met de dood tot gevolg. Naast D. zitten nog twee mannen uit Hoorn en een uit Rotterdam in hechtenis.
9 uur geleden
ZEIST (ANP) - De KNVB ziet na de uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump, die aanspraak maakt op het tot Denemarken behorende Groenland, voorlopig geen aanleiding om actie te ondernemen. "We hebben ons geplaatst voor het eindtoernooi en dan nemen we daaraan deel", stelt de bond, gevraagd naar een standpunt over een mogelijke boycot van het WK in de VS, Mexico en Canada. "Tegelijkertijd zijn wij ons bewust van geopolitieke ontwikkelingen en trekken hierin samen op met de Nederlandse overheid."
10 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Justitie en politie hebben tot dusver twee slachtoffers geïdentificeerd in het strafrechtelijk onderzoek naar de 23-jarige Mert A., die lid zou zijn geweest van een gewelddadige onlinegroepering. A. zou zijn slachtoffers ertoe hebben aangezet zichzelf te snijden en daarvan beelden te maken. Zij zouden ook een gebruikersnaam van A. in bloed op de vloer of een muur hebben geschreven. A. zou hebben gedreigd naaktbeelden van de slachtoffers te verspreiden.
11 uur geleden
HAARLEM (ANP) - De 22-jarige Adam el B. uit Beverwijk ontkent dat hij in september vorig jaar tegen het hoofd en het lichaam van een 17-jarige Haarlemmer heeft geschopt. Beelden van het geweld werden online gedeeld, waarop een vergeldingsactie volgde van een groep Haarlemmers en vijf middelbare scholen in de regio een dag de deuren sloten. Het Openbaar Ministerie denkt dat een conflict tussen twee jeugdgroepen uit Haarlem en Beverwijk de oorzaak van de incidenten was.
11 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De handelsspanningen tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie moeten snel weer kalmeren, zei demissionair financiënminister Eelco Heinen voorafgaand aan overleg in Brussel. Die spanningen zijn opgelopen door de dreigementen van de Amerikaanse president Donald Trump. Hij wil de landen die de Deense soevereiniteit over Groenland steunen, treffen met importheffingen van 10 procent.
11 uur geleden