Arjen Lubach haalt Dikke Van Dale met fabeltjesfuik
DEN HAAG (ANP) - De zestiende editie van het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal, die dinsdagmiddag officieel wordt gepresenteerd in Den Haag, telt bijna tienduizend nieuwe woorden, waaronder fabeltjesfuik van Arjen Lubach. De entertainer introduceerde het voor het verschijnsel dat gebruikers van sociale media die geïnteresseerd zijn in complotten, ook steeds meer berichten over complotten aangeboden krijgen. Ook andere bekende BN'ers kunnen eigen bedenksels in de nieuwe Van Dale terugvinden.
Bij de publicatie van een nieuwe papieren editie wordt duidelijk welke woorden in aanmerking zijn gekomen voor een blijvende plek. Van Dale houdt altijd een onlineversie bij, maar daar staan ook wel "eendagsvliegen" in die te licht zijn voor het monumentale boekwerk Dikke Van Dale.
"Nieuwe woorden hangen sterk samen met maatschappelijke of technologische ontwikkelingen en politieke of economische trends. Ze laten daarmee zien wat er in de samenleving speelt en hoe die verandert", aldus de uitgever. "Thema’s als klimaat en duurzaamheid leverden woorden op als deelscooter, geo-engineering en klimaatrobuust."
Maatschappelijke thema's
In de wereld van financiën en economie staken cryptomunt, fintech, flexmakelaar en platformeconomie de kop op. De coronacrisis bezorgde ons anderhalvemetersamenleving, code zwart, knuffelcontact en postcovidsyndroom.
Discussies over maatschappelijke thema's zoals diversiteit en inclusiviteit lieten sporen na met non-binair, regenbooggemeenschap en transactivisme en de politiek deed verschillende duiten in het zakje met cancelcultuur, identiteitspolitiek en trumpisme. De sociale media blazen hun partijtje mee met onder meer doxen, influencer, feitenvrij, hoodvlog en dus fabeltjesfuik.
Citaten
Soms wordt de betekenis van een woord aangevuld met citaten, zoals "Ik heb een heel zwaar leven, echt heel zwaar, moeilijk, moeilijk, moeilijk, moeilijk!" van Brigitte Kaandorp, "Binnen de perken zijn de mogelijkheden even onbeperkt als daarbuiten" van Jules Deelder, "Mag ik dan bij jou?'’ van Claudia de Breij en "een heel apart gevoel van binnen", bekend gemaakt door Corry Konings.
Er zijn ook woorden uit andere talen opgenomen, zoals gutmensch (Duits), corteo en lungo (Italiaans) en matcha (Japans).
Genderinclusivieit komt eveneens terug in de boeken. "Daarom kregen bijna 15.000 beroeps- en persoonsnamen in deze editie de toevoeging m/v/x", licht de uitgeverij toe. Voorbeelden zijn: de minister, de voetballer, de held, de bakker of de crimineel.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken heeft Nederlandse reizigers naar Cuba gewaarschuwd dat "de problemen met de energievoorziening" in dat land toenemen. Volgens het ministerie heeft de Cubaanse overheid extra maatregelen ingesteld wegens de ernstige brandstoftekorten. "Het is moeilijk of onmogelijk om benzine te tanken. De stroom valt vaak en langdurig uit. Ook kan de watertoevoer stoppen. De situatie kan snel verder verslechteren", aldus het ministerie.
9 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Centrum Informatie en Documentatie Israel (CIDI) wil dat het concert dat rapper Ye op 6 juni in het GelreDome in Arnhem geeft, wordt gecanceld. Die oproep doet het CIDI dinsdag op X. De organisatie roept "Tweede Kamer, media en burgemeester Ahmed Marcouch" op om "nee tegen haat" te zeggen en het concert van de artiest, die doorbrak onder de naam Kanye West, te schrappen.
13 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Op de derde zittingsdag in de zedenzaak tegen Mark S. (32) uit Borculo, verdacht van verkrachting en grootschalige sextortion, is naar voren gekomen dat S. kampt met een persoonlijkheidsstoornis met narcistische trekken. Gedragsdeskundigen adviseren een langdurige behandeling in de vorm van tbs met voorwaarden en mogelijk tbs met dwangverpleging.
14 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Werkgevers, boerenorganisaties, de bouw en andere sectoren in en rond de Veluwe zijn kritisch over de plannen van het Gelderse provinciebestuur voor de zogeheten stikstofzones. Gelderland wil in stroken van 500 meter in en rond de Veluwe en drie andere kwetsbare natuurgebieden maatregelen nemen. Het doel is de stikstofuitstoot fors te verminderen en de staat van de natuur te verbeteren. Brancheorganisaties zeggen dat de plannen nu niet uitvoerbaar zijn. Ze bieden volgens hen geen garantie op het loskrijgen van de vergunningverlening en het legaliseren van PAS-melders.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Sinds koningin Máxima zich heeft aangemeld als reservist bij de Koninklijke Landmacht, zijn meer mensen online op zoek gegaan naar informatie over werk bij Defensie. Dat laat een woordvoerder van het ministerie desgevraagd weten aan het ANP.
15 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag tot veertien jaar cel geëist tegen vier mannen in het proces rond de moord op Vincent Jalink. De 38-jarige Jalink werd op 27 mei 2016 bij zijn huis in Diemen met twaalf kogels doodgeschoten in het bijzijn van zijn toen 9-jarige zoontje. De schutter kreeg in 2023 in hoger beroep 22 jaar celstraf.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie heeft dinsdag vijftien mensen opgepakt omdat ze op TikTok anderen zouden hebben aangespoord tot terreuraanslagen. Ze worden ervan verdacht propaganda voor terreurgroep Islamitische Staat te hebben verspreid. Volgens het Openbaar Ministerie hebben ze ook het martelaarschap verheerlijkt.
17 uur geleden