Arjen Lubach haalt Dikke Van Dale met fabeltjesfuik
DEN HAAG (ANP) - De zestiende editie van het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal, die dinsdagmiddag officieel wordt gepresenteerd in Den Haag, telt bijna tienduizend nieuwe woorden, waaronder fabeltjesfuik van Arjen Lubach. De entertainer introduceerde het voor het verschijnsel dat gebruikers van sociale media die geïnteresseerd zijn in complotten, ook steeds meer berichten over complotten aangeboden krijgen. Ook andere bekende BN'ers kunnen eigen bedenksels in de nieuwe Van Dale terugvinden.
Bij de publicatie van een nieuwe papieren editie wordt duidelijk welke woorden in aanmerking zijn gekomen voor een blijvende plek. Van Dale houdt altijd een onlineversie bij, maar daar staan ook wel "eendagsvliegen" in die te licht zijn voor het monumentale boekwerk Dikke Van Dale.
"Nieuwe woorden hangen sterk samen met maatschappelijke of technologische ontwikkelingen en politieke of economische trends. Ze laten daarmee zien wat er in de samenleving speelt en hoe die verandert", aldus de uitgever. "Thema’s als klimaat en duurzaamheid leverden woorden op als deelscooter, geo-engineering en klimaatrobuust."
Maatschappelijke thema's
In de wereld van financiën en economie staken cryptomunt, fintech, flexmakelaar en platformeconomie de kop op. De coronacrisis bezorgde ons anderhalvemetersamenleving, code zwart, knuffelcontact en postcovidsyndroom.
Discussies over maatschappelijke thema's zoals diversiteit en inclusiviteit lieten sporen na met non-binair, regenbooggemeenschap en transactivisme en de politiek deed verschillende duiten in het zakje met cancelcultuur, identiteitspolitiek en trumpisme. De sociale media blazen hun partijtje mee met onder meer doxen, influencer, feitenvrij, hoodvlog en dus fabeltjesfuik.
Citaten
Soms wordt de betekenis van een woord aangevuld met citaten, zoals "Ik heb een heel zwaar leven, echt heel zwaar, moeilijk, moeilijk, moeilijk, moeilijk!" van Brigitte Kaandorp, "Binnen de perken zijn de mogelijkheden even onbeperkt als daarbuiten" van Jules Deelder, "Mag ik dan bij jou?'’ van Claudia de Breij en "een heel apart gevoel van binnen", bekend gemaakt door Corry Konings.
Er zijn ook woorden uit andere talen opgenomen, zoals gutmensch (Duits), corteo en lungo (Italiaans) en matcha (Japans).
Genderinclusivieit komt eveneens terug in de boeken. "Daarom kregen bijna 15.000 beroeps- en persoonsnamen in deze editie de toevoeging m/v/x", licht de uitgeverij toe. Voorbeelden zijn: de minister, de voetballer, de held, de bakker of de crimineel.
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - De vier mensen die betrokken zouden zijn bij de explosie in de nacht van donderdag op vrijdag bij de synagoge aan het A.B.N. Davidsplein in de Rotterdamse wijk Blijdorp, werden aangehouden bij een andere Rotterdamse synagoge, in de wijk Hillegersberg. Die synagoge ligt op zo'n 6 kilometer afstand van de Nederlands-Israëlitische Gemeente Rotterdam, waar de explosie plaatsvond.
59 minuten geleden
VLAARDINGEN (ANP) - De democratische rechtsorde staat onder druk en het wordt tijd om te "waarschuwen voor groot gevaar". Dat zei de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema in Vlaardingen bij de uitreiking van de Geuzenpenning aan haar collega uit Boedapest, Gergely Karácsony. "Wij zien hoe populistische leiders democratische instituties afbreken. (...) Tientallen jaren stonden rechtsstatelijke principes niet ter discussie. Die consensus is weg. Daardoor belanden ook wij op een hellend vlak, en ik maak me zorgen dat we verder naar beneden glijden."
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil vaart maken met plannen voor een verplichte arbeidsongeschiktheidsverzekering voor zelfstandigen. Het wetsvoorstel dat dit regelt, wordt ondanks forse kritiek van onder meer de Raad van State ingediend bij de Tweede Kamer. Dat meldde minister Thierry Aartsen (Werk, VVD) na afloop van de ministerraad.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil kroongetuigen uit de georganiseerde misdaad een voorwaardelijke straf kunnen aanbieden in ruil voor waardevolle informatie. Voorwaarde daarvoor is wel dat de getuige maximaal zes jaar celstraf zou kunnen krijgen en niet verdacht wordt van zwaardere misdaden.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Het is vooral verschrikkelijk dat dit is gebeurd en het heeft weer tot heel veel angstgevoelens geleid bij de joodse gemeenschap", zegt premier Rob Jetten over de brand bij een synagoge in Rotterdam. De politie heeft inmiddels vier verdachten aangehouden.
3 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Het Rijnstate heeft volgens een woordvoerder "enkele tientallen" telefoontjes gekregen naar aanleiding van het nieuws dat een gynaecoloog in de jaren '70 en '80 zeker zestien donorkinderen heeft verwekt met zijn eigen sperma.
4 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De politie heeft vier mensen aangehouden die worden verdacht van betrokkenheid bij de explosie bij de synagoge aan het A.B.N. Davidsplein in Rotterdam, in de nacht van donderdag op vrijdag.
4 uur geleden