Arjen Lubach haalt Dikke Van Dale met fabeltjesfuik
DEN HAAG (ANP) - De zestiende editie van het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal, die dinsdagmiddag officieel wordt gepresenteerd in Den Haag, telt bijna tienduizend nieuwe woorden, waaronder fabeltjesfuik van Arjen Lubach. De entertainer introduceerde het voor het verschijnsel dat gebruikers van sociale media die geïnteresseerd zijn in complotten, ook steeds meer berichten over complotten aangeboden krijgen. Ook andere bekende BN'ers kunnen eigen bedenksels in de nieuwe Van Dale terugvinden.
Bij de publicatie van een nieuwe papieren editie wordt duidelijk welke woorden in aanmerking zijn gekomen voor een blijvende plek. Van Dale houdt altijd een onlineversie bij, maar daar staan ook wel "eendagsvliegen" in die te licht zijn voor het monumentale boekwerk Dikke Van Dale.
"Nieuwe woorden hangen sterk samen met maatschappelijke of technologische ontwikkelingen en politieke of economische trends. Ze laten daarmee zien wat er in de samenleving speelt en hoe die verandert", aldus de uitgever. "Thema’s als klimaat en duurzaamheid leverden woorden op als deelscooter, geo-engineering en klimaatrobuust."
Maatschappelijke thema's
In de wereld van financiën en economie staken cryptomunt, fintech, flexmakelaar en platformeconomie de kop op. De coronacrisis bezorgde ons anderhalvemetersamenleving, code zwart, knuffelcontact en postcovidsyndroom.
Discussies over maatschappelijke thema's zoals diversiteit en inclusiviteit lieten sporen na met non-binair, regenbooggemeenschap en transactivisme en de politiek deed verschillende duiten in het zakje met cancelcultuur, identiteitspolitiek en trumpisme. De sociale media blazen hun partijtje mee met onder meer doxen, influencer, feitenvrij, hoodvlog en dus fabeltjesfuik.
Citaten
Soms wordt de betekenis van een woord aangevuld met citaten, zoals "Ik heb een heel zwaar leven, echt heel zwaar, moeilijk, moeilijk, moeilijk, moeilijk!" van Brigitte Kaandorp, "Binnen de perken zijn de mogelijkheden even onbeperkt als daarbuiten" van Jules Deelder, "Mag ik dan bij jou?'’ van Claudia de Breij en "een heel apart gevoel van binnen", bekend gemaakt door Corry Konings.
Er zijn ook woorden uit andere talen opgenomen, zoals gutmensch (Duits), corteo en lungo (Italiaans) en matcha (Japans).
Genderinclusivieit komt eveneens terug in de boeken. "Daarom kregen bijna 15.000 beroeps- en persoonsnamen in deze editie de toevoeging m/v/x", licht de uitgeverij toe. Voorbeelden zijn: de minister, de voetballer, de held, de bakker of de crimineel.
Meer uit Binnenland
KESSEL (ANP) - Burgemeester Bob Vostermans van Peel en Maas roept inwoners van zijn gemeente op weg te blijven bij de Heldense Bossen. In dat gebied tussen Kessel en Helden woedt momenteel een grote natuurbrand. "Het is daar niet veilig. Geef hulpdiensten de ruimte hun werk te doen."
27 minuten geleden
NUNSPEET (ANP) - De uitzonderlijk grote natuurbrand op het militaire oefenterrein bij het Gelderse 't Harde is de afgelopen nacht "helaas niet kleiner geworden", meldde een woordvoerder van de veiligheidsregio donderdagochtend. "Vannacht is de brandweer bezig geweest met het beheersen en het bewaken van het vuur. De aankomende uren zijn cruciaal: de wind rukt aan, waardoor weer meer rook- en stankoverlast mogelijk is."
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vorig jaar kregen 477.000 jongeren jeugdzorg, 2,8 procent minder dan een jaar eerder. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Met uitzondering van het coronajaar 2020 is er voor het eerst sinds 2015 sprake van een daling. In dat jaar werden gemeenten verantwoordelijk voor de jeugdzorg en is het CBS de gegevens gaan bijhouden. Vooral het aantal jongeren met jeugdhulp en jeugdbescherming nam af, terwijl jeugdreclassering wel toenam.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In de eerste drie maanden van dit jaar vroegen bijna 6000 mensen voor het eerst asiel aan in Nederland, meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Dat is een derde meer dan in dezelfde periode een jaar eerder, maar wel minder dan in het laatste kwartaal van vorig jaar.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Achter de hoge plaats van Nederland op de internationale Press Freedom Index gaat "een zorgwekkend beeld" schuil. Dat stelt de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) op basis van onder meer de nationale Persvrijheidsmonitor 2025, die ook donderdag is verschenen.
2 uur geleden
PARIJS (ANP) - Nederland is een plaats gestegen op de Press Freedom Index en staat nu op de tweede plek. Dat blijkt uit de jaarlijkse inventarisatie van Reporters Without Borders (RSF) van de persvrijheid van 180 landen wereldwijd. Het stoot daarmee Estland van die plek. Noorwegen staat opnieuw op de eerste plaats. Niet eerder constateerde RSF dat het gemiddeld genomen zo slecht ging met de persvrijheid wereldwijd. Meer dan de helft van de landen valt dit jaar in de slechtste twee categorieën.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nieuwkomers met een verblijfsvergunning moeten sneller aan het werk in plaats van starten met een uitkering, zegt minister Thierry Aartsen (Werk en Participatie) in een interview met De Telegraaf. Hij breidt daarom een proef met 'startbanen' voor statushouders uit naar ruim 80 gemeenten.
5 uur geleden