Arjen Lubach haalt Dikke Van Dale met fabeltjesfuik
DEN HAAG (ANP) - De zestiende editie van het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal, die dinsdagmiddag officieel wordt gepresenteerd in Den Haag, telt bijna tienduizend nieuwe woorden, waaronder fabeltjesfuik van Arjen Lubach. De entertainer introduceerde het voor het verschijnsel dat gebruikers van sociale media die geïnteresseerd zijn in complotten, ook steeds meer berichten over complotten aangeboden krijgen. Ook andere bekende BN'ers kunnen eigen bedenksels in de nieuwe Van Dale terugvinden.
Bij de publicatie van een nieuwe papieren editie wordt duidelijk welke woorden in aanmerking zijn gekomen voor een blijvende plek. Van Dale houdt altijd een onlineversie bij, maar daar staan ook wel "eendagsvliegen" in die te licht zijn voor het monumentale boekwerk Dikke Van Dale.
"Nieuwe woorden hangen sterk samen met maatschappelijke of technologische ontwikkelingen en politieke of economische trends. Ze laten daarmee zien wat er in de samenleving speelt en hoe die verandert", aldus de uitgever. "Thema’s als klimaat en duurzaamheid leverden woorden op als deelscooter, geo-engineering en klimaatrobuust."
Maatschappelijke thema's
In de wereld van financiën en economie staken cryptomunt, fintech, flexmakelaar en platformeconomie de kop op. De coronacrisis bezorgde ons anderhalvemetersamenleving, code zwart, knuffelcontact en postcovidsyndroom.
Discussies over maatschappelijke thema's zoals diversiteit en inclusiviteit lieten sporen na met non-binair, regenbooggemeenschap en transactivisme en de politiek deed verschillende duiten in het zakje met cancelcultuur, identiteitspolitiek en trumpisme. De sociale media blazen hun partijtje mee met onder meer doxen, influencer, feitenvrij, hoodvlog en dus fabeltjesfuik.
Citaten
Soms wordt de betekenis van een woord aangevuld met citaten, zoals "Ik heb een heel zwaar leven, echt heel zwaar, moeilijk, moeilijk, moeilijk, moeilijk!" van Brigitte Kaandorp, "Binnen de perken zijn de mogelijkheden even onbeperkt als daarbuiten" van Jules Deelder, "Mag ik dan bij jou?'’ van Claudia de Breij en "een heel apart gevoel van binnen", bekend gemaakt door Corry Konings.
Er zijn ook woorden uit andere talen opgenomen, zoals gutmensch (Duits), corteo en lungo (Italiaans) en matcha (Japans).
Genderinclusivieit komt eveneens terug in de boeken. "Daarom kregen bijna 15.000 beroeps- en persoonsnamen in deze editie de toevoeging m/v/x", licht de uitgeverij toe. Voorbeelden zijn: de minister, de voetballer, de held, de bakker of de crimineel.
Meer uit Binnenland
BOEKAREST (ANP) - In Roemenië zijn de kunstschatten die vorig jaar waren gestolen in Nederland getoond aan de pers. Het ging dinsdagavond nog om een besloten presentatie. De historische objecten worden de komende anderhalve week aan het publiek getoond in het Nationaal Historisch Museum.
45 minuten geleden
OTTERLO (ANP) - In het Gelderse Otterlo heeft op dinsdag een grote natuurbrand gewoed, meldt de gemeente. Die brand was op de heide bij de Planken Wambuisweg tussen Ede en Otterlo. Een woordvoerder van de veiligheidsregio zegt rond 17.00 uur dat de brand uit is.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Pluimvee van hobbyhouders en commerciële bedrijven mag weer naar buiten, behalve in de Gelderse Vallei. Dat heeft staatssecretaris Silvio Erkens (Landbouw) bekendgemaakt. In de Gelderse Vallei zijn veel pluimveebedrijven gevestigd. Het risico op verspreiding van vogelgriep is daar hoger dan in de rest van Nederland. Daarom blijft daar de ophok- en afschermplicht wel gelden.
3 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Het gerechtshof in Den Bosch heeft dinsdag lagere celstraffen opgelegd dan geëist aan Peter S. (63) en Nancy D. (57) voor seksueel misbruik van zeven oppaskinderen in de omgeving van Eindhoven. S. kreeg acht jaar cel en tbs met dwangverpleging, D. kreeg een gevangenisstraf van veertien jaar en een toezichtsmaatregel.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Mensen met een ernstige psychische aandoening krijgen in veel gevallen niet de zorg en ondersteuning die ze nodig hebben, terwijl het huidige systeem wel ruimte biedt om die hulp te verbeteren. Dat concludeert de Onderzoeksraad voor Veiligheid (OVV) in een onderzoek naar onder meer vernieuwende initiatieven in de sector. In de praktijk lopen initiatiefnemers volgens de raad nog vaak tegen obstakels aan.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag bij de rechtbank in Amsterdam betoogd dat de Amerikaanse straf van de 81-jarige Jaitsen Singh in Nederland moet worden omgezet naar een levenslange gevangenisstraf. Singh kreeg in 1986 in Californië, waar hij destijds woonde, een straf van 56 jaar tot levenslang, voor de moord op zijn vrouw en stiefdochter en de uitlokking daarvan.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Het Rode Kruis is opgelucht dat mensen zonder geldige verblijfspapieren niet strafbaar worden", reageert een woordvoerder op de stemming hierover in de Eerste Kamer. Een meerderheid van de senatoren stemde tegen de asielnoodmaatregelenwet, wat volgens de hulporganisatie "een flinke zorg minder" zal zijn voor deze groep vluchtelingen. "Hun veiligheid zou met de strafbaarstelling in het geding komen."
5 uur geleden