Arjen Lubach haalt Dikke Van Dale met fabeltjesfuik
DEN HAAG (ANP) - De zestiende editie van het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal, die dinsdagmiddag officieel wordt gepresenteerd in Den Haag, telt bijna tienduizend nieuwe woorden, waaronder fabeltjesfuik van Arjen Lubach. De entertainer introduceerde het voor het verschijnsel dat gebruikers van sociale media die geïnteresseerd zijn in complotten, ook steeds meer berichten over complotten aangeboden krijgen. Ook andere bekende BN'ers kunnen eigen bedenksels in de nieuwe Van Dale terugvinden.
Bij de publicatie van een nieuwe papieren editie wordt duidelijk welke woorden in aanmerking zijn gekomen voor een blijvende plek. Van Dale houdt altijd een onlineversie bij, maar daar staan ook wel "eendagsvliegen" in die te licht zijn voor het monumentale boekwerk Dikke Van Dale.
"Nieuwe woorden hangen sterk samen met maatschappelijke of technologische ontwikkelingen en politieke of economische trends. Ze laten daarmee zien wat er in de samenleving speelt en hoe die verandert", aldus de uitgever. "Thema’s als klimaat en duurzaamheid leverden woorden op als deelscooter, geo-engineering en klimaatrobuust."
Maatschappelijke thema's
In de wereld van financiën en economie staken cryptomunt, fintech, flexmakelaar en platformeconomie de kop op. De coronacrisis bezorgde ons anderhalvemetersamenleving, code zwart, knuffelcontact en postcovidsyndroom.
Discussies over maatschappelijke thema's zoals diversiteit en inclusiviteit lieten sporen na met non-binair, regenbooggemeenschap en transactivisme en de politiek deed verschillende duiten in het zakje met cancelcultuur, identiteitspolitiek en trumpisme. De sociale media blazen hun partijtje mee met onder meer doxen, influencer, feitenvrij, hoodvlog en dus fabeltjesfuik.
Citaten
Soms wordt de betekenis van een woord aangevuld met citaten, zoals "Ik heb een heel zwaar leven, echt heel zwaar, moeilijk, moeilijk, moeilijk, moeilijk!" van Brigitte Kaandorp, "Binnen de perken zijn de mogelijkheden even onbeperkt als daarbuiten" van Jules Deelder, "Mag ik dan bij jou?'’ van Claudia de Breij en "een heel apart gevoel van binnen", bekend gemaakt door Corry Konings.
Er zijn ook woorden uit andere talen opgenomen, zoals gutmensch (Duits), corteo en lungo (Italiaans) en matcha (Japans).
Genderinclusivieit komt eveneens terug in de boeken. "Daarom kregen bijna 15.000 beroeps- en persoonsnamen in deze editie de toevoeging m/v/x", licht de uitgeverij toe. Voorbeelden zijn: de minister, de voetballer, de held, de bakker of de crimineel.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het aantal boetes voor het vasthouden van een telefoon of ander elektronisch apparaat in de auto of op de fiets is afgelopen jaar "flink gestegen", meldt het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB). In 2025 werden 248.020 boetes uitgedeeld voor zaken als appen achter het stuur.
13 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - In een winkel aan de Ferdinand Bolstraat in de Amsterdamse wijk De Pijp is in de nacht van maandag op dinsdag een grote brand uitgebroken. Volgens een woordvoerder van de veiligheidsregio zijn meerdere personen naar het ziekenhuis vervoerd. Om hoeveel mensen het precies gaat en hoe ernstig hun verwondingen zijn, weet hij niet. Ook zijn meerdere mensen ter plaatse nagekeken, omdat zij rook hebben ingeademd.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In Amsterdam is in de nacht van maandag op dinsdag een zeer grote brand uitgebroken. Dat meldt de veiligheidsregio.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De angst om iets fout te doen bij het reanimeren blijkt voor mensen de grootste drempel om zich aan te melden voor burgerhulpverlening, blijkt uit onderzoek in opdracht van de Hartstichting. Burgerhulpverleners zijn mensen met een reanimatiecertificaat die na een oproep in een landelijk netwerk direct naar een slachtoffer kunnen voor de eerste hulp.
5 uur geleden
WOERDEN (ANP) - In de buurt van Woerden is een trein ontruimd nadat er brand was geconstateerd. Volgens NS staan zo'n 120 gestrande reizigers in een weiland naast het traject tussen Utrecht en Rotterdam. De brandweer is ter plaatse en het vuur in de trein is uit. Niemand raakte gewond.
11 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het onderzoek van de politie naar de explosie in de Utrechtse Visscherssteeg van donderdag 15 januari is afgerond. Dat schrijft het Utrechtse college in een brief aan de gemeenteraad. De resultaten van het onderzoek liggen nu bij het Openbaar Ministerie, dat ze beoordeelt.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is "niet eenvoudig" om landen buiten de Europese Unie vluchtelingen of afgewezen asielzoekers te laten opvangen, stelt denktank Clingendael in een rapport dat is opgesteld voor het ministerie van Asiel en Migratie. Onderzoekers schrijven dat zulke samenwerkingen weliswaar juridisch haalbaar worden als het Europese migratiepact deze zomer van kracht wordt, maar dat er nog veel problemen in de weg zitten.
16 uur geleden