Arjen Lubach haalt Dikke Van Dale met fabeltjesfuik
DEN HAAG (ANP) - De zestiende editie van het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal, die dinsdagmiddag officieel wordt gepresenteerd in Den Haag, telt bijna tienduizend nieuwe woorden, waaronder fabeltjesfuik van Arjen Lubach. De entertainer introduceerde het voor het verschijnsel dat gebruikers van sociale media die geïnteresseerd zijn in complotten, ook steeds meer berichten over complotten aangeboden krijgen. Ook andere bekende BN'ers kunnen eigen bedenksels in de nieuwe Van Dale terugvinden.
Bij de publicatie van een nieuwe papieren editie wordt duidelijk welke woorden in aanmerking zijn gekomen voor een blijvende plek. Van Dale houdt altijd een onlineversie bij, maar daar staan ook wel "eendagsvliegen" in die te licht zijn voor het monumentale boekwerk Dikke Van Dale.
"Nieuwe woorden hangen sterk samen met maatschappelijke of technologische ontwikkelingen en politieke of economische trends. Ze laten daarmee zien wat er in de samenleving speelt en hoe die verandert", aldus de uitgever. "Thema’s als klimaat en duurzaamheid leverden woorden op als deelscooter, geo-engineering en klimaatrobuust."
Maatschappelijke thema's
In de wereld van financiën en economie staken cryptomunt, fintech, flexmakelaar en platformeconomie de kop op. De coronacrisis bezorgde ons anderhalvemetersamenleving, code zwart, knuffelcontact en postcovidsyndroom.
Discussies over maatschappelijke thema's zoals diversiteit en inclusiviteit lieten sporen na met non-binair, regenbooggemeenschap en transactivisme en de politiek deed verschillende duiten in het zakje met cancelcultuur, identiteitspolitiek en trumpisme. De sociale media blazen hun partijtje mee met onder meer doxen, influencer, feitenvrij, hoodvlog en dus fabeltjesfuik.
Citaten
Soms wordt de betekenis van een woord aangevuld met citaten, zoals "Ik heb een heel zwaar leven, echt heel zwaar, moeilijk, moeilijk, moeilijk, moeilijk!" van Brigitte Kaandorp, "Binnen de perken zijn de mogelijkheden even onbeperkt als daarbuiten" van Jules Deelder, "Mag ik dan bij jou?'’ van Claudia de Breij en "een heel apart gevoel van binnen", bekend gemaakt door Corry Konings.
Er zijn ook woorden uit andere talen opgenomen, zoals gutmensch (Duits), corteo en lungo (Italiaans) en matcha (Japans).
Genderinclusivieit komt eveneens terug in de boeken. "Daarom kregen bijna 15.000 beroeps- en persoonsnamen in deze editie de toevoeging m/v/x", licht de uitgeverij toe. Voorbeelden zijn: de minister, de voetballer, de held, de bakker of de crimineel.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Koning Willem-Alexander en koningin Máxima zeggen dat ze geraakt zijn door het overlijden van oud-president Chan Santokhi van Suriname. Het koningspaar denkt "met warme herinneringen" terug aan Santokhi, is te lezen in een verklaring op Instagram, Bluesky en X. Ook wensen zij de nabestaanden sterkte met "dit grote verlies".
2 minuten geleden
BALLUM (ANP) - Waddeneiland Ameland gaat alle stemmen die bij de gemeenteraadsverkiezingen zijn uitgebracht opnieuw tellen. Dat komt door één stem. Op het stembureau in het gemeentehuis in Ballum zijn overdag 354 stempassen ingeleverd, maar 's avonds zijn er 355 stemmen geteld.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De plotseling overleden Surinaamse oud-president Chan Santokhi heeft volgens premier Rob Jetten veel betekend voor zowel Suriname als Nederland. Santokhi stierf maandag onverwacht op 67-jarige leeftijd in Paramaribo.
1 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - Een tbs'er die maandagochtend in Groningen was ontsnapt, is aan het begin van de avond opgepakt in Leeuwarden. Dat bevestigt de politie na berichtgeving van RTL Nieuws en NOS. Een speciaal opsporingsteam heeft hem op de openbare weg aangehouden. Het is nog niet bekend hoe het team hem heeft getraceerd en waar hij in de tussentijd is geweest.
2 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - Burgemeester Reinie Melissant van Gorinchem heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken gevraagd te kijken naar de fraudegevoeligheid van volmachtstemmen. Dat zei ze bij aanvang van de gemeenteraadsvergadering in de Zuid-Hollandse stad, waar maandagavond wordt besloten of er een herstemming nodig is na mogelijke stemfraude bij de gemeenteraadsverkiezingen.
2 uur geleden
HAARLEM (ANP) - De Noord-Hollandse politiek heeft gezondheid een centrale plek gegeven in het provinciale beleid. Een meerderheid van Provinciale Staten (48-4) stemde in met het voorgestelde beleidskader, waarin staat dat een gezonde leefomgeving "volwaardig moet worden meegewogen" bij alle keuzes die de provincie maakt. Alleen PVV en Forum voor Democratie stemden tegen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De beperkingen op het ministerie van Financiën als gevolg van een digitale inbraak raken circa 1600 publieke instellingen die hun overtollige middelen bij het departement stallen. Het digitale portaal voor dit zogenoemde schatkistbankieren behoort tot de systemen die uit voorzorg zijn uitgeschakeld. Dat meldt minister Eelco Heinen (Financiën, VVD) in een brief aan de Tweede Kamer.
5 uur geleden