Arjen Lubach haalt Dikke Van Dale met fabeltjesfuik
DEN HAAG (ANP) - De zestiende editie van het Van Dale Groot woordenboek van de Nederlandse taal, die dinsdagmiddag officieel wordt gepresenteerd in Den Haag, telt bijna tienduizend nieuwe woorden, waaronder fabeltjesfuik van Arjen Lubach. De entertainer introduceerde het voor het verschijnsel dat gebruikers van sociale media die geïnteresseerd zijn in complotten, ook steeds meer berichten over complotten aangeboden krijgen. Ook andere bekende BN'ers kunnen eigen bedenksels in de nieuwe Van Dale terugvinden.
Bij de publicatie van een nieuwe papieren editie wordt duidelijk welke woorden in aanmerking zijn gekomen voor een blijvende plek. Van Dale houdt altijd een onlineversie bij, maar daar staan ook wel "eendagsvliegen" in die te licht zijn voor het monumentale boekwerk Dikke Van Dale.
"Nieuwe woorden hangen sterk samen met maatschappelijke of technologische ontwikkelingen en politieke of economische trends. Ze laten daarmee zien wat er in de samenleving speelt en hoe die verandert", aldus de uitgever. "Thema’s als klimaat en duurzaamheid leverden woorden op als deelscooter, geo-engineering en klimaatrobuust."
Maatschappelijke thema's
In de wereld van financiën en economie staken cryptomunt, fintech, flexmakelaar en platformeconomie de kop op. De coronacrisis bezorgde ons anderhalvemetersamenleving, code zwart, knuffelcontact en postcovidsyndroom.
Discussies over maatschappelijke thema's zoals diversiteit en inclusiviteit lieten sporen na met non-binair, regenbooggemeenschap en transactivisme en de politiek deed verschillende duiten in het zakje met cancelcultuur, identiteitspolitiek en trumpisme. De sociale media blazen hun partijtje mee met onder meer doxen, influencer, feitenvrij, hoodvlog en dus fabeltjesfuik.
Citaten
Soms wordt de betekenis van een woord aangevuld met citaten, zoals "Ik heb een heel zwaar leven, echt heel zwaar, moeilijk, moeilijk, moeilijk, moeilijk!" van Brigitte Kaandorp, "Binnen de perken zijn de mogelijkheden even onbeperkt als daarbuiten" van Jules Deelder, "Mag ik dan bij jou?'’ van Claudia de Breij en "een heel apart gevoel van binnen", bekend gemaakt door Corry Konings.
Er zijn ook woorden uit andere talen opgenomen, zoals gutmensch (Duits), corteo en lungo (Italiaans) en matcha (Japans).
Genderinclusivieit komt eveneens terug in de boeken. "Daarom kregen bijna 15.000 beroeps- en persoonsnamen in deze editie de toevoeging m/v/x", licht de uitgeverij toe. Voorbeelden zijn: de minister, de voetballer, de held, de bakker of de crimineel.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Gemeenten verwachten dit jaar gezamenlijk bijna 6 procent meer uit te geven dan een jaar eerder. Dat meldt het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) op basis van de gemeentebegrotingen voor 2026. De begrote uitgaven voor 2026 zijn 84,6 miljard euro, zo'n 4,6 miljard meer dan in 2025.
2 uur geleden
DEN HELDER (ANP) - Een 16-jarig meisje is dinsdagavond ernstig gewond geraakt op een bouwplaats aan de Drs. F. Bijlweg in Den Helder. Ze was op een tien meter hoge grindberg geklommen en viel daar vanaf. Volgens een woordvoerder van de politie gaat het om een ongeluk en doet de politie verder geen onderzoek.
7 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - In Gorinchem waren er ruim voor de verkiezingen al signalen dat er stemmen werden geronseld. Dat vertelde burgemeester Reinie Melissant tijdens een informatieavond naar aanleiding van het vermoeden dat een kandidaat heeft gefraudeerd met volmachten. "Mensen zijn aan de deur gekomen, telefonisch benaderd en onder druk gezet om een volmacht te geven."
12 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Meer dan vier op de tien Nederlandse scholieren vinden niet dat mensen met een andere seksuele geaardheid gelijk zijn. Dat concluderen wetenschappers na een onderzoek onder middelbare scholieren in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap.
17 uur geleden
DORDRECHT (ANP) - Meer dan 1700 mensen hebben zich aangesloten bij de nieuwe massaclaim tegen chemieconcern Chemours in Dordrecht. De stichting PFAS Vrij Green Claim kondigde bijna twee weken geleden aan namens omwonenden van de fabriek naar de civiele rechter te stappen. De organisatie wil afdwingen dat Chemours per direct stopt met het uitstoten van PFAS-stoffen en dat inwoners in en rond Dordrecht een schadevergoeding krijgen.
17 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Het hoger beroep in de zaak tegen Ali B heeft paniek teweeggebracht bij zangeres Jill Helena, die aangifte van aanranding heeft gedaan tegen de rapper. Dat zei haar advocaat Sébas Diekstra bij het hof in Amsterdam.
17 uur geleden
BALI (ANP/AFP) - Op het Indonesische eiland Bali is maandagavond een Nederlandse toerist doodgestoken. Het gaat om een 49-jarige man, meldt persbureau AFP.
17 uur geleden