AP: fiscus schond privacywet op ernstige wijze met zwarte lijst
DEN HAAG (ANP) - De Belastingdienst heeft de privacywet AVG "op ernstige wijze geschonden" door de gegevens van ruim een kwart miljoen burgers jarenlang te verwerken in het fraudesysteem FSV, dat fungeerde als een zwarte lijst van mogelijke fraudeurs. Dat concludeert de Autoriteit Persoonsgegevens (AP) na onderzoek.
Het onderzoek bevestigt het beeld dat mensen al bij de geringste signalen, "rijp en groen", op de zwarte lijst terecht konden komen. Een anonieme melding van bijvoorbeeld een boze buurman of jaloerse ex kon al voldoende zijn. En wie eenmaal op de lijst stond kwam er nooit meer van af.
Mensen die op de lijst stonden, wisten daar niets van en konden zich dus ook niet verweren. De gegevens werden ook veel te lang bewaard, werden niet gecorrigeerd als na onderzoek bleek dat er geen sprake was van fraude, en waren voor te veel medewerkers van de fiscus toegankelijk. Ook het interne toezicht schoot ernstig tekort.
Onschuldige mensen gedupeerd
AP-voorzitter Aleid Wolfsen benadrukt dat de Belastingdienst "vanzelfsprekend" fraude moet aanpakken. "Maar uit ons onderzoek blijkt dat de Belastingdienst fraudesignalen registreerde en gebruikte op een manier die absoluut niet is toegestaan. Onschuldige mensen zijn hierdoor gedupeerd."
FSV was in gebruik van eind 2013 tot begin 2020. Een voorloper ervan was al sinds 2001 in de lucht. Pas toen de Belastingdienst na mediapublicaties over de zwarte lijst in opspraak was geraakt, werd het systeem uitgezet.
Toeslagenaffaire
Nader onderzoek moet nog uitwijzen op welke manieren mensen allemaal last hebben gehad van hun registratie in FSV. In ieder geval is bekend dat de zwarte lijst een rol heeft gespeeld in de affaire rond de kinderopvangtoeslag. Wie er op stond, kreeg bijvoorbeeld geen betalingsregeling wanneer toeslagen werden teruggevorderd.
Excuses aan degenen die ten onrechte in FSV waren opgenomen, zijn volgens Wolfsen op hun plaats. "En waar mensen echt schade hebben opgelopen, dan zul je die moeten vergoeden." Hoeveel mensen dat zijn "is voor ons niet te achterhalen", zegt Wolfsen. Maar het gaat waarschijnlijk om "grote aantallen".
Of de Belastingdienst een sanctie opgelegd krijgt, bijvoorbeeld een boete, beoordeelt de AP in een later stadium. Eerst krijgt de minister van Financiën de gelegenheid om op de bevindingen te reageren. Wolfsen benadrukt wel de ernst van de overtredingen. "Zo zout heeft de AP het bij de overheid niet vaak gegeten."
Meer uit Binnenland
GORINCHEM (ANP) - Als het aan burgemeester Reinie Melissant ligt, spreekt ze mogelijk al dinsdag "dan wel ergens in de loop van deze week" met het college om een datum te bepalen waarop de herstemming in Gorinchem plaatsvindt. Een nipte meerderheid stemde tijdens een raadsvergadering voor een gehele herstemming van de gemeenteraadsverkiezingen vanwege vermoedens van fraude.
6 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - Een nipte meerderheid van de gemeenteraad van Gorinchem wil een gehele herstemming vanwege vermoedens van verkiezingsfraude. Dat betekent dat kiesgerechtigden opnieuw naar de stembus moeten, zo werd in de nacht van maandag op dinsdag besloten tijdens een gemeenteraadsvergadering. Een herstemming voor de gemeenteraadsverkiezingen is zeldzaam.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Koning Willem-Alexander en koningin Máxima zeggen dat ze geraakt zijn door het overlijden van oud-president Chan Santokhi van Suriname. Het koningspaar denkt "met warme herinneringen" terug aan Santokhi, is te lezen in een verklaring op Instagram, Bluesky en X. Ook wensen zij de nabestaanden sterkte met "dit grote verlies".
9 uur geleden
BALLUM (ANP) - Waddeneiland Ameland gaat alle stemmen die bij de gemeenteraadsverkiezingen zijn uitgebracht opnieuw tellen. Dat komt door één stem. Op het stembureau in het gemeentehuis in Ballum zijn overdag 354 stempassen ingeleverd, maar 's avonds zijn er 355 stemmen geteld.
10 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - Een tbs'er die maandagochtend in Groningen was ontsnapt, is aan het begin van de avond opgepakt in Leeuwarden. Dat bevestigt de politie na berichtgeving van RTL Nieuws en NOS. Een speciaal opsporingsteam heeft hem op de openbare weg aangehouden. Het is nog niet bekend hoe het team hem heeft getraceerd en waar hij in de tussentijd is geweest.
12 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - Burgemeester Reinie Melissant van Gorinchem heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken gevraagd te kijken naar de fraudegevoeligheid van volmachtstemmen. Dat zei ze bij aanvang van de gemeenteraadsvergadering in de Zuid-Hollandse stad, waar maandagavond wordt besloten of er een herstemming nodig is na mogelijke stemfraude bij de gemeenteraadsverkiezingen.
12 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - De politie is op zoek naar een ontsnapte tbs'er. De 41-jarige man is ontsnapt aan zijn toezicht tijdens begeleide werkzaamheden in Groningen. Hij is in 2011 veroordeeld tot tbs met dwangverpleging voor een aantal zedenmisdrijven, meldt de politie. Hij zat vast in het forensisch-psychiatrisch centrum Mesdag in Groningen.
15 uur geleden