Amnesty waarschuwt voor risico op herhaling van toeslagenaffaire
AMSTERDAM/DEN HAAG (ANP) - De maatregelen die de Nederlandse overheid heeft genomen om herhaling van het toeslagenschandaal te voorkomen schieten tekort. Daarom is er een groot risico op herhaling, ook in andere landen.
Dat stelt Amnesty International op basis van een analyse die de mensenrechtenorganisatie heeft gemaakt van de algoritmes die de Belastingdienst gebruikte voor de controle van kinderopvangtoeslagen. "De conclusie van het onderzoek is dat de algoritmes van de Belastingdienst voor controle van foutieve aanvragen met kinderopvangtoeslag en fraude tot etnisch profileren hebben geleid", aldus Amnesty. "Etnisch profileren is een vorm van discriminatie en daarom in strijd met de mensenrechten. Daarnaast is er sprake van discriminatie op basis van sociale klasse, omdat de werkwijze bij toezicht en fraudebestrijding mensen uit lagere sociale klassen extra hard heeft geraakt."
Amnesty International heeft maatregelen geanalyseerd die de overheid heeft aangekondigd om een herhaling van de toeslagenaffaire te voorkomen. Die schieten op alle fronten tekort, aldus de mensenrechtenorganisatie. "Zo zijn ambtenaren niet verplicht om de mensenrechtenrisico’s vooraf in kaart te brengen, is het toezicht op algoritmes ondermaats, en mogen overheidsinstellingen het gebruik en de werking van algoritmes geheim houden."
Amnesty stelt niet tegen het gebruik van algoritmes te zijn, maar dat bij het gebruik ervan de mensenrechten beter moeten worden beschermd.
Algoritme
Een algoritme is een stappenplan dat een computer uitvoert. In dit stappenplan zitten vaak een of meerdere keuzemomenten, bijvoorbeeld op basis van kenmerken als leeftijd, geslacht, of jaarlijks salaris. Zo kan een algoritme verschillende keuzes voor verschillende gevallen maken.
In een reactie zegt het ministerie van Financiën dat staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) in gesprek gaat met Amnesty over de "bevindingen en aanbevelingen".
"Niemand mag gediscrimineerd worden", aldus het departement. "Dat dit bij Toeslagen toch is gebeurd, is pijnlijk en mag nooit meer gebeuren." Het ministerie benadrukt verder dat er sinds de val van het kabinet "bij Toeslagen en Rijksbreed" veel is veranderd. "Alles is erop gericht dat wat fout is gegaan niet weer mag gebeuren."
Meer uit Binnenland
HILVERSUM (ANP) - Alle problemen op het spoor door het winterweer zorgden ervoor dat de NS-app vorige week maandag 28 miljoen keer werd geraadpleegd. Nooit eerder waren er zoveel bezoekers in de app, wat voor technische problemen zorgde, zei NS-directeur Wouter Koolmees maandagavond aan tafel bij Pauw & De Wit. "De vorige piek was bij de stakingen vorige zomer, toen 12 miljoen reizigers de app raadpleegden", aldus Koolmees.
1 uur geleden
CASABLANCA (ANP) - Twee Nederlanders die in 2017 een vergismoord pleegden in Marrakech hebben opnieuw de doodstraf opgelegd gekregen. Daartoe besliste het Hof van Beroep in Casablanca, bevestigt advocaat Bob Kaarls van het duo na berichtgeving van De Telegraaf. Bij de vergismoord kwam de zoon van een rechter om het leven.
1 uur geleden
DE BILT (ANP) - In het noorden van het land kan het maandagavond en dinsdagochtend plaatselijk erg mistig zijn. Het KNMI heeft voor Friesland, de Waddeneilanden en het IJsselmeergebied code geel afgegeven. Volgens het weerinstituut kan het zicht lokaal afnemen tot minder dan 200 meter.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - "De internationale rechtsorde staat onder druk en conflicten elders in de wereld hebben ook in Nederland grote impact." Dat zei koning Willem-Alexander maandag in zijn toespraak tijdens de nieuwjaarsontvangst voor Nederlandse genodigden in het Koninklijk Paleis Amsterdam.
5 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De man die werd aangehouden nadat hij in zijn woning in Rotterdam-Zuid onderdak had geboden aan de vermiste Wendy (10) is maandag weer vrijgelaten. Dat meldt de politie. Het gaat om een 69-jarige man, die werd aangehouden op verdenking van het onttrekken aan het bevoegd gezag. Die verdenking blijft staan. Het is verboden onderdak te bieden aan een minderjarige zonder toestemming van de ouders.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Ruim 13.000 mensen vroegen vorige week geld terug bij de NS na vertragingen door wisselstoringen. Dat is drie tot vier keer zoveel als het normale aantal, meldt een woordvoerder. De meeste aanvragen werden gedaan op maandag, zo'n 8000.
8 uur geleden
HEEMSKERK (ANP) - De politie heeft afgelopen vrijdag de vermoedelijke opdrachtgever aangehouden van de explosies die in 2024 en 2025 plaatsvonden bij het Rode Kruis Ziekenhuis in Beverwijk. Het gaat om een 34-jarige man uit Heemskerk, meldt de politie maandag. Hij is inmiddels voorgeleid aan de rechter-commissaris, die heeft besloten dat de verdachte langer vast blijft zitten.
8 uur geleden