Amnesty waarschuwt voor risico op herhaling van toeslagenaffaire
AMSTERDAM/DEN HAAG (ANP) - De maatregelen die de Nederlandse overheid heeft genomen om herhaling van het toeslagenschandaal te voorkomen schieten tekort. Daarom is er een groot risico op herhaling, ook in andere landen.
Dat stelt Amnesty International op basis van een analyse die de mensenrechtenorganisatie heeft gemaakt van de algoritmes die de Belastingdienst gebruikte voor de controle van kinderopvangtoeslagen. "De conclusie van het onderzoek is dat de algoritmes van de Belastingdienst voor controle van foutieve aanvragen met kinderopvangtoeslag en fraude tot etnisch profileren hebben geleid", aldus Amnesty. "Etnisch profileren is een vorm van discriminatie en daarom in strijd met de mensenrechten. Daarnaast is er sprake van discriminatie op basis van sociale klasse, omdat de werkwijze bij toezicht en fraudebestrijding mensen uit lagere sociale klassen extra hard heeft geraakt."
Amnesty International heeft maatregelen geanalyseerd die de overheid heeft aangekondigd om een herhaling van de toeslagenaffaire te voorkomen. Die schieten op alle fronten tekort, aldus de mensenrechtenorganisatie. "Zo zijn ambtenaren niet verplicht om de mensenrechtenrisico’s vooraf in kaart te brengen, is het toezicht op algoritmes ondermaats, en mogen overheidsinstellingen het gebruik en de werking van algoritmes geheim houden."
Amnesty stelt niet tegen het gebruik van algoritmes te zijn, maar dat bij het gebruik ervan de mensenrechten beter moeten worden beschermd.
Algoritme
Een algoritme is een stappenplan dat een computer uitvoert. In dit stappenplan zitten vaak een of meerdere keuzemomenten, bijvoorbeeld op basis van kenmerken als leeftijd, geslacht, of jaarlijks salaris. Zo kan een algoritme verschillende keuzes voor verschillende gevallen maken.
In een reactie zegt het ministerie van Financiën dat staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) in gesprek gaat met Amnesty over de "bevindingen en aanbevelingen".
"Niemand mag gediscrimineerd worden", aldus het departement. "Dat dit bij Toeslagen toch is gebeurd, is pijnlijk en mag nooit meer gebeuren." Het ministerie benadrukt verder dat er sinds de val van het kabinet "bij Toeslagen en Rijksbreed" veel is veranderd. "Alles is erop gericht dat wat fout is gegaan niet weer mag gebeuren."
Meer uit Binnenland
BREDA (ANP) - Het treinverkeer van en naar Breda rijdt weer. Vanaf 11.45 uur is de normale dienstregeling weer opgestart, meldt een woordvoerder van de NS. "Wel zien we nog enkele opgeheven treinen, maar dat zijn sporadische gevallen. Reizigers kunnen weer van A naar B."
6 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - "Het was een obsessie. Het beheerste uw leven." Dat zei de voorzitter van de rechtbank in Rotterdam dinsdag tegen Mels van B. (46) uit Barendrecht, verdacht van ernstig seksueel misbruik van tientallen jonge meisjes. De verdachte beaamde de observatie van de rechter.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vorig jaar waren er 168.960 incidenten van personen met verward gedrag. Dat is een stijging van 12 procent vergeleken met 2024 en daarmee een nieuw record. Dit blijkt uit politiecijfers over 2025, meldt de politie dinsdag.
3 uur geleden
BREDA (ANP) - De systeemstoring die zorgt voor uitval van treinen van en naar Breda duurt nog steeds voort. Dat meldt de NS. De eerste verwachting van het spoorbedrijf was dat de storing rond 08.15 uur voorbij zou zijn. De verwachte eindtijd is een aantal keer verlengd. Het probleem ligt bij ProRail, meldde de NS eerder.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Er is dinsdagochtend geen treinverkeer mogelijk van en naar Breda. Dat komt door een systeemstoring en duurt naar verwachting van de NS tot 08.15 uur. Volgens een woordvoerder van de NS heeft de storing te maken met wissels en is ProRail daarvoor verantwoordelijk. Een woordvoerder van ProRail bevestigt dat het gaat om een sein- en wisselstoring, maar zegt ook dat de monteur nog niet ter plekke is en dat de verwachte eindtijd van de NS een schatting is. "Dit kan nog wel eens langer duren," zei hij. "We weten nog niet precies wat er aan de hand is."
5 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - De brandweer heeft de situatie in de Grote Hoogstraat in de historische binnenstad van Leeuwarden grotendeels onder controle. Er is geen kans meer op uitbreiding van de brand en er is geen asbest bij betrokken, meldt de Veiligheidsregio Fryslân dinsdag.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bijna 12.000 mensen die een huis huren van een woningcorporatie zijn ook eigenaar van één of meerdere woningen. Dat blijkt uit onderzoek van het Centraal Planbureau (CPB). Hoewel het maar een klein aantal (0,5 procent) van alle corporatiehuurders betreft, roept het volgens het CPB vragen op over "passend gebruik van schaarse sociale huurwoningen".
7 uur geleden