Amnesty waarschuwt voor risico op herhaling van toeslagenaffaire
AMSTERDAM/DEN HAAG (ANP) - De maatregelen die de Nederlandse overheid heeft genomen om herhaling van het toeslagenschandaal te voorkomen schieten tekort. Daarom is er een groot risico op herhaling, ook in andere landen.
Dat stelt Amnesty International op basis van een analyse die de mensenrechtenorganisatie heeft gemaakt van de algoritmes die de Belastingdienst gebruikte voor de controle van kinderopvangtoeslagen. "De conclusie van het onderzoek is dat de algoritmes van de Belastingdienst voor controle van foutieve aanvragen met kinderopvangtoeslag en fraude tot etnisch profileren hebben geleid", aldus Amnesty. "Etnisch profileren is een vorm van discriminatie en daarom in strijd met de mensenrechten. Daarnaast is er sprake van discriminatie op basis van sociale klasse, omdat de werkwijze bij toezicht en fraudebestrijding mensen uit lagere sociale klassen extra hard heeft geraakt."
Amnesty International heeft maatregelen geanalyseerd die de overheid heeft aangekondigd om een herhaling van de toeslagenaffaire te voorkomen. Die schieten op alle fronten tekort, aldus de mensenrechtenorganisatie. "Zo zijn ambtenaren niet verplicht om de mensenrechtenrisico’s vooraf in kaart te brengen, is het toezicht op algoritmes ondermaats, en mogen overheidsinstellingen het gebruik en de werking van algoritmes geheim houden."
Amnesty stelt niet tegen het gebruik van algoritmes te zijn, maar dat bij het gebruik ervan de mensenrechten beter moeten worden beschermd.
Algoritme
Een algoritme is een stappenplan dat een computer uitvoert. In dit stappenplan zitten vaak een of meerdere keuzemomenten, bijvoorbeeld op basis van kenmerken als leeftijd, geslacht, of jaarlijks salaris. Zo kan een algoritme verschillende keuzes voor verschillende gevallen maken.
In een reactie zegt het ministerie van Financiën dat staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) in gesprek gaat met Amnesty over de "bevindingen en aanbevelingen".
"Niemand mag gediscrimineerd worden", aldus het departement. "Dat dit bij Toeslagen toch is gebeurd, is pijnlijk en mag nooit meer gebeuren." Het ministerie benadrukt verder dat er sinds de val van het kabinet "bij Toeslagen en Rijksbreed" veel is veranderd. "Alles is erop gericht dat wat fout is gegaan niet weer mag gebeuren."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Een 20-jarige Amsterdammer is door de politie opgepakt wegens het ronselen van jongeren die op bestelling aanslagen in Duitsland hebben gepleegd. Dat meldt de Duitse politie. Het gaat om explosies bij woningen en een café in juli en augustus 2025 in de steden Frankfurt en Taunusstein.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De 52-jarige Minh Nghia V., die in 2024 is veroordeeld tot een celstraf van dertig jaar voor de dodelijke schietpartij bij een winkelcentrum in Zwijndrecht, heeft een kort geding aangespannen tegen de Nederlandse staat over zijn detentieomstandigheden.
2 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Een gespecialiseerd cyberteam van de Amsterdamse politie heeft in samenwerking met internationale opsporingsdiensten een grote verhandelsite offline gehaald. Dat meldt de politie. Op het forum, genaamd LeakBase, werd gehandeld in gestolen data.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een 24-jarige man uit Den Haag is woensdag door de politierechter in Den Haag veroordeeld tot een celstraf van vier maanden voor het slaan van een agent. Ze werd tijdens een demonstratie door de verdachte op het achterhoofd geslagen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het gemiddelde aandeel vrouwelijke bestuurders bij overheden en andere publieke organisaties is gestegen van 41 procent in 2024 naar 43 procent in 2025, aldus een onderzoek in opdracht van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap. Het gaat dan niet alleen om functies in de top van gemeenten, provincies en waterschappen, maar ook bijvoorbeeld bij scholen, ministeries en woningcorporaties.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Op meerdere plekken in het land is de bezorging van stempassen voor de gemeenteraadsverkiezingen niet goed gegaan. Zo kregen sommige mensen in Doetinchem een dubbele stempas, terwijl een deel van Spijkenisse juist geen stempassen ontving. In Veenendaal zaten de stempassen in een verkeerde envelop.
4 uur geleden
DORDRECHT (ANP) - Een 14-jarige jongen uit Dordrecht is woensdag aangehouden die ervan wordt verdacht sinds oktober meerdere hardlopende vrouwen op de billen te hebben geslagen. De jongen heeft toegegeven betrokken te zijn bij de aanrandingen in de omgeving van de Wielwijk in Dordrecht, aldus de politie.
4 uur geleden