Amnesty waarschuwt voor risico op herhaling van toeslagenaffaire
AMSTERDAM/DEN HAAG (ANP) - De maatregelen die de Nederlandse overheid heeft genomen om herhaling van het toeslagenschandaal te voorkomen schieten tekort. Daarom is er een groot risico op herhaling, ook in andere landen.
Dat stelt Amnesty International op basis van een analyse die de mensenrechtenorganisatie heeft gemaakt van de algoritmes die de Belastingdienst gebruikte voor de controle van kinderopvangtoeslagen. "De conclusie van het onderzoek is dat de algoritmes van de Belastingdienst voor controle van foutieve aanvragen met kinderopvangtoeslag en fraude tot etnisch profileren hebben geleid", aldus Amnesty. "Etnisch profileren is een vorm van discriminatie en daarom in strijd met de mensenrechten. Daarnaast is er sprake van discriminatie op basis van sociale klasse, omdat de werkwijze bij toezicht en fraudebestrijding mensen uit lagere sociale klassen extra hard heeft geraakt."
Amnesty International heeft maatregelen geanalyseerd die de overheid heeft aangekondigd om een herhaling van de toeslagenaffaire te voorkomen. Die schieten op alle fronten tekort, aldus de mensenrechtenorganisatie. "Zo zijn ambtenaren niet verplicht om de mensenrechtenrisico’s vooraf in kaart te brengen, is het toezicht op algoritmes ondermaats, en mogen overheidsinstellingen het gebruik en de werking van algoritmes geheim houden."
Amnesty stelt niet tegen het gebruik van algoritmes te zijn, maar dat bij het gebruik ervan de mensenrechten beter moeten worden beschermd.
Algoritme
Een algoritme is een stappenplan dat een computer uitvoert. In dit stappenplan zitten vaak een of meerdere keuzemomenten, bijvoorbeeld op basis van kenmerken als leeftijd, geslacht, of jaarlijks salaris. Zo kan een algoritme verschillende keuzes voor verschillende gevallen maken.
In een reactie zegt het ministerie van Financiën dat staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) in gesprek gaat met Amnesty over de "bevindingen en aanbevelingen".
"Niemand mag gediscrimineerd worden", aldus het departement. "Dat dit bij Toeslagen toch is gebeurd, is pijnlijk en mag nooit meer gebeuren." Het ministerie benadrukt verder dat er sinds de val van het kabinet "bij Toeslagen en Rijksbreed" veel is veranderd. "Alles is erop gericht dat wat fout is gegaan niet weer mag gebeuren."
Meer uit Binnenland
CAPELLE AAN DEN IJSSEL (ANP) - De 17-jarige jongen die afgelopen donderdag werd neergeschoten door de politie in Capelle aan den IJssel, is zelf verdachte van een beroving die eerder die dag plaatsvond. Dat meldt het Openbaar Ministerie maandagmiddag. De jongen raakte gewond door de beschieting. Zijn medische toestand is stabiel, aldus een woordvoerder.
27 minuten geleden
WARSCHAU (ANP) - Er moet een "pragmatische oplossing" komen voor de hoogoplopende ruzie tussen Oekraïne en Hongarije over olieleveranties, zei zowel premier Rob Jetten als de Poolse premier Donald Tusk maandag op een gezamenlijke persconferentie. Maar de laatste maakte ook duidelijk dat het conflict de miljardenlening van de EU aan Oekraïne niet kan stoppen.
41 minuten geleden
ZUTPHEN (ANP) - Een 31-jarige man uit Almelo heeft in mei en juni 2025 geprobeerd zijn eigen dood in scène te zetten. Hij vervalste officiële documenten, waaronder een geboorteakte, notariële verklaring en overlijdensakte. De man wilde een nieuw leven beginnen onder een andere naam en zo van zijn financiële problemen afkomen. Ook bedreigde hij onder anderen medewerkers van de gemeente Almelo, meldt de rechtbank in Zutphen.
1 uur geleden
HARDENBERG (ANP) - Hardenberg dreigt een dwangsom op te leggen aan opvangorgaan COA, wanneer die de opvanglocaties in Hardenberg en Loozen niet sluit. De Overijsselse gemeente heeft maandag besloten een zogeheten last onder dwangsom op te leggen, als ultimatum. Wanneer het COA niet aan de opdracht voldoet, moet het de dwangsom betalen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Alarmcentrales krijgen nog dagelijks hulpvragen van gestrande reizigers door de situatie in het Midden-Oosten. Nu de repatriëring vanuit onder meer Dubai en Oman is begonnen, krijgen alarmcentrales vooral meldingen van mensen die een tussenstop hadden met hun vlucht uit bijvoorbeeld Azië en nu niet terug naar huis kunnen.
2 uur geleden
BREDA (ANP) - Burgemeester van Breda Paul Depla doet aangifte van doodsbedreiging, bevestigt een woordvoerder berichtgeving van Omroep Brabant. Bij een kroeg aan de Meidoornstraat in het westen van de stad hing zondag enige tijd een spandoek waarop de tekst 'Depla dood' stond. De gemeente noemt de doodsbedreiging "onacceptabel".
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De provincie Zuid-Holland heeft plannen goedgekeurd voor de bouw van bijna 285.000 huizen in de komende tien jaar. Het college van Gedeputeerde Staten stemde in met 2333 ingediende plannen, omdat ze voldoen aan de provinciale regels in het omgevingsbeleid. Dertien bouwplannen, goed voor bijna 2400 woningen, zijn afgewezen omdat ze bijvoorbeeld in beschermd weidevogelgebied liggen.
2 uur geleden