Amnesty waarschuwt voor risico op herhaling van toeslagenaffaire
AMSTERDAM/DEN HAAG (ANP) - De maatregelen die de Nederlandse overheid heeft genomen om herhaling van het toeslagenschandaal te voorkomen schieten tekort. Daarom is er een groot risico op herhaling, ook in andere landen.
Dat stelt Amnesty International op basis van een analyse die de mensenrechtenorganisatie heeft gemaakt van de algoritmes die de Belastingdienst gebruikte voor de controle van kinderopvangtoeslagen. "De conclusie van het onderzoek is dat de algoritmes van de Belastingdienst voor controle van foutieve aanvragen met kinderopvangtoeslag en fraude tot etnisch profileren hebben geleid", aldus Amnesty. "Etnisch profileren is een vorm van discriminatie en daarom in strijd met de mensenrechten. Daarnaast is er sprake van discriminatie op basis van sociale klasse, omdat de werkwijze bij toezicht en fraudebestrijding mensen uit lagere sociale klassen extra hard heeft geraakt."
Amnesty International heeft maatregelen geanalyseerd die de overheid heeft aangekondigd om een herhaling van de toeslagenaffaire te voorkomen. Die schieten op alle fronten tekort, aldus de mensenrechtenorganisatie. "Zo zijn ambtenaren niet verplicht om de mensenrechtenrisico’s vooraf in kaart te brengen, is het toezicht op algoritmes ondermaats, en mogen overheidsinstellingen het gebruik en de werking van algoritmes geheim houden."
Amnesty stelt niet tegen het gebruik van algoritmes te zijn, maar dat bij het gebruik ervan de mensenrechten beter moeten worden beschermd.
Algoritme
Een algoritme is een stappenplan dat een computer uitvoert. In dit stappenplan zitten vaak een of meerdere keuzemomenten, bijvoorbeeld op basis van kenmerken als leeftijd, geslacht, of jaarlijks salaris. Zo kan een algoritme verschillende keuzes voor verschillende gevallen maken.
In een reactie zegt het ministerie van Financiën dat staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) in gesprek gaat met Amnesty over de "bevindingen en aanbevelingen".
"Niemand mag gediscrimineerd worden", aldus het departement. "Dat dit bij Toeslagen toch is gebeurd, is pijnlijk en mag nooit meer gebeuren." Het ministerie benadrukt verder dat er sinds de val van het kabinet "bij Toeslagen en Rijksbreed" veel is veranderd. "Alles is erop gericht dat wat fout is gegaan niet weer mag gebeuren."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken roept Nederlanders in Iran op om weg te blijven bij "mogelijke doelwitten". Israël heeft aanvallen uitgevoerd en in meerdere plaatsen zijn explosies gehoord.
14 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Vanwege de spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken de reisadviezen voor Israël aangescherpt. Het land heeft nu grotendeels de kleurcode oranje, wat betekent dat het advies is om er alleen naartoe te gaan als het noodzakelijk is. De Palestijnse gebieden waren voor een groot deel al oranje.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Persoonlijke gegevens van medewerkers van de Dienst Justitiële Inrichtingen zijn ingezien door hackers. Het gaat onder meer om namen, telefoonnummers en locatiegegevens, schrijven de staatssecretarissen van Justitie en van Binnenlandse Zaken in een brief aan de Tweede Kamer. Om hoeveel mensen het gaat, zeggen ze niet.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Meldpunt 144, voor mishandeling en verwaarlozing van dieren, kreeg in 2025 meer meldingen dan in 2024. Met ruim 155.000 meldingen kreeg het meldpunt 10 procent meer telefoontjes dan in 2024.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De vrijdag gepubliceerde inschatting over hoeveel opvangplekken provincies en gemeenten moeten regelen voor asielzoekers geeft "duidelijkheid en richting". Dat zegt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA).
15 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De kinderrechter in Rotterdam heeft vrijdag vijf van zeven verdachten met leeftijden vanaf 15 jaar veroordeeld voor onder meer lidmaatschap van Islamitische Staat (IS) en het op TikTok opruien van anderen om terroristische misdrijven te plegen. De rechtbank veroordeelde twee jonge verdachten tot jeugddetentie. Drie kregen taakstraffen opgelegd tot 130 uur, deels voorwaardelijk. De rechtbank sprak de jongeren vrij van het treffen van voorbereidingen om een terroristische aanslag te plegen.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een 26-jarige man uit Amerongen is opnieuw opgepakt, omdat hij verdacht wordt van drie gewelddadige incidenten tijdens de rellen op en rond het Malieveld in Den Haag in september. Gedacht wordt dat hij met een fakkel een politieauto in brand heeft gestoken op de Koekamp, zo'n 'flare' heeft gegooid naar politie op de A12 en openlijk geweld heeft gepleegd op het Plein.
16 uur geleden