Amnesty waarschuwt voor risico op herhaling van toeslagenaffaire
AMSTERDAM/DEN HAAG (ANP) - De maatregelen die de Nederlandse overheid heeft genomen om herhaling van het toeslagenschandaal te voorkomen schieten tekort. Daarom is er een groot risico op herhaling, ook in andere landen.
Dat stelt Amnesty International op basis van een analyse die de mensenrechtenorganisatie heeft gemaakt van de algoritmes die de Belastingdienst gebruikte voor de controle van kinderopvangtoeslagen. "De conclusie van het onderzoek is dat de algoritmes van de Belastingdienst voor controle van foutieve aanvragen met kinderopvangtoeslag en fraude tot etnisch profileren hebben geleid", aldus Amnesty. "Etnisch profileren is een vorm van discriminatie en daarom in strijd met de mensenrechten. Daarnaast is er sprake van discriminatie op basis van sociale klasse, omdat de werkwijze bij toezicht en fraudebestrijding mensen uit lagere sociale klassen extra hard heeft geraakt."
Amnesty International heeft maatregelen geanalyseerd die de overheid heeft aangekondigd om een herhaling van de toeslagenaffaire te voorkomen. Die schieten op alle fronten tekort, aldus de mensenrechtenorganisatie. "Zo zijn ambtenaren niet verplicht om de mensenrechtenrisico’s vooraf in kaart te brengen, is het toezicht op algoritmes ondermaats, en mogen overheidsinstellingen het gebruik en de werking van algoritmes geheim houden."
Amnesty stelt niet tegen het gebruik van algoritmes te zijn, maar dat bij het gebruik ervan de mensenrechten beter moeten worden beschermd.
Algoritme
Een algoritme is een stappenplan dat een computer uitvoert. In dit stappenplan zitten vaak een of meerdere keuzemomenten, bijvoorbeeld op basis van kenmerken als leeftijd, geslacht, of jaarlijks salaris. Zo kan een algoritme verschillende keuzes voor verschillende gevallen maken.
In een reactie zegt het ministerie van Financiën dat staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) in gesprek gaat met Amnesty over de "bevindingen en aanbevelingen".
"Niemand mag gediscrimineerd worden", aldus het departement. "Dat dit bij Toeslagen toch is gebeurd, is pijnlijk en mag nooit meer gebeuren." Het ministerie benadrukt verder dat er sinds de val van het kabinet "bij Toeslagen en Rijksbreed" veel is veranderd. "Alles is erop gericht dat wat fout is gegaan niet weer mag gebeuren."
Meer uit Binnenland
GORINCHEM (ANP) - Als het aan burgemeester Reinie Melissant ligt, spreekt ze mogelijk al dinsdag "dan wel ergens in de loop van deze week" met het college om een datum te bepalen waarop de herstemming in Gorinchem plaatsvindt. Een nipte meerderheid stemde tijdens een raadsvergadering voor een gehele herstemming van de gemeenteraadsverkiezingen vanwege vermoedens van fraude.
5 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - Een nipte meerderheid van de gemeenteraad van Gorinchem wil een gehele herstemming vanwege vermoedens van verkiezingsfraude. Dat betekent dat kiesgerechtigden opnieuw naar de stembus moeten, zo werd in de nacht van maandag op dinsdag besloten tijdens een gemeenteraadsvergadering. Een herstemming voor de gemeenteraadsverkiezingen is zeldzaam.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Koning Willem-Alexander en koningin Máxima zeggen dat ze geraakt zijn door het overlijden van oud-president Chan Santokhi van Suriname. Het koningspaar denkt "met warme herinneringen" terug aan Santokhi, is te lezen in een verklaring op Instagram, Bluesky en X. Ook wensen zij de nabestaanden sterkte met "dit grote verlies".
8 uur geleden
BALLUM (ANP) - Waddeneiland Ameland gaat alle stemmen die bij de gemeenteraadsverkiezingen zijn uitgebracht opnieuw tellen. Dat komt door één stem. Op het stembureau in het gemeentehuis in Ballum zijn overdag 354 stempassen ingeleverd, maar 's avonds zijn er 355 stemmen geteld.
9 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - Een tbs'er die maandagochtend in Groningen was ontsnapt, is aan het begin van de avond opgepakt in Leeuwarden. Dat bevestigt de politie na berichtgeving van RTL Nieuws en NOS. Een speciaal opsporingsteam heeft hem op de openbare weg aangehouden. Het is nog niet bekend hoe het team hem heeft getraceerd en waar hij in de tussentijd is geweest.
11 uur geleden
GORINCHEM (ANP) - Burgemeester Reinie Melissant van Gorinchem heeft het ministerie van Binnenlandse Zaken gevraagd te kijken naar de fraudegevoeligheid van volmachtstemmen. Dat zei ze bij aanvang van de gemeenteraadsvergadering in de Zuid-Hollandse stad, waar maandagavond wordt besloten of er een herstemming nodig is na mogelijke stemfraude bij de gemeenteraadsverkiezingen.
11 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - De politie is op zoek naar een ontsnapte tbs'er. De 41-jarige man is ontsnapt aan zijn toezicht tijdens begeleide werkzaamheden in Groningen. Hij is in 2011 veroordeeld tot tbs met dwangverpleging voor een aantal zedenmisdrijven, meldt de politie. Hij zat vast in het forensisch-psychiatrisch centrum Mesdag in Groningen.
14 uur geleden