Amnesty waarschuwt voor risico op herhaling van toeslagenaffaire
AMSTERDAM/DEN HAAG (ANP) - De maatregelen die de Nederlandse overheid heeft genomen om herhaling van het toeslagenschandaal te voorkomen schieten tekort. Daarom is er een groot risico op herhaling, ook in andere landen.
Dat stelt Amnesty International op basis van een analyse die de mensenrechtenorganisatie heeft gemaakt van de algoritmes die de Belastingdienst gebruikte voor de controle van kinderopvangtoeslagen. "De conclusie van het onderzoek is dat de algoritmes van de Belastingdienst voor controle van foutieve aanvragen met kinderopvangtoeslag en fraude tot etnisch profileren hebben geleid", aldus Amnesty. "Etnisch profileren is een vorm van discriminatie en daarom in strijd met de mensenrechten. Daarnaast is er sprake van discriminatie op basis van sociale klasse, omdat de werkwijze bij toezicht en fraudebestrijding mensen uit lagere sociale klassen extra hard heeft geraakt."
Amnesty International heeft maatregelen geanalyseerd die de overheid heeft aangekondigd om een herhaling van de toeslagenaffaire te voorkomen. Die schieten op alle fronten tekort, aldus de mensenrechtenorganisatie. "Zo zijn ambtenaren niet verplicht om de mensenrechtenrisico’s vooraf in kaart te brengen, is het toezicht op algoritmes ondermaats, en mogen overheidsinstellingen het gebruik en de werking van algoritmes geheim houden."
Amnesty stelt niet tegen het gebruik van algoritmes te zijn, maar dat bij het gebruik ervan de mensenrechten beter moeten worden beschermd.
Algoritme
Een algoritme is een stappenplan dat een computer uitvoert. In dit stappenplan zitten vaak een of meerdere keuzemomenten, bijvoorbeeld op basis van kenmerken als leeftijd, geslacht, of jaarlijks salaris. Zo kan een algoritme verschillende keuzes voor verschillende gevallen maken.
In een reactie zegt het ministerie van Financiën dat staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) in gesprek gaat met Amnesty over de "bevindingen en aanbevelingen".
"Niemand mag gediscrimineerd worden", aldus het departement. "Dat dit bij Toeslagen toch is gebeurd, is pijnlijk en mag nooit meer gebeuren." Het ministerie benadrukt verder dat er sinds de val van het kabinet "bij Toeslagen en Rijksbreed" veel is veranderd. "Alles is erop gericht dat wat fout is gegaan niet weer mag gebeuren."
Meer uit Binnenland
DEN BOSCH (ANP) - De rechtbank in Den Bosch heeft een 81-jarige man uit Eindhoven veroordeeld tot een gevangenisstraf van twaalf jaar voor het doodsteken van zijn 75-jarige vrouw. De rechtbank spreekt van een gruwelijke daad. De opgelegde straf valt twee jaar langer uit dan de officier van justitie had geëist.
1 uur geleden
ZWOLLE (ANP) - Een 36-jarige man uit het Overijsselse Raalte, verdacht van zes zedenmisdrijven met jonge kinderen, heeft dinsdag ten overstaan van de rechtbank in Zwolle uitvoerig zijn spijt betuigd voor zijn daden. "Ik schaam me diep voor wat ik de slachtoffers en hun ouders heb aangedaan", zei hij. "Ik neem mijn verantwoordelijkheid. Ik begrijp nog steeds niet wat me bezielde en hoe het zover heeft kunnen komen."
1 uur geleden
TER APEL (ANP) - In het aanmeldcentrum in Ter Apel zitten opnieuw 2100 asielzoekers. Dat is vergelijkbaar met de afgelopen nachten. Opvangorgaan COA verplaatst mensen naar locaties elders, maar krijgt ook nieuwe asielzoekers binnen, waardoor de bezetting netto niet veel verandert.
3 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - Bij het dorp Usquert in de provincie Groningen is maandagavond een aardbeving geweest. Die had een magnitude van 0.9, te licht om te voelen. Het is de 2000e aardbeving door gaswinning die in Nederland is geregistreerd. De eerste was in 1986 bij Assen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In het onderzoek naar het datalek bij laboratorium Clinical Diagnostics hebben 118 personen aangifte gedaan, meldt het Openbaar Ministerie. Het OM opende afgelopen zomer een strafrechtelijk onderzoek naar het datalek, waarbij persoonsgegevens van 855.000 mensen waren gestolen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal boetes voor het vasthouden van een telefoon of ander elektronisch apparaat in de auto of op de fiets is afgelopen jaar "flink gestegen", meldt het Centraal Justitieel Incassobureau (CJIB). In 2025 werden 248.020 boetes uitgedeeld voor zaken als appen achter het stuur.
4 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In een winkel aan de Ferdinand Bolstraat in de Amsterdamse wijk De Pijp is in de nacht van maandag op dinsdag een grote brand uitgebroken. Volgens een woordvoerder van de veiligheidsregio zijn vijf personen naar het ziekenhuis vervoerd in verband met het inademen van rook. Over hun toestand is niets bekend. Ook zijn meerdere mensen ter plaatse nagekeken, omdat zij rook hadden ingeademd.
6 uur geleden