Amnesty waarschuwt voor risico op herhaling van toeslagenaffaire
AMSTERDAM/DEN HAAG (ANP) - De maatregelen die de Nederlandse overheid heeft genomen om herhaling van het toeslagenschandaal te voorkomen schieten tekort. Daarom is er een groot risico op herhaling, ook in andere landen.
Dat stelt Amnesty International op basis van een analyse die de mensenrechtenorganisatie heeft gemaakt van de algoritmes die de Belastingdienst gebruikte voor de controle van kinderopvangtoeslagen. "De conclusie van het onderzoek is dat de algoritmes van de Belastingdienst voor controle van foutieve aanvragen met kinderopvangtoeslag en fraude tot etnisch profileren hebben geleid", aldus Amnesty. "Etnisch profileren is een vorm van discriminatie en daarom in strijd met de mensenrechten. Daarnaast is er sprake van discriminatie op basis van sociale klasse, omdat de werkwijze bij toezicht en fraudebestrijding mensen uit lagere sociale klassen extra hard heeft geraakt."
Amnesty International heeft maatregelen geanalyseerd die de overheid heeft aangekondigd om een herhaling van de toeslagenaffaire te voorkomen. Die schieten op alle fronten tekort, aldus de mensenrechtenorganisatie. "Zo zijn ambtenaren niet verplicht om de mensenrechtenrisico’s vooraf in kaart te brengen, is het toezicht op algoritmes ondermaats, en mogen overheidsinstellingen het gebruik en de werking van algoritmes geheim houden."
Amnesty stelt niet tegen het gebruik van algoritmes te zijn, maar dat bij het gebruik ervan de mensenrechten beter moeten worden beschermd.
Algoritme
Een algoritme is een stappenplan dat een computer uitvoert. In dit stappenplan zitten vaak een of meerdere keuzemomenten, bijvoorbeeld op basis van kenmerken als leeftijd, geslacht, of jaarlijks salaris. Zo kan een algoritme verschillende keuzes voor verschillende gevallen maken.
In een reactie zegt het ministerie van Financiën dat staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) in gesprek gaat met Amnesty over de "bevindingen en aanbevelingen".
"Niemand mag gediscrimineerd worden", aldus het departement. "Dat dit bij Toeslagen toch is gebeurd, is pijnlijk en mag nooit meer gebeuren." Het ministerie benadrukt verder dat er sinds de val van het kabinet "bij Toeslagen en Rijksbreed" veel is veranderd. "Alles is erop gericht dat wat fout is gegaan niet weer mag gebeuren."
Meer uit Binnenland
GROU (ANP) - De A32 ter hoogte van het Friese Grou is vrijdagavond even voor middernacht in beide richtingen heropend. De weg ging donderdagavond dicht door een gevaarlijke situatie bij het Aquaduct Mid-Fryslân. De glasplaten van de lampen boven het wegdek konden naar beneden vallen. De werkzaamheden zijn sneller dan verwacht afgerond. Eerder vrijdagavond ging de weg in één rijrichting alweer open.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil dat kinderen niet meer automatisch alleen de achternaam van hun vader krijgen, als de ouders het niet eens worden over de naam. Een aangenomen motie van die strekking van PRO en D66 is vertaald in een wetsvoorstel dat in januari in consultatie gaat. Belanghebbenden krijgen dan de gelegenheid hun mening te geven voor het wetsvoorstel wordt ingediend.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De politie heeft vrijdag naar schatting tussen de 150 en 200 demonstranten aangehouden bij de bouwplaats van een datacentrum van Microsoft aan de Plimsollweg in Amsterdam-West. Ze worden verdacht van huisvredebreuk, meldt de politie.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hackers gebruiken AI om hun cyberaanvallen sneller, groter en efficiënter te maken. Daarvoor waarschuwt antiterrorismecoördinator NCTV. Marc Kuipers, hoofd van de organisatie, zegt dat bestuurders snel de bescherming op orde moeten brengen. "Door AI komt cyberdreiging in een stroomversnelling en we moeten nu actie ondernemen."
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is volgens premier Rob Jetten "niet passend" als hij bij de Rode Lijn-demonstratie zondag tegen het voortdurende geweld in Gaza aanwezig zou zijn. Dat zei hij vrijdag op zijn wekelijkse persconferentie. Toen hij vorig jaar nog in de oppositie zat, was hij wel bij een Rode Lijn-protest aanwezig.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft de rechtbank in Den Haag vrijdag gevraagd om de 44-jarige bestuurder die eind maart 2024 in Den Haag in zijn tram over een man heen reed schuldig te verklaren, maar geen straf op te leggen. Het 37-jarige slachtoffer zonder vaste woon- of verblijfplaats was op het spoor gaan liggen en is honderden meters meegesleept door de tram, die daardoor ontspoorde. De man overleefde de aanrijding niet.
14 uur geleden
HAARLEMMERMEER (ANP) - Het vliegtuig waarover een bommelding binnenkwam tijdens een vlucht van Praag naar Amsterdam is veilig op Schiphol geland. Het gaat opnieuw om een vlucht van KLM. Het vliegtuig is doorzocht, maar er zijn geen explosieven gevonden, laat de marechaussee weten.
14 uur geleden