Amnesty waarschuwt voor risico op herhaling van toeslagenaffaire
AMSTERDAM/DEN HAAG (ANP) - De maatregelen die de Nederlandse overheid heeft genomen om herhaling van het toeslagenschandaal te voorkomen schieten tekort. Daarom is er een groot risico op herhaling, ook in andere landen.
Dat stelt Amnesty International op basis van een analyse die de mensenrechtenorganisatie heeft gemaakt van de algoritmes die de Belastingdienst gebruikte voor de controle van kinderopvangtoeslagen. "De conclusie van het onderzoek is dat de algoritmes van de Belastingdienst voor controle van foutieve aanvragen met kinderopvangtoeslag en fraude tot etnisch profileren hebben geleid", aldus Amnesty. "Etnisch profileren is een vorm van discriminatie en daarom in strijd met de mensenrechten. Daarnaast is er sprake van discriminatie op basis van sociale klasse, omdat de werkwijze bij toezicht en fraudebestrijding mensen uit lagere sociale klassen extra hard heeft geraakt."
Amnesty International heeft maatregelen geanalyseerd die de overheid heeft aangekondigd om een herhaling van de toeslagenaffaire te voorkomen. Die schieten op alle fronten tekort, aldus de mensenrechtenorganisatie. "Zo zijn ambtenaren niet verplicht om de mensenrechtenrisico’s vooraf in kaart te brengen, is het toezicht op algoritmes ondermaats, en mogen overheidsinstellingen het gebruik en de werking van algoritmes geheim houden."
Amnesty stelt niet tegen het gebruik van algoritmes te zijn, maar dat bij het gebruik ervan de mensenrechten beter moeten worden beschermd.
Algoritme
Een algoritme is een stappenplan dat een computer uitvoert. In dit stappenplan zitten vaak een of meerdere keuzemomenten, bijvoorbeeld op basis van kenmerken als leeftijd, geslacht, of jaarlijks salaris. Zo kan een algoritme verschillende keuzes voor verschillende gevallen maken.
In een reactie zegt het ministerie van Financiën dat staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) in gesprek gaat met Amnesty over de "bevindingen en aanbevelingen".
"Niemand mag gediscrimineerd worden", aldus het departement. "Dat dit bij Toeslagen toch is gebeurd, is pijnlijk en mag nooit meer gebeuren." Het ministerie benadrukt verder dat er sinds de val van het kabinet "bij Toeslagen en Rijksbreed" veel is veranderd. "Alles is erop gericht dat wat fout is gegaan niet weer mag gebeuren."
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - De politie heeft woensdag een tweede verdachte aangehouden in het onderzoek naar het in brand steken van een man in een rolstoel in Utrecht. Het gaat om een 55-jarige man, meldt de politie. Dinsdag werd kort na het incident al een 37-jarige verdachte aangehouden.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie registreerde vorig jaar een "zorgwekkend hoog" aantal gevallen van antisemitisme, zegt Eddo Verdoner, Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB). Het gaat om 867 gevallen in 2025, vrijwel gelijk aan de 880 meldingen in het jaar ervoor.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vorig jaar waren er opnieuw meer meldingen van discriminatie. De toename van het aantal meldingen bij twee organisaties kwam door een bericht dat PVV-leider Geert Wilders plaatste op X, staat in een onderzoek dat minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken) woensdag in ontvangst neemt.
1 uur geleden
DORDRECHT (ANP) - Het valt nog niet uit te sluiten dat patiëntgegevens zijn ingezien tijdens de cyberaanval bij softwareleverancier ChipSoft. Dat zeggen twee ziekenhuizen tegen het ANP na berichtgeving van de NOS.
1 uur geleden
EPE (ANP) - Epe legt het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) definitief een zogeheten last onder dwangsom op, omdat het niet is gelukt om de noodopvang in het Fletcher Hotel op tijd te sluiten. Het gemeentebestuur heeft besloten dat het opvangorgaan nog een week de tijd krijgt om de opvang te beëindigen. Vanaf 22 april moet het 63.480 euro per dag betalen, met een maximum van 11,4 miljoen euro.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Schoolleiders, zoals schooldirecteuren en rectoren, hebben momenteel te veel taken op hun bord om hun werk goed te kunnen doen. Daardoor kunnen zij hun sleutelrol bij bepaalde grote vraagstukken, zoals hoe om te gaan met kunstmatige intelligentie (AI), niet goed vervullen. Dat constateert de Inspectie van het Onderwijs woensdag in het jaarlijkse rapport de Staat van het Onderwijs.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Veel leerlingen in Nederland blijven achterlopen wat betreft basisvaardigheden zoals lezen, schrijven en rekenen, meldt de Inspectie van het Onderwijs woensdag in een rapport. "Inspanningen van scholen, besturen en overheid om de trend te keren zijn nog niet duidelijk zichtbaar in de resultaten", aldus de inspectie, die de problemen al enkele jaren benoemt.
2 uur geleden