Amnesty waarschuwt voor risico op herhaling van toeslagenaffaire
AMSTERDAM/DEN HAAG (ANP) - De maatregelen die de Nederlandse overheid heeft genomen om herhaling van het toeslagenschandaal te voorkomen schieten tekort. Daarom is er een groot risico op herhaling, ook in andere landen.
Dat stelt Amnesty International op basis van een analyse die de mensenrechtenorganisatie heeft gemaakt van de algoritmes die de Belastingdienst gebruikte voor de controle van kinderopvangtoeslagen. "De conclusie van het onderzoek is dat de algoritmes van de Belastingdienst voor controle van foutieve aanvragen met kinderopvangtoeslag en fraude tot etnisch profileren hebben geleid", aldus Amnesty. "Etnisch profileren is een vorm van discriminatie en daarom in strijd met de mensenrechten. Daarnaast is er sprake van discriminatie op basis van sociale klasse, omdat de werkwijze bij toezicht en fraudebestrijding mensen uit lagere sociale klassen extra hard heeft geraakt."
Amnesty International heeft maatregelen geanalyseerd die de overheid heeft aangekondigd om een herhaling van de toeslagenaffaire te voorkomen. Die schieten op alle fronten tekort, aldus de mensenrechtenorganisatie. "Zo zijn ambtenaren niet verplicht om de mensenrechtenrisico’s vooraf in kaart te brengen, is het toezicht op algoritmes ondermaats, en mogen overheidsinstellingen het gebruik en de werking van algoritmes geheim houden."
Amnesty stelt niet tegen het gebruik van algoritmes te zijn, maar dat bij het gebruik ervan de mensenrechten beter moeten worden beschermd.
Algoritme
Een algoritme is een stappenplan dat een computer uitvoert. In dit stappenplan zitten vaak een of meerdere keuzemomenten, bijvoorbeeld op basis van kenmerken als leeftijd, geslacht, of jaarlijks salaris. Zo kan een algoritme verschillende keuzes voor verschillende gevallen maken.
In een reactie zegt het ministerie van Financiën dat staatssecretaris Alexandra van Huffelen (Toeslagen) in gesprek gaat met Amnesty over de "bevindingen en aanbevelingen".
"Niemand mag gediscrimineerd worden", aldus het departement. "Dat dit bij Toeslagen toch is gebeurd, is pijnlijk en mag nooit meer gebeuren." Het ministerie benadrukt verder dat er sinds de val van het kabinet "bij Toeslagen en Rijksbreed" veel is veranderd. "Alles is erop gericht dat wat fout is gegaan niet weer mag gebeuren."
Meer uit Binnenland
HOUTEN (ANP) - De winter is tot dusver een halve graad kouder dan gebruikelijk, meldt Weeronline. In de eerste helft van de meteorologische winter was de gemiddelde temperatuur in De Bilt 3,6 graden, normaal is dat 4,1 graden.
20 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - De huurmarkt in de vrije sector bleef ook in het vierde kwartaal van 2025 "structureel krap", melden woningplatformen Huurwoningen.nl en Pararius. De prijs ging omhoog naar gemiddeld 1838 euro per maand en er verdwenen meer huurwoningen van de markt dan erbij kwamen. Beschikbare woningen stonden minder lang online; het scheelt een dag vergeleken met hetzelfde kwartaal een jaar eerder.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Steeds meer Nederlanders gebruiken AI-tools bij het plannen van hun vakantie, zo blijkt uit de zogenoemde vakantiemonitor van de ANWB. Kunstmatige hulpmiddelen zoals ChatGPT en Gemini worden niet alleen ingezet om inspiratie op te doen, maar ook om reisschema's samen te stellen, een passende bestemming te vinden en activiteiten te plannen. Zowel vooraf als tijdens de reis. Van alle Nederlanders gebruikt ruim 34 procent zo'n tool daarvoor.
4 uur geleden
VLISSINGEN (ANP) - Bij de brand die dinsdagavond laat uitbrak na een explosie in een wooncomplex in de Schutterijstraat in Vlissingen, zijn meerdere gewonden gevallen, meldt de veiligheidsregio. Zij zijn overgedragen aan het ambulancepersoneel. Om hoeveel personen het gaat, is niet bekend. De brand is inmiddels geblust.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij de Iraanse ambassade in Den Haag zijn dinsdagavond vier mensen aangehouden. Ze gooiden met stenen naar de ambassade en probeerden het hek bij het gebouw over te klimmen, bevestigt de politie berichtgeving van 112-website Regio15.
9 uur geleden
WILLEMSTAD (ANP) - Curaçao heeft in december een recordaantal toeristen verwelkomd. Sinds augustus zijn er zorgen over de negatieve invloed van de spanning tussen de VS en Venezuela op het aantal vakantiegangers, vooral na twee bijna-ongelukken in het luchtruim in december. Het toerismebureau heeft het daarentegen over "een toenemende aantrekkingskracht".
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Er komt voorlopig geen extra toeslag op pakketjes van buiten de Europese Unie, met name uit China. Dat meldt demissionair staatssecretaris Eugène Heijnen (Financiën, BBB) aan de Tweede Kamer.
13 uur geleden