Amerikaanse satelliet vergaan, zette Nederlands onderzoek voort
HOUSTON (ANP) - Een Amerikaanse satelliet is zaterdag verbrand in de dampkring. Dat gebeurde ten westen van Australië. De missie is voorbij, het vaartuig kon niet langer in een baan rond de aarde blijven. De NEOWISE was in 2009 gelanceerd om een onderzoek voort te zetten waar de Nederlandse Infra-Rood Astronomische Satelliet (IRAS) in 1983 mee was begonnen.
De NEOWISE heette aanvankelijk de WISE, een afkorting voor Wide-field Infrared Survey Explorer. Vanuit een baan rond de aarde bracht hij infrarode lichtstralen in het heelal in kaart. Deze straling, die niet met het blote oog te zien is, wordt uitgezonden door koude plekken in het heelal. Door die straling te meten, kunnen wetenschappers objecten zien die normaal verborgen blijven.
De WISE deed dat met veel geavanceerdere instrumenten dan de IRAS van de Stichting RuimteOnderzoek Nederland (SRON) in Groningen. De Amerikaanse satelliet ontdekte zo onder meer het felste sterrenstelsel ooit, met evenveel licht als meer dan 300 biljoen (miljoen maal miljoen) zonnen. Ook zag de WISE miljoenen zwarte gaten.
Benaming NEOWISE
In 2011 raakte de koelstof aan boord op en ging de WISE in een winterslaap. Die duurde tot 2013. Toen had de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuw doel gevonden: de satelliet moest kometen, asteroïden en andere objecten die ooit met de aarde kunnen botsen in kaart brengen. Dit worden near-Earth objects genoemd, afgekort NEO's, en de naam van de satelliet werd daarom NEOWISE. De WISE bracht ongeveer 44.000 objecten in ons zonnestelsel in kaart. Een daarvan is de naar de satelliet vernoemde komeet NEOWISE, die in juli 2020 goed te zien was boven Nederland.
De NASA stopte eind juli met dat onderzoek. De wrijving aan de rand van de dampkring werd te groot. Normaal gesproken wordt een satelliet dan gecontroleerd naar een afgelegen plek in de Grote Oceaan gestuurd. Maar bij de NEOWISE kon dit niet, de natuur moest zijn werk doen.
IRAS
De IRAS draait overigens nog altijd rond de aarde, op een hoogte van ongeveer 900 kilometer. Zijn missie eindigde in november 1983.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP) - Meerdere ministers hebben de Britse premier Keir Starmer gevraagd op te stappen, melden Britse media. Volgens The Times hebben drie leden van het kabinet, onder wie de minister van Binnenlandse Zaken Shabana Mahmood, Starmer verteld dat hij zijn positie moet heroverwegen. Sky News schrijft dat de ministers hem dinsdag in een vergadering gaan vertellen dat "het spel voorbij is".
2 uur geleden
JERUZALEM (ANP) - De Israëlische premier Benjamin Netanyahu heeft de EU-sancties voor gewelddadige kolonisten afgedaan als het "moreel bankroet" van de Europese Unie. In een verklaring van zijn kantoor op X staat dat de Europeanen op deze manier de kolonisten op de Westelijke Jordaanoever gelijkstellen aan Hamas.
2 uur geleden
KYIV (ANP/AFP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky stelt dat het maandag op de laatste dag van het staakt-het-vuren "niet stil was aan het front". Rusland en Oekraïne hebben elkaar beschuldigd van schendingen van het driedaagse bestand.
4 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft de Iraanse reactie op een Amerikaans voorstel om de oorlog te beëindigen "stom" genoemd. Hij spreekt daarnaast over "een stuk afval" dat hij niet volledig heeft gelezen, omdat hij zijn "tijd niet wil verspillen".
6 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De EU wil een actievere rol gaan spelen in toekomstige vredesonderhandelingen tussen Rusland en Oekraïne. De EU-ministers van Buitenlandse Zaken gaan eind deze maand bepalen waarover de EU met Rusland wil praten en "wat onze rode lijnen zijn", zei EU-buitenlandchef Kaja Kallas maandag na afloop van de vergadering met de ministers in Brussel.
6 uur geleden
OVIEDO (ANP/DPA) - Een Duits koppel is in Spanje veroordeeld tot een gevangenisstraf van twee jaar en tien maanden, omdat ze hun kinderen jarenlang hadden opgesloten in een ernstig vervuild huis. De drie kinderen werden vorig jaar april bevrijd uit de woning in Noord-Spanje, die door een agent werd omschreven als een "horrorhuis".
6 uur geleden
TENERIFE (ANP) - Maandag vertrekken er toch twee evacuatievluchten vanaf Tenerife naar Eindhoven, meldt een woordvoerder van het ministerie van Buitenlandse Zaken op het Spaanse eiland. Eerder leek er maar één vliegtuig met opvarenden van het cruiseschip Hondius te gaan. Op het Nederlandse schip brak de Andesvariant van het hantavirus uit.
7 uur geleden