Amerikaanse satelliet vergaan, zette Nederlands onderzoek voort
HOUSTON (ANP) - Een Amerikaanse satelliet is zaterdag verbrand in de dampkring. Dat gebeurde ten westen van Australië. De missie is voorbij, het vaartuig kon niet langer in een baan rond de aarde blijven. De NEOWISE was in 2009 gelanceerd om een onderzoek voort te zetten waar de Nederlandse Infra-Rood Astronomische Satelliet (IRAS) in 1983 mee was begonnen.
De NEOWISE heette aanvankelijk de WISE, een afkorting voor Wide-field Infrared Survey Explorer. Vanuit een baan rond de aarde bracht hij infrarode lichtstralen in het heelal in kaart. Deze straling, die niet met het blote oog te zien is, wordt uitgezonden door koude plekken in het heelal. Door die straling te meten, kunnen wetenschappers objecten zien die normaal verborgen blijven.
De WISE deed dat met veel geavanceerdere instrumenten dan de IRAS van de Stichting RuimteOnderzoek Nederland (SRON) in Groningen. De Amerikaanse satelliet ontdekte zo onder meer het felste sterrenstelsel ooit, met evenveel licht als meer dan 300 biljoen (miljoen maal miljoen) zonnen. Ook zag de WISE miljoenen zwarte gaten.
Benaming NEOWISE
In 2011 raakte de koelstof aan boord op en ging de WISE in een winterslaap. Die duurde tot 2013. Toen had de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuw doel gevonden: de satelliet moest kometen, asteroïden en andere objecten die ooit met de aarde kunnen botsen in kaart brengen. Dit worden near-Earth objects genoemd, afgekort NEO's, en de naam van de satelliet werd daarom NEOWISE. De WISE bracht ongeveer 44.000 objecten in ons zonnestelsel in kaart. Een daarvan is de naar de satelliet vernoemde komeet NEOWISE, die in juli 2020 goed te zien was boven Nederland.
De NASA stopte eind juli met dat onderzoek. De wrijving aan de rand van de dampkring werd te groot. Normaal gesproken wordt een satelliet dan gecontroleerd naar een afgelegen plek in de Grote Oceaan gestuurd. Maar bij de NEOWISE kon dit niet, de natuur moest zijn werk doen.
IRAS
De IRAS draait overigens nog altijd rond de aarde, op een hoogte van ongeveer 900 kilometer. Zijn missie eindigde in november 1983.
Meer uit Buitenland
MANDAN (ANP/AFP) - Een Amerikaanse rechtbank heeft een boete voor Greenpeace gehalveerd naar 345 miljoen dollar (292 miljoen euro). De milieuorganisatie kreeg vorig jaar een megaboete voor betrokkenheid bij protesten tegen de aanleg van een oliepijpleiding in de staat North Dakota.
5 uur geleden
MALMÖ (ANP) - De verdachte drone die donderdag door Zweden werd neergehaald, was inderdaad van Russische komaf. Dat bevestigt de Zweedse defensieminister Pål Jonson op X. De drone vloog in de buurt van het Franse vliegdekschip Charles de Gaulle, dat Malmö bezoekt. De minister noemt de inbreuk op het Zweedse luchtruim "ernstig en onverantwoord".
7 uur geleden
STAVANGER (ANP/AFP) - De Noorse politie heeft een 17-jarige jongen gearresteerd die een aanslag had willen plegen op een NAVO-basis, meldt de Noorse omroep NRK. Hij wordt verdacht van een jihadistisch motief, omdat hij eerder zijn steun heeft uitgesproken voor terreurgroep Islamitische Staat.
7 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft gezegd dat er mogelijk een "vriendelijke overname" van Cuba komt. Hij verduidelijkte niet wat hij daarmee bedoelt, maar dat zou mogelijk betekenen dat de Cubaanse regering moet instemmen met een machtsoverdracht aan de Verenigde Staten.
9 uur geleden
MILAAN (ANP/DPA/AFP) - Een tramontsporing heeft in de Italiaanse stad Milaan twee mensen het leven gekost. Ook zijn ongeveer veertig anderen gewond geraakt. Een van hen is volgens de brandweer in kritieke toestand.
9 uur geleden
CHAPPAQUA (ANP) - De Amerikaanse oud-president Bill Clinton had geen idee van de misstanden die zedendelinquent Jeffrey Epstein beging, zei hij in een openingsverklaring die hij ook op X deelt. Clinton getuigt voor een onderzoekscommissie van het Huis van Afgevaardigden over Epstein. "Als ik ook maar enig idee had gehad van wat hij deed, zou ik hem zelf hebben aangegeven."
10 uur geleden
CHAPPAQUA (ANP) - De Amerikaanse oud-president Bill Clinton getuigt voor een onderzoekscommissie van het Huis van Afgevaardigden over zijn banden met de overleden zedendelinquent Jeffrey Epstein. Clinton is meermaals opgedoken in vrijgegeven documenten over Epstein, al zijn er geen aanwijzingen voor concrete misstanden.
10 uur geleden