Amerikaanse satelliet vergaan, zette Nederlands onderzoek voort
HOUSTON (ANP) - Een Amerikaanse satelliet is zaterdag verbrand in de dampkring. Dat gebeurde ten westen van Australië. De missie is voorbij, het vaartuig kon niet langer in een baan rond de aarde blijven. De NEOWISE was in 2009 gelanceerd om een onderzoek voort te zetten waar de Nederlandse Infra-Rood Astronomische Satelliet (IRAS) in 1983 mee was begonnen.
De NEOWISE heette aanvankelijk de WISE, een afkorting voor Wide-field Infrared Survey Explorer. Vanuit een baan rond de aarde bracht hij infrarode lichtstralen in het heelal in kaart. Deze straling, die niet met het blote oog te zien is, wordt uitgezonden door koude plekken in het heelal. Door die straling te meten, kunnen wetenschappers objecten zien die normaal verborgen blijven.
De WISE deed dat met veel geavanceerdere instrumenten dan de IRAS van de Stichting RuimteOnderzoek Nederland (SRON) in Groningen. De Amerikaanse satelliet ontdekte zo onder meer het felste sterrenstelsel ooit, met evenveel licht als meer dan 300 biljoen (miljoen maal miljoen) zonnen. Ook zag de WISE miljoenen zwarte gaten.
Benaming NEOWISE
In 2011 raakte de koelstof aan boord op en ging de WISE in een winterslaap. Die duurde tot 2013. Toen had de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuw doel gevonden: de satelliet moest kometen, asteroïden en andere objecten die ooit met de aarde kunnen botsen in kaart brengen. Dit worden near-Earth objects genoemd, afgekort NEO's, en de naam van de satelliet werd daarom NEOWISE. De WISE bracht ongeveer 44.000 objecten in ons zonnestelsel in kaart. Een daarvan is de naar de satelliet vernoemde komeet NEOWISE, die in juli 2020 goed te zien was boven Nederland.
De NASA stopte eind juli met dat onderzoek. De wrijving aan de rand van de dampkring werd te groot. Normaal gesproken wordt een satelliet dan gecontroleerd naar een afgelegen plek in de Grote Oceaan gestuurd. Maar bij de NEOWISE kon dit niet, de natuur moest zijn werk doen.
IRAS
De IRAS draait overigens nog altijd rond de aarde, op een hoogte van ongeveer 900 kilometer. Zijn missie eindigde in november 1983.
Meer uit Buitenland
PARIJS (ANP/AFP) - De Franse president Emmanuel Macron heeft steun voor Zwitserland uitgesproken na de dodelijke brand in Crans-Montana. Hij schreef op X dat Frankrijk solidariteit betuigt en "broederlijke ondersteuning" aanbiedt.
31 minuten geleden
BERN (ANP) - De president van Zwitserland heeft geschokt gereageerd op de ramp in skioord Crans-Montana. "Wat een moment van vreugde had moeten zijn, veranderde gisteravond in een tragedie in Crans-Montana, iets wat in het hele land en daarbuiten werd gevoeld", schrijft president Guy Parmelin donderdag in een bericht op X. De regering is volgens hem zeer ontsteld en leeft mee met de slachtoffers en hun families.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR/AFP/DPA) - Zeker een persoon is om het leven gekomen tijdens aanhoudende protesten in Iran. Het gaat volgens staatsmedia om een 21-jarig lid van de Basij, een soort militie die het regime steunt. De man zou zijn omgekomen tijdens ongeregeldheden in de provincie Lorestān.
1 uur geleden
TEL AVIV (ANP/AFP) - Israël waarschuwt dat het een omstreden verbod gaat handhaven op activiteiten van non-gouvernementele organisaties die niet voldoen aan "veiligheids- en transparantiestandaarden". De autoriteiten zeggen dat 37 organisaties zijn geïnformeerd dat hun vergunningen komen te vervallen en dat ze hun werkzaamheden voor 1 maart moeten staken.
1 uur geleden
CRANS-MONTANA (ANP) - Bij een explosie in een bar in het Zwitserse wintersportoord Crans-Montana zijn zeker tien doden gevallen, meldt Sky News op basis van de Zwitserse politie. Ook zijn er tien gewonden. Media in Zwitserland schrijven dat er mogelijk tientallen doden zijn gevallen.
5 uur geleden
TAIPEI (ANP/AFP) - De Taiwanese president Lai Ching-te heeft in zijn nieuwjaarstoespraak beloofd de soevereiniteit van Taiwan te beschermen, kort na de grote militaire oefeningen van China rondom het eiland. Vanuit Beijing werd daarna verklaard dat de speech leugens en vijandigheid bevatte.
5 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Zohran Mamdani is donderdagochtend vlak na middernacht (plaatselijke tijd) beëdigd als de nieuwe burgemeester van New York. De 34-jarige Democraat, een rijzende ster op de linkerflank van zijn partij, is de eerste moslim die de leiding krijgt over de grootste stad van de Verenigde Staten.
7 uur geleden