Amerikaanse satelliet vergaan, zette Nederlands onderzoek voort
HOUSTON (ANP) - Een Amerikaanse satelliet is zaterdag verbrand in de dampkring. Dat gebeurde ten westen van Australië. De missie is voorbij, het vaartuig kon niet langer in een baan rond de aarde blijven. De NEOWISE was in 2009 gelanceerd om een onderzoek voort te zetten waar de Nederlandse Infra-Rood Astronomische Satelliet (IRAS) in 1983 mee was begonnen.
De NEOWISE heette aanvankelijk de WISE, een afkorting voor Wide-field Infrared Survey Explorer. Vanuit een baan rond de aarde bracht hij infrarode lichtstralen in het heelal in kaart. Deze straling, die niet met het blote oog te zien is, wordt uitgezonden door koude plekken in het heelal. Door die straling te meten, kunnen wetenschappers objecten zien die normaal verborgen blijven.
De WISE deed dat met veel geavanceerdere instrumenten dan de IRAS van de Stichting RuimteOnderzoek Nederland (SRON) in Groningen. De Amerikaanse satelliet ontdekte zo onder meer het felste sterrenstelsel ooit, met evenveel licht als meer dan 300 biljoen (miljoen maal miljoen) zonnen. Ook zag de WISE miljoenen zwarte gaten.
Benaming NEOWISE
In 2011 raakte de koelstof aan boord op en ging de WISE in een winterslaap. Die duurde tot 2013. Toen had de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuw doel gevonden: de satelliet moest kometen, asteroïden en andere objecten die ooit met de aarde kunnen botsen in kaart brengen. Dit worden near-Earth objects genoemd, afgekort NEO's, en de naam van de satelliet werd daarom NEOWISE. De WISE bracht ongeveer 44.000 objecten in ons zonnestelsel in kaart. Een daarvan is de naar de satelliet vernoemde komeet NEOWISE, die in juli 2020 goed te zien was boven Nederland.
De NASA stopte eind juli met dat onderzoek. De wrijving aan de rand van de dampkring werd te groot. Normaal gesproken wordt een satelliet dan gecontroleerd naar een afgelegen plek in de Grote Oceaan gestuurd. Maar bij de NEOWISE kon dit niet, de natuur moest zijn werk doen.
IRAS
De IRAS draait overigens nog altijd rond de aarde, op een hoogte van ongeveer 900 kilometer. Zijn missie eindigde in november 1983.
Meer uit Buitenland
SEOUL (ANP/RTR) - Een speciale aanklager in Zuid-Korea heeft de doodstraf geëist tegen voormalig president Yoon Suk-yeol. Hij wordt vervolgd voor zijn poging om in 2024 de militaire noodtoestand af te kondigen in het land. Hierdoor ontstond een grote politieke crisis.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Bij de protesten in Iran zijn volgens een functionaris uit dat land 2000 mensen omgekomen. Onder de doden zouden zowel burgers als overheidsmedewerkers zijn. Iran wijt het dodelijke geweld aan "terroristen".
2 uur geleden
BOEDAPEST (ANP/AFP/BLOOMBERG) - Hongarije houdt in april parlementsverkiezingen. De Fidesz-partij van de langzittende premier Viktor Orbán heeft dit keer een geduchte rivaal in oppositiepartij Tisza van Peter Magyar en staat achter in de peilingen.
2 uur geleden
OSLO (ANP) - Een man die vorig jaar dreigde het Koninklijk Paleis in Oslo op te blazen, is veroordeeld tot 120 dagen gevangenisstraf. Hij is ook schuldig bevonden aan verschillende andere bedreigingen, melden Noorse media.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR/AFP) - De Deense minister van Buitenlandse Zaken, Lars Løkke Rasmussen, ontmoet woensdag niet alleen zijn Amerikaanse ambtgenoot Marco Rubio in het Witte Huis. Volgens Rasmussen wil ook vicepresident JD Vance de gesprekken over Groenland bijwonen. Ook de Groenlandse minister Vivian Motzfeldt reist af naar Washington.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP) - Iran heeft het internet afgesloten om "terroristische operaties" te stoppen, heeft minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi gezegd in een interview met Al Jazeera. Er is internationaal veel kritiek op. Door het internet af te sluiten, is het harde optreden van de Iraanse autoriteiten tegen de betogers gedeeltelijk aan het zicht van de buitenwereld onttrokken.
4 uur geleden
KYIV (ANP) - De nachtelijke Russische drone- en raketaanvallen op Oekraïne waren vooral gericht tegen de energiesector. Dat meldde de Oekraïense president Volodymyr Zelensky, die aangaf dat in de regio Kyiv honderdduizenden huishoudens zonder stroom zitten.
4 uur geleden