Amerikaanse satelliet vergaan, zette Nederlands onderzoek voort
HOUSTON (ANP) - Een Amerikaanse satelliet is zaterdag verbrand in de dampkring. Dat gebeurde ten westen van Australië. De missie is voorbij, het vaartuig kon niet langer in een baan rond de aarde blijven. De NEOWISE was in 2009 gelanceerd om een onderzoek voort te zetten waar de Nederlandse Infra-Rood Astronomische Satelliet (IRAS) in 1983 mee was begonnen.
De NEOWISE heette aanvankelijk de WISE, een afkorting voor Wide-field Infrared Survey Explorer. Vanuit een baan rond de aarde bracht hij infrarode lichtstralen in het heelal in kaart. Deze straling, die niet met het blote oog te zien is, wordt uitgezonden door koude plekken in het heelal. Door die straling te meten, kunnen wetenschappers objecten zien die normaal verborgen blijven.
De WISE deed dat met veel geavanceerdere instrumenten dan de IRAS van de Stichting RuimteOnderzoek Nederland (SRON) in Groningen. De Amerikaanse satelliet ontdekte zo onder meer het felste sterrenstelsel ooit, met evenveel licht als meer dan 300 biljoen (miljoen maal miljoen) zonnen. Ook zag de WISE miljoenen zwarte gaten.
Benaming NEOWISE
In 2011 raakte de koelstof aan boord op en ging de WISE in een winterslaap. Die duurde tot 2013. Toen had de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuw doel gevonden: de satelliet moest kometen, asteroïden en andere objecten die ooit met de aarde kunnen botsen in kaart brengen. Dit worden near-Earth objects genoemd, afgekort NEO's, en de naam van de satelliet werd daarom NEOWISE. De WISE bracht ongeveer 44.000 objecten in ons zonnestelsel in kaart. Een daarvan is de naar de satelliet vernoemde komeet NEOWISE, die in juli 2020 goed te zien was boven Nederland.
De NASA stopte eind juli met dat onderzoek. De wrijving aan de rand van de dampkring werd te groot. Normaal gesproken wordt een satelliet dan gecontroleerd naar een afgelegen plek in de Grote Oceaan gestuurd. Maar bij de NEOWISE kon dit niet, de natuur moest zijn werk doen.
IRAS
De IRAS draait overigens nog altijd rond de aarde, op een hoogte van ongeveer 900 kilometer. Zijn missie eindigde in november 1983.
Meer uit Buitenland
HUELVA (ANP) - De Spaanse koning Felipe en koningin Letizia hebben nabestaanden van de treinramp in Zuid-Spanje een hart onder de riem gestoken. Het koningspaar was aanwezig bij een grote herdenking in Huelva, waar ze uitgebreid de tijd namen om met familieleden van de tientallen slachtoffers te spreken.
38 minuten geleden
CHICAGO (ANP/RTR) - Een voormalige hulpsheriff is in de Verenigde Staten veroordeeld tot de maximale gevangenisstraf van twintig jaar voor het doodschieten van een ongewapende zwarte vrouw in haar huis. Zij had in juli 2024 juist het alarmnummer gebeld om een mogelijke indringer te melden.
2 uur geleden
NEW YORK (ANP) - De secretaris-generaal van de Verenigde Naties roept de Verenigde Staten en Iran op een diplomatieke oplossing te zoeken. De landen hebben elkaar bedreigd met militair geweld. Volgens António Guterres moeten de landen met hulp van bemiddelaars in gesprek.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - Volgens de Amerikaanse president Donald Trump is de Russische president Vladimir Poetin bereid een week de aanvallen op de Oekraïense hoofdstad Kyiv en andere Oekraïense steden te staken tijdens de bittere kou in het land. Trump zei dat hij aan Poetin had gevraagd een week niet te schieten en die zou daarmee hebben ingestemd. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft Trump bedankt en zegt te hopen dat die toezegging wordt nageleefd.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Europa doet niets om te voorkomen dat er oorlog uitbreekt in Iran en maakt het alleen maar erger, zegt de Iraanse minister van Buitenlandse Zaken Abbas Araghchi op X. Dat de Iraanse Revolutionaire Garde op de terreurlijst is gezet, is volgens de minister "een grote strategische fout".
5 uur geleden
MADRID (ANP/AFP) - Volgens de Spaanse regering verspreiden oppositiepartijen "absurde" informatie over de treinramp van 18 januari, waarbij 45 mensen omkwamen. De minister van Transport zegt dat rechtse partijen "angst zaaien" en "onrust aanwakkeren" na de botsing tussen twee hogesnelheidstreinen in de regio Andalusië.
6 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/AFP) - De lichamen van vijftien dode Palestijnen zijn vrijgegeven door Israël en overgebracht naar Gaza. Het Rode Kruis heeft geholpen de doden over te brengen, meldt het Internationale Comité van het Rode Kruis (ICRC). "Hiermee is een eind gekomen aan een maanden durende operatie die gezinnen heeft herenigd en de implementatie van de overeenkomst van het staakt-het-vuren heeft ondersteund", aldus de organisatie.
6 uur geleden