Amerikaanse satelliet vergaan, zette Nederlands onderzoek voort
HOUSTON (ANP) - Een Amerikaanse satelliet is zaterdag verbrand in de dampkring. Dat gebeurde ten westen van Australië. De missie is voorbij, het vaartuig kon niet langer in een baan rond de aarde blijven. De NEOWISE was in 2009 gelanceerd om een onderzoek voort te zetten waar de Nederlandse Infra-Rood Astronomische Satelliet (IRAS) in 1983 mee was begonnen.
De NEOWISE heette aanvankelijk de WISE, een afkorting voor Wide-field Infrared Survey Explorer. Vanuit een baan rond de aarde bracht hij infrarode lichtstralen in het heelal in kaart. Deze straling, die niet met het blote oog te zien is, wordt uitgezonden door koude plekken in het heelal. Door die straling te meten, kunnen wetenschappers objecten zien die normaal verborgen blijven.
De WISE deed dat met veel geavanceerdere instrumenten dan de IRAS van de Stichting RuimteOnderzoek Nederland (SRON) in Groningen. De Amerikaanse satelliet ontdekte zo onder meer het felste sterrenstelsel ooit, met evenveel licht als meer dan 300 biljoen (miljoen maal miljoen) zonnen. Ook zag de WISE miljoenen zwarte gaten.
Benaming NEOWISE
In 2011 raakte de koelstof aan boord op en ging de WISE in een winterslaap. Die duurde tot 2013. Toen had de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuw doel gevonden: de satelliet moest kometen, asteroïden en andere objecten die ooit met de aarde kunnen botsen in kaart brengen. Dit worden near-Earth objects genoemd, afgekort NEO's, en de naam van de satelliet werd daarom NEOWISE. De WISE bracht ongeveer 44.000 objecten in ons zonnestelsel in kaart. Een daarvan is de naar de satelliet vernoemde komeet NEOWISE, die in juli 2020 goed te zien was boven Nederland.
De NASA stopte eind juli met dat onderzoek. De wrijving aan de rand van de dampkring werd te groot. Normaal gesproken wordt een satelliet dan gecontroleerd naar een afgelegen plek in de Grote Oceaan gestuurd. Maar bij de NEOWISE kon dit niet, de natuur moest zijn werk doen.
IRAS
De IRAS draait overigens nog altijd rond de aarde, op een hoogte van ongeveer 900 kilometer. Zijn missie eindigde in november 1983.
Meer uit Buitenland
KYIV (ANP/RTR) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is niet van plan op korte termijn een referendum aan te kondigen en voorbereidingen te treffen voor presidentsverkiezingen. Dat meldt de Kyiv Independent op basis van een anonieme bron dicht bij Zelensky. Ook mensen die Reuters sprak op basis van anonimiteit zijn sceptisch over dat tijdpad.
9 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De NAVO heeft officieel goedkeuring gegeven aan de nieuwe militaire missie om Groenland en het Noordpoolgebied te beschermen. Later deze maand gaat Arctic Sentry (Noordpoolschildwacht) beginnen, zegt de hoogste commandant van de alliantie woensdag. Ook de Verenigde Staten hebben ingestemd.
49 minuten geleden
KIEL (ANP) - De Europese militaire steun aan Oekraïne was in 2025 zo'n 67 procent hoger dan het gemiddelde van de drie oorlogsjaren ervoor. Dat meldt het Duitse Kiel Instituut, dat daarover cijfers bijhoudt. Doordat de VS hun handen af hebben getrokken van het leveren van die steun, ligt de totale militaire steun 13 procent lager dan in die jaren.
1 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - Het Europees Parlement heeft met een ruime meerderheid ingestemd met een EU-lening van 90 miljard euro voor Oekraïne voor 2026 en 2027. In een spoedprocedure stemden 458 Europarlementariërs voor en 140 tegen.
1 uur geleden
STRAATSBURG (ANP) - De Raad van Europa heft de immuniteit van Noorse oud-secretaris-generaal Thorbjørn Jagland op vanwege documenten die zijn vrijgegeven in de Epstein-zaak. De voormalige premier van Noorwegen was vanaf 2009 tien jaar secretaris-generaal van de Raad van Europa. Daarmee genoot hij ook diplomatieke immuniteit.
2 uur geleden
MOSKOU (ANP/AFP) - Rusland komt met "gepaste tegenmaatregelen" als het Westen de militaire aanwezigheid op Groenland opschroeft. Dat zegt buitenlandminister Sergej Lavrov. "In het geval dat Groenland militariseert en militaire middelen gericht op Rusland worden opgetuigd, nemen we adequate tegenmaatregelen, waaronder militaire", aldus de minister.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het Amerikaanse Openbaar Ministerie kan zes Democratische politici niet vervolgen voor het verspreiden van een video waarin ze militairen vertelden dat ze geen illegale bevelen hoeven op te volgen. Een onderzoeksjury weigerde volgens media als CNN en The New York Times de aanklachten goed te keuren. De beelden leidden tot een woedende reactie van president Donald Trump, die de zes verraders noemde die de doodstraf verdienen.
2 uur geleden