Amerikaanse satelliet vergaan, zette Nederlands onderzoek voort
HOUSTON (ANP) - Een Amerikaanse satelliet is zaterdag verbrand in de dampkring. Dat gebeurde ten westen van Australië. De missie is voorbij, het vaartuig kon niet langer in een baan rond de aarde blijven. De NEOWISE was in 2009 gelanceerd om een onderzoek voort te zetten waar de Nederlandse Infra-Rood Astronomische Satelliet (IRAS) in 1983 mee was begonnen.
De NEOWISE heette aanvankelijk de WISE, een afkorting voor Wide-field Infrared Survey Explorer. Vanuit een baan rond de aarde bracht hij infrarode lichtstralen in het heelal in kaart. Deze straling, die niet met het blote oog te zien is, wordt uitgezonden door koude plekken in het heelal. Door die straling te meten, kunnen wetenschappers objecten zien die normaal verborgen blijven.
De WISE deed dat met veel geavanceerdere instrumenten dan de IRAS van de Stichting RuimteOnderzoek Nederland (SRON) in Groningen. De Amerikaanse satelliet ontdekte zo onder meer het felste sterrenstelsel ooit, met evenveel licht als meer dan 300 biljoen (miljoen maal miljoen) zonnen. Ook zag de WISE miljoenen zwarte gaten.
Benaming NEOWISE
In 2011 raakte de koelstof aan boord op en ging de WISE in een winterslaap. Die duurde tot 2013. Toen had de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuw doel gevonden: de satelliet moest kometen, asteroïden en andere objecten die ooit met de aarde kunnen botsen in kaart brengen. Dit worden near-Earth objects genoemd, afgekort NEO's, en de naam van de satelliet werd daarom NEOWISE. De WISE bracht ongeveer 44.000 objecten in ons zonnestelsel in kaart. Een daarvan is de naar de satelliet vernoemde komeet NEOWISE, die in juli 2020 goed te zien was boven Nederland.
De NASA stopte eind juli met dat onderzoek. De wrijving aan de rand van de dampkring werd te groot. Normaal gesproken wordt een satelliet dan gecontroleerd naar een afgelegen plek in de Grote Oceaan gestuurd. Maar bij de NEOWISE kon dit niet, de natuur moest zijn werk doen.
IRAS
De IRAS draait overigens nog altijd rond de aarde, op een hoogte van ongeveer 900 kilometer. Zijn missie eindigde in november 1983.
Meer uit Buitenland
GENÈVE (ANP) - VN-mensenrechtenchef Volker Türk heeft afgelopen jaar een "verontrustende toename" gezien in het wereldwijde aantal executies. Dat komt met name door de situatie in Iran, waar volgens zijn kantoor in 2025 zeker 1500 doodstraffen zijn uitgevoerd. Een jaar eerder waren dat er nog 901.
12 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De Duitse en Franse ministers van Financiën, Lars Klingbeil en Roland Lescure, hebben maandag in Brussel zij aan zij benadrukt dat het bezweren van de Groenlandcrisis een cruciaal moment is voor Europa. "Dit is een heel Europees moment en we moeten samenwerken als het gaat om beslissingen in Europa", zei Klingbeil. "We hebben nog nooit meegemaakt dat een bondgenoot, een vriend van 250 jaar, overweegt om tarieven in te voeren", vulde Lescure aan.
39 minuten geleden
MADRID (ANP/AFP/RTR) - De Spaanse premier Pedro Sánchez heeft drie dagen van nationale rouw afgekondigd na een botsing tussen twee hogesnelheidstreinen. Daarbij kwamen minstens 39 mensen om het leven. De oorzaak is nog niet bekend. Sánchez heeft een grondig onderzoek aangekondigd.
44 minuten geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Twee baby's zijn omgekomen nadat artsen 55 kinderen moesten evacueren uit een kinderdagverblijf in Jeruzalem. Het is onduidelijk wat er precies is gebeurd. De krant Times of Israel schrijft dat het incident mogelijk te maken heeft met het verwarmingssysteem op de locatie.
54 minuten geleden
OSLO (ANP) - Marius Borg Høiby, de zoon van de Noorse kroonprinses Mette-Marit, is aangeklaagd voor meerdere nieuwe strafbare feiten. Het gaat onder meer om het vervoeren van meerdere kilo's marihuana, verschillende verkeersovertredingen en het schenden van een contactverbod. Høiby heeft schuld bekend voor alle aanklachten, meldt het Noorse persbureau NTB.
1 uur geleden
NUUK (ANP) - De Groenlandse premier Jens-Frederik Nielsen is niet van plan van koers te veranderen nu de Amerikaanse president Donald Trump dreigt met extra importheffingen. Dat schrijft hij op Facebook.
1 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP) - In Groenland komt maandagavond naar verwachting opnieuw een groot aantal Deense militairen aan, meldt de Deense zender TV 2 op basis van het leger. Zij maken onderdeel uit van de Deense troepenbouw die daar momenteel plaatsvindt. Het is onduidelijk om hoeveel militairen het precies gaat.
2 uur geleden