Amerikaanse satelliet vergaan, zette Nederlands onderzoek voort
HOUSTON (ANP) - Een Amerikaanse satelliet is zaterdag verbrand in de dampkring. Dat gebeurde ten westen van Australië. De missie is voorbij, het vaartuig kon niet langer in een baan rond de aarde blijven. De NEOWISE was in 2009 gelanceerd om een onderzoek voort te zetten waar de Nederlandse Infra-Rood Astronomische Satelliet (IRAS) in 1983 mee was begonnen.
De NEOWISE heette aanvankelijk de WISE, een afkorting voor Wide-field Infrared Survey Explorer. Vanuit een baan rond de aarde bracht hij infrarode lichtstralen in het heelal in kaart. Deze straling, die niet met het blote oog te zien is, wordt uitgezonden door koude plekken in het heelal. Door die straling te meten, kunnen wetenschappers objecten zien die normaal verborgen blijven.
De WISE deed dat met veel geavanceerdere instrumenten dan de IRAS van de Stichting RuimteOnderzoek Nederland (SRON) in Groningen. De Amerikaanse satelliet ontdekte zo onder meer het felste sterrenstelsel ooit, met evenveel licht als meer dan 300 biljoen (miljoen maal miljoen) zonnen. Ook zag de WISE miljoenen zwarte gaten.
Benaming NEOWISE
In 2011 raakte de koelstof aan boord op en ging de WISE in een winterslaap. Die duurde tot 2013. Toen had de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuw doel gevonden: de satelliet moest kometen, asteroïden en andere objecten die ooit met de aarde kunnen botsen in kaart brengen. Dit worden near-Earth objects genoemd, afgekort NEO's, en de naam van de satelliet werd daarom NEOWISE. De WISE bracht ongeveer 44.000 objecten in ons zonnestelsel in kaart. Een daarvan is de naar de satelliet vernoemde komeet NEOWISE, die in juli 2020 goed te zien was boven Nederland.
De NASA stopte eind juli met dat onderzoek. De wrijving aan de rand van de dampkring werd te groot. Normaal gesproken wordt een satelliet dan gecontroleerd naar een afgelegen plek in de Grote Oceaan gestuurd. Maar bij de NEOWISE kon dit niet, de natuur moest zijn werk doen.
IRAS
De IRAS draait overigens nog altijd rond de aarde, op een hoogte van ongeveer 900 kilometer. Zijn missie eindigde in november 1983.
Meer uit Buitenland
BRUSSEL (ANP) - De Duitse bondskanselier Friedrich Merz is "zeer dankbaar" dat de Amerikaanse president Donald Trump zijn "oorspronkelijke plan om Groenland te annexeren heeft laten varen". Dat zei hij voorafgaand aan een ingelaste EU-top over de Groenland-kwestie. "En ik ben ook dankbaar dat hij heeft afgezien van het opleggen van extra tarieven op 1 februari", zei hij.
21 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Verenigde Staten zijn officieel geen lid meer van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). President Donald Trump trok zijn land een jaar geleden op de eerste dag van zijn presidentschap al terug uit die VN-organisatie, maar moest nog een jaar wachten tot de stap formeel werd gezet.
27 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft de oud-speciaal aanklager Jack Smith een "gestoord beest" genoemd. Smith wordt donderdag onder ede gehoord voor het Amerikaanse Congres, waar hij verklaart over zijn gestaakte onderzoek naar Trumps pogingen de verkiezingsuitslag van 2020 ongedaan te maken.
28 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - De afgelopen periode heeft laten zien dat een eensgezind Europa dat voor zichzelf opkomt resultaten oplevert, zei de Deense premier Mette Frederiksen. Ze doelt op de Groenland-crisis waar nu de angel uit is.
30 minuten geleden
DAVOS/BRUSSEL (ANP) - De versterking van Groenland en het Noordpoolgebied door de NAVO gebeurt mogelijk onder een andere naam. Om de Verenigde Staten gerust te stellen en ervan te weerhouden Groenland in te lijven, opperden NAVO-landen aanvankelijk de missie Noordpoolschildwacht (Arctic Sentry). Nu er na een knallende ruzie een nieuw compromis in de maak is, is het voor een frisse start volgens NAVO-diplomaten beter een andere naam te bedenken.
1 uur geleden
NUUK (ANP) - De Groenlandse premier Jens-Frederik Nielsen zegt niet te weten wat Donald Trump en Mark Rutte woensdag hebben afgesproken over zijn land. Trump meldde een deal over Groenland, maar de details daarvan zijn nog onduidelijk.
2 uur geleden
DAVOS (ANP/RTR) - De afspraken over veiligheidsgaranties voor Oekraïne zijn klaar en kunnen worden getekend. Dat zegt de Oekraïense president Volodymyr Zelensky in Davos, waar hij op het World Economic Forum eerder op donderdag de Amerikaanse president Donald Trump sprak.
2 uur geleden