Amerikaanse satelliet vergaan, zette Nederlands onderzoek voort
HOUSTON (ANP) - Een Amerikaanse satelliet is zaterdag verbrand in de dampkring. Dat gebeurde ten westen van Australië. De missie is voorbij, het vaartuig kon niet langer in een baan rond de aarde blijven. De NEOWISE was in 2009 gelanceerd om een onderzoek voort te zetten waar de Nederlandse Infra-Rood Astronomische Satelliet (IRAS) in 1983 mee was begonnen.
De NEOWISE heette aanvankelijk de WISE, een afkorting voor Wide-field Infrared Survey Explorer. Vanuit een baan rond de aarde bracht hij infrarode lichtstralen in het heelal in kaart. Deze straling, die niet met het blote oog te zien is, wordt uitgezonden door koude plekken in het heelal. Door die straling te meten, kunnen wetenschappers objecten zien die normaal verborgen blijven.
De WISE deed dat met veel geavanceerdere instrumenten dan de IRAS van de Stichting RuimteOnderzoek Nederland (SRON) in Groningen. De Amerikaanse satelliet ontdekte zo onder meer het felste sterrenstelsel ooit, met evenveel licht als meer dan 300 biljoen (miljoen maal miljoen) zonnen. Ook zag de WISE miljoenen zwarte gaten.
Benaming NEOWISE
In 2011 raakte de koelstof aan boord op en ging de WISE in een winterslaap. Die duurde tot 2013. Toen had de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuw doel gevonden: de satelliet moest kometen, asteroïden en andere objecten die ooit met de aarde kunnen botsen in kaart brengen. Dit worden near-Earth objects genoemd, afgekort NEO's, en de naam van de satelliet werd daarom NEOWISE. De WISE bracht ongeveer 44.000 objecten in ons zonnestelsel in kaart. Een daarvan is de naar de satelliet vernoemde komeet NEOWISE, die in juli 2020 goed te zien was boven Nederland.
De NASA stopte eind juli met dat onderzoek. De wrijving aan de rand van de dampkring werd te groot. Normaal gesproken wordt een satelliet dan gecontroleerd naar een afgelegen plek in de Grote Oceaan gestuurd. Maar bij de NEOWISE kon dit niet, de natuur moest zijn werk doen.
IRAS
De IRAS draait overigens nog altijd rond de aarde, op een hoogte van ongeveer 900 kilometer. Zijn missie eindigde in november 1983.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP/RTR) - De regering-Trump versoepelt de milieuregels rond het gebruik van kwik en andere vervuilende stoffen die zich verspreiden via de lucht, zogenoemde HAPs. Volgens de Amerikaanse milieuorganisatie EPA moet de versoepeling met name oudere kolencentrales helpen open te blijven, nu de vraag naar energie zo hoog is.
22 minuten geleden
WASHINGTON (ANP/RTR) - De Amerikaanse president Donald Trump overweegt een kleinschalige aanval op Iran om het land onder druk te zetten, zei hij tegen verslaggevers in het Witte Huis. De aanval zou bedoeld zijn om Iran te dwingen tot een akkoord te komen over zijn nucleaire programma.
54 minuten geleden
KYIV (ANP) - Oekraïne is klaar voor onderhandelingen met Rusland op staatshoofdniveau. Dat schrijft president Volodymyr Zelensky in een lang bericht op X. Volgens Zelensky kan dergelijk overleg "de doorslag" geven aan de onderhandeltafel. Ook schrijft hij dat nog afspraken gemaakt moeten worden over "humanitaire onderwerpen" en dat het uitwisselen van (krijgs)gevangenen moet blijven doorgaan. Een gevangenenruil tussen de twee landen acht hij "zeer snel mogelijk".
1 uur geleden
PARIJS (ANP/RTR) - Frankrijk staat toe dat zo'n 200 wolven in het land worden afgeschoten. Dat zei minister van Landbouw Annie Genevard in een radio-interview bij FranceInter. Maandag werd al aangekondigd dat de regels rond het afschieten van de dieren worden versoepeld. 21 procent van de populatie mag nu worden afgeschoten, naar Europese maatstaven veel.
2 uur geleden
GENÈVE (ANP) - Experts van de Verenigde Naties hebben Iran gevraagd om transparant te zijn over wat er is gebeurd met de mensen die tijdens de grootschalige protesten zijn opgepakt of verdwenen. Ook roepen ze op tot het stoppen van het uitvoeren van executies. Amnesty International deelt die oproep en zegt dat tot nu toe acht mensen ter dood zijn veroordeeld voor hun rol bij de protesten in januari. Nog 22 anderen riskeren diezelfde straf.
2 uur geleden
MADRID/CARACAS (ANP/AFP) - De uit Venezuela gevluchte oppositieleider Edmundo González Urrutia heeft gewaarschuwd dat er "geen duurzame verzoening komt zonder geheugen en verantwoordelijkheid". Hij reageerde zo met bedenkingen op een donderdag in Caracas aangenomen algemene amnestiewet, waarmee mogelijk veel politieke gevangenen vrij kunnen komen. "Een legitieme amnestie" moet gepaard gaan met "waarheidsvinding, erkenning en genoegdoening".
2 uur geleden
JERUZALEM (ANP/DPA) - Zo'n 80.000 moslims zijn bij de Al-Aqsamoskee in Jeruzalem geweest voor het eerste vrijdaggebed van de ramadan. Dat schat de Jordaanse stichting Waqf, die het dagelijks bestuur van het gebedshuis voert.
3 uur geleden