Amerikaanse satelliet vergaan, zette Nederlands onderzoek voort
HOUSTON (ANP) - Een Amerikaanse satelliet is zaterdag verbrand in de dampkring. Dat gebeurde ten westen van Australië. De missie is voorbij, het vaartuig kon niet langer in een baan rond de aarde blijven. De NEOWISE was in 2009 gelanceerd om een onderzoek voort te zetten waar de Nederlandse Infra-Rood Astronomische Satelliet (IRAS) in 1983 mee was begonnen.
De NEOWISE heette aanvankelijk de WISE, een afkorting voor Wide-field Infrared Survey Explorer. Vanuit een baan rond de aarde bracht hij infrarode lichtstralen in het heelal in kaart. Deze straling, die niet met het blote oog te zien is, wordt uitgezonden door koude plekken in het heelal. Door die straling te meten, kunnen wetenschappers objecten zien die normaal verborgen blijven.
De WISE deed dat met veel geavanceerdere instrumenten dan de IRAS van de Stichting RuimteOnderzoek Nederland (SRON) in Groningen. De Amerikaanse satelliet ontdekte zo onder meer het felste sterrenstelsel ooit, met evenveel licht als meer dan 300 biljoen (miljoen maal miljoen) zonnen. Ook zag de WISE miljoenen zwarte gaten.
Benaming NEOWISE
In 2011 raakte de koelstof aan boord op en ging de WISE in een winterslaap. Die duurde tot 2013. Toen had de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuw doel gevonden: de satelliet moest kometen, asteroïden en andere objecten die ooit met de aarde kunnen botsen in kaart brengen. Dit worden near-Earth objects genoemd, afgekort NEO's, en de naam van de satelliet werd daarom NEOWISE. De WISE bracht ongeveer 44.000 objecten in ons zonnestelsel in kaart. Een daarvan is de naar de satelliet vernoemde komeet NEOWISE, die in juli 2020 goed te zien was boven Nederland.
De NASA stopte eind juli met dat onderzoek. De wrijving aan de rand van de dampkring werd te groot. Normaal gesproken wordt een satelliet dan gecontroleerd naar een afgelegen plek in de Grote Oceaan gestuurd. Maar bij de NEOWISE kon dit niet, de natuur moest zijn werk doen.
IRAS
De IRAS draait overigens nog altijd rond de aarde, op een hoogte van ongeveer 900 kilometer. Zijn missie eindigde in november 1983.
Meer uit Buitenland
LIMA (ANP/AFP) - In het stadion Alejandro Villanueva in de Peruaanse hoofdstad Lima is een persoon om het leven gekomen. Zeker 47 anderen zijn gewond geraakt, meldt de Peruaanse minister van Volksgezondheid Juan Carlos Velasco aan lokale media.
1 uur geleden
LIMA (ANP) - In het stadion Alejandro Villanueva in de Peruaanse hoofdstad Lima zijn vrijdagmiddag (lokale tijd) zeker 47 mensen gewond geraakt, meldt het ministerie van Volksgezondheid op X. Volgens het ministerie stortte er een "constructie" in, maar verdere details over het incident zijn door de autoriteiten niet bekendgemaakt.
4 uur geleden
TEHERAN/TEL AVIV/MANAMA (ANP) - Meerdere landen in het Midden-Oosten melden in de nacht van vrijdag op zaterdag opnieuw aanvallen over en weer. Israël laat weten dat er vanuit Iran raketten zijn afgevuurd op het land. Dat gebeurde de afgelopen weken vrijwel dagelijks. Het Israëlische leger liet zaterdagochtend vroeg weten doelen in de Libanese hoofdstad Beiroet aan te vallen. Journalisten van persbureau AFP meldden daar explosies.
5 uur geleden
TEHERAN (ANP) - Zowel Iran als de Verenigde Staten zoeken in het zuidwesten van Iran nog altijd naar een bemanningslid van de F-15 die vrijdag uit de lucht zou zijn geschoten. De plaatsvervangend gouverneur van de Iraanse provincie Kohgiluyeh en Boyer-Ahmad laat volgens de BBC aan Iraanse media weten dat "de politie, veiligheidsdiensten en inwoners in de regio proberen de piloot te identificeren".
5 uur geleden
LONDEN (ANP) - In Groot-Brittannië zijn drie mannen aangeklaagd voor brandstichting na een incident in Londen bijna twee weken geleden. Vier ambulances van de Joodse vrijwilligersorganisatie Hatzola gingen toen in de buitenwijk Golders Green in vlammen op. De 17-, 19- en 20-jarigen werden eerder deze week gearresteerd in het oosten van de stad.
7 uur geleden
TEHERAN (ANP) - De Iraanse atoomenergieorganisatie (AEOI) vindt dat het VN-orgaan IAEA, het Internationaal Atoomenergieagentschap, zich partijdig opstelt door geen kritiek te hebben op luchtaanvallen op nucleaire installaties in Iran. "Het zwijgen van het IAEA over luchtaanvallen op complexen die vreedzame doeleinden dienen, is niet slechts nalatigheid, maar wijst duidelijk op medeplichtigheid met de daders."
7 uur geleden
SOHMOR (ANP/AFP) - Israël heeft met aanvallen met gevechtsvliegtuigen twee vlak bij elkaar gelegen bruggen over de rivier de Litani in het oosten van Libanon verwoest. Israël zegt dat de bruggen gebruikt worden voor het verplaatsen van wapens van de beweging Hezbollah.
10 uur geleden