Amerikaanse satelliet vergaan, zette Nederlands onderzoek voort
HOUSTON (ANP) - Een Amerikaanse satelliet is zaterdag verbrand in de dampkring. Dat gebeurde ten westen van Australië. De missie is voorbij, het vaartuig kon niet langer in een baan rond de aarde blijven. De NEOWISE was in 2009 gelanceerd om een onderzoek voort te zetten waar de Nederlandse Infra-Rood Astronomische Satelliet (IRAS) in 1983 mee was begonnen.
De NEOWISE heette aanvankelijk de WISE, een afkorting voor Wide-field Infrared Survey Explorer. Vanuit een baan rond de aarde bracht hij infrarode lichtstralen in het heelal in kaart. Deze straling, die niet met het blote oog te zien is, wordt uitgezonden door koude plekken in het heelal. Door die straling te meten, kunnen wetenschappers objecten zien die normaal verborgen blijven.
De WISE deed dat met veel geavanceerdere instrumenten dan de IRAS van de Stichting RuimteOnderzoek Nederland (SRON) in Groningen. De Amerikaanse satelliet ontdekte zo onder meer het felste sterrenstelsel ooit, met evenveel licht als meer dan 300 biljoen (miljoen maal miljoen) zonnen. Ook zag de WISE miljoenen zwarte gaten.
Benaming NEOWISE
In 2011 raakte de koelstof aan boord op en ging de WISE in een winterslaap. Die duurde tot 2013. Toen had de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuw doel gevonden: de satelliet moest kometen, asteroïden en andere objecten die ooit met de aarde kunnen botsen in kaart brengen. Dit worden near-Earth objects genoemd, afgekort NEO's, en de naam van de satelliet werd daarom NEOWISE. De WISE bracht ongeveer 44.000 objecten in ons zonnestelsel in kaart. Een daarvan is de naar de satelliet vernoemde komeet NEOWISE, die in juli 2020 goed te zien was boven Nederland.
De NASA stopte eind juli met dat onderzoek. De wrijving aan de rand van de dampkring werd te groot. Normaal gesproken wordt een satelliet dan gecontroleerd naar een afgelegen plek in de Grote Oceaan gestuurd. Maar bij de NEOWISE kon dit niet, de natuur moest zijn werk doen.
IRAS
De IRAS draait overigens nog altijd rond de aarde, op een hoogte van ongeveer 900 kilometer. Zijn missie eindigde in november 1983.
Meer uit Buitenland
BASSETERRE (ANP/RTR) - De Verenigde Staten gaan zelf verifiëren wat er is gebeurd met de speedboot uit Florida die is beschoten door Cuba. Dat zei minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio op een top in St. Kitts en Nevis in het Caribische gebied.
2 uur geleden
MIAMI (ANP) - Justitie in de Amerikaanse staat Florida doet onderzoek naar de schietpartij tussen de Cubaanse kustwacht en een Amerikaanse speedboot, meldt hoofdaanklager van de staat James Uthmeier op X. Volgens Cuba hadden de opvarenden van de speedboot eerst het vuur geopend, waarna vier van hen werden gedood door de kustwacht, maar Uthmeier wil die uitleg niet zomaar geloven.
4 uur geleden
KYIV (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft gebeld met zijn Amerikaanse ambtgenoot Donald Trump over de onderhandelingen met Rusland. Zelensky spreekt op X de verwachting uit dat binnenkort de voorbereidingen kunnen worden getroffen voor een gesprek tussen de leiders zelf, inclusief de Russische president Vladimir Poetin.
5 uur geleden
PARAMARIBO (ANP) - De Surinaamse president Jennifer Simons heeft drie directieleden van staatsbedrijven gevraagd om op te stappen. Er was ophef ontstaan over zeer lucratieve, langlopende contracten die de nieuwe directeur van het Staatsziekenfonds (SZF), waar circa 80 procent van de Surinamers verzekerd is, zou hebben gesloten met partijgenoten die niets te maken hebben met de ziektekostenverzekeringsbranche.
6 uur geleden
RIO DE JANEIRO (ANP/AFP) - Het Braziliaanse Hooggerechtshof heeft twee voormalige parlementsleden veroordeeld voor het opdracht geven tot de moord op Marielle Franco, gemeenteraadslid in Rio de Janeiro in 2018. Ze werden beiden veroordeeld tot 76 jaar en drie maanden gevangenisstraf.
6 uur geleden
WASHINGTON (ANP/AFP) - De Verenigde Staten laten weer toe dat Venezuela olie aan Cuba verkoopt, meldt het Amerikaanse ministerie van Financiën. Voorwaarde is dat olieleveringen niet de regering in Havana, maar het Cubaanse volk ten goede komen. Het ministerie noemt de beleidswijziging een maatregel "in solidariteit met het Cubaanse volk".
7 uur geleden
HAVANA (ANP/AFP) - De Cubaanse kustwacht heeft vier opvarenden van een Amerikaanse speedboot doodgeschoten, meldt het Cubaanse ministerie van Binnenlandse Zaken. Er zou eerst vanaf de boot zijn geschoten, toen de kustwacht het vaartuig benaderde.
7 uur geleden