Amerikaanse satelliet vergaan, zette Nederlands onderzoek voort
HOUSTON (ANP) - Een Amerikaanse satelliet is zaterdag verbrand in de dampkring. Dat gebeurde ten westen van Australië. De missie is voorbij, het vaartuig kon niet langer in een baan rond de aarde blijven. De NEOWISE was in 2009 gelanceerd om een onderzoek voort te zetten waar de Nederlandse Infra-Rood Astronomische Satelliet (IRAS) in 1983 mee was begonnen.
De NEOWISE heette aanvankelijk de WISE, een afkorting voor Wide-field Infrared Survey Explorer. Vanuit een baan rond de aarde bracht hij infrarode lichtstralen in het heelal in kaart. Deze straling, die niet met het blote oog te zien is, wordt uitgezonden door koude plekken in het heelal. Door die straling te meten, kunnen wetenschappers objecten zien die normaal verborgen blijven.
De WISE deed dat met veel geavanceerdere instrumenten dan de IRAS van de Stichting RuimteOnderzoek Nederland (SRON) in Groningen. De Amerikaanse satelliet ontdekte zo onder meer het felste sterrenstelsel ooit, met evenveel licht als meer dan 300 biljoen (miljoen maal miljoen) zonnen. Ook zag de WISE miljoenen zwarte gaten.
Benaming NEOWISE
In 2011 raakte de koelstof aan boord op en ging de WISE in een winterslaap. Die duurde tot 2013. Toen had de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuw doel gevonden: de satelliet moest kometen, asteroïden en andere objecten die ooit met de aarde kunnen botsen in kaart brengen. Dit worden near-Earth objects genoemd, afgekort NEO's, en de naam van de satelliet werd daarom NEOWISE. De WISE bracht ongeveer 44.000 objecten in ons zonnestelsel in kaart. Een daarvan is de naar de satelliet vernoemde komeet NEOWISE, die in juli 2020 goed te zien was boven Nederland.
De NASA stopte eind juli met dat onderzoek. De wrijving aan de rand van de dampkring werd te groot. Normaal gesproken wordt een satelliet dan gecontroleerd naar een afgelegen plek in de Grote Oceaan gestuurd. Maar bij de NEOWISE kon dit niet, de natuur moest zijn werk doen.
IRAS
De IRAS draait overigens nog altijd rond de aarde, op een hoogte van ongeveer 900 kilometer. Zijn missie eindigde in november 1983.
Meer uit Buitenland
HONG KONG (ANP) - Jimmy Lai, mediamagnaat uit Hong Kong, is maandag tot 20 jaar cel veroordeeld voor samenzwering met buitenlandse mogendheden en de publicatie van opruiend materiaal.
1 uur geleden
HAVANA (ANP) - De Cubaanse regering heeft zondag buitenlandse luchtvaartmaatschappijen gewaarschuwd dat het land binnen 24 uur zonder brandstof voor vliegtuigen zit. Dat meldt het Spaanse persbureau EFE.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Voorzitter van de Europese Commissie Ursula von der Leyen is blij met de overwinning van de centrumlinkse presidentskandidaat António José Seguro in Portugal zondag. Op X noemde ze Seguro's winst op de uiterst rechtse kandidaat André Ventura een overwinning voor "gedeelde Europese waarden".
3 uur geleden
CARACAS (ANP/RTR) - De Venezolaanse oppositiepoliticus Juan Pablo Guanipa en de prominente advocaat Perkins Rocha zijn vrijgelaten uit de gevangenis, melden hun families in afzonderlijke verklaringen. Het zijn de recentste vrijlatingen van hooggeplaatste personen door de regering in Caracas, die onder Amerikaanse druk staat om politieke gevangenen vrij te laten.
6 uur geleden
LISSABON (ANP/AFP) - De centrumlinkse kandidaat António José Seguro heeft een overtuigende overwinning geboekt op zijn uiterst rechtse rivaal André Ventura bij de Portugese presidentsverkiezingen van zondag. Dat komt naar voren in twee gezaghebbende exitpolls.
7 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP/RTR) - Het Israëlische veiligheidskabinet heeft maatregelen goedgekeurd die de Israëlische controle over de bezette Westelijke Jordaanoever versterken en de weg vrijmaken voor verdere uitbreiding van Joodse nederzettingen in het Palestijnse gebied. Dat melden minister van Financiën Bezalel Smotrich en minister van Defensie Israel Katz.
8 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/DPA) - De al vaker veroordeelde Iraanse Nobelprijswinnares Narges Mohammadi heeft nieuwe celstraffen gekregen, meldt haar advocaat. De activiste kreeg in 2023, toen ze in de gevangenis zat, de Nobelprijs voor de Vrede toegekend voor haar strijd tegen de onderdrukking van vrouwen in Iran en voor haar strijd voor mensenrechten en vrijheid. Het islamitische regime was uiterst kritisch over dat besluit.
10 uur geleden