Amerikaanse satelliet vergaan, zette Nederlands onderzoek voort
HOUSTON (ANP) - Een Amerikaanse satelliet is zaterdag verbrand in de dampkring. Dat gebeurde ten westen van Australië. De missie is voorbij, het vaartuig kon niet langer in een baan rond de aarde blijven. De NEOWISE was in 2009 gelanceerd om een onderzoek voort te zetten waar de Nederlandse Infra-Rood Astronomische Satelliet (IRAS) in 1983 mee was begonnen.
De NEOWISE heette aanvankelijk de WISE, een afkorting voor Wide-field Infrared Survey Explorer. Vanuit een baan rond de aarde bracht hij infrarode lichtstralen in het heelal in kaart. Deze straling, die niet met het blote oog te zien is, wordt uitgezonden door koude plekken in het heelal. Door die straling te meten, kunnen wetenschappers objecten zien die normaal verborgen blijven.
De WISE deed dat met veel geavanceerdere instrumenten dan de IRAS van de Stichting RuimteOnderzoek Nederland (SRON) in Groningen. De Amerikaanse satelliet ontdekte zo onder meer het felste sterrenstelsel ooit, met evenveel licht als meer dan 300 biljoen (miljoen maal miljoen) zonnen. Ook zag de WISE miljoenen zwarte gaten.
Benaming NEOWISE
In 2011 raakte de koelstof aan boord op en ging de WISE in een winterslaap. Die duurde tot 2013. Toen had de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuw doel gevonden: de satelliet moest kometen, asteroïden en andere objecten die ooit met de aarde kunnen botsen in kaart brengen. Dit worden near-Earth objects genoemd, afgekort NEO's, en de naam van de satelliet werd daarom NEOWISE. De WISE bracht ongeveer 44.000 objecten in ons zonnestelsel in kaart. Een daarvan is de naar de satelliet vernoemde komeet NEOWISE, die in juli 2020 goed te zien was boven Nederland.
De NASA stopte eind juli met dat onderzoek. De wrijving aan de rand van de dampkring werd te groot. Normaal gesproken wordt een satelliet dan gecontroleerd naar een afgelegen plek in de Grote Oceaan gestuurd. Maar bij de NEOWISE kon dit niet, de natuur moest zijn werk doen.
IRAS
De IRAS draait overigens nog altijd rond de aarde, op een hoogte van ongeveer 900 kilometer. Zijn missie eindigde in november 1983.
Meer uit Buitenland
BERLIJN/LONDEN/PARIJS (ANP/AFP) - De leiders van Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië hebben verklaard bereid te zijn "noodzakelijke en proportionele defensieve acties" te ondernemen als reactie op Iraanse vergeldingsaanvallen, met als doel de militaire capaciteiten van Teheran "bij de bron te vernietigen". Dat schrijven de landen, ook bekend als E3, in een gezamenlijke verklaring.
2 uur geleden
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse premier Keir Starmer heeft een verzoek van de Verenigde Staten geaccepteerd om Britse bases te gebruiken voor defensieve aanvallen op Iraanse raketten in opslagdepots of lanceerinstallaties.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Het Amerikaanse leger zegt in Teheran het hoofdkwartier van de Iraanse Revolutionaire Garde, de elitetroepen van het Iraanse regime, te hebben vernietigd. Sinds zaterdagochtend voeren de Verenigde Staten samen met Israël aanvallen uit op Iran om de regering van dat land omver te werpen.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Turkije is bereid te bemiddelen in de strijd in het Midden-Oosten, schrijft voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie zondagavond op X. Ze verwelkomt die bereidheid, net zoals de insteek van Turkije om een oplossing te vinden via vreedzame middelen. "We zijn het erover eens dat diplomatie de enige haalbare weg voorwaarts is", schrijft de politica.
4 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De gebeurtenissen in Iran mogen niet leiden tot escalatie, stelt EU-buitenlandchef Kaja Kallas zondagavond in een verklaring namens de 27 EU-ministers van Buitenlandse Zaken. Als dat wel gebeurt, bedreigt dat onder meer het Midden-Oosten en Europa met onvoorspelbare gevolgen, ook op economisch gebied.
4 uur geleden
TEHERAN (ANP/DPA) - De partij van de voormalige Iraanse president Mahmud Ahmadinejad heeft ontkend dat hij dood is. Het Iraanse staatspersbureau ILNA meldde dat hij zaterdag bij een luchtaanval op zijn huis in het oosten van Teheran was omgekomen, maar dat klopt volgens de partij Dolate Bahar niet, aldus hetzelfde persbureau. Ook familieleden zouden hebben gezegd dat de 69-jarige politicus niet om het leven is gekomen.
5 uur geleden
KARACHI (ANP/RTR) - Bij pro-Iraanse protesten in verschillende plaatsen in Pakistan zijn volgens plaatselijke media meer dan twintig doden gevallen. Bij het consulaat van de VS in de havenstad Karachi vielen negen doden en tientallen gewonden toen er geschoten werd.
5 uur geleden