Amerikaanse satelliet vergaan, zette Nederlands onderzoek voort
HOUSTON (ANP) - Een Amerikaanse satelliet is zaterdag verbrand in de dampkring. Dat gebeurde ten westen van Australië. De missie is voorbij, het vaartuig kon niet langer in een baan rond de aarde blijven. De NEOWISE was in 2009 gelanceerd om een onderzoek voort te zetten waar de Nederlandse Infra-Rood Astronomische Satelliet (IRAS) in 1983 mee was begonnen.
De NEOWISE heette aanvankelijk de WISE, een afkorting voor Wide-field Infrared Survey Explorer. Vanuit een baan rond de aarde bracht hij infrarode lichtstralen in het heelal in kaart. Deze straling, die niet met het blote oog te zien is, wordt uitgezonden door koude plekken in het heelal. Door die straling te meten, kunnen wetenschappers objecten zien die normaal verborgen blijven.
De WISE deed dat met veel geavanceerdere instrumenten dan de IRAS van de Stichting RuimteOnderzoek Nederland (SRON) in Groningen. De Amerikaanse satelliet ontdekte zo onder meer het felste sterrenstelsel ooit, met evenveel licht als meer dan 300 biljoen (miljoen maal miljoen) zonnen. Ook zag de WISE miljoenen zwarte gaten.
Benaming NEOWISE
In 2011 raakte de koelstof aan boord op en ging de WISE in een winterslaap. Die duurde tot 2013. Toen had de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuw doel gevonden: de satelliet moest kometen, asteroïden en andere objecten die ooit met de aarde kunnen botsen in kaart brengen. Dit worden near-Earth objects genoemd, afgekort NEO's, en de naam van de satelliet werd daarom NEOWISE. De WISE bracht ongeveer 44.000 objecten in ons zonnestelsel in kaart. Een daarvan is de naar de satelliet vernoemde komeet NEOWISE, die in juli 2020 goed te zien was boven Nederland.
De NASA stopte eind juli met dat onderzoek. De wrijving aan de rand van de dampkring werd te groot. Normaal gesproken wordt een satelliet dan gecontroleerd naar een afgelegen plek in de Grote Oceaan gestuurd. Maar bij de NEOWISE kon dit niet, de natuur moest zijn werk doen.
IRAS
De IRAS draait overigens nog altijd rond de aarde, op een hoogte van ongeveer 900 kilometer. Zijn missie eindigde in november 1983.
Meer uit Buitenland
TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - In de Iraanse hoofdstad Teheran en grote delen van het land is volgens waarnemers van de groep NetBlocks het internet uitgevallen. In het land zijn massale protesten tegen de hyperinflatie en de jarenlange schaarste aan essentiële goederen.
1 uur geleden
CARACAS (ANP/RTR) - De machtige voorzitter van het Venezolaanse parlement, Jorge Jesús Rodríguez, heeft gezegd dat er veel gevangenen worden vrijgelaten, Venezolaanse en buitenlandse gedetineerden, als een gebaar van goede wil.
2 uur geleden
KHAN YOUNIS (ANP/AFP/RTR) - Israëlische strijdkrachten hebben met verschillende aanvallen op Gaza donderdag zeker zeven Palestijnen gedood. Onder de slachtoffers zijn vier kinderen, zegt het burgerbeschermingsagentschap tegen persbureau AFP.
3 uur geleden
BRASILIA (ANP/AFP/RTR) - De Braziliaanse president Luiz Inácio Lula da Silva heeft zijn veto uitgesproken over een wet waarmee het congres de celstraf van 27 jaar voor Lula's voorganger, Jair Bolsonaro, aanzienlijk wil verlagen. Het parlement heeft het voorstel in meerderheid aangenomen, maar Lula dwarsboomt het voorlopig met zijn veto. Het congres kan het veto ongedaan maken.
4 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Franse president Emmanuel Macron waarschuwt dat de Verenigde Staten zich afwenden van bondgenoten en zich onttrekken aan de internationale regels. "Multilaterale instellingen functioneren steeds minder effectief", verklaarde hij in een toespraak voor Franse ambassadeurs.
6 uur geleden
KYIV (ANP) - De veiligheidsgaranties die de Verenigde Staten Oekraïne zouden willen bieden, zijn volgens Kyiv in principe klaar om te worden bezegeld. Het voorwerk is af en de Amerikaanse president Donald Trump en zijn Oekraïense ambtgenoot Volodymyr Zelensky kunnen het nu samen afronden, zegt de laatste.
6 uur geleden
CRANS-MONTANA (ANP/AFP) - De Franse eigenaren van de bar in Zwitserland, die in de nieuwjaarsnacht afbrandde, worden vrijdag ondervraagd, melden bronnen dicht bij het onderzoek. Het echtpaar wordt verdacht van nalatigheid. Dinsdag maakte burgemeester Nicolas Féraud bekend dat de bar al sinds 2019 niet meer was geïnspecteerd.
7 uur geleden