Amerikaanse satelliet vergaan, zette Nederlands onderzoek voort
HOUSTON (ANP) - Een Amerikaanse satelliet is zaterdag verbrand in de dampkring. Dat gebeurde ten westen van Australië. De missie is voorbij, het vaartuig kon niet langer in een baan rond de aarde blijven. De NEOWISE was in 2009 gelanceerd om een onderzoek voort te zetten waar de Nederlandse Infra-Rood Astronomische Satelliet (IRAS) in 1983 mee was begonnen.
De NEOWISE heette aanvankelijk de WISE, een afkorting voor Wide-field Infrared Survey Explorer. Vanuit een baan rond de aarde bracht hij infrarode lichtstralen in het heelal in kaart. Deze straling, die niet met het blote oog te zien is, wordt uitgezonden door koude plekken in het heelal. Door die straling te meten, kunnen wetenschappers objecten zien die normaal verborgen blijven.
De WISE deed dat met veel geavanceerdere instrumenten dan de IRAS van de Stichting RuimteOnderzoek Nederland (SRON) in Groningen. De Amerikaanse satelliet ontdekte zo onder meer het felste sterrenstelsel ooit, met evenveel licht als meer dan 300 biljoen (miljoen maal miljoen) zonnen. Ook zag de WISE miljoenen zwarte gaten.
Benaming NEOWISE
In 2011 raakte de koelstof aan boord op en ging de WISE in een winterslaap. Die duurde tot 2013. Toen had de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuw doel gevonden: de satelliet moest kometen, asteroïden en andere objecten die ooit met de aarde kunnen botsen in kaart brengen. Dit worden near-Earth objects genoemd, afgekort NEO's, en de naam van de satelliet werd daarom NEOWISE. De WISE bracht ongeveer 44.000 objecten in ons zonnestelsel in kaart. Een daarvan is de naar de satelliet vernoemde komeet NEOWISE, die in juli 2020 goed te zien was boven Nederland.
De NASA stopte eind juli met dat onderzoek. De wrijving aan de rand van de dampkring werd te groot. Normaal gesproken wordt een satelliet dan gecontroleerd naar een afgelegen plek in de Grote Oceaan gestuurd. Maar bij de NEOWISE kon dit niet, de natuur moest zijn werk doen.
IRAS
De IRAS draait overigens nog altijd rond de aarde, op een hoogte van ongeveer 900 kilometer. Zijn missie eindigde in november 1983.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP) - De ministers van Buitenlandse Zaken van zeventien landen, waaronder Nederland, roepen Libanon en Israël op om "de kans die het staakt-het-vuren tussen de Verenigde Staten en Iran biedt" aan te grijpen. Het aanhouden van de oorlog in Libanon brengt "de huidige de-escalatie in de regio" in gevaar, stellen de Europese landen en Australië in een verklaring.
17 minuten geleden
PALMA (ANP/AFP) - Een Spaanse rechtbank zegt geen onderzoek te kunnen doen naar de deepfakezaak van de Duitse tv-presentatrice Collien Fernandes. Zij had een aanklacht ingediend tegen haar ex, tv-ster Christian Ulmen, voor het jarenlang heimelijk verspreiden van gemanipuleerde naaktfoto's en -video's van haar.
1 uur geleden
ROME (ANP/RTR/DPA/AFP) - Italië schort een meer dan twintig jaar oude defensiedeal met Israël op. Dat maakte premier Giorgia Meloni bekend tijdens een bezoek aan Verona. Israël zegt in een reactie dat dat besluit weinig gevolgen zal hebben.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump zegt "geschokt" te zijn door de Italiaanse premier Giorgia Meloni, omdat ze zou weigeren de Amerikanen te helpen bij de oorlog in Iran. De twee hadden de afgelopen jaren een goede relatie, maar nu uit Trump zijn teleurstelling.
1 uur geleden
MERSIN (ANP/DPA) - De Turkse oud-oppositieleider Kemal Kiliçdaroğlu heeft bijna een jaar gevangenisstraf opgelegd gekregen voor het beledigen van president Recep Tayyip Erdogan, aldus zijn advocaat. Hij leidde dertien jaar de grootste oppositiepartij CHP en deed mee aan de presidentsverkiezingen in 2023.
2 uur geleden
BERLIJN (ANP/DPA/RTR) - Duitsland en Oekraïne gaan nauwer samenwerken bij het produceren en aankopen van wapens. Duitsland gaat betalen voor honderden Amerikaanse Patriot-raketten en Duitse luchtafweer voor Oekraïne. En Oekraïne gaat zijn kennis en kunde over drone-oorlogvoering meer met Duitsland delen, hebben de Oekraïense president en de Duitse bondskanselier afgesproken.
2 uur geleden
TEHERAN (ANP/RTR) - Internationale hulpverleners van het Rode Kruis en de Rode Halve Maan zien zich gedwongen om via land naar Iran te reizen voor leveringen van humanitaire hulp. Normaal gesproken doen ze dat via de zee of de lucht, maar dat is door de oorlog met Israël en de Verenigde Staten nu geen optie.
2 uur geleden