Amerikaanse satelliet vergaan, zette Nederlands onderzoek voort
HOUSTON (ANP) - Een Amerikaanse satelliet is zaterdag verbrand in de dampkring. Dat gebeurde ten westen van Australië. De missie is voorbij, het vaartuig kon niet langer in een baan rond de aarde blijven. De NEOWISE was in 2009 gelanceerd om een onderzoek voort te zetten waar de Nederlandse Infra-Rood Astronomische Satelliet (IRAS) in 1983 mee was begonnen.
De NEOWISE heette aanvankelijk de WISE, een afkorting voor Wide-field Infrared Survey Explorer. Vanuit een baan rond de aarde bracht hij infrarode lichtstralen in het heelal in kaart. Deze straling, die niet met het blote oog te zien is, wordt uitgezonden door koude plekken in het heelal. Door die straling te meten, kunnen wetenschappers objecten zien die normaal verborgen blijven.
De WISE deed dat met veel geavanceerdere instrumenten dan de IRAS van de Stichting RuimteOnderzoek Nederland (SRON) in Groningen. De Amerikaanse satelliet ontdekte zo onder meer het felste sterrenstelsel ooit, met evenveel licht als meer dan 300 biljoen (miljoen maal miljoen) zonnen. Ook zag de WISE miljoenen zwarte gaten.
Benaming NEOWISE
In 2011 raakte de koelstof aan boord op en ging de WISE in een winterslaap. Die duurde tot 2013. Toen had de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuw doel gevonden: de satelliet moest kometen, asteroïden en andere objecten die ooit met de aarde kunnen botsen in kaart brengen. Dit worden near-Earth objects genoemd, afgekort NEO's, en de naam van de satelliet werd daarom NEOWISE. De WISE bracht ongeveer 44.000 objecten in ons zonnestelsel in kaart. Een daarvan is de naar de satelliet vernoemde komeet NEOWISE, die in juli 2020 goed te zien was boven Nederland.
De NASA stopte eind juli met dat onderzoek. De wrijving aan de rand van de dampkring werd te groot. Normaal gesproken wordt een satelliet dan gecontroleerd naar een afgelegen plek in de Grote Oceaan gestuurd. Maar bij de NEOWISE kon dit niet, de natuur moest zijn werk doen.
IRAS
De IRAS draait overigens nog altijd rond de aarde, op een hoogte van ongeveer 900 kilometer. Zijn missie eindigde in november 1983.
Meer uit Buitenland
GUATEMALA-STAD (ANP) - De president van Guatemala, Bernardo Arévalo, heeft zondag de noodtoestand afgekondigd in heel het land voor een periode van dertig dagen. Het besluit volgt op een weekend vol bendegeweld in gevangenissen in en rondom de hoofdstad Guatemala-Stad.
1 uur geleden
MADRID (ANP) - Het aantal dodelijke slachtoffers door een treinbotsing in het zuiden van Spanje is opgelopen tot 21, meldt de politie. Eerder werden 10 doden gemeld. Er is nog geen officieel aantal bekend van de gewonden, maar hulpdiensten in de zuidelijke regio Andalusië meldden 25 zwaargewonden.
2 uur geleden
MADRID (ANP/RTR/AFP) - Zeker tien mensen zijn omgekomen na de ontsporing van twee hogesnelheidstreinen in het zuiden van Spanje, melden de politie en hulpdiensten. Eerder meldden Spaanse media zeven doden. Ook zouden zo'n 25 mensen zwaargewond zijn geraakt bij het incident.
6 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De extra EU-top over de situatie in Groenland is donderdag, bevestigen bronnen. De EU-regeringsleiders worden door voorzitter van de EU-leiders António Costa naar Brussel geroepen om een gezamenlijke strategie te bepalen. De Amerikaanse president Donald Trump is met extra importtarieven aan de landen die de afgelopen dagen militairen naar Groenland hebben gestuurd een stap te ver gegaan.
6 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De EU-regeringsleiders komen op korte termijn voor een extra top bijeen "gezien de ernst van de recente ontwikkelingen", heeft voorzitter van de EU-leiders António Costa zondagavond bekendgemaakt. Dat deed hij na afloop van het ingelaste overleg met de EU-ambassadeurs over Groenland.
7 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Europese regeringen overwegen de Verenigde Staten te treffen met tarieven ter waarde van 93 miljard euro. De mogelijke strafmaatregel is een reactie op de dreigementen van de Amerikaanse president Donald Trump aan het adres van NAVO-bondgenoten die zich verzetten tegen zijn poging Groenland over te nemen. Dat meldt de Britse zakenkrant The Financial Times (FT).
7 uur geleden
SANTIAGO (ANP/AFP) - De Chileense president Gabriel Boric heeft de noodtoestand afgekondigd in twee regio's die geteisterd worden door bosbranden. Er zijn al zestien doden gevallen, terwijl ruim 50.000 mensen geadviseerd is te evacueren, meldt minister van Veiligheid Luis Cordero.
8 uur geleden