Amerikaanse satelliet vergaan, zette Nederlands onderzoek voort
HOUSTON (ANP) - Een Amerikaanse satelliet is zaterdag verbrand in de dampkring. Dat gebeurde ten westen van Australië. De missie is voorbij, het vaartuig kon niet langer in een baan rond de aarde blijven. De NEOWISE was in 2009 gelanceerd om een onderzoek voort te zetten waar de Nederlandse Infra-Rood Astronomische Satelliet (IRAS) in 1983 mee was begonnen.
De NEOWISE heette aanvankelijk de WISE, een afkorting voor Wide-field Infrared Survey Explorer. Vanuit een baan rond de aarde bracht hij infrarode lichtstralen in het heelal in kaart. Deze straling, die niet met het blote oog te zien is, wordt uitgezonden door koude plekken in het heelal. Door die straling te meten, kunnen wetenschappers objecten zien die normaal verborgen blijven.
De WISE deed dat met veel geavanceerdere instrumenten dan de IRAS van de Stichting RuimteOnderzoek Nederland (SRON) in Groningen. De Amerikaanse satelliet ontdekte zo onder meer het felste sterrenstelsel ooit, met evenveel licht als meer dan 300 biljoen (miljoen maal miljoen) zonnen. Ook zag de WISE miljoenen zwarte gaten.
Benaming NEOWISE
In 2011 raakte de koelstof aan boord op en ging de WISE in een winterslaap. Die duurde tot 2013. Toen had de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuw doel gevonden: de satelliet moest kometen, asteroïden en andere objecten die ooit met de aarde kunnen botsen in kaart brengen. Dit worden near-Earth objects genoemd, afgekort NEO's, en de naam van de satelliet werd daarom NEOWISE. De WISE bracht ongeveer 44.000 objecten in ons zonnestelsel in kaart. Een daarvan is de naar de satelliet vernoemde komeet NEOWISE, die in juli 2020 goed te zien was boven Nederland.
De NASA stopte eind juli met dat onderzoek. De wrijving aan de rand van de dampkring werd te groot. Normaal gesproken wordt een satelliet dan gecontroleerd naar een afgelegen plek in de Grote Oceaan gestuurd. Maar bij de NEOWISE kon dit niet, de natuur moest zijn werk doen.
IRAS
De IRAS draait overigens nog altijd rond de aarde, op een hoogte van ongeveer 900 kilometer. Zijn missie eindigde in november 1983.
Meer uit Buitenland
NICOSIA (ANP) - De officiële onderhandelingen voor Oekraïense toetreding tot de EU kunnen verder, meldt EU-voorzitter Cyprus op X. Nu Hongarije zijn veto heeft ingetrokken, is het volgens Cyprus mogelijk om de voorbereidingen in gang te zetten voor de eerste onderhandelingshoofdstukken. Behalve voor Oekraïne geldt dat ook voor Moldavië; het kandidaat-lidmaatschap van die twee landen is aan elkaar gekoppeld.
7 uur geleden
BRUSSEL (ANP/RTR) - De Hongaarse premier Péter Magyar zegt een overeenkomst te hebben gesloten met Oekraïne over de rechten van de Hongaarse minderheid in dat land. In een videoboodschap op Facebook roemt hij het resultaat van die wekenlange onderhandelingen.
9 uur geleden
NEW YORK (ANP/DPA) - Duitsland grijpt naast een zetel in de VN-Veiligheidsraad. Bij stemmingen in New York verloor de Bondsrepubliek in de eerste ronde van Portugal en Oostenrijk. Duitse media noemen het een flinke nederlaag, juist omdat Duitsland zich wilde positioneren als een belangrijke speler op het wereldtoneel.
11 uur geleden
JERUZALEM (ANP/AFP) - Volgens de Israëlische premier Benjamin Netanyahu zijn de Amerikaanse en Israëlische strijdkrachten klaar om de militaire actie tegen Iran voort te zetten, maar is dat een beslissing van de Amerikaanse president Donald Trump. Dat zei Netanyahu in een interview met de Amerikaanse televisiezender CNBC.
12 uur geleden
GENÈVE (ANP/RTR) - Medische teams beginnen grip te krijgen op de ebolauitbraak in Congo en omliggende landen. Dat zei de baas van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), Tedros Adhanom Ghebreyesus, tijdens een persconferentie. "De uitbraak had een voorsprong, en we lopen nog altijd achter, maar onder leiding van de Democratische Republiek Congo zijn we nu aan het inlopen", aldus Ghebreyesus.
13 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Verenigde Staten willen minder vliegtuigen, drones en marineschepen achter de hand houden voor de verdediging van Europa. Ze hebben bondgenoten laten weten dat die daar moeten inspringen, zegt de commandant van de Amerikaanse troepen in Europa.
15 uur geleden
LONDEN (ANP) - De Britse premier Keir Starmer heeft in het parlement zijn zorgen geuit over betrokkenen bij een ongeluk met een marinehelikopter in het zuidwesten van Engeland. Rond 04.00 uur plaatselijke tijd is in het graafschap Devon een helikopter neergestort in een weiland. De wijde omgeving is afgezet en er is vrijwel niets bekendgemaakt over het toestel. Premier Starmer beloofde dat te zijner tijd meer bekendgemaakt wordt.
15 uur geleden