Amerikaanse satelliet vergaan, zette Nederlands onderzoek voort
HOUSTON (ANP) - Een Amerikaanse satelliet is zaterdag verbrand in de dampkring. Dat gebeurde ten westen van Australië. De missie is voorbij, het vaartuig kon niet langer in een baan rond de aarde blijven. De NEOWISE was in 2009 gelanceerd om een onderzoek voort te zetten waar de Nederlandse Infra-Rood Astronomische Satelliet (IRAS) in 1983 mee was begonnen.
De NEOWISE heette aanvankelijk de WISE, een afkorting voor Wide-field Infrared Survey Explorer. Vanuit een baan rond de aarde bracht hij infrarode lichtstralen in het heelal in kaart. Deze straling, die niet met het blote oog te zien is, wordt uitgezonden door koude plekken in het heelal. Door die straling te meten, kunnen wetenschappers objecten zien die normaal verborgen blijven.
De WISE deed dat met veel geavanceerdere instrumenten dan de IRAS van de Stichting RuimteOnderzoek Nederland (SRON) in Groningen. De Amerikaanse satelliet ontdekte zo onder meer het felste sterrenstelsel ooit, met evenveel licht als meer dan 300 biljoen (miljoen maal miljoen) zonnen. Ook zag de WISE miljoenen zwarte gaten.
Benaming NEOWISE
In 2011 raakte de koelstof aan boord op en ging de WISE in een winterslaap. Die duurde tot 2013. Toen had de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuw doel gevonden: de satelliet moest kometen, asteroïden en andere objecten die ooit met de aarde kunnen botsen in kaart brengen. Dit worden near-Earth objects genoemd, afgekort NEO's, en de naam van de satelliet werd daarom NEOWISE. De WISE bracht ongeveer 44.000 objecten in ons zonnestelsel in kaart. Een daarvan is de naar de satelliet vernoemde komeet NEOWISE, die in juli 2020 goed te zien was boven Nederland.
De NASA stopte eind juli met dat onderzoek. De wrijving aan de rand van de dampkring werd te groot. Normaal gesproken wordt een satelliet dan gecontroleerd naar een afgelegen plek in de Grote Oceaan gestuurd. Maar bij de NEOWISE kon dit niet, de natuur moest zijn werk doen.
IRAS
De IRAS draait overigens nog altijd rond de aarde, op een hoogte van ongeveer 900 kilometer. Zijn missie eindigde in november 1983.
Meer uit Buitenland
BEIROET (ANP) - De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, António Guterres, is op bezoek in Libanon. "Ik ben zojuist geland in Beiroet, voor een solidariteitsbezoek aan de bevolking van Libanon", schrijft hij op X. "Zij hebben niet gekozen voor deze oorlog", benadrukt hij. "Ze zijn erin meegesleurd."
6 minuten geleden
ANDØYA (ANP/RTR) - De Duitse bondskanselier Friedrich Merz heeft zich kritisch uitgelaten over het Amerikaanse besluit om de sancties tegen Rusland te verlichten. Volgens Merz is dat een "verkeerde" beslissing, om welke reden die dan ook genomen is.
35 minuten geleden
ANKARA (ANP/AFP/BLOOMBERG) - De NAVO-luchtverdediging heeft voor de derde keer een raket onderschept die vanuit Iran onderweg was naar Turkije, meldt het Turkse ministerie van Defensie op X. De ballistische raket is neergehaald in het oostelijke Middellandse Zeegebied.
1 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - Zeker vier van de zes bemanningsleden van een Amerikaans tankvliegtuig zijn overleden nadat het donderdag neerstortte in het westen van Irak, meldt het Amerikaanse Central Command (CENTCOM) op X. Het Islamitisch Verzet in Irak eiste het incident op als aanslag, maar de Amerikaanse krijgsmacht ontkent dat het toestel werd neergehaald door eigen of vijandig vuur.
1 uur geleden
COLOMBO (ANP/AFP) - De lichamen van 84 Iraniërs van het gezonken oorlogsschip IRIS Dena worden vrijdag vanuit Sri Lanka teruggebracht naar Iran. Dat land stuurt een vliegtuig om de overledenen op te halen, meldt het Sri Lankaanse ministerie van Buitenlandse Zaken. De opvarenden kwamen vorige week om het leven nadat het marineschip voor de kust van Sri Lanka door een Amerikaanse aanval tot zinken werd gebracht.
1 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/DPA/RTR) - In Iraanse steden zijn, ondanks de luchtaanvallen, vele duizenden mensen de straat opgegaan voor anti-Israëlische betogingen ter gelegenheid van de jaarlijkse al-Quds-dag. Die staat ook bekend als de Dag van Jeruzalem. Het Iraanse persbureau Tasnim spreekt van betogingen in zeker negenhonderd grotere plaatsen met in totaal miljoenen deelnemers. Foto's tonen menigtes in meerdere plaatsen.
2 uur geleden
WARSCHAU (ANP/RTR) - De Poolse regering gaat een resolutie aannemen, zodat het land geld kan gebruiken uit het SAFE-programma van de Europese Unie. Dit ondanks een veto van president Karol Nawrocki, meldt premier Donald Tusk. Met SAFE kunnen lidstaten tegen lage rentes langlopende leningen afsluiten voor defensieprojecten met andere landen.
2 uur geleden