Amerikaanse satelliet vergaan, zette Nederlands onderzoek voort
HOUSTON (ANP) - Een Amerikaanse satelliet is zaterdag verbrand in de dampkring. Dat gebeurde ten westen van Australië. De missie is voorbij, het vaartuig kon niet langer in een baan rond de aarde blijven. De NEOWISE was in 2009 gelanceerd om een onderzoek voort te zetten waar de Nederlandse Infra-Rood Astronomische Satelliet (IRAS) in 1983 mee was begonnen.
De NEOWISE heette aanvankelijk de WISE, een afkorting voor Wide-field Infrared Survey Explorer. Vanuit een baan rond de aarde bracht hij infrarode lichtstralen in het heelal in kaart. Deze straling, die niet met het blote oog te zien is, wordt uitgezonden door koude plekken in het heelal. Door die straling te meten, kunnen wetenschappers objecten zien die normaal verborgen blijven.
De WISE deed dat met veel geavanceerdere instrumenten dan de IRAS van de Stichting RuimteOnderzoek Nederland (SRON) in Groningen. De Amerikaanse satelliet ontdekte zo onder meer het felste sterrenstelsel ooit, met evenveel licht als meer dan 300 biljoen (miljoen maal miljoen) zonnen. Ook zag de WISE miljoenen zwarte gaten.
Benaming NEOWISE
In 2011 raakte de koelstof aan boord op en ging de WISE in een winterslaap. Die duurde tot 2013. Toen had de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuw doel gevonden: de satelliet moest kometen, asteroïden en andere objecten die ooit met de aarde kunnen botsen in kaart brengen. Dit worden near-Earth objects genoemd, afgekort NEO's, en de naam van de satelliet werd daarom NEOWISE. De WISE bracht ongeveer 44.000 objecten in ons zonnestelsel in kaart. Een daarvan is de naar de satelliet vernoemde komeet NEOWISE, die in juli 2020 goed te zien was boven Nederland.
De NASA stopte eind juli met dat onderzoek. De wrijving aan de rand van de dampkring werd te groot. Normaal gesproken wordt een satelliet dan gecontroleerd naar een afgelegen plek in de Grote Oceaan gestuurd. Maar bij de NEOWISE kon dit niet, de natuur moest zijn werk doen.
IRAS
De IRAS draait overigens nog altijd rond de aarde, op een hoogte van ongeveer 900 kilometer. Zijn missie eindigde in november 1983.
Meer uit Buitenland
BARCELONA (ANP) - Een Turks verkeersvliegtuig van Istanbul op weg naar Spanje is na een bommelding in Barcelona geland, apart gezet en doorzocht. Het alarm bleek vals maar ontketende een grote actie van Spaanse veiligheidsdiensten en van de luchtmacht van Spanje en het buurland Frankrijk.
2 minuten geleden
LONDEN (ANP) - Kemi Badenoch, de partijleider van de Britse Conservatieven, heeft de prominente politicus Robert Jenrick uit haar partij gezet. Volgens Badenoch was Jenrick van plan om over te stappen naar de radicaal-rechtse partij Reform, een rivaal van de Conservatieven.
1 uur geleden
GAZA-STAD (ANP/RTR) - Hamas is bereid de macht in de Gazastrook over te dragen aan het Palestijnse comité dat tijdelijk de Gazastrook moet besturen, zegt een functionaris van de Palestijnse groepering. Egypte maakte woensdag bekend dat er overeenstemming is bereikt over de vijftien leden van het technocratische comité.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Een deel van het Europees Parlement wil een stemming over de handelsdeal met de Verenigde Staten uitstellen in het licht van de huidige geopolitieke ontwikkelingen, waaronder die rondom Groenland. Deze maand stond een stemming op de planning over een deel van de handelsafspraak die de EU en de VS afgelopen zomer sloten. Maar de sociaaldemocraten, het liberale Renew en de Groenen willen uitstel.
2 uur geleden
KOPENHAGEN (ANP/AFP) - De Deense premier Mette Frederiksen heeft in een verklaring op Facebook haar Europese bondgenoten bedankt voor het sturen van militairen naar Groenland. Ze is inmiddels door haar buitenlandminister Lars Løkke Rasmussen bijgepraat over het overleg met de Amerikanen en zegt dat het "geen makkelijk gesprek" was.
3 uur geleden
KAMPALA (ANP/AFP) - In Oeganda worden donderdag presidentsverkiezingen gehouden, maar in veel gebieden zijn de stembureaus uren na de geplande opening nog steeds gesloten. President Yoweri Museveni spreekt over "technische problemen" met stemcomputers, maar volgens de oppositie veroorzaakt de regering de vertraging expres.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP/AFP) - Rusland maakt zich "ernstige zorgen" over de komst van militairen uit NAVO-landen naar Groenland. Dat ze in het noordpoolgebied Rusland en China het hoofd moeten bieden is onzin, stelt de Russische ambassade in Brussel.
3 uur geleden