Amerikaanse satelliet vergaan, zette Nederlands onderzoek voort
HOUSTON (ANP) - Een Amerikaanse satelliet is zaterdag verbrand in de dampkring. Dat gebeurde ten westen van Australië. De missie is voorbij, het vaartuig kon niet langer in een baan rond de aarde blijven. De NEOWISE was in 2009 gelanceerd om een onderzoek voort te zetten waar de Nederlandse Infra-Rood Astronomische Satelliet (IRAS) in 1983 mee was begonnen.
De NEOWISE heette aanvankelijk de WISE, een afkorting voor Wide-field Infrared Survey Explorer. Vanuit een baan rond de aarde bracht hij infrarode lichtstralen in het heelal in kaart. Deze straling, die niet met het blote oog te zien is, wordt uitgezonden door koude plekken in het heelal. Door die straling te meten, kunnen wetenschappers objecten zien die normaal verborgen blijven.
De WISE deed dat met veel geavanceerdere instrumenten dan de IRAS van de Stichting RuimteOnderzoek Nederland (SRON) in Groningen. De Amerikaanse satelliet ontdekte zo onder meer het felste sterrenstelsel ooit, met evenveel licht als meer dan 300 biljoen (miljoen maal miljoen) zonnen. Ook zag de WISE miljoenen zwarte gaten.
Benaming NEOWISE
In 2011 raakte de koelstof aan boord op en ging de WISE in een winterslaap. Die duurde tot 2013. Toen had de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuw doel gevonden: de satelliet moest kometen, asteroïden en andere objecten die ooit met de aarde kunnen botsen in kaart brengen. Dit worden near-Earth objects genoemd, afgekort NEO's, en de naam van de satelliet werd daarom NEOWISE. De WISE bracht ongeveer 44.000 objecten in ons zonnestelsel in kaart. Een daarvan is de naar de satelliet vernoemde komeet NEOWISE, die in juli 2020 goed te zien was boven Nederland.
De NASA stopte eind juli met dat onderzoek. De wrijving aan de rand van de dampkring werd te groot. Normaal gesproken wordt een satelliet dan gecontroleerd naar een afgelegen plek in de Grote Oceaan gestuurd. Maar bij de NEOWISE kon dit niet, de natuur moest zijn werk doen.
IRAS
De IRAS draait overigens nog altijd rond de aarde, op een hoogte van ongeveer 900 kilometer. Zijn missie eindigde in november 1983.
Meer uit Buitenland
MOSKOU (ANP/RTR) - De Russische president Vladimir Poetin heeft besloten tot en met zondag geen aanvallen op Kyiv uit te voeren, na een verzoek hierover van de Amerikaanse president Donald Trump. Dat heeft het Kremlin vrijdag bekendgemaakt. Dit zou bedoeld zijn om gunstige omstandigheden te creëren voor onderhandelingen.
16 minuten geleden
ANKARA/ISTANBUL (ANP/AFP) - De Turkse president Recep Tayyip Erdogan heeft in een telefoongesprek zijn Iraanse ambtgenoot Masoud Pezeshkian gezegd dat Turkije bereid is te werken aan het wegnemen van de opgelopen spanningen tussen Iran en de VS. Erdogan wil "een faciliterende rol spelen voor de-escalatie" tussen de landen.
1 uur geleden
PARIJS (ANP/AFP) - De Franse premier Sébastien Lecornu heeft de begroting voor 2026 doorgedrukt. Het is de derde keer in korte tijd dat hij een grondwetsartikel gebruikt om een stemming in het parlement over de begroting te omzeilen. Dit is volgens Franse media de laatste stap voor de definitieve goedkeuring, vermoedelijk aanstaande maandag.
2 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft kritiek geuit op Alex Pretti, die in Minneapolis is doodgeschoten door federale agenten. Pretti was een "oproerkraaier en misschien wel een opstandeling", aldus Trump op Truth Social.
3 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - Rusland heeft volgens de Oekraïense luchtmacht Oekraïne in de nacht van donderdag op vrijdag beschoten met één raket en ruim honderd drones. De melding volgt op berichten van de Amerikaanse president Donald Trump dat Rusland een week zou afzien van luchtaanvallen omdat het zo extreem koud is in het land.
3 uur geleden
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse president Donald Trump heeft de afgelopen dagen een uitgebreide lijst ontvangen met mogelijke militaire opties voor een aanval tegen Iran. Dat schrijft The New York Times op basis van anonieme bronnen. Een eventuele interventie zou twee doelen moeten dienen: schade toebrengen aan de nucleaire infrastructuur en raketinstallaties van het land of de positie van het islamitische regime verzwakken.
6 uur geleden
MIAMI (ANP) - Donald Trump heeft donderdag de belastingdienst (IRS) en het ministerie van Financiën aangeklaagd voor 10 miljard dollar. De Amerikaanse president houdt de instanties verantwoordelijk voor het lekken van zijn belastingaangiftes aan de media in 2019 en 2020.
9 uur geleden