Amerikaanse satelliet vergaan, zette Nederlands onderzoek voort
HOUSTON (ANP) - Een Amerikaanse satelliet is zaterdag verbrand in de dampkring. Dat gebeurde ten westen van Australië. De missie is voorbij, het vaartuig kon niet langer in een baan rond de aarde blijven. De NEOWISE was in 2009 gelanceerd om een onderzoek voort te zetten waar de Nederlandse Infra-Rood Astronomische Satelliet (IRAS) in 1983 mee was begonnen.
De NEOWISE heette aanvankelijk de WISE, een afkorting voor Wide-field Infrared Survey Explorer. Vanuit een baan rond de aarde bracht hij infrarode lichtstralen in het heelal in kaart. Deze straling, die niet met het blote oog te zien is, wordt uitgezonden door koude plekken in het heelal. Door die straling te meten, kunnen wetenschappers objecten zien die normaal verborgen blijven.
De WISE deed dat met veel geavanceerdere instrumenten dan de IRAS van de Stichting RuimteOnderzoek Nederland (SRON) in Groningen. De Amerikaanse satelliet ontdekte zo onder meer het felste sterrenstelsel ooit, met evenveel licht als meer dan 300 biljoen (miljoen maal miljoen) zonnen. Ook zag de WISE miljoenen zwarte gaten.
Benaming NEOWISE
In 2011 raakte de koelstof aan boord op en ging de WISE in een winterslaap. Die duurde tot 2013. Toen had de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuw doel gevonden: de satelliet moest kometen, asteroïden en andere objecten die ooit met de aarde kunnen botsen in kaart brengen. Dit worden near-Earth objects genoemd, afgekort NEO's, en de naam van de satelliet werd daarom NEOWISE. De WISE bracht ongeveer 44.000 objecten in ons zonnestelsel in kaart. Een daarvan is de naar de satelliet vernoemde komeet NEOWISE, die in juli 2020 goed te zien was boven Nederland.
De NASA stopte eind juli met dat onderzoek. De wrijving aan de rand van de dampkring werd te groot. Normaal gesproken wordt een satelliet dan gecontroleerd naar een afgelegen plek in de Grote Oceaan gestuurd. Maar bij de NEOWISE kon dit niet, de natuur moest zijn werk doen.
IRAS
De IRAS draait overigens nog altijd rond de aarde, op een hoogte van ongeveer 900 kilometer. Zijn missie eindigde in november 1983.
Meer uit Buitenland
WASHINGTON (ANP) - De Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth heeft gewaarschuwd dat zijn land klaar is om gevechtsoperaties te hervatten als Iran geen deal sluit. Als het land een "slechte keus" maakt, kunnen er naast de huidige blokkade van Iraanse havens ook weer bommen vallen, stelde de minister. Die benadrukte dat zijn land nog steeds essentiële infrastructuur, waaronder de energiesector, in het vizier heeft.
27 minuten geleden
BAMENDA (ANP/RTR) - Paus Leo heeft in een toespraak in het westen van Kameroen gezegd dat "de wereld wordt verwoest door een handvol tirannen" die miljarden aan wapens verspillen. Hij uitte ook kritiek op leiders "die religieuze taal bezigen om oorlogen te rechtvaardigen".
44 minuten geleden
BOEDAPEST (ANP/AFP) - Medewerkers van het Hongaarse staatspersbureau MTI komen in verzet na de verkiezingsnederlaag van premier Viktor Orbán. Ze eisen in een brief aan hun management hun redactionele vrijheid terug.
1 uur geleden
WISMAR (ANP/DPA/AFP) - Een nieuwe poging om de aan de Duitse kust gestrande bultrugwalvis Timmy te redden, is volgens Duitse media begonnen. Het dier zit sinds begin deze maand vast bij het eilandje Poel in de Baai van Wismar en was eerder door de Duitse autoriteiten opgegeven.
2 uur geleden
MIDDELBURG (ANP) - Het Franse verkrachtingsslachtoffer Gisèle Pelicot heeft in Middelburg de Four Freedoms Award (Freedom from Fear) uitgereikt gekregen. Die ontving de Française, die internationaal bekendheid verwierf door het openbare proces tegen haar verkrachters, van modeontwerper en vrouwenrechtenambassadeur Olcay Gulsen.
2 uur geleden
BEIROET (ANP/AFP) - De Libanese president Joseph Aoun heeft benadrukt dat er een staakt-het-vuren moet komen tussen Israël en Hezbollah, voordat de Libanese regering directe onderhandelingen kan houden met Israël. De Amerikaanse president Donald Trump meldde dat de leiders van Libanon en Israël elkaar donderdag zouden spreken, maar Aoun heeft dat niet bevestigd.
2 uur geleden
QASMIYEH/TYRUS (ANP/AFP/RTR) - Bij Israëlische luchtaanvallen op een cruciale brug over de rivier de Litani ten noorden van Tyrus is de laatste verbinding tussen de Zuid-Libanese stad en de rest van het land verwoest, meldt staatspersbureau NNA. De brug was eerder doelwit, maar zou nu niet meer kunnen worden gerepareerd.
2 uur geleden