Amerikaanse satelliet vergaan, zette Nederlands onderzoek voort
HOUSTON (ANP) - Een Amerikaanse satelliet is zaterdag verbrand in de dampkring. Dat gebeurde ten westen van Australië. De missie is voorbij, het vaartuig kon niet langer in een baan rond de aarde blijven. De NEOWISE was in 2009 gelanceerd om een onderzoek voort te zetten waar de Nederlandse Infra-Rood Astronomische Satelliet (IRAS) in 1983 mee was begonnen.
De NEOWISE heette aanvankelijk de WISE, een afkorting voor Wide-field Infrared Survey Explorer. Vanuit een baan rond de aarde bracht hij infrarode lichtstralen in het heelal in kaart. Deze straling, die niet met het blote oog te zien is, wordt uitgezonden door koude plekken in het heelal. Door die straling te meten, kunnen wetenschappers objecten zien die normaal verborgen blijven.
De WISE deed dat met veel geavanceerdere instrumenten dan de IRAS van de Stichting RuimteOnderzoek Nederland (SRON) in Groningen. De Amerikaanse satelliet ontdekte zo onder meer het felste sterrenstelsel ooit, met evenveel licht als meer dan 300 biljoen (miljoen maal miljoen) zonnen. Ook zag de WISE miljoenen zwarte gaten.
Benaming NEOWISE
In 2011 raakte de koelstof aan boord op en ging de WISE in een winterslaap. Die duurde tot 2013. Toen had de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA een nieuw doel gevonden: de satelliet moest kometen, asteroïden en andere objecten die ooit met de aarde kunnen botsen in kaart brengen. Dit worden near-Earth objects genoemd, afgekort NEO's, en de naam van de satelliet werd daarom NEOWISE. De WISE bracht ongeveer 44.000 objecten in ons zonnestelsel in kaart. Een daarvan is de naar de satelliet vernoemde komeet NEOWISE, die in juli 2020 goed te zien was boven Nederland.
De NASA stopte eind juli met dat onderzoek. De wrijving aan de rand van de dampkring werd te groot. Normaal gesproken wordt een satelliet dan gecontroleerd naar een afgelegen plek in de Grote Oceaan gestuurd. Maar bij de NEOWISE kon dit niet, de natuur moest zijn werk doen.
IRAS
De IRAS draait overigens nog altijd rond de aarde, op een hoogte van ongeveer 900 kilometer. Zijn missie eindigde in november 1983.
Meer uit Buitenland
LONDEN (ANP/RTR) - De Britse premier Keir Starmer veroordeelt de Iraanse aanval op een gasinstallatie in Qatar "in de sterkste bewoordingen", schrijft hij op X. Na de aanvallen in de nacht van woensdag op donderdag braken er meerdere branden uit. QatarEnergy meldde "aanzienlijke schade" aan de installaties.
17 minuten geleden
BRUSSEL (ANP) - Frankrijk en Duitsland doen een ultieme poging om de gezamenlijke bouw van een nieuw gevechtsvliegtuig te redden. Bemiddelaars krijgen een maand om de ogenschijnlijk uitzichtloze ruzie tussen Duitse en Franse fabrikanten op te lossen.
25 minuten geleden
ARLINGTON (ANP) - De Verenigde Staten gaan door met de oorlog in Iran tot alle doelen zijn bereikt, zegt de Amerikaanse minister van Defensie Pete Hegseth. "Natuurlijk maken we dit af." Hoe lang dat gaat duren, is volgens hem nog niet te zeggen. Hij zei dat de VS deze donderdag het grootste aantal aanvallen tot nu toe zullen uitvoeren.
29 minuten geleden
KOPENHAGEN (ANP) - Denemarken trof in januari voorbereidingen om een Amerikaanse invasie van Groenland af te slaan, meldt de Deense omroep DR. De zogenaamde oefening die Denemarken en bondgenoten er op touw zetten was volgens ingewijden geen training, maar stiekem een verdedigingsoperatie.
1 uur geleden
FRANKFURT/BRUSSEL (ANP/RTR) - Bondskanselier Friedrich Merz heeft "signalen van president Donald Trump" verwelkomd dat er een einde kan komen aan de vijandelijkheden tegen Iran. Bovendien vindt Merz het positief dat in dat geval Europa zou kunnen bijdragen aan het stichten van vrede in het Midden-Oosten.
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Finse premier Petteri Orpo vindt dat de Hongaarse premier Viktor Orbán de EU-leiders heeft "verraden". Hij is daarmee een van de weinige EU-leiders die donderdag publiekelijk in scherpe bewoordingen de blokkade van Orbán tegen de EU-lening van 90 miljard euro voor Oekraïne veroordeelden. Premier Rob Jetten noemde Orbáns blokkade "onacceptabel".
2 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De Europese bondgenoten van Oekraïne brengen niet genoeg geld bijeen om de Amerikaanse wapens te kopen waar het land nog niet zonder kan. De inzameling voor het zogeheten PURL-inkoopprogramma ligt flink achter op schema.
3 uur geleden