Amerikaanse ruimtetelescoop Swift na 22 jaar vergaan in dampkring
HOUSTON (ANP) - De Amerikaanse ruimtetelescoop Swift is woensdag vergaan in de dampkring. Hij eindigde als een vuurbal. Het is nog niet bekend of brokstukken de ondergang hebben overleefd en zijn ingeslagen op aarde.
Volgens de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA verging de satelliet om 13.39 uur Nederlandse tijd boven het Indonesische eiland Sumatra. Over schade op de grond is nog niets bekend.
De Swift was in 2004 gelanceerd. Hij was ongeveer 5 meter lang en woog zo'n 1500 kilo. Aanvankelijk zou hij na lancering twee jaar lang metingen verrichten, maar de missie duurde uiteindelijk 22 jaar. Vanwege de naderende ondergang had de ruimtevaartorganisatie eind oktober de metingen van de ruimtetelescoop beëindigd.
Zwaartekracht
Alle satellieten in een baan om de aarde verliezen hoogte door de zwaartekracht en door de wrijving met deeltjes aan de ijle rand van de dampkring. Swift had geen brandstof aan boord en kon zichzelf dus niet omhoog stuwen. Daardoor was het ook niet mogelijk om de satelliet gecontroleerd in de Grote Oceaan te laten storten, zodat eventuele brokstukken geen gevaar voor mensen zouden vormen.
De ruimtetelescoop deed onderzoek naar zogeheten uitbarstingen van gammastralen. Dit zijn enorm krachtige explosies in het heelal. In een paar seconden komt meer energie vrij dan onze zon in zijn hele levensduur zal produceren. De Swift heeft meer dan 2000 van zulke uitbarstingen waargenomen. Ook bestudeerde de sonde meer dan 1400 supernova's (explosies van sterren) en hij zag hoe sterren werden opgeslokt door zwarte gaten. Volgens de Amerikaanse ruimtevaartorganisatie NASA heeft dat tot 7000 artikelen in wetenschappelijke tijdschriften geleid.
Meer uit Buitenland
GENEVE (ANP/RTR) - De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) heeft goedkeuring gegeven om klinische testen uit te voeren met twee nieuwe ebolavaccins. Het gaat om de eerste vaccins die speciaal zijn ontwikkeld tegen de bundibugyovariant van het virus, dat de afgelopen maanden al voor duizenden doden heeft gezorgd in de Democratische Republiek Congo.
4 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - Oekraïne meldt een verdere stijging van het dodental na een Russische aanval maandag op een distributiepunt voor humanitaire hulpgoederen. Het gaat om veertig doden. Daarmee is het een van de dodelijkste aanvallen op burgers in Oekraïne dit jaar.
8 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Montenegro stevent af op EU-lidmaatschap per 2028 en Albanië is op weg om in 2029 tot de EU toe te treden. Dat stelt de Europese Commissie woensdag op basis van de voortgang die beide kandidaat-leden hebben gemaakt met hervormingen die nodig zijn om tot de EU te kunnen toetreden. De laatste uitbreiding vond in 2013 plaats, met de toetreding van Kroatië tot de EU.
9 uur geleden
TEHERAN (ANP/AFP/RTR) - De hoogste leider van Iran, Mojtaba Khamenei, heeft gezegd dat iedereen die een koerswijziging in het beleid van de Verenigde Staten verwacht zich ernstig vergist. Dit zei hij nadat de eerste uitslagen van de midterms in de VS wijzen op een nederlaag voor de Republikeinse partij van president Donald Trump.
10 uur geleden
TEL AVIV (ANP/AFP) - De Israëlische president Isaac Herzog heeft uitspraken tegen Arabische burgers tijdens de verkiezingscampagne veroordeeld en "racistisch" genoemd. Premier Benjamin Netanyahu had meermaals Arabische partijen beschuldigd van verkiezingsfraude.
10 uur geleden
KYIV (ANP/RTR) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft de Amerikaanse first lady Melania Trump een onderscheiding toegekend na haar bemiddeling tussen Oekraïne en Rusland. Die inspanningen leidden tot een humanitair bestand vorige week in de bezette Oekraïense stad Olesjky.
11 uur geleden
SAINT PAUL (ANP) - De Democratische politica Ilhan Omar heeft haar kiezers bedankt voor haar verkiezingszege. Ze versloeg de Republikein John Nagel om namens de staat Minnesota lid te worden van het Huis van Afgevaardigden, ondanks een inval in haar woning tijdens de campagne. "We laten Trump ons niet het zwijgen opleggen", schrijft ze op X.
13 uur geleden