Ambtenaren geloofden niet in 'dragende motivering' asielnoodrecht
DEN HAAG (ANP) - Ambtenaren van het toenmalige ministerie van Asiel en Migratie geloofden niet in de 'dragende motivering' die ze hadden geschreven om staatsnoodrecht in te schakelen voor strenge asielmaatregelen. De onderbouwing was "niet toereikend", schreven ze aan asielminister Marjolein Faber (PVV).
Faber wilde bepaalde delen van de Vreemdelingenwet buiten werking stellen door een crisisbepaling in die wet te gebruiken. Daarvoor moet volgens de wet sprake zijn van "buitengewone omstandigheden". Pas achteraf zouden de Eerste en Tweede Kamer zich hierover mogen uitspreken.
Onder kabinet-Schoof klonken veel twijfels of deze noodroute wel gebruikt mocht worden, ook bij coalitiepartij NSC. Die partij hamerde op een 'dragende motivering' om uit te leggen waarom het noodrecht geoorloofd was.
Kosten van de asielopvang
Op verzoek van Faber haalden ambtenaren allerlei gevolgen van migratie erbij die staatsnoodrecht zouden rechtvaardigen, van volkshuisvesting en onderwijs tot veiligheid. "De toegenomen asielinstroom vergroot de al bestaande tekorten en zet de voorzieningen, waarvoor schaarste geldt, verder onder druk", staat er bijvoorbeeld. Ook zorgkosten van asielzoekers, tekorten aan gevangenispersoneel en kosten van de asielopvang komen voorbij.
Zulke omstandigheden spelen al langer en hebben verschillende oorzaken, schrijven de ambtenaren. Ze zeiden tegen de minister dat er geen "duidelijk cijfermatig te onderbouwen causaal verband" is tussen aantallen asielzoekers en druk op voorzieningen. Bovendien betwijfelden de ambtenaren of Fabers noodmaatregelen de problemen die ze zag snel zouden oplossen.
Dwangsom
Dat er urgente problemen in de asielopvang en bredere tekorten in de overheid zijn, is "evident", staat in een advies aan Faber. Maar om de Eerste en Tweede Kamer te passeren, zijn betere argumenten nodig.
Na veel gesteggel besloot de toenmalige coalitie om het asielnoodrecht los te laten en de maatregelen te gieten in 'gewone' wetten die door beide Kamers moesten. Daarover heeft de Eerste Kamer vorige maand gestemd. Een van de twee wetten, de zogeheten asielnoodmaatregelenwet, haalde het niet na een draai van de PVV.
Het ANP heeft in november 2024, kort na de discussie in de coalitie, een beroep gedaan op de Wet open overheid om Fabers 'dragende motivering' te laten publiceren. Volgens de wet moeten overheidsorganisaties binnen anderhalve maand een besluit over zo'n verzoek nemen. In dit geval duurde het anderhalf jaar. In juni 2025 legde de rechter het ministerie een dwangsom op, die opliep tot 15.000 euro.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet komt niet met extra maatregelen na de rellen bij mogelijke asielzoekerslocaties, zegt minister David van Weel (Justitie en Veiligheid, VVD). Een demonstratie bij een noodopvang in Loosdrecht liep dinsdagavond volledig uit de hand. Er werd onder meer brand gesticht en de politie werd bekogeld.
17 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De ChristenUnie is van plan om de recente asielplannen van het kabinet te steunen. De partij stemde eerder juist tegen de zogenoemde asielnoodmaatregelenwet, waar dezelfde maatregelen in zaten. Dat bevestigt de partij na berichtgeving van De Telegraaf.
15 uur geleden
KRALENDIJK (ANP) - Premier Rob Jetten moest dinsdagochtend naar het ziekenhuis van Bonaire nadat hij ergens door was geprikt tijdens het zwemmen. Hij kreeg een allergische reactie, maar heeft er geen ernstige verwondingen aan overgehouden. Het is niet duidelijk waardoor de minister-president werd geprikt.
15 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - Nederland is bereid meer bij te dragen aan de bescherming van de Straat van Hormuz, zei minister Dilan Yeşilgöz (Defensie) dinsdag in Brussel. Hoe die bijdrage er straks uit komt te zien, is afhankelijk van wat andere landen, verenigd in de zogenoemde Hormuz-coalitie, kunnen bijdragen, zei de minister na afloop van een videovergadering met de defensieministers van deze landen.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een Kamermeerderheid keert zich tegen het plan van de minderheidscoalitie om het bedrijfsleven te laten meebetalen aan extra investeringen in defensie via de premies voor het arbeidsongeschiktheidsfonds (Aof). Een oproep van de SP om geld uit dit fonds alleen te besteden aan verbetering van arbeidsongeschiktheidsregelingen, kreeg steun van de voltallige oppositie.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een Kamermeerderheid wil dat het kabinet een verruiming van de hypotheekrenteaftrek voorkomt. Onder meer de regeringspartijen D66 en CDA stemden in met een motie van die strekking van GroenLinks-PvdA. Coalitiepartner VVD was tegen het voorstel.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De gevolgde procedure rond de met het hantavirus besmette patiënt in het Radboudumc is "niet goed geweest", zegt gezondheidsminister Sophie Hermans (VVD) tijdens het wekelijkse vragenuur. Twaalf medewerkers van het Nijmeegse ziekenhuis moeten hierdoor uit voorzorg voor zes weken in quarantaine.
19 uur geleden