AIVD: opleving rechts-extremisme, afname jihadistische dreiging
ZOETERMEER (ANP) - Vorig jaar was er wereldwijd sprake van een opleving van rechts-extremisme. In onder meer de Verenigde Staten, Nieuw-Zeeland en in Europa werden gewelddadige aanslagen gepleegd. In Nederland is de opleving van rechts-radicalen vooral online te zien, meldt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst AIVD in het jaarverslag over 2019.
Met name de aanslag op een moskee in de Nieuw-Zeelandse stad Christchurch vorig jaar, waarbij 51 mensen om het leven kwamen, heeft aangezet tot 'copycat-gedrag', staat in het jaarverslag. "Het gebruik van sociale media en vooral het livestreamen van aanslagen - zoals in Christchurch - speelt daarbij een rol."
Aanslagplegers en hun sympathisanten vinden elkaar online, op bijvoorbeeld rechts-extremistische websites. Ook Nederlanders zijn lid van dergelijke internationale (online)groepen, meldt de AIVD. "Een voorbeeld van een organisatie die met democratische middelen ondemocratische doelstellingen nastreeft, is Erkenbrand. Deze Nederlandse alt-rechtsbeweging heeft als uiteindelijk doel om een autoritair politiek bestel te realiseren dat alleen de grondrechten van de witte burger (man) waarborgt."
Dreigende situaties
Traditionele rechts-extremisten zoeken volgens de AIVD aansluiting bij lokaal protesterende burgers. Dit heeft volgens de inlichtingendienst al meerdere keren gezorgd voor dreigende situaties. Bijvoorbeeld doordat huisadressen van antiracisme-activisten werden gepubliceerd en vervolgens bezocht. Een ander voorbeeld is het belagen van anti-Zwarte Piet-demonstranten, soms samen met groepjes voetbalhooligans, zoals vorig jaar in Eindhoven gebeurde.
Verder constateert de inlichtingendienst dat de acute dreiging van jihadistisch geweld in Europa vorig jaar verder is afgenomen. In Nederland is de dreiging van radicaalislamitisch terrorisme nog wel aanwezig, stelt de AIVD, die daarbij wijst op incidenten en een groot aantal arrestaties binnen Nederland. Er zijn ook nog aanwijzingen dat Islamitische Staat (IS) aanslagen wil (laten) plegen in westerse landen.
Ook ziet de inlichtingendienst nog steeds dat meer landen invloed proberen te krijgen op Nederlandse belangen op het gebied van economie, wetenschap en techniek. Ze proberen onder meer via spionage informatie los te peuteren.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Vertegenwoordigers van Nederlandse schrijvers, vertalers en journalisten sommeren techconcern Meta per direct te stoppen met het gebruik van auteursrechtelijk beschermd werk voor de training van AI-modellen.
2 uur geleden
NIJMEGEN (ANP) - Burgemeester Hubert Bruls heeft excuses aangeboden voor de rol van het Nijmeegse gemeentebestuur in het koloniale slavernijsysteem. Dat deed de burgemeester op een besloten bijeenkomst met betrokkenen in het Lindenberg Cultuurhuis. De excuses zijn een reactie op de uitkomsten van een onderzoek van de Nijmeegse Radboud Universiteit uit 2025 naar het slavernijverleden van de stad, en daaropvolgende gesprekken.
11 uur geleden
TEHERAN (ANP) - De Iraanse regering ontbiedt de Nederlandse ambassadeur in dat land vanwege een voorval met een ambassademedewerker eerder deze week. Dat meldt het Iraanse staatspersbureau IRNA. Ambassadeur Emiel de Bont moet uitleg komen geven op het ministerie van Buitenlandse Zaken over de onder de Iraanse wet verboden inhoud van de bagage van zijn stafmedewerker, waaronder een Starlink-terminal.
12 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Tientallen extreemrechtse demonstranten van Defend Netherlands zijn in Utrecht aangekomen in de buurt van politiek centrum ACU. Daar houden ze een herdenking voor de Franse uiterst-rechtse activist Quentin Deranque. Er wordt met vuurwerk gegooid en de sfeer is grimmig.
12 uur geleden
UTRECHT (ANP) - In de binnenstad van Utrecht heeft zich aan het begin van de avond een groep van 150 tot 200 mensen verzameld die tegen het extreemrechtse Defend Netherlands demonstreren. De groep roept leuzen als "nooit meer fascisme". De politie is in de buurt aanwezig.
13 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Kinderen spelen gemiddeld weer iets vaker buiten dan twee jaar geleden. Dat concluderen Jantje Beton en branchevereniging Spelen & Bewegen na onderzoek. Gemiddeld speelt een kind nu 7,6 uur per week buiten, tegenover 7,2 uur in 2024. In 2022 was het nog 9,9 uur per week.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft een celstraf van zestien maanden, waarvan acht voorwaardelijk, geëist tegen de 33-jarige Stefan V. voor het vernielen van 32 graven en urnen op begraafplaats Westduin in Den Haag. Dat gebeurde in februari en maart vorig jaar. V. ontkende donderdag in de rechtbank in Den Haag dat hij achter de vernielingen zit.
16 uur geleden