AIVD: opleving rechts-extremisme, afname jihadistische dreiging
ZOETERMEER (ANP) - Vorig jaar was er wereldwijd sprake van een opleving van rechts-extremisme. In onder meer de Verenigde Staten, Nieuw-Zeeland en in Europa werden gewelddadige aanslagen gepleegd. In Nederland is de opleving van rechts-radicalen vooral online te zien, meldt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst AIVD in het jaarverslag over 2019.
Met name de aanslag op een moskee in de Nieuw-Zeelandse stad Christchurch vorig jaar, waarbij 51 mensen om het leven kwamen, heeft aangezet tot 'copycat-gedrag', staat in het jaarverslag. "Het gebruik van sociale media en vooral het livestreamen van aanslagen - zoals in Christchurch - speelt daarbij een rol."
Aanslagplegers en hun sympathisanten vinden elkaar online, op bijvoorbeeld rechts-extremistische websites. Ook Nederlanders zijn lid van dergelijke internationale (online)groepen, meldt de AIVD. "Een voorbeeld van een organisatie die met democratische middelen ondemocratische doelstellingen nastreeft, is Erkenbrand. Deze Nederlandse alt-rechtsbeweging heeft als uiteindelijk doel om een autoritair politiek bestel te realiseren dat alleen de grondrechten van de witte burger (man) waarborgt."
Dreigende situaties
Traditionele rechts-extremisten zoeken volgens de AIVD aansluiting bij lokaal protesterende burgers. Dit heeft volgens de inlichtingendienst al meerdere keren gezorgd voor dreigende situaties. Bijvoorbeeld doordat huisadressen van antiracisme-activisten werden gepubliceerd en vervolgens bezocht. Een ander voorbeeld is het belagen van anti-Zwarte Piet-demonstranten, soms samen met groepjes voetbalhooligans, zoals vorig jaar in Eindhoven gebeurde.
Verder constateert de inlichtingendienst dat de acute dreiging van jihadistisch geweld in Europa vorig jaar verder is afgenomen. In Nederland is de dreiging van radicaalislamitisch terrorisme nog wel aanwezig, stelt de AIVD, die daarbij wijst op incidenten en een groot aantal arrestaties binnen Nederland. Er zijn ook nog aanwijzingen dat Islamitische Staat (IS) aanslagen wil (laten) plegen in westerse landen.
Ook ziet de inlichtingendienst nog steeds dat meer landen invloed proberen te krijgen op Nederlandse belangen op het gebied van economie, wetenschap en techniek. Ze proberen onder meer via spionage informatie los te peuteren.
Meer uit Binnenland
ARNHEM (ANP) - Door droogte waren er in 2025 veel meer natuurbranden dan in de twee jaren ervoor. De brandweer moest vorig jaar ingrijpen bij 846 natuurbranden, tegenover 177 in 2024 en 314 in 2023. Dat meldt het Nederlands Instituut Publieke Veiligheid (NIPV).
40 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky is donderdag aanwezig bij de uitreiking van de Four Freedoms Awards in Middelburg. Dat heeft de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD) woensdag bekendgemaakt. Ook koning Willem-Alexander, prinses Beatrix en premier Rob Jetten zijn bij de uitreiking.
43 minuten geleden
ROTTERDAM (ANP) - De politie heeft woensdag een 32-jarige man uit Rotterdam aangehouden voor het mishandelen van een buschauffeur. Dat meldt de politie. De man zou op 7 maart en 10 april dezelfde buschauffeur tijdens zijn dienst hebben mishandeld.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De 31-jarige Oekraïner Roman D., verdacht van het neersteken van mensen rond de Dam in maart vorig jaar, zei eind vorig jaar tegen gevangenispersoneel over zijn daden dat hij vindt "dat de belastingbetaler uit Europa moet boeten" voor het financieren van de oorlog tussen Rusland en Oekraïne.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Nog steeds raken er kuikens, eenden en andere pluimveedieren gewond voordat ze worden geslacht, constateert de NVWA. De waakhond ziet wel dat het percentage dieren dat gewond raakt afneemt.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie heeft woensdag een tweede verdachte aangehouden in het onderzoek naar het in brand steken van een man in een rolstoel in Utrecht. Het gaat om een 55-jarige man, meldt de politie. Dinsdag werd kort na het incident al een 37-jarige verdachte aangehouden.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie registreerde vorig jaar een "zorgwekkend hoog" aantal gevallen van antisemitisme, zegt Eddo Verdoner, Nationaal Coördinator Antisemitismebestrijding (NCAB). Het gaat om 867 gevallen in 2025, vrijwel gelijk aan de 880 meldingen in het jaar ervoor.
4 uur geleden