AIVD: opleving rechts-extremisme, afname jihadistische dreiging
ZOETERMEER (ANP) - Vorig jaar was er wereldwijd sprake van een opleving van rechts-extremisme. In onder meer de Verenigde Staten, Nieuw-Zeeland en in Europa werden gewelddadige aanslagen gepleegd. In Nederland is de opleving van rechts-radicalen vooral online te zien, meldt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst AIVD in het jaarverslag over 2019.
Met name de aanslag op een moskee in de Nieuw-Zeelandse stad Christchurch vorig jaar, waarbij 51 mensen om het leven kwamen, heeft aangezet tot 'copycat-gedrag', staat in het jaarverslag. "Het gebruik van sociale media en vooral het livestreamen van aanslagen - zoals in Christchurch - speelt daarbij een rol."
Aanslagplegers en hun sympathisanten vinden elkaar online, op bijvoorbeeld rechts-extremistische websites. Ook Nederlanders zijn lid van dergelijke internationale (online)groepen, meldt de AIVD. "Een voorbeeld van een organisatie die met democratische middelen ondemocratische doelstellingen nastreeft, is Erkenbrand. Deze Nederlandse alt-rechtsbeweging heeft als uiteindelijk doel om een autoritair politiek bestel te realiseren dat alleen de grondrechten van de witte burger (man) waarborgt."
Dreigende situaties
Traditionele rechts-extremisten zoeken volgens de AIVD aansluiting bij lokaal protesterende burgers. Dit heeft volgens de inlichtingendienst al meerdere keren gezorgd voor dreigende situaties. Bijvoorbeeld doordat huisadressen van antiracisme-activisten werden gepubliceerd en vervolgens bezocht. Een ander voorbeeld is het belagen van anti-Zwarte Piet-demonstranten, soms samen met groepjes voetbalhooligans, zoals vorig jaar in Eindhoven gebeurde.
Verder constateert de inlichtingendienst dat de acute dreiging van jihadistisch geweld in Europa vorig jaar verder is afgenomen. In Nederland is de dreiging van radicaalislamitisch terrorisme nog wel aanwezig, stelt de AIVD, die daarbij wijst op incidenten en een groot aantal arrestaties binnen Nederland. Er zijn ook nog aanwijzingen dat Islamitische Staat (IS) aanslagen wil (laten) plegen in westerse landen.
Ook ziet de inlichtingendienst nog steeds dat meer landen invloed proberen te krijgen op Nederlandse belangen op het gebied van economie, wetenschap en techniek. Ze proberen onder meer via spionage informatie los te peuteren.
Meer uit Binnenland
HAARLEM (ANP) - De advocaat van de 24-jarige man uit Zwaag die in oktober werd aangehouden in het onderzoek naar het overlijden van de tweelingbroer van zangeres S10 heeft de rechter verzocht de voorlopige hechtenis van zijn cliënt op te heffen. Dat bleek maandag tijdens een pro-formazitting in de rechtbank in Haarlem. Verdachte Signiomar D. zit sinds 19 oktober 2025 vast en wordt verdacht van wederrechtelijke vrijheidsberoving met de dood tot gevolg. Naast D. zitten nog twee mannen uit Hoorn en een uit Rotterdam in hechtenis.
1 uur geleden
ZEIST (ANP) - De KNVB ziet na de uitspraken van de Amerikaanse president Donald Trump, die aanspraak maakt op het tot Denemarken behorende Groenland, voorlopig geen aanleiding om actie te ondernemen. "We hebben ons geplaatst voor het eindtoernooi en dan nemen we daaraan deel", stelt de bond, gevraagd naar een standpunt over een mogelijke boycot van het WK in de VS, Mexico en Canada. "Tegelijkertijd zijn wij ons bewust van geopolitieke ontwikkelingen en trekken hierin samen op met de Nederlandse overheid."
2 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Justitie en politie hebben tot dusver twee slachtoffers geïdentificeerd in het strafrechtelijk onderzoek naar de 23-jarige Mert A., die lid zou zijn geweest van een gewelddadige onlinegroepering. A. zou zijn slachtoffers ertoe hebben aangezet zichzelf te snijden en daarvan beelden te maken. Zij zouden ook een gebruikersnaam van A. in bloed op de vloer of een muur hebben geschreven. A. zou hebben gedreigd naaktbeelden van de slachtoffers te verspreiden.
3 uur geleden
HAARLEM (ANP) - De 22-jarige Adam el B. uit Beverwijk ontkent dat hij in september vorig jaar tegen het hoofd en het lichaam van een 17-jarige Haarlemmer heeft geschopt. Beelden van het geweld werden online gedeeld, waarop een vergeldingsactie volgde van een groep Haarlemmers en vijf middelbare scholen in de regio een dag de deuren sloten. Het Openbaar Ministerie denkt dat een conflict tussen twee jeugdgroepen uit Haarlem en Beverwijk de oorzaak van de incidenten was.
3 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Een voormalige leraar moet vier jaar de gevangenis in omdat hij ontucht heeft gepleegd met leerlingen op middelbare scholen waar hij heeft gewerkt. Ook mag hij negen jaar lang niet als leraar werken. De rechtbank in Utrecht heeft hem maandag veroordeeld.
4 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De gemeente Utrecht verlengt de beveiliging van de Visschersteeg, het afgezette gebied waar vorige week de explosie in Utrecht plaatsvond. Dat meldt de gemeente in het liveblog. De beveiliging blijft in ieder geval in stand tot en met vrijdag.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Koninklijke Luchtmacht traint volgende week dinsdag en woensdag met vier F-35-gevechtsvliegtuigen en een transport- en tankvliegtuig vanaf Schiphol, meldt de luchthaven. "De training is zorgvuldig gepland en geïntegreerd in de dagelijkse operatie van de luchthaven, zodat het reguliere vliegverkeer gewoon door kan gaan", verzekert Schiphol.
4 uur geleden