AIVD: opleving rechts-extremisme, afname jihadistische dreiging
ZOETERMEER (ANP) - Vorig jaar was er wereldwijd sprake van een opleving van rechts-extremisme. In onder meer de Verenigde Staten, Nieuw-Zeeland en in Europa werden gewelddadige aanslagen gepleegd. In Nederland is de opleving van rechts-radicalen vooral online te zien, meldt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst AIVD in het jaarverslag over 2019.
Met name de aanslag op een moskee in de Nieuw-Zeelandse stad Christchurch vorig jaar, waarbij 51 mensen om het leven kwamen, heeft aangezet tot 'copycat-gedrag', staat in het jaarverslag. "Het gebruik van sociale media en vooral het livestreamen van aanslagen - zoals in Christchurch - speelt daarbij een rol."
Aanslagplegers en hun sympathisanten vinden elkaar online, op bijvoorbeeld rechts-extremistische websites. Ook Nederlanders zijn lid van dergelijke internationale (online)groepen, meldt de AIVD. "Een voorbeeld van een organisatie die met democratische middelen ondemocratische doelstellingen nastreeft, is Erkenbrand. Deze Nederlandse alt-rechtsbeweging heeft als uiteindelijk doel om een autoritair politiek bestel te realiseren dat alleen de grondrechten van de witte burger (man) waarborgt."
Dreigende situaties
Traditionele rechts-extremisten zoeken volgens de AIVD aansluiting bij lokaal protesterende burgers. Dit heeft volgens de inlichtingendienst al meerdere keren gezorgd voor dreigende situaties. Bijvoorbeeld doordat huisadressen van antiracisme-activisten werden gepubliceerd en vervolgens bezocht. Een ander voorbeeld is het belagen van anti-Zwarte Piet-demonstranten, soms samen met groepjes voetbalhooligans, zoals vorig jaar in Eindhoven gebeurde.
Verder constateert de inlichtingendienst dat de acute dreiging van jihadistisch geweld in Europa vorig jaar verder is afgenomen. In Nederland is de dreiging van radicaalislamitisch terrorisme nog wel aanwezig, stelt de AIVD, die daarbij wijst op incidenten en een groot aantal arrestaties binnen Nederland. Er zijn ook nog aanwijzingen dat Islamitische Staat (IS) aanslagen wil (laten) plegen in westerse landen.
Ook ziet de inlichtingendienst nog steeds dat meer landen invloed proberen te krijgen op Nederlandse belangen op het gebied van economie, wetenschap en techniek. Ze proberen onder meer via spionage informatie los te peuteren.
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Fietsers belandden vorig jaar vaker op de spoedeisende hulp (SEH) dan de twee jaren daarvoor. Dat meldt VeiligheidNL op basis van nieuwe cijfers. Volgens het kenniscentrum kwamen er in 2025 naar schatting bijna 81.000 fietsers op de SEH.
50 minuten geleden
LEIDEN (ANP) - Ruim twee derde van de jongvolwassenen kwam, vaak op minderjarige leeftijd, in aanraking met gewelddadige pornografische beelden. Dat blijkt uit onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut in opdracht van kinderrechtenorganisatie Defence for Children.
2 uur geleden
MIAMI (ANP) - Bij het bezoek van koning Willem-Alexander en koningin Máxima aan Miami in de Verenigde Staten is een nieuw samenwerkingsprogramma gelanceerd: de Water as Leverage Academy.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Onderzoeksraad voor Veiligheid dringt aan op snelheid om het reinigen van reactoren veiliger te maken. Aanleiding hiervoor is een ongeval in een reactor van Zeeland Refinery in 2023. Een medewerker verongelukte toen hij in een zuurstofarme reactor katalysatormateriaal aan het verwijderen was.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie gaat er niet van uit dat de man die dinsdagmiddag in Utrecht in brand werd gestoken een willekeurig slachtoffer is. Dat bevestigt een woordvoerder na berichtgeving van regionale media. Vermoedelijk is er sprake geweest van een "onderling conflict".
10 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Burgemeester Sharon Dijksma van Utrecht spreekt van "een gruwelijke vorm van geweld", nadat dinsdagmiddag een man in een elektrische rolstoel in brand werd gestoken. "Omdat het slachtoffer geen kant op kon is de impact zo mogelijk nog groter", laat ze weten in een verklaring.
10 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie heeft een persoon aangehouden in het onderzoek naar het in brand steken van een man op dinsdagmiddag bij een winkelcentrum in Utrecht. Het slachtoffer zat in een elektrische rolstoel en raakte zwaargewond. De aangehouden man wordt verdacht betrokken te zijn bij de brandstichting, aldus de politie.
12 uur geleden