AIVD: ‘kwaadaardige elite’ populairste complottheorie
ZOETERMEER (ANP) - De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) ziet een "ontwikkeling" van extremisten die zich niet alleen richten tegen de overheid, maar ook meer en meer tegen allerlei organisaties en instituties. Dit staat in het jaarverslag over 2022. "Kenmerkend voor deze groep is de boodschap dat in Nederland een kwaadaardige elite aan de macht is, die ‘de vijand’ is van de Nederlandse bevolking."
De boodschap wordt ook na corona nog altijd verspreid, volgens de AIVD, en lijkt het "momenteel het populairste extremistische narratief in Nederland. Het centrale idee van anti-institutionele extremisten vormt een ernstige lange termijndreiging tegen Nederland". De inlichtingendienst noemt 2022 een "grimmig jaar", onder meer vanwege het uitbreken van de oorlog in Oekraïne. De oorlog zorgde ervoor dat gas schaars werd in Europa.
"De eerste levensbehoeften werden fors duurder. Daardoor kregen extremistische aanjagers in Nederland na de coronacrisis opnieuw gelegenheid om complottheorieën te verspreiden over een ‘kwaadaardige elite’. Soms grijpen landen als Rusland onrust in het Westen aan om in het geheim tegenstellingen in de samenleving aan te wakkeren."
Relatief nieuwe generatie
Vorig jaar zag de inlichtingendienst al een verdere radicalisering van extreem-rechts. De dreiging van rechts-terrorisme in Nederland is in 2022 "niet verminderd. In de loop van het jaar heeft de AIVD een aantal keer een mogelijke rechts-terroristische dreiging voorkomen door die actief te verstoren".
De groep waar de grootste rechts-terroristische geweldsdreiging vanuit gaat is een "relatief nieuwe generatie", bestaande uit (jonge) mannen die internationaal online met elkaar contact hebben. In chatgroepen en via kanalen praten ze "terroristisch geweld goed en verheerlijken dat". In Nederland verandert de beweging steeds van samenstelling. Er komen online profielen bij en ze verdwijnen weer, maar de omvang lijkt "uit enkele honderden aanhangers te bestaan". Vooral antisemitisme zou centraal staan in het rechts-extremisme van deze tijd.
Volgens de AIVD is er ook risico dat dreigingen gaan "overlappen". Zo zijn niet alleen politici, "maar ook journalisten, gezagsdragers, juristen en wetenschappers afgelopen jaar het doelwit geweest van extremisten of de georganiseerde misdaad".
Meer uit Binnenland
ROTTERDAM (ANP) - In een auto in een woonwijk in het oosten van Rotterdam heeft een schietincident plaatsgevonden. De politie meldt dat daarbij een man is overleden en een andere man zwaargewond is geraakt. Het overleden slachtoffer was de bestuurder van de auto. De andere drie inzittenden, onder wie de zwaargewonde man, zijn aangehouden.
5 uur geleden
ARNHEM (ANP) - Voetbalsupporters die zaterdag in verschillende steden als een soort burgerwacht de straat opgingen, moeten het optreden tegen mogelijke relschoppers overlaten aan de politie. Dat zegt burgemeester van Arnhem Ahmed Marcouch. Eigenrichting past volgens hem niet in een rechtsstaat.
8 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De man die ervan wordt verdacht dat hij de 29-jarige Hajar uit Amsterdam om het leven heeft gebracht, zit ook de komende maanden vast. De raadkamer van de rechtbank heeft besloten om zijn hechtenis met negentig dagen te verlengen.
11 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - Na afloop van de gestaakte wedstrijd SC Cambuur tegen Go Ahead Eagles, zaterdagavond in de Eredivisie, zijn drie aanhoudingen verricht. Een persoon werd gearresteerd voor de mishandeling van een politieagent in Leeuwarden. Het gaat om een 23-jarige man uit Raalte.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het aantal gemeenten dat onder toezicht staat omdat ze te weinig asielzoekers opvangen, is opgelopen naar 74. Asielminister Bart van den Brink heeft maandag elf gemeenten toegevoegd aan de lijst. Daarop stonden al 63 andere gemeenten.
12 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - De provincie Friesland zou voor iedere inwoner 1 euro moeten doneren voor het behoud van de zeehondenopvang langs de Waddenzee, wat neerkomt op zo'n 665.000 euro. Daarvoor pleit een deel van de Friese politiek, omdat een faillissement dreigt voor zeehondencentrum WEC in Lauwersoog. Onder meer D66, PvdA, GroenLinks en SP overwegen volgende week bij de behandeling van de begroting met een concreet voorstel te komen.
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De aanpassingen die het kabinet wil doorvoeren aan een wetsvoorstel voor de vermogensbelasting in box 3, zijn volgens de Raad van State niet verantwoord. De hoge wetgevingsadviseur verwijst in een advies naar de Belastingdienst, die de aanpassingen in elk geval voor 2028 onuitvoerbaar vindt. De discussie over het vinden van geld voor de aanpassingen leidt tot "onduidelijkheid en onrust".
16 uur geleden