AIVD: dreigingsbeeld voor Nederland in 2023 in veel opzichten slechter
ZOETERMEER (ANP) - Het grimmige dreigingsbeeld voor Nederland is het afgelopen jaar "in veel opzichten slechter geworden", dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) dinsdag in het jaarverslag over 2023. Het wereldwijde jihadisme vormde ook vorig jaar nog altijd de voornaamste dreiging voor Nederland, volgens de dienst.
Zo hebben Westerse inlichtingendiensten "een tiental" aanslagplannen verijdeld in Europa. In Duitsland werd rond de jaarwisseling een aanslag voorkomen rond de Dom in Keulen. Daar zouden islamisten van plan zijn geweest om een aanslag te plegen met een auto. Ook werd begin 2023 een aanslag verijdeld op het Nederlandse consulaat in Istanbul.
In Nederland zijn in vier zaken mensen aangehouden nadat de AIVD had gewaarschuwd in een ambtsbericht. De dienst zag afgelopen jaar een opleving van het jihadisme en een toegenomen dreiging, aangejaagd door koranvernielingen en het conflict tussen Israël en Hamas. De beweging viel op 7 oktober Israël aan, waarbij honderden mensen werden gedood. "Het conflict in Gaza heeft in 2023 gezorgd voor verharding van extremistische standpunten", aldus de AIVD.
Russische beïnvloeding
Ook de oorlog tussen Oekraïne en Rusland zorgt nog altijd voor dreiging. De dienst ziet dat de opstelling van de Russen ten opzichte van het Westen het afgelopen jaar is verhard.
Volgens de AIVD is de "machtsbalans die er in de wereld lang was, uit evenwicht" en dat maakt de situatie "mede zo precair". Het leidt ertoe dat landen proberen economisch voordeel te halen door cyberaanvallen, maar ook door spionage of zich te mengen in binnenlandse aangelegenheden. "Soms met grote brutaliteit", ziet de dienst. "Zo probeerde Rusland in 2023 ons publieke debat te beïnvloeden en heeft het de hand gehad in demonstraties in Nederland tegen westerse steun voor Oekraïne."
Aantasting verdienvermogen
De AIVD gaat dit jaar het onderzoek naar de dreiging uit China opvoeren. "Het land tast het verdienvermogen van het Nederlandse bedrijfsleven aan door cyberaanvallen, gebruik van spionage, insiders, heimelijke investeringen en illegale export", ziet de dienst. "China is daadwerkelijk in staat de verhoudingen in de wereld naar zijn hand te zetten. De gevolgen daarvan voor Nederland kunnen ingrijpend zijn."
Daarnaast onderzocht de AIVD ook criminele netwerken die de democratische rechtsorde zouden bedreigen door "extreem geweld, infiltratie en corruptie". Volgens de dienst vormen deze netwerken een probleem voor de nationale veiligheid. "De bescherming daarvan is een taak van de AIVD."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Kabinet en Kamerleden reageren boos op de bekladding van het Nationaal Monument op de Dam in Amsterdam op de dag dat Nederland de doden van de Tweede Wereldoorlog en andere oorlogen herdenkt.
25 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken (BuZa) heeft nog geen hulpverzoeken ontvangen van Nederlandse opvarenden van cruiseschip MV Hondius. Drie opvarenden van dat schip zijn overleden nadat ze ziek werden op het schip. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) testte er zeker één positief op het hantavirus. Het schip ligt nu voor de kust van Kaapverdië.
39 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Schoonmaakploegen zijn maandagochtend bezig bekladdingen van het Nationaal Monument op de Dam in Amsterdam te verwijderen, bevestigt de politie. Het monument is ontsierd met een rode substantie. Onder meer het woord 'genocide' is erop gespoten, ziet een ANP-fotograaf.
46 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Door een seinstoring rijden er maandagochtend geen treinen tussen Utrecht en Den Haag. ProRail kan nog niet inschatten hoe lang de problemen gaan duren, maar voorziet zeker gevolgen voor de ochtendspits.
1 uur geleden
DE BILT (ANP) - In een groot deel van het land geldt maandagochtend code geel om plaatselijk dichte mist. Met uitzondering van het noorden en noordoosten kan het zicht plaatselijk minder dan 200 meter zijn. Het KNMI heeft de weerwaarschuwing daarom afgegeven voor alle provincies, behalve Groningen, Friesland en Drenthe.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse cruisemaatschappij Oceanwide Expeditions onderzoekt de herkomst en mogelijke verspreiding van het hantavirus aan boord van de MV Hondius. Het bedrijf bevestigt in een persverklaring in de nacht van zondag op maandag dat één opvarende positief is getest op het virus. Het gaat om een patiënt die momenteel is opgenomen op de intensive care in Johannesburg in Zuid-Afrika. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) meldde dat eerder al.
5 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - De politie heeft rond 23.45 uur zondagavond aan de Pleinweg in Rotterdam een zwaargewonde man aangetroffen. De man zat in een auto en is mogelijk het slachtoffer geworden van een steekincident dat plaatsvond in de Tarwewijk, maar waar precies is onduidelijk.
6 uur geleden