AIVD: dreigingsbeeld voor Nederland in 2023 in veel opzichten slechter
ZOETERMEER (ANP) - Het grimmige dreigingsbeeld voor Nederland is het afgelopen jaar "in veel opzichten slechter geworden", dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) dinsdag in het jaarverslag over 2023. Het wereldwijde jihadisme vormde ook vorig jaar nog altijd de voornaamste dreiging voor Nederland, volgens de dienst.
Zo hebben Westerse inlichtingendiensten "een tiental" aanslagplannen verijdeld in Europa. In Duitsland werd rond de jaarwisseling een aanslag voorkomen rond de Dom in Keulen. Daar zouden islamisten van plan zijn geweest om een aanslag te plegen met een auto. Ook werd begin 2023 een aanslag verijdeld op het Nederlandse consulaat in Istanbul.
In Nederland zijn in vier zaken mensen aangehouden nadat de AIVD had gewaarschuwd in een ambtsbericht. De dienst zag afgelopen jaar een opleving van het jihadisme en een toegenomen dreiging, aangejaagd door koranvernielingen en het conflict tussen Israël en Hamas. De beweging viel op 7 oktober Israël aan, waarbij honderden mensen werden gedood. "Het conflict in Gaza heeft in 2023 gezorgd voor verharding van extremistische standpunten", aldus de AIVD.
Russische beïnvloeding
Ook de oorlog tussen Oekraïne en Rusland zorgt nog altijd voor dreiging. De dienst ziet dat de opstelling van de Russen ten opzichte van het Westen het afgelopen jaar is verhard.
Volgens de AIVD is de "machtsbalans die er in de wereld lang was, uit evenwicht" en dat maakt de situatie "mede zo precair". Het leidt ertoe dat landen proberen economisch voordeel te halen door cyberaanvallen, maar ook door spionage of zich te mengen in binnenlandse aangelegenheden. "Soms met grote brutaliteit", ziet de dienst. "Zo probeerde Rusland in 2023 ons publieke debat te beïnvloeden en heeft het de hand gehad in demonstraties in Nederland tegen westerse steun voor Oekraïne."
Aantasting verdienvermogen
De AIVD gaat dit jaar het onderzoek naar de dreiging uit China opvoeren. "Het land tast het verdienvermogen van het Nederlandse bedrijfsleven aan door cyberaanvallen, gebruik van spionage, insiders, heimelijke investeringen en illegale export", ziet de dienst. "China is daadwerkelijk in staat de verhoudingen in de wereld naar zijn hand te zetten. De gevolgen daarvan voor Nederland kunnen ingrijpend zijn."
Daarnaast onderzocht de AIVD ook criminele netwerken die de democratische rechtsorde zouden bedreigen door "extreem geweld, infiltratie en corruptie". Volgens de dienst vormen deze netwerken een probleem voor de nationale veiligheid. "De bescherming daarvan is een taak van de AIVD."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - "Dit kabinet hallucineert als het denkt dat dit voldoende is voor klimaat en stikstof. Dat maken de planbureaus pijnlijk duidelijk", zegt Marieke Vellekoop, directeur Greenpeace Nederland over de doorrekeningen van het coalitieakkoord.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Mensen met lage inkomens en uitkeringsgerechtigden "betalen de hoofdprijs voor de plannen van het nieuwe kabinet", vindt CNV. De vakbond reageert daarmee op doorrekeningen van het Centraal Planbureau (CPB) en het Planbureau voor de Leefomgeving (PBL), die becijferden dat de laagste inkomens de meeste koopkracht verliezen door de plannen van het kabinet-Jetten.
1 uur geleden
LEEUWARDEN (ANP) - In het onderzoek naar de Friese soevereinenzaak stelt het Openbaar Ministerie dat de verdenkingen tegen oud-advocaat Arno van K. (62) zijn toegenomen. Dat zei de officier van justitie vrijdag tijdens een inleidende zitting in de rechtbank in Leeuwarden.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Fiscale inlichtingen- en opsporingsdienst (FIOD) heeft dinsdag in Emmen twee mannen (43 en 41) en een vrouw (24) aangehouden in een onderzoek naar fraude door twee stichtingen, zo is vrijdag bekendgemaakt. De verdachten zouden de Staat hebben benadeeld voor minimaal 200.000 euro, volgens de FIOD.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Ook de HEMA roept klanten op speel- en knutselzand terug te brengen naar de winkel, omdat er mogelijk asbest in het product zit. "Na extra onderzoek is gebleken dat in minimaal één buisje van de producten asbest is aangetroffen", meldt de HEMA op de website. Eerder riepen winkels als Action en Top1Toys speelgoed met zand terug.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In Irak worden IS-strijders "met een Nederlandse link" vastgehouden die eerder waren gedetineerd in kampen in het noordoosten van Syrië, bevestigt het demissionaire kabinet aan de Tweede Kamer. Zij waren onder de 5704 mannelijke strijders van de terreurgroep die de afgelopen weken door de Verenigde Staten zijn overgebracht.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) is "onprettig verrast" door het besluit dat een journalist van De Twentsche Courant Tubantia vervolgd moet worden voor smaad. Het gerechtshof Arnhem-Leeuwarden heeft het Openbaar Ministerie onlangs opgedragen de journalist te vervolgen na een beklagprocedure.
19 uur geleden