AIVD: dreigingsbeeld voor Nederland in 2023 in veel opzichten slechter
ZOETERMEER (ANP) - Het grimmige dreigingsbeeld voor Nederland is het afgelopen jaar "in veel opzichten slechter geworden", dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) dinsdag in het jaarverslag over 2023. Het wereldwijde jihadisme vormde ook vorig jaar nog altijd de voornaamste dreiging voor Nederland, volgens de dienst.
Zo hebben Westerse inlichtingendiensten "een tiental" aanslagplannen verijdeld in Europa. In Duitsland werd rond de jaarwisseling een aanslag voorkomen rond de Dom in Keulen. Daar zouden islamisten van plan zijn geweest om een aanslag te plegen met een auto. Ook werd begin 2023 een aanslag verijdeld op het Nederlandse consulaat in Istanbul.
In Nederland zijn in vier zaken mensen aangehouden nadat de AIVD had gewaarschuwd in een ambtsbericht. De dienst zag afgelopen jaar een opleving van het jihadisme en een toegenomen dreiging, aangejaagd door koranvernielingen en het conflict tussen Israël en Hamas. De beweging viel op 7 oktober Israël aan, waarbij honderden mensen werden gedood. "Het conflict in Gaza heeft in 2023 gezorgd voor verharding van extremistische standpunten", aldus de AIVD.
Russische beïnvloeding
Ook de oorlog tussen Oekraïne en Rusland zorgt nog altijd voor dreiging. De dienst ziet dat de opstelling van de Russen ten opzichte van het Westen het afgelopen jaar is verhard.
Volgens de AIVD is de "machtsbalans die er in de wereld lang was, uit evenwicht" en dat maakt de situatie "mede zo precair". Het leidt ertoe dat landen proberen economisch voordeel te halen door cyberaanvallen, maar ook door spionage of zich te mengen in binnenlandse aangelegenheden. "Soms met grote brutaliteit", ziet de dienst. "Zo probeerde Rusland in 2023 ons publieke debat te beïnvloeden en heeft het de hand gehad in demonstraties in Nederland tegen westerse steun voor Oekraïne."
Aantasting verdienvermogen
De AIVD gaat dit jaar het onderzoek naar de dreiging uit China opvoeren. "Het land tast het verdienvermogen van het Nederlandse bedrijfsleven aan door cyberaanvallen, gebruik van spionage, insiders, heimelijke investeringen en illegale export", ziet de dienst. "China is daadwerkelijk in staat de verhoudingen in de wereld naar zijn hand te zetten. De gevolgen daarvan voor Nederland kunnen ingrijpend zijn."
Daarnaast onderzocht de AIVD ook criminele netwerken die de democratische rechtsorde zouden bedreigen door "extreem geweld, infiltratie en corruptie". Volgens de dienst vormen deze netwerken een probleem voor de nationale veiligheid. "De bescherming daarvan is een taak van de AIVD."
Meer uit Binnenland
LEIDEN (ANP) - Ruim twee derde van de jongvolwassenen kwam, vaak op minderjarige leeftijd, in aanraking met gewelddadige pornografische beelden. Dat blijkt uit onderzoek van het Verwey-Jonker Instituut in opdracht van kinderrechtenorganisatie Defence for Children.
1 uur geleden
MIAMI (ANP) - Bij het bezoek van koning Willem-Alexander en koningin Máxima aan Miami in de Verenigde Staten is een nieuw samenwerkingsprogramma gelanceerd: de Water as Leverage Academy.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Onderzoeksraad voor Veiligheid dringt aan op snelheid om het reinigen van reactoren veiliger te maken. Aanleiding hiervoor is een ongeval in een reactor van Zeeland Refinery in 2023. Een medewerker verongelukte toen hij in een zuurstofarme reactor katalysatormateriaal aan het verwijderen was.
4 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie gaat er niet van uit dat de man die dinsdagmiddag in Utrecht in brand werd gestoken een willekeurig slachtoffer is. Dat bevestigt een woordvoerder na berichtgeving van regionale media. Vermoedelijk is er sprake geweest van een "onderling conflict".
9 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Burgemeester Sharon Dijksma van Utrecht spreekt van "een gruwelijke vorm van geweld", nadat dinsdagmiddag een man in een elektrische rolstoel in brand werd gestoken. "Omdat het slachtoffer geen kant op kon is de impact zo mogelijk nog groter", laat ze weten in een verklaring.
9 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De politie heeft een persoon aangehouden in het onderzoek naar het in brand steken van een man op dinsdagmiddag bij een winkelcentrum in Utrecht. Het slachtoffer zat in een elektrische rolstoel en raakte zwaargewond. De aangehouden man wordt verdacht betrokken te zijn bij de brandstichting, aldus de politie.
11 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft dinsdag een levenslange gevangenisstraf geëist tegen Jaouad W. (46) voor zijn betrokkenheid bij vijf moorden, gepleegd tussen 2011 en 2014. Het OM vindt de verdenkingen tegen W. "te ernstig en schokkend" voor een tijdelijke celstraf. "Verdachte heeft zijn recht om deel te nemen aan onze samenleving met het plegen van deze feiten verspeeld."
12 uur geleden