AIVD: dreigingsbeeld voor Nederland in 2023 in veel opzichten slechter
ZOETERMEER (ANP) - Het grimmige dreigingsbeeld voor Nederland is het afgelopen jaar "in veel opzichten slechter geworden", dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) dinsdag in het jaarverslag over 2023. Het wereldwijde jihadisme vormde ook vorig jaar nog altijd de voornaamste dreiging voor Nederland, volgens de dienst.
Zo hebben Westerse inlichtingendiensten "een tiental" aanslagplannen verijdeld in Europa. In Duitsland werd rond de jaarwisseling een aanslag voorkomen rond de Dom in Keulen. Daar zouden islamisten van plan zijn geweest om een aanslag te plegen met een auto. Ook werd begin 2023 een aanslag verijdeld op het Nederlandse consulaat in Istanbul.
In Nederland zijn in vier zaken mensen aangehouden nadat de AIVD had gewaarschuwd in een ambtsbericht. De dienst zag afgelopen jaar een opleving van het jihadisme en een toegenomen dreiging, aangejaagd door koranvernielingen en het conflict tussen Israël en Hamas. De beweging viel op 7 oktober Israël aan, waarbij honderden mensen werden gedood. "Het conflict in Gaza heeft in 2023 gezorgd voor verharding van extremistische standpunten", aldus de AIVD.
Russische beïnvloeding
Ook de oorlog tussen Oekraïne en Rusland zorgt nog altijd voor dreiging. De dienst ziet dat de opstelling van de Russen ten opzichte van het Westen het afgelopen jaar is verhard.
Volgens de AIVD is de "machtsbalans die er in de wereld lang was, uit evenwicht" en dat maakt de situatie "mede zo precair". Het leidt ertoe dat landen proberen economisch voordeel te halen door cyberaanvallen, maar ook door spionage of zich te mengen in binnenlandse aangelegenheden. "Soms met grote brutaliteit", ziet de dienst. "Zo probeerde Rusland in 2023 ons publieke debat te beïnvloeden en heeft het de hand gehad in demonstraties in Nederland tegen westerse steun voor Oekraïne."
Aantasting verdienvermogen
De AIVD gaat dit jaar het onderzoek naar de dreiging uit China opvoeren. "Het land tast het verdienvermogen van het Nederlandse bedrijfsleven aan door cyberaanvallen, gebruik van spionage, insiders, heimelijke investeringen en illegale export", ziet de dienst. "China is daadwerkelijk in staat de verhoudingen in de wereld naar zijn hand te zetten. De gevolgen daarvan voor Nederland kunnen ingrijpend zijn."
Daarnaast onderzocht de AIVD ook criminele netwerken die de democratische rechtsorde zouden bedreigen door "extreem geweld, infiltratie en corruptie". Volgens de dienst vormen deze netwerken een probleem voor de nationale veiligheid. "De bescherming daarvan is een taak van de AIVD."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De energiemaatregelen van het kabinet doen nauwelijks iets aan het verminderen van de afhankelijkheid van olie en gas, vindt Milieudefensie. "Als dit het is, dan blijft het kabinet water naar de zee dragen", zegt directeur Donald Pols. Volgens Natuur & Milieu biedt het pakket voor de langere termijn "nog weinig houvast voor echte verduurzaming en afbouw van fossiele brandstoffen".
1 uur geleden
BLERICK (ANP) - Een meisje is maandagochtend omgekomen door een steekincident in een woning aan de Elzenstraat in het Limburgse Blerick, meldt de politie. Een man en vrouw, de bewoners van het pand, zijn opgepakt.
5 uur geleden
BILTHOVEN (ANP) - Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) oppert een verbod op de filters van sigaretten. Volgens het instituut komen er dan minder zogeheten microplastics in het milieu, terwijl het geen verschil zou maken voor de gezondheid van rokers.
7 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Privacystichting Consumers United in Court (CUIC) is maandag een collectieve procedure gestart tegen Odido. Dit vanwege een recent lek waarbij data van ruim zes miljoen Nederlanders zijn buitgemaakt. Het consumentencollectief noemt Odido op meerdere punten nalatig en wil onder meer genoegdoening voor iedereen van wie gegevens nu op straat liggen.
7 uur geleden
ALKMAAR (ANP) - De spelers van AZ zijn zondagavond laat uitbundig bejubeld door een grote menigte supporters. Iets voor middernacht verscheen de AZ-selectie, die eerder op de dag de bekerfinale met 5-1 van NEC won, op het bordes van het AFAS Stadion in Alkmaar. De uitzinnige fans, uitgedost met vlaggen en sjaaltjes van AZ, dansten, zongen en juichten onder dat balkon, omringd door de rook van enorme hoeveelheden afgestoken vuurwerk en brandende fakkels, zo was te zien op een livestream van NH Nieuws.
13 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Een container die zondagavond verkeerd is neergezet op een schip op de Maasvlakte bij Rotterdam, lekt een giftige, bijtende stof. Het schip zelf heeft ook schade opgelopen, vertelt een woordvoerster van de veiligheidsregio. "Er is een gat ontstaan in het dek, boven de machinekamer. De stof lekt daar naar binnen", schetst ze de situatie.
16 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - In het Rotterdamse havengebied is een container waarin mogelijk gevaarlijke stoffen zitten uit een kraan gevallen en op een schip terechtgekomen. Hulpdiensten zijn ter plaatse op de Maasvlakte, laat de veiligheidsregio weten. Die heeft een crisisteam bijeengeroepen.
18 uur geleden