AIVD: dreigingsbeeld voor Nederland in 2023 in veel opzichten slechter
ZOETERMEER (ANP) - Het grimmige dreigingsbeeld voor Nederland is het afgelopen jaar "in veel opzichten slechter geworden", dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) dinsdag in het jaarverslag over 2023. Het wereldwijde jihadisme vormde ook vorig jaar nog altijd de voornaamste dreiging voor Nederland, volgens de dienst.
Zo hebben Westerse inlichtingendiensten "een tiental" aanslagplannen verijdeld in Europa. In Duitsland werd rond de jaarwisseling een aanslag voorkomen rond de Dom in Keulen. Daar zouden islamisten van plan zijn geweest om een aanslag te plegen met een auto. Ook werd begin 2023 een aanslag verijdeld op het Nederlandse consulaat in Istanbul.
In Nederland zijn in vier zaken mensen aangehouden nadat de AIVD had gewaarschuwd in een ambtsbericht. De dienst zag afgelopen jaar een opleving van het jihadisme en een toegenomen dreiging, aangejaagd door koranvernielingen en het conflict tussen Israël en Hamas. De beweging viel op 7 oktober Israël aan, waarbij honderden mensen werden gedood. "Het conflict in Gaza heeft in 2023 gezorgd voor verharding van extremistische standpunten", aldus de AIVD.
Russische beïnvloeding
Ook de oorlog tussen Oekraïne en Rusland zorgt nog altijd voor dreiging. De dienst ziet dat de opstelling van de Russen ten opzichte van het Westen het afgelopen jaar is verhard.
Volgens de AIVD is de "machtsbalans die er in de wereld lang was, uit evenwicht" en dat maakt de situatie "mede zo precair". Het leidt ertoe dat landen proberen economisch voordeel te halen door cyberaanvallen, maar ook door spionage of zich te mengen in binnenlandse aangelegenheden. "Soms met grote brutaliteit", ziet de dienst. "Zo probeerde Rusland in 2023 ons publieke debat te beïnvloeden en heeft het de hand gehad in demonstraties in Nederland tegen westerse steun voor Oekraïne."
Aantasting verdienvermogen
De AIVD gaat dit jaar het onderzoek naar de dreiging uit China opvoeren. "Het land tast het verdienvermogen van het Nederlandse bedrijfsleven aan door cyberaanvallen, gebruik van spionage, insiders, heimelijke investeringen en illegale export", ziet de dienst. "China is daadwerkelijk in staat de verhoudingen in de wereld naar zijn hand te zetten. De gevolgen daarvan voor Nederland kunnen ingrijpend zijn."
Daarnaast onderzocht de AIVD ook criminele netwerken die de democratische rechtsorde zouden bedreigen door "extreem geweld, infiltratie en corruptie". Volgens de dienst vormen deze netwerken een probleem voor de nationale veiligheid. "De bescherming daarvan is een taak van de AIVD."
Meer uit Binnenland
PARAMARIBO (ANP) - Schrijfster Astrid Roemer is overleden op 78-jarige leeftijd. Dat bevestigt haar uitgeverij Prometheus na berichtgeving van onder meer de Surinaamse website Starnieuws. Ze brak in Nederland door in 1982 met Over de gekte van een vrouw, "een experimentele roman over de complexiteit van het vrouw-zijn", vermeldt de uitgeverij op de website. Roemer was een belangrijke stem in de Nederlands-Caribische literatuur.
36 minuten geleden
BREDA (ANP) - Het Openbaar Ministerie doet geen verder onderzoek naar het lekken van geheime informatie bij de zoektocht naar een nieuwe burgemeester van Tilburg. Eind oktober werd bekend dat Esmah Lahlah, de nummer twee op de landelijke kandidatenlijst van GroenLinks-PvdA tijdens de verkiezingscampagne, had gesolliciteerd op de post. De sollicitatiebrief van Lahlah was gelekt naar het Brabants Dagblad.
1 uur geleden
HAARLEM (ANP) - Een 19-jarige man wordt vervolgd voor het veroorzaken van de explosie en daaropvolgende brand in een appartementencomplex in Heerhugowaard in april vorig jaar. Vier appartementen raakten zwaar beschadigd en er was sprake van instortingsgevaar. Vijf mensen raakten lichtgewond.
1 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Het Openbaar Ministerie heeft vrijdag twaalf jaar cel geëist tegen twee mannen die worden verdacht van een aanslag op een Rotterdamse advocaat in december 2024. Toen ging een explosief af onder zijn auto, terwijl hij stond te wachten voor het stoplicht bij de Maastunnel in Rotterdam. De advocaat was die ochtend onderweg naar zijn werk. Hij raakte niet gewond, zijn Mercedes liep wel schade op.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) vindt het "ontzettend dapper dat zoveel Iraniërs de straat opgaan om te demonstreren tegen de slechte omstandigheden waarin ze moeten leven". Tegelijk vindt hij het "zorgelijk dat de signalen over repressie toenemen" en "echt onacceptabel" dat daarbij doden en gewonden vallen.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De treinen rijden het hele weekend volgens een aangepaste, afgeschaalde dienstregeling, meldt ProRail. Het bedrijf zegt dat sneeuw en ijs zorgen voor problemen met de wissels. Zondag wordt bekeken of de treinen vanaf maandag weer volgens de normale dienstregeling kunnen rijden.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook het komende weekend heeft het winterse weer invloed op de afvalinzameling in meerdere gemeenten. Onder meer in Almere, Nieuwegein en Veendam wordt deze week geen huishoudelijk afval opgehaald, en ook de inzameling van grofvuil en kerstbomen ligt op sommige plekken tijdelijk stil.
2 uur geleden