AIVD: dreigingsbeeld voor Nederland in 2023 in veel opzichten slechter
ZOETERMEER (ANP) - Het grimmige dreigingsbeeld voor Nederland is het afgelopen jaar "in veel opzichten slechter geworden", dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) dinsdag in het jaarverslag over 2023. Het wereldwijde jihadisme vormde ook vorig jaar nog altijd de voornaamste dreiging voor Nederland, volgens de dienst.
Zo hebben Westerse inlichtingendiensten "een tiental" aanslagplannen verijdeld in Europa. In Duitsland werd rond de jaarwisseling een aanslag voorkomen rond de Dom in Keulen. Daar zouden islamisten van plan zijn geweest om een aanslag te plegen met een auto. Ook werd begin 2023 een aanslag verijdeld op het Nederlandse consulaat in Istanbul.
In Nederland zijn in vier zaken mensen aangehouden nadat de AIVD had gewaarschuwd in een ambtsbericht. De dienst zag afgelopen jaar een opleving van het jihadisme en een toegenomen dreiging, aangejaagd door koranvernielingen en het conflict tussen Israël en Hamas. De beweging viel op 7 oktober Israël aan, waarbij honderden mensen werden gedood. "Het conflict in Gaza heeft in 2023 gezorgd voor verharding van extremistische standpunten", aldus de AIVD.
Russische beïnvloeding
Ook de oorlog tussen Oekraïne en Rusland zorgt nog altijd voor dreiging. De dienst ziet dat de opstelling van de Russen ten opzichte van het Westen het afgelopen jaar is verhard.
Volgens de AIVD is de "machtsbalans die er in de wereld lang was, uit evenwicht" en dat maakt de situatie "mede zo precair". Het leidt ertoe dat landen proberen economisch voordeel te halen door cyberaanvallen, maar ook door spionage of zich te mengen in binnenlandse aangelegenheden. "Soms met grote brutaliteit", ziet de dienst. "Zo probeerde Rusland in 2023 ons publieke debat te beïnvloeden en heeft het de hand gehad in demonstraties in Nederland tegen westerse steun voor Oekraïne."
Aantasting verdienvermogen
De AIVD gaat dit jaar het onderzoek naar de dreiging uit China opvoeren. "Het land tast het verdienvermogen van het Nederlandse bedrijfsleven aan door cyberaanvallen, gebruik van spionage, insiders, heimelijke investeringen en illegale export", ziet de dienst. "China is daadwerkelijk in staat de verhoudingen in de wereld naar zijn hand te zetten. De gevolgen daarvan voor Nederland kunnen ingrijpend zijn."
Daarnaast onderzocht de AIVD ook criminele netwerken die de democratische rechtsorde zouden bedreigen door "extreem geweld, infiltratie en corruptie". Volgens de dienst vormen deze netwerken een probleem voor de nationale veiligheid. "De bescherming daarvan is een taak van de AIVD."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Voormalig tv-presentator Jan Lenferink is vrijdag overleden. Dat heeft zijn familie aan het ANP laten weten.
6 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Turkije heeft volgens de Nederlandse buitenlandminister Tom Berendsen gedreigd met een tegenaanval tegen Iran, als dat land Turkije nog eens beschiet. Dat zei de minister in Café Kockelmann. Eerder op de avond sprak hij met zijn Turkse ambtsgenoot Hakan Fidan.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen (CDA) heeft Defensie gevraagd om te helpen Nederlanders terug te halen die in het Midden-Oosten zijn gestrand. Dat zei hij in Café Kockelmann.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In de gevangenissen ontstaat dit jaar een tekort van 265 cellen als er niet wordt ingegrepen, verwacht staatssecretaris Claudia van Bruggen (Justitie). Door allerlei noodmaatregelen is er op dit moment geen cellentekort, hoewel de gevangenissen overvol zijn. In een Kamerbrief kondigt de D66'er aan dat ze dit najaar "aanvullende maatregelen" wil nemen om dit te voorkomen. Ze schrijft nog niet welke.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De afgelopen week was "exemplarisch" voor de zwakke positie die de Europese Unie heeft op het wereldtoneel, zei Rob Jetten. Het ging in zijn wekelijkse persconferentie over de uiteenlopende standpunten van EU-landen rond de oorlog in Iran. "Wil Europa de taal van de macht leren spreken en serieus meedoen op het wereldtoneel, dan zal ook op dit vlak de Europese samenwerking aanzienlijk moeten verbeteren."
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederlandse militairen kunnen mogelijk slachtoffer worden van de oorlog met Iran, zei Rob Jetten vrijdagmiddag tijdens zijn wekelijkse persconferentie. "We schatten de kans heel klein in dat dit risico er is. Maar 100 procent uitsluiten kan in deze snel escalerende geweldssituatie denk ik nooit." De D66-premier had het specifiek over de mogelijke inzet van een Nederlands marinefregat in de Middellandse Zee. Frankrijk heeft hierom gevraagd en het kabinet wil hier maandag een besluit over nemen.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd onderzoekt de werkcultuur op de intensivecareafdeling van het Erasmus MC in Rotterdam. Dat bevestigt de inspectie na berichtgeving van de NOS en Nieuwsuur over een vertrouwenscrisis op deze afdeling van het ziekenhuis.
8 uur geleden