AIVD: dreigingsbeeld voor Nederland in 2023 in veel opzichten slechter
ZOETERMEER (ANP) - Het grimmige dreigingsbeeld voor Nederland is het afgelopen jaar "in veel opzichten slechter geworden", dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) dinsdag in het jaarverslag over 2023. Het wereldwijde jihadisme vormde ook vorig jaar nog altijd de voornaamste dreiging voor Nederland, volgens de dienst.
Zo hebben Westerse inlichtingendiensten "een tiental" aanslagplannen verijdeld in Europa. In Duitsland werd rond de jaarwisseling een aanslag voorkomen rond de Dom in Keulen. Daar zouden islamisten van plan zijn geweest om een aanslag te plegen met een auto. Ook werd begin 2023 een aanslag verijdeld op het Nederlandse consulaat in Istanbul.
In Nederland zijn in vier zaken mensen aangehouden nadat de AIVD had gewaarschuwd in een ambtsbericht. De dienst zag afgelopen jaar een opleving van het jihadisme en een toegenomen dreiging, aangejaagd door koranvernielingen en het conflict tussen Israël en Hamas. De beweging viel op 7 oktober Israël aan, waarbij honderden mensen werden gedood. "Het conflict in Gaza heeft in 2023 gezorgd voor verharding van extremistische standpunten", aldus de AIVD.
Russische beïnvloeding
Ook de oorlog tussen Oekraïne en Rusland zorgt nog altijd voor dreiging. De dienst ziet dat de opstelling van de Russen ten opzichte van het Westen het afgelopen jaar is verhard.
Volgens de AIVD is de "machtsbalans die er in de wereld lang was, uit evenwicht" en dat maakt de situatie "mede zo precair". Het leidt ertoe dat landen proberen economisch voordeel te halen door cyberaanvallen, maar ook door spionage of zich te mengen in binnenlandse aangelegenheden. "Soms met grote brutaliteit", ziet de dienst. "Zo probeerde Rusland in 2023 ons publieke debat te beïnvloeden en heeft het de hand gehad in demonstraties in Nederland tegen westerse steun voor Oekraïne."
Aantasting verdienvermogen
De AIVD gaat dit jaar het onderzoek naar de dreiging uit China opvoeren. "Het land tast het verdienvermogen van het Nederlandse bedrijfsleven aan door cyberaanvallen, gebruik van spionage, insiders, heimelijke investeringen en illegale export", ziet de dienst. "China is daadwerkelijk in staat de verhoudingen in de wereld naar zijn hand te zetten. De gevolgen daarvan voor Nederland kunnen ingrijpend zijn."
Daarnaast onderzocht de AIVD ook criminele netwerken die de democratische rechtsorde zouden bedreigen door "extreem geweld, infiltratie en corruptie". Volgens de dienst vormen deze netwerken een probleem voor de nationale veiligheid. "De bescherming daarvan is een taak van de AIVD."
Meer uit Binnenland
AMSTERDAM (ANP) - Burgemeester Mark Boumans van Doetinchem is gekozen tot de beste lokale bestuurder van 2025. Bestuurders en politici die hem nomineerden, omschreven hem als "communicatief sterk en daadkrachtig", meldt vakblad Binnenlands Bestuur dat de verkiezing voor de zeventiende keer organiseerde.
39 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) zegt niet te kunnen optreden "op basis van bevindingen van het AD" over asbest in speelzand voor kinderen, laat de toezichthouder woensdag weten. De krant meldde eerder woensdag dat meerdere soorten speelzand die in Nederland te koop waren, besmet zijn met "de kankerverwekkende vezels".
1 uur geleden
NEW YORK (ANP) - Bij Sotheby's in New York is woensdag een krijttekening van Rembrandt voor 15 miljoen dollar (12,7 miljoen euro) geveild. Het is de schets 'Rustende jonge leeuw', die Rembrandt maakte tussen 1638 en 1642. De tekening stond in de veilingcatalogus voor tussen de 15 en 20 miljoen dollar (13 en 17 miljoen euro).
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Koningin Máxima is woensdag bij de landmacht een opleiding tot reservist begonnen "omdat onze veiligheid niet meer vanzelfsprekend is", aldus de Rijksvoorlichtingsdienst (RVD). Als ze klaar is met haar opleiding, krijgt ze de rang van luitenant-kolonel.
2 uur geleden
DELFT (ANP) - Delft biedt alsnog excuses aan voor het onderzoek dat de gemeente liet uitvoeren naar de Delftse islamitische gemeenschap, waaronder het bestuur en de bezoekers van de Al-Ansaar-moskee. "Ik ben mij bewust van de impact en de pijn die dit onderzoek heeft veroorzaakt. Namens de gemeente Delft wil ik daarvoor mijn oprechte spijt betuigen", schrijft burgemeester Alexander Pechtold in een verklaring op de website van de gemeente.
4 uur geleden
ALMELO (ANP) - Een medewerkster van een zorginstelling in Wierden (Overijssel) blijft negentig dagen langer in de cel. Dat heeft de raadkamer van de rechtbank Overijssel bepaald. De vrouw zou drie bewoners van een instelling opzettelijk insuline hebben gegeven, zonder medische noodzaak. Hierdoor zouden bloedsuikerwaarden bij hen mogelijk zijn gedaald naar (levens)gevaarlijke waarden, meldde het Openbaar Ministerie eerder.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Haagse rechtbank heeft woensdag veertien maanden cel opgelegd, waarvan twee voorwaardelijk, aan de 20-jarige Sonny W. uit Den Haag. Hij zou samen met een medeverdachte van plan zijn geweest om vorig jaar februari in Rotterdam iemand in zijn been te schieten, een zogenoemde 'legday'. W. zou dat volgens justitie samen doen met een 16-jarige jongen, maar die overleed na een incident met een vuurwapen op het Hofstad Lyceum in Den Haag.
6 uur geleden