AIVD: dreigingsbeeld voor Nederland in 2023 in veel opzichten slechter
ZOETERMEER (ANP) - Het grimmige dreigingsbeeld voor Nederland is het afgelopen jaar "in veel opzichten slechter geworden", dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) dinsdag in het jaarverslag over 2023. Het wereldwijde jihadisme vormde ook vorig jaar nog altijd de voornaamste dreiging voor Nederland, volgens de dienst.
Zo hebben Westerse inlichtingendiensten "een tiental" aanslagplannen verijdeld in Europa. In Duitsland werd rond de jaarwisseling een aanslag voorkomen rond de Dom in Keulen. Daar zouden islamisten van plan zijn geweest om een aanslag te plegen met een auto. Ook werd begin 2023 een aanslag verijdeld op het Nederlandse consulaat in Istanbul.
In Nederland zijn in vier zaken mensen aangehouden nadat de AIVD had gewaarschuwd in een ambtsbericht. De dienst zag afgelopen jaar een opleving van het jihadisme en een toegenomen dreiging, aangejaagd door koranvernielingen en het conflict tussen Israël en Hamas. De beweging viel op 7 oktober Israël aan, waarbij honderden mensen werden gedood. "Het conflict in Gaza heeft in 2023 gezorgd voor verharding van extremistische standpunten", aldus de AIVD.
Russische beïnvloeding
Ook de oorlog tussen Oekraïne en Rusland zorgt nog altijd voor dreiging. De dienst ziet dat de opstelling van de Russen ten opzichte van het Westen het afgelopen jaar is verhard.
Volgens de AIVD is de "machtsbalans die er in de wereld lang was, uit evenwicht" en dat maakt de situatie "mede zo precair". Het leidt ertoe dat landen proberen economisch voordeel te halen door cyberaanvallen, maar ook door spionage of zich te mengen in binnenlandse aangelegenheden. "Soms met grote brutaliteit", ziet de dienst. "Zo probeerde Rusland in 2023 ons publieke debat te beïnvloeden en heeft het de hand gehad in demonstraties in Nederland tegen westerse steun voor Oekraïne."
Aantasting verdienvermogen
De AIVD gaat dit jaar het onderzoek naar de dreiging uit China opvoeren. "Het land tast het verdienvermogen van het Nederlandse bedrijfsleven aan door cyberaanvallen, gebruik van spionage, insiders, heimelijke investeringen en illegale export", ziet de dienst. "China is daadwerkelijk in staat de verhoudingen in de wereld naar zijn hand te zetten. De gevolgen daarvan voor Nederland kunnen ingrijpend zijn."
Daarnaast onderzocht de AIVD ook criminele netwerken die de democratische rechtsorde zouden bedreigen door "extreem geweld, infiltratie en corruptie". Volgens de dienst vormen deze netwerken een probleem voor de nationale veiligheid. "De bescherming daarvan is een taak van de AIVD."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Gedupeerde ouders gaan niets merken van de vondst van tientallen miljoenen documenten met betrekking tot het schandaal rond de kinderopvangtoeslag in een datakluis van de Belastingdienst. Ook niet als daar gegevens bij zitten waaruit blijkt dat zij ten onrechte of te ruimhartig zijn gecompenseerd. Dat heeft partijloos staatssecretaris Sandra Palmen (Herstel Toeslagen) gezegd in een Kamerdebat.
6 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Tientallen websites die zogenoemde designerdrugs aanboden, zijn offline gehaald op last van de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) en de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA). "Het gebruik ervan kan levensgevaarlijk zijn", melden de overheidsdiensten.
8 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Coalitiepartijen D66, CDA en VVD willen bedrijven tegemoetkomen in de kosten voor elektriciteit. Geld dat daarvoor is klaargezet in het coalitieakkoord voor 2028, wil de minderheidscoalitie eerder uitgeven, zeggen de partijen donderdag in een debat over de verduurzaming van de industrie.
21 minuten geleden
ASSEN (ANP) - Het bewijs tegen vermeende kunstrover Bernhard Z. (35) is minder overweldigend dan het Openbaar Ministerie heeft betoogd, zo hebben zijn advocaten donderdag in hun pleidooi gezegd. Ze hebben gepleit voor vrijspraak.
26 minuten geleden
HOOFDDORP (ANP) - Het slachtoffer van de dodelijke steekpartij in een woning in Hoofddorp woensdagavond is een vrouw, meldt de politie donderdag. De persoon die werd aangehouden is een 34-jarige man uit de Noord-Hollandse plaats.
28 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Boeren moeten regelmatig hun technische installaties laten controleren om het risico op stalbranden te voorkomen. Staatssecretaris Silvio Erkens (Landbouw, VVD) schrijft in een Kamerbrief dat hij "zo spoedig mogelijk" brandveiligheids- en elektrakeuringen wil invoeren.
31 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Patiënten weten nog altijd niet of hun gegevens zijn gestolen bij een inbraak in de digitale systemen van softwareleverancier ChipSoft. Meer dan een week na de eerste meldingen "tasten veel patiënten nog altijd volledig in het duister", stelt Patiëntenfederatie Nederland. Die zegt dat de onduidelijkheid te lang duurt.
33 minuten geleden