AIVD: dreigingsbeeld voor Nederland in 2023 in veel opzichten slechter
ZOETERMEER (ANP) - Het grimmige dreigingsbeeld voor Nederland is het afgelopen jaar "in veel opzichten slechter geworden", dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) dinsdag in het jaarverslag over 2023. Het wereldwijde jihadisme vormde ook vorig jaar nog altijd de voornaamste dreiging voor Nederland, volgens de dienst.
Zo hebben Westerse inlichtingendiensten "een tiental" aanslagplannen verijdeld in Europa. In Duitsland werd rond de jaarwisseling een aanslag voorkomen rond de Dom in Keulen. Daar zouden islamisten van plan zijn geweest om een aanslag te plegen met een auto. Ook werd begin 2023 een aanslag verijdeld op het Nederlandse consulaat in Istanbul.
In Nederland zijn in vier zaken mensen aangehouden nadat de AIVD had gewaarschuwd in een ambtsbericht. De dienst zag afgelopen jaar een opleving van het jihadisme en een toegenomen dreiging, aangejaagd door koranvernielingen en het conflict tussen Israël en Hamas. De beweging viel op 7 oktober Israël aan, waarbij honderden mensen werden gedood. "Het conflict in Gaza heeft in 2023 gezorgd voor verharding van extremistische standpunten", aldus de AIVD.
Russische beïnvloeding
Ook de oorlog tussen Oekraïne en Rusland zorgt nog altijd voor dreiging. De dienst ziet dat de opstelling van de Russen ten opzichte van het Westen het afgelopen jaar is verhard.
Volgens de AIVD is de "machtsbalans die er in de wereld lang was, uit evenwicht" en dat maakt de situatie "mede zo precair". Het leidt ertoe dat landen proberen economisch voordeel te halen door cyberaanvallen, maar ook door spionage of zich te mengen in binnenlandse aangelegenheden. "Soms met grote brutaliteit", ziet de dienst. "Zo probeerde Rusland in 2023 ons publieke debat te beïnvloeden en heeft het de hand gehad in demonstraties in Nederland tegen westerse steun voor Oekraïne."
Aantasting verdienvermogen
De AIVD gaat dit jaar het onderzoek naar de dreiging uit China opvoeren. "Het land tast het verdienvermogen van het Nederlandse bedrijfsleven aan door cyberaanvallen, gebruik van spionage, insiders, heimelijke investeringen en illegale export", ziet de dienst. "China is daadwerkelijk in staat de verhoudingen in de wereld naar zijn hand te zetten. De gevolgen daarvan voor Nederland kunnen ingrijpend zijn."
Daarnaast onderzocht de AIVD ook criminele netwerken die de democratische rechtsorde zouden bedreigen door "extreem geweld, infiltratie en corruptie". Volgens de dienst vormen deze netwerken een probleem voor de nationale veiligheid. "De bescherming daarvan is een taak van de AIVD."
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - De Veiligheidsregio Utrecht bekijkt momenteel wanneer mensen hun auto kunnen ophalen bij de parkeergarage aan de Utrechtse Springweg, vlakbij de Visscherssteeg waar donderdag een grote explosie plaatsvond. De veiligheidsregio zegt een plan op te stellen en later met meer informatie te komen.
19 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Het lukt de brandweer in Utrecht "redelijk" om bij de brandhaard te komen in het pand waar donderdagmiddag een explosie was. Een woordvoerder van de veiligheidsregio laat weten dat gebouwen instabiel zijn en scheuren hebben en dat daarom de brand van buitenaf wordt bestreden. Er zijn meerdere panden ingestort.
26 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Door de explosie in het centrum van Utrecht zijn meerdere panden ingestort, meldt Veiligheidsregio Utrecht donderdagavond in een update. Vier gewonden zijn overgebracht naar het calamiteitenhospitaal van het UMC Utrecht. In de omgeving is veel schade.
29 minuten geleden
UTRECHT (ANP) - Omwonenden die hun huis niet meer in kunnen na de grote explosie en brand in het centrum van Utrecht, worden opgevangen in hotel Karel V. Dat ligt niet ver van de getroffen Visscherssteeg. Een woordvoerster van de gemeente weet niet om hoeveel mensen het gaat.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Burgemeester Sharon Dijksma is geraakt door de explosie en brand in het centrum van Utrecht en maakt zich zorgen over de mensen die gewond zijn geraakt. Dat zegt ze donderdagmiddag vlakbij de Visscherssteeg, waar de brand nog altijd woedt. Volgens Veiligheidsregio Utrecht gaat het om zeker vier gewonden. Mogelijk liggen er ook mensen onder het puin.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Bij de explosie in het centrum van Utrecht zijn zeker vier mensen gewond geraakt, meldt een woordvoerder van de veiligheidsregio. Eerder sprak hij van zeker één gewonde.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het Rode Kruis meldt uit voorzorg vrijwilligers te hebben opgeroepen om naar het calamiteitenhospitaal in Utrecht te gaan, dat donderdagmiddag is geopend na een of meerdere explosies in de binnenstad. "Ons noodhulpteam is ter plaatse en ondersteunt de hulpdiensten in het centrum", laat de hulporganisatie weten.
2 uur geleden