AIVD: dreigingsbeeld voor Nederland in 2023 in veel opzichten slechter
ZOETERMEER (ANP) - Het grimmige dreigingsbeeld voor Nederland is het afgelopen jaar "in veel opzichten slechter geworden", dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) dinsdag in het jaarverslag over 2023. Het wereldwijde jihadisme vormde ook vorig jaar nog altijd de voornaamste dreiging voor Nederland, volgens de dienst.
Zo hebben Westerse inlichtingendiensten "een tiental" aanslagplannen verijdeld in Europa. In Duitsland werd rond de jaarwisseling een aanslag voorkomen rond de Dom in Keulen. Daar zouden islamisten van plan zijn geweest om een aanslag te plegen met een auto. Ook werd begin 2023 een aanslag verijdeld op het Nederlandse consulaat in Istanbul.
In Nederland zijn in vier zaken mensen aangehouden nadat de AIVD had gewaarschuwd in een ambtsbericht. De dienst zag afgelopen jaar een opleving van het jihadisme en een toegenomen dreiging, aangejaagd door koranvernielingen en het conflict tussen Israël en Hamas. De beweging viel op 7 oktober Israël aan, waarbij honderden mensen werden gedood. "Het conflict in Gaza heeft in 2023 gezorgd voor verharding van extremistische standpunten", aldus de AIVD.
Russische beïnvloeding
Ook de oorlog tussen Oekraïne en Rusland zorgt nog altijd voor dreiging. De dienst ziet dat de opstelling van de Russen ten opzichte van het Westen het afgelopen jaar is verhard.
Volgens de AIVD is de "machtsbalans die er in de wereld lang was, uit evenwicht" en dat maakt de situatie "mede zo precair". Het leidt ertoe dat landen proberen economisch voordeel te halen door cyberaanvallen, maar ook door spionage of zich te mengen in binnenlandse aangelegenheden. "Soms met grote brutaliteit", ziet de dienst. "Zo probeerde Rusland in 2023 ons publieke debat te beïnvloeden en heeft het de hand gehad in demonstraties in Nederland tegen westerse steun voor Oekraïne."
Aantasting verdienvermogen
De AIVD gaat dit jaar het onderzoek naar de dreiging uit China opvoeren. "Het land tast het verdienvermogen van het Nederlandse bedrijfsleven aan door cyberaanvallen, gebruik van spionage, insiders, heimelijke investeringen en illegale export", ziet de dienst. "China is daadwerkelijk in staat de verhoudingen in de wereld naar zijn hand te zetten. De gevolgen daarvan voor Nederland kunnen ingrijpend zijn."
Daarnaast onderzocht de AIVD ook criminele netwerken die de democratische rechtsorde zouden bedreigen door "extreem geweld, infiltratie en corruptie". Volgens de dienst vormen deze netwerken een probleem voor de nationale veiligheid. "De bescherming daarvan is een taak van de AIVD."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De onderhandelende partijen D66, VVD en CDA zijn "echt heel ver" met de afspraken over de financiën, meldt D66-leider Rob Jetten na onderhandelingen die tot in de nacht duurden. "Maar het is helaas nog niet helemaal af." CDA-leider Henri Bontenbal had goede hoop dat het zaterdag zou lukken. Dat lukte niet, maar hij denkt dat zondag mogelijk is.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Wat Nederlandse militairen hebben gedaan in Afghanistan, na 9/11, "verdient erkenning, geen ontkenning. Geen bagatellisering. Geen herschrijving van de werkelijkheid achteraf". Dat schrijft Commandant der Strijdkrachten Onno Eichelsheim op Facebook als reactie op uitspraken van Donald Trump. De Amerikaanse president zei eerder deze week dat in de strijd in Afghanistan Amerikanen aan het front vochten en andere NAVO-landen de frontlinie schuwden.
10 uur geleden
DE BILT (ANP) - Ook in Groningen is code oranje vanwege gladheid door ijzel voorbij, meldt het KNMI. In de provincie gold de weerwaarschuwing tot 17.00 uur. Eerder was ook in Overijssel en Drenthe code oranje van kracht.
15 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - Bij een pro-Koerdische demonstratie in Amsterdam heeft een opstootje plaatsgevonden. Op het Rokin raakten mensen kort slaags met elkaar, zag een ANP-verslaggever.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Om de Noord-Zuidlijn in Amsterdam door te trekken naar Schiphol en Hoofddorp, is nog 3 tot 6 miljard euro nodig. Dat staat in een overzicht van financiële problemen op het gebied van infrastructuur en waterstaat dat het kabinet met de Tweede Kamer heeft gedeeld.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Jan Nico Scholten is afgelopen woensdag op 93-jarige leeftijd overleden, meldt zijn familie zaterdag in een overlijdensbericht in NRC. Hij is burgemeester geweest van verschillende gemeenten, zat in de jaren zeventig en tachtig in de Tweede Kamer en eind jaren negentig in de Eerste Kamer. Hij was lid van de ARP en na de partijfusie van het CDA. In 1983 verliet hij de christendemocratische partij om later de overstap naar de PvdA te maken.
20 uur geleden
WAALWIJK (ANP) - In Waalwijk is vrijdagavond een man (25) met de Angolese nationaliteit aangehouden die werd gezocht voor medeplichtigheid aan moord en gewelddadige ordeverstoring in het Verenigd Koninkrijk, meldt de politie. Het zou gaan om de moord op een 16-jarige jongen in Manchester op 5 november 2020.
20 uur geleden