AIVD: dreigingsbeeld voor Nederland in 2023 in veel opzichten slechter
ZOETERMEER (ANP) - Het grimmige dreigingsbeeld voor Nederland is het afgelopen jaar "in veel opzichten slechter geworden", dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) dinsdag in het jaarverslag over 2023. Het wereldwijde jihadisme vormde ook vorig jaar nog altijd de voornaamste dreiging voor Nederland, volgens de dienst.
Zo hebben Westerse inlichtingendiensten "een tiental" aanslagplannen verijdeld in Europa. In Duitsland werd rond de jaarwisseling een aanslag voorkomen rond de Dom in Keulen. Daar zouden islamisten van plan zijn geweest om een aanslag te plegen met een auto. Ook werd begin 2023 een aanslag verijdeld op het Nederlandse consulaat in Istanbul.
In Nederland zijn in vier zaken mensen aangehouden nadat de AIVD had gewaarschuwd in een ambtsbericht. De dienst zag afgelopen jaar een opleving van het jihadisme en een toegenomen dreiging, aangejaagd door koranvernielingen en het conflict tussen Israël en Hamas. De beweging viel op 7 oktober Israël aan, waarbij honderden mensen werden gedood. "Het conflict in Gaza heeft in 2023 gezorgd voor verharding van extremistische standpunten", aldus de AIVD.
Russische beïnvloeding
Ook de oorlog tussen Oekraïne en Rusland zorgt nog altijd voor dreiging. De dienst ziet dat de opstelling van de Russen ten opzichte van het Westen het afgelopen jaar is verhard.
Volgens de AIVD is de "machtsbalans die er in de wereld lang was, uit evenwicht" en dat maakt de situatie "mede zo precair". Het leidt ertoe dat landen proberen economisch voordeel te halen door cyberaanvallen, maar ook door spionage of zich te mengen in binnenlandse aangelegenheden. "Soms met grote brutaliteit", ziet de dienst. "Zo probeerde Rusland in 2023 ons publieke debat te beïnvloeden en heeft het de hand gehad in demonstraties in Nederland tegen westerse steun voor Oekraïne."
Aantasting verdienvermogen
De AIVD gaat dit jaar het onderzoek naar de dreiging uit China opvoeren. "Het land tast het verdienvermogen van het Nederlandse bedrijfsleven aan door cyberaanvallen, gebruik van spionage, insiders, heimelijke investeringen en illegale export", ziet de dienst. "China is daadwerkelijk in staat de verhoudingen in de wereld naar zijn hand te zetten. De gevolgen daarvan voor Nederland kunnen ingrijpend zijn."
Daarnaast onderzocht de AIVD ook criminele netwerken die de democratische rechtsorde zouden bedreigen door "extreem geweld, infiltratie en corruptie". Volgens de dienst vormen deze netwerken een probleem voor de nationale veiligheid. "De bescherming daarvan is een taak van de AIVD."
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - Na de complete stilstand tijdens de ochtendspits rijden de treinen dinsdagmiddag "grotendeels volgens plan", zo laat de NS weten. Amsterdam blijft daarop de uitzondering. "Daar kampt het spoor nog met een aantal wisselstoringen als gevolg van het winterweer."
14 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Rijkswaterstaat roept mensen op om als dat mogelijk is woensdag thuis te werken en niet de weg op te gaan. Tijdens de ochtendspits wordt hevige sneeuwval verwacht. "Ook neemt de wind in kracht toe, wat tijdens de sneeuwbuien voor slecht zicht kan zorgen", waarschuwt de wegbeheerder.
19 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - De twee tieners van 16 en 18 jaar die op nieuwjaarsdag in Amsterdam Nieuw-West werden doodgeschoten, waren volgens de politie samen met een derde persoon. Hij kon ontkomen aan de schietpartij. "Het lijkt erop dat de slachtoffers geen schijn van kans maakten", aldus de politie. De drie jongens verbleven in een opvanglocatie voor asielzoekers in de hoofdstad. Het slachtoffer van 16 jaar zou officieel in een opvangcentrum in Delft zijn ingeschreven. Een politiewoordvoerder kon dinsdagmiddag nog niets zeggen over de derde jongen of over zijn identiteit. Wel kon de woordvoerder melden dat hij getuige is in de zaak.
1 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De teller van de inzamelingsactie van Stadsherstel voor de verwoeste Vondelkerk in Amsterdam staat dinsdag om 10.40 uur op 112.652 euro. Tot dusver kwam het geld van 1775 donateurs. Zondagavond stond het bedrag op 92.779 euro.
1 uur geleden
DE BILT (ANP) - Komende nacht en vooral woensdagochtend gaat het vanuit het westen weer sneeuwen. "Met name tijdens de ochtendspits gaat dit hinder opleveren voor het verkeer", verwacht het KNMI. Het meteorologische instituut voorziet "op uitgebreide schaal" sneeuwval. Code geel blijft van kracht in het hele land. Met die code waarschuwt het KNMI mensen voor gladheid op de weg.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Het kost veel moeite om het NS-treinverkeer weer op te starten na de IT-storing bij het bedrijf. Spoorbeheerder ProRail meldt dat veel treinen op verkeerde plekken staan en dat de vele wisselstoringen de zaak bemoeilijken. Met name rond Amsterdam gaat het nog niet naar behoren, volgens ProRail "door een vervelende samenloop van omstandigheden".
2 uur geleden
SCHIPHOL (ANP) - Bij de helpdesk van KLM op Schiphol staat een lange rij, ziet een fotograaf van het ANP. Bijna driehonderd KLM-vluchten van en naar Schiphol zijn dinsdag geschrapt vanwege de sneeuwval.
2 uur geleden