AIVD: dreigingsbeeld voor Nederland in 2023 in veel opzichten slechter
ZOETERMEER (ANP) - Het grimmige dreigingsbeeld voor Nederland is het afgelopen jaar "in veel opzichten slechter geworden", dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) dinsdag in het jaarverslag over 2023. Het wereldwijde jihadisme vormde ook vorig jaar nog altijd de voornaamste dreiging voor Nederland, volgens de dienst.
Zo hebben Westerse inlichtingendiensten "een tiental" aanslagplannen verijdeld in Europa. In Duitsland werd rond de jaarwisseling een aanslag voorkomen rond de Dom in Keulen. Daar zouden islamisten van plan zijn geweest om een aanslag te plegen met een auto. Ook werd begin 2023 een aanslag verijdeld op het Nederlandse consulaat in Istanbul.
In Nederland zijn in vier zaken mensen aangehouden nadat de AIVD had gewaarschuwd in een ambtsbericht. De dienst zag afgelopen jaar een opleving van het jihadisme en een toegenomen dreiging, aangejaagd door koranvernielingen en het conflict tussen Israël en Hamas. De beweging viel op 7 oktober Israël aan, waarbij honderden mensen werden gedood. "Het conflict in Gaza heeft in 2023 gezorgd voor verharding van extremistische standpunten", aldus de AIVD.
Russische beïnvloeding
Ook de oorlog tussen Oekraïne en Rusland zorgt nog altijd voor dreiging. De dienst ziet dat de opstelling van de Russen ten opzichte van het Westen het afgelopen jaar is verhard.
Volgens de AIVD is de "machtsbalans die er in de wereld lang was, uit evenwicht" en dat maakt de situatie "mede zo precair". Het leidt ertoe dat landen proberen economisch voordeel te halen door cyberaanvallen, maar ook door spionage of zich te mengen in binnenlandse aangelegenheden. "Soms met grote brutaliteit", ziet de dienst. "Zo probeerde Rusland in 2023 ons publieke debat te beïnvloeden en heeft het de hand gehad in demonstraties in Nederland tegen westerse steun voor Oekraïne."
Aantasting verdienvermogen
De AIVD gaat dit jaar het onderzoek naar de dreiging uit China opvoeren. "Het land tast het verdienvermogen van het Nederlandse bedrijfsleven aan door cyberaanvallen, gebruik van spionage, insiders, heimelijke investeringen en illegale export", ziet de dienst. "China is daadwerkelijk in staat de verhoudingen in de wereld naar zijn hand te zetten. De gevolgen daarvan voor Nederland kunnen ingrijpend zijn."
Daarnaast onderzocht de AIVD ook criminele netwerken die de democratische rechtsorde zouden bedreigen door "extreem geweld, infiltratie en corruptie". Volgens de dienst vormen deze netwerken een probleem voor de nationale veiligheid. "De bescherming daarvan is een taak van de AIVD."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse opvarenden van het cruiseschip Hondius gaan nadat zij gerepatrieerd zijn zes weken in thuisquarantaine. Dat meldt minister Sophie Hermans (Volksgezondheid, VVD) in een brief aan de Tweede Kamer. Onder de circa 150 bemanningsleden en passagiers van het schip, dat nu op weg is naar de Canarische Eilanden, zijn op dit moment geen mensen met symptomen van het hantavirus. Dat virus heeft al aan drie opvarenden het leven gekost.
1 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Bij het Landelijk Aktie Komitee Scholieren (LAKS) zijn ongeveer 26.000 klachten binnengekomen over de centraal schriftelijke eindexamens die vrijdag zijn begonnen. Dat is meer dan de 21.000 die het LAKS vorig jaar ontving op de eerste examendag. In 2024 waren het nog 35.000 klachten.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als laatste provincie is ook in Zuid-Holland voor het eerst een wolf gezien. Drie weken geleden zag iemand het dier lopen in Barendrecht, een gemeente ten zuiden van Rotterdam. Op basis van filmbeelden daarvan bevestigen experts van de Zoogdiervereniging dat het gaat om een wolf.
5 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Peter Gillis gaat in hoger beroep tegen de gevangenisstraf en de boete die hij donderdag kreeg opgelegd wegens belastingontduiking. Dat laat zijn advocaat vrijdag aan het ANP weten. De rechtbank in Den Bosch veroordeelde de realityster, bekend van de tv-serie Massa is Kassa, tot een celstraf van anderhalf jaar, waarvan zes maanden voorwaardelijk. Ook moeten de ondernemingen van Gillis boetes van in totaal ruim 1,3 miljoen euro betalen.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink wil de regels voor grenscontroles versoepelen. De Koninklijke Marechaussee gaat na september niet meer aan de grens controleren als het aan de CDA-minister ligt, maar gaat gebruikmaken van mobiele controles.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De situatie rond de uitbraak van het hantavirus op een Nederlands cruiseschip is "totaal niet te vergelijken" met hoe de coronapandemie zes jaar geleden begon. Dat heeft minister-president Rob Jetten (D66) benadrukt tijdens zijn persconferentie na de wekelijkse ministerraad. Het gaat ditmaal om een bekend virus, "waarvan we weten hoe we het moeten beheersen", zei de premier.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Er gaat een Nederlands vliegtuig naar Tenerife om de Nederlandse passagiers van cruiseschip m/v Hondius op te halen. Dat heeft buitenlandminister Tom Berendsen (CDA) na afloop van de ministerraad gemeld. Het is nog niet bekend wanneer en waar deze mensen dan terugkeren in Nederland. De Nederlanders aan boord zijn hierover geïnformeerd.
8 uur geleden