AIVD: dreigingsbeeld voor Nederland in 2023 in veel opzichten slechter
ZOETERMEER (ANP) - Het grimmige dreigingsbeeld voor Nederland is het afgelopen jaar "in veel opzichten slechter geworden", dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) dinsdag in het jaarverslag over 2023. Het wereldwijde jihadisme vormde ook vorig jaar nog altijd de voornaamste dreiging voor Nederland, volgens de dienst.
Zo hebben Westerse inlichtingendiensten "een tiental" aanslagplannen verijdeld in Europa. In Duitsland werd rond de jaarwisseling een aanslag voorkomen rond de Dom in Keulen. Daar zouden islamisten van plan zijn geweest om een aanslag te plegen met een auto. Ook werd begin 2023 een aanslag verijdeld op het Nederlandse consulaat in Istanbul.
In Nederland zijn in vier zaken mensen aangehouden nadat de AIVD had gewaarschuwd in een ambtsbericht. De dienst zag afgelopen jaar een opleving van het jihadisme en een toegenomen dreiging, aangejaagd door koranvernielingen en het conflict tussen Israël en Hamas. De beweging viel op 7 oktober Israël aan, waarbij honderden mensen werden gedood. "Het conflict in Gaza heeft in 2023 gezorgd voor verharding van extremistische standpunten", aldus de AIVD.
Russische beïnvloeding
Ook de oorlog tussen Oekraïne en Rusland zorgt nog altijd voor dreiging. De dienst ziet dat de opstelling van de Russen ten opzichte van het Westen het afgelopen jaar is verhard.
Volgens de AIVD is de "machtsbalans die er in de wereld lang was, uit evenwicht" en dat maakt de situatie "mede zo precair". Het leidt ertoe dat landen proberen economisch voordeel te halen door cyberaanvallen, maar ook door spionage of zich te mengen in binnenlandse aangelegenheden. "Soms met grote brutaliteit", ziet de dienst. "Zo probeerde Rusland in 2023 ons publieke debat te beïnvloeden en heeft het de hand gehad in demonstraties in Nederland tegen westerse steun voor Oekraïne."
Aantasting verdienvermogen
De AIVD gaat dit jaar het onderzoek naar de dreiging uit China opvoeren. "Het land tast het verdienvermogen van het Nederlandse bedrijfsleven aan door cyberaanvallen, gebruik van spionage, insiders, heimelijke investeringen en illegale export", ziet de dienst. "China is daadwerkelijk in staat de verhoudingen in de wereld naar zijn hand te zetten. De gevolgen daarvan voor Nederland kunnen ingrijpend zijn."
Daarnaast onderzocht de AIVD ook criminele netwerken die de democratische rechtsorde zouden bedreigen door "extreem geweld, infiltratie en corruptie". Volgens de dienst vormen deze netwerken een probleem voor de nationale veiligheid. "De bescherming daarvan is een taak van de AIVD."
Meer uit Binnenland
NIEUWEGEIN (ANP) - Premier Rob Jetten roept alle partijen op tot terughoudendheid nadat zaterdag een aanval van Israël en de Verenigde Staten op Iran is begonnen. Hij deed die oproep in Nieuwegein, waar D66 zaterdag een partijcongres houdt.
57 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De gevoelens van Iraniërs in Nederland over de aanvallen vanuit Israël en de VS zijn gemengd, zegt voorzitter van het Persian Dutch Network Pejman Akbarzadeh. "Sommige mensen zien dit als een manier om het land te bevrijden, andere mensen vinden dat Iran de problemen van binnenuit moet oplossen en dat er geen buitenlandse bemoeienis moet zijn."
1 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - De NOS zendt zaterdag op NPO 1 een ingelast journaal uit in verband met de aanvallen van Israël en de Verenigde Staten op Iran. Ook op SBS6 is in de ochtendeditie van Hart van Nederland veel aandacht voor de gebeurtenissen in het Midden-Oosten.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Iraanse ambassade in Den Haag schrijft op X dat Amerika "voor de tweede keer in minder dan een jaar heeft laten zien dat zijn diplomatie nep is". Volgens de ambassade vallen Israël en Amerika Iran aan "vlak na het aanbieden van een deal".
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Na de aanval op Iran roept "Nederland alle partijen op om terughoudendheid te betrachten en verdere escalatie te voorkomen", laat minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) in een reactie aan het ANP weten. "Stabiliteit in de regio is essentieel."
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Buitenlandse Zaken roept Nederlanders in Iran op om weg te blijven bij "mogelijke doelwitten". Israël heeft aanvallen uitgevoerd en in meerdere plaatsen zijn explosies gehoord.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vanwege de spanningen tussen de Verenigde Staten en Iran heeft het ministerie van Buitenlandse Zaken de reisadviezen voor Israël aangescherpt. Het land heeft nu grotendeels de kleurcode oranje, wat betekent dat het advies is om er alleen naartoe te gaan als het noodzakelijk is. De Palestijnse gebieden waren voor een groot deel al oranje.
16 uur geleden