AIVD: dreigingsbeeld voor Nederland in 2023 in veel opzichten slechter
ZOETERMEER (ANP) - Het grimmige dreigingsbeeld voor Nederland is het afgelopen jaar "in veel opzichten slechter geworden", dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) dinsdag in het jaarverslag over 2023. Het wereldwijde jihadisme vormde ook vorig jaar nog altijd de voornaamste dreiging voor Nederland, volgens de dienst.
Zo hebben Westerse inlichtingendiensten "een tiental" aanslagplannen verijdeld in Europa. In Duitsland werd rond de jaarwisseling een aanslag voorkomen rond de Dom in Keulen. Daar zouden islamisten van plan zijn geweest om een aanslag te plegen met een auto. Ook werd begin 2023 een aanslag verijdeld op het Nederlandse consulaat in Istanbul.
In Nederland zijn in vier zaken mensen aangehouden nadat de AIVD had gewaarschuwd in een ambtsbericht. De dienst zag afgelopen jaar een opleving van het jihadisme en een toegenomen dreiging, aangejaagd door koranvernielingen en het conflict tussen Israël en Hamas. De beweging viel op 7 oktober Israël aan, waarbij honderden mensen werden gedood. "Het conflict in Gaza heeft in 2023 gezorgd voor verharding van extremistische standpunten", aldus de AIVD.
Russische beïnvloeding
Ook de oorlog tussen Oekraïne en Rusland zorgt nog altijd voor dreiging. De dienst ziet dat de opstelling van de Russen ten opzichte van het Westen het afgelopen jaar is verhard.
Volgens de AIVD is de "machtsbalans die er in de wereld lang was, uit evenwicht" en dat maakt de situatie "mede zo precair". Het leidt ertoe dat landen proberen economisch voordeel te halen door cyberaanvallen, maar ook door spionage of zich te mengen in binnenlandse aangelegenheden. "Soms met grote brutaliteit", ziet de dienst. "Zo probeerde Rusland in 2023 ons publieke debat te beïnvloeden en heeft het de hand gehad in demonstraties in Nederland tegen westerse steun voor Oekraïne."
Aantasting verdienvermogen
De AIVD gaat dit jaar het onderzoek naar de dreiging uit China opvoeren. "Het land tast het verdienvermogen van het Nederlandse bedrijfsleven aan door cyberaanvallen, gebruik van spionage, insiders, heimelijke investeringen en illegale export", ziet de dienst. "China is daadwerkelijk in staat de verhoudingen in de wereld naar zijn hand te zetten. De gevolgen daarvan voor Nederland kunnen ingrijpend zijn."
Daarnaast onderzocht de AIVD ook criminele netwerken die de democratische rechtsorde zouden bedreigen door "extreem geweld, infiltratie en corruptie". Volgens de dienst vormen deze netwerken een probleem voor de nationale veiligheid. "De bescherming daarvan is een taak van de AIVD."
Meer uit Binnenland
STADSKANAAL (ANP) - In het Groningse Stadskanaal is in de nacht van zondag op maandag een brand uitgebroken in een woning aan de Gelderselaan. De brand is uitslaand, meldt de politie. De omliggende woningen zijn ontruimd. Mogelijk ging aan de brand een explosie vooraf.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De politie heeft zondagavond acht aanhoudingen verricht in de Schilderswijk in Den Haag naar aanleiding van ongeregeldheden na de verloren Afrika Cup-finale van Marokko. Drie mensen werden aangehouden voor openlijke geweldpleging, meldt de politie. Twee anderen werden aangehouden voor belediging. Ook werden twee aanhoudingen verricht voor het bezit van vuurwerk. De laatste aanhouding was voor het verstoren van de openbare orde.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De mobiele eenheid is zondagavond na de finale van de Afrika Cup in actie gekomen in de Haagse Schilderswijk. Senegal won de wedstrijd in de verlenging van gastland Marokko, tot grote teleurstelling van de Marokkaanse fans. De Haagse politie besloot in te grijpen nadat groepjes jongeren na afloop onder meer vuurwerk afstaken. Dat werd ook richting agenten gegooid, zag een ANP-verslaggever.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het overgrote deel van de Nederlanders denkt dat Europa voor zijn veiligheid niet langer op de Verenigde Staten kan rekenen. Onder president Donald Trump is Europa niet meer verzekerd van onvoorwaardelijke Amerikaanse steun, zeggen meer dan acht op de tien ondervraagden in een peiling van de Atlantische Commissie. De VS schaden volgens de ondervraagden de veiligheid, de handel, het klimaat en de democratie.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In zaaltjes, buurthuizen, cafés en podia kijken Marokkaanse Nederlanders en andere voetbalfans zondagavond samen naar de finale van de Afrika Cup. De 'Leeuwen van de Atlas', zoals het team van gastland Marokko wordt genoemd, nemen het op tegen Senegal.
8 uur geleden
DE BILT (ANP) - In het noordwesten van het land kan van zondagavond tot de vroege maandagochtend dichte mist ontstaan. Het KNMI waarschuwt daarvoor met code geel. Het laagste waarschuwingsniveau geldt tot maandag 06.00 uur voor Noord-Holland, Friesland en het IJsselmeergebied.
10 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De gemeente Utrecht verwacht de komende dagen nog geen antwoord te hebben op de vraag wat de oorzaak was van de explosies en brand van donderdag in het centrum van de stad. "De eerste prioriteit is de boel daar veilig krijgen", aldus een woordvoerder.
13 uur geleden