AIVD: dreigingsbeeld voor Nederland in 2023 in veel opzichten slechter
ZOETERMEER (ANP) - Het grimmige dreigingsbeeld voor Nederland is het afgelopen jaar "in veel opzichten slechter geworden", dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) dinsdag in het jaarverslag over 2023. Het wereldwijde jihadisme vormde ook vorig jaar nog altijd de voornaamste dreiging voor Nederland, volgens de dienst.
Zo hebben Westerse inlichtingendiensten "een tiental" aanslagplannen verijdeld in Europa. In Duitsland werd rond de jaarwisseling een aanslag voorkomen rond de Dom in Keulen. Daar zouden islamisten van plan zijn geweest om een aanslag te plegen met een auto. Ook werd begin 2023 een aanslag verijdeld op het Nederlandse consulaat in Istanbul.
In Nederland zijn in vier zaken mensen aangehouden nadat de AIVD had gewaarschuwd in een ambtsbericht. De dienst zag afgelopen jaar een opleving van het jihadisme en een toegenomen dreiging, aangejaagd door koranvernielingen en het conflict tussen Israël en Hamas. De beweging viel op 7 oktober Israël aan, waarbij honderden mensen werden gedood. "Het conflict in Gaza heeft in 2023 gezorgd voor verharding van extremistische standpunten", aldus de AIVD.
Russische beïnvloeding
Ook de oorlog tussen Oekraïne en Rusland zorgt nog altijd voor dreiging. De dienst ziet dat de opstelling van de Russen ten opzichte van het Westen het afgelopen jaar is verhard.
Volgens de AIVD is de "machtsbalans die er in de wereld lang was, uit evenwicht" en dat maakt de situatie "mede zo precair". Het leidt ertoe dat landen proberen economisch voordeel te halen door cyberaanvallen, maar ook door spionage of zich te mengen in binnenlandse aangelegenheden. "Soms met grote brutaliteit", ziet de dienst. "Zo probeerde Rusland in 2023 ons publieke debat te beïnvloeden en heeft het de hand gehad in demonstraties in Nederland tegen westerse steun voor Oekraïne."
Aantasting verdienvermogen
De AIVD gaat dit jaar het onderzoek naar de dreiging uit China opvoeren. "Het land tast het verdienvermogen van het Nederlandse bedrijfsleven aan door cyberaanvallen, gebruik van spionage, insiders, heimelijke investeringen en illegale export", ziet de dienst. "China is daadwerkelijk in staat de verhoudingen in de wereld naar zijn hand te zetten. De gevolgen daarvan voor Nederland kunnen ingrijpend zijn."
Daarnaast onderzocht de AIVD ook criminele netwerken die de democratische rechtsorde zouden bedreigen door "extreem geweld, infiltratie en corruptie". Volgens de dienst vormen deze netwerken een probleem voor de nationale veiligheid. "De bescherming daarvan is een taak van de AIVD."
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Bijna negen op de tien mensen die vapen, gebruiken illegale vapes of vapes die op een illegale manier zijn gekocht. Vaak komen die via webshops of fysieke winkels in het buitenland binnen, schrijft onderzoeksbureau Bureau Beke in een rapport. Ze zijn bijvoorbeeld legaal in het buitenland verkocht, maar mogen vanwege de smaak niet in Nederland op de markt komen.
3 uur geleden
ELST (ANP) - Enkele tientallen activisten van Geef Tegengas blokkeren vrijdagmiddag de Betuweroute. Ze protesteren daarmee onder andere tegen mensenrechtenschendingen wereldwijd en de klimaatcrisis, meldt de groep. De actievoerders zeggen zich tussen Lent en Elst toegang tot twee spoorlijnen te hebben verschaft en blokkeren het vervoer in beide richtingen. Over dit stuk spoor rijden goederentreinen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het fregat Zr.Ms. De Ruyter vertrekt aanstaande zondag richting Zuidoost-Azië, maar blijft mogelijk in het Midden-Oosten. Het luchtverdedigings- en commandofregat gaat in ieder geval door de Rode Zee, om daar bij te dragen aan een internationale missie om de scheepvaart te beschermen.
4 uur geleden
GRONINGEN (ANP) - De rechtbank in Groningen heeft vrijdag tien jaar cel en tbs met dwangverpleging opgelegd aan een verdachte in een grote sextortionzaak. De 32-jarige Mark S. uit Borculo is schuldig bevonden aan het op grote schaal seksueel afpersen van meisjes en vrouwen door te dreigen naaktbeelden van hen te verspreiden. "De verdachte heeft ernstig misbruik gemaakt van jonge, soms kwetsbare slachtoffers", aldus de rechtbank. "Veel slachtoffers zijn voor het leven getekend."
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Staat gaat in hoger beroep tegen de uitspraak van de rechtbank Den Haag die beveelt dat de overheid meer moet doen om Bonaire te beschermen tegen klimaatverandering. Dat maakte minister Stientje van Veldhoven (Klimaat, D66) vrijdag bekend. De zaak was aangespannen door Greenpeace. De rechter oordeelde onder meer dat de Staat binnen anderhalf jaar "heldere, bindende doelen" moet opstellen om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen.
5 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - Alle zeventien mensen die dinsdag bij de huldiging van PSV in Eindhoven werden aangehouden, zijn vrijgelaten, meldt de politie. "Enkelen hebben een boete gekregen voor vernieling, vechten op straat, openbare ordeverstoring, afsteken van vuurwerk, belediging en openbare dronkenschap", zegt een woordvoerder.
6 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Een landelijke actiedag op donderdag 16 april in universitaire ziekenhuizen is van de baan. Twee zorgvakbonden melden aanvullende afspraken te hebben gemaakt over de cao met werkgeversorganisatie UMCNL. Eerder draaiden die twee bonden (LAD en FBZ) al een zondagsdienst in Nijmegen en Maastricht uit onvrede met de cao. FNV, CNV en NU'91 hadden dat akkoord wel al getekend.
6 uur geleden