Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Mirjam Sterk verwacht dat haar een 'complexe opgave' wacht als minister van Langdurige Zorg. "Of de zorg in de toekomst ook houdbaar is, dat is het vraagstuk waar we voor staan," aldus de CDA'er.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland is de afgelopen jaren naïef geweest over de groeiende invloed van China, zegt beoogd buitenlandminister Tom Berendsen (CDA). Hij wil als minister Nederland minder afhankelijk maken van grondstoffen uit China, maar ook van de Verenigde Staten voor veiligheid. "Die afhankelijkheid moet je afbouwen, dan zit je ook sterker aan de internationale onderhandelingstafel."
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Jo-Annes de Bat krijgt bij zijn aantreden als staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei het volgelopen stroomnet onder zijn hoede. Dat zei de CDA'er na zijn gesprek met beoogd premier Rob Jetten. Hij wil oplossingen voor de drukte op het stroomnet "versnellen", maar weet nog niet hoe. "Dat ga ik allemaal ontdekken. Er zal vast een heel inwerkprogramma staan om zaken nog beter te begrijpen."
12 uur geleden
NEW DELHI (ANP) - De Indiase premier Narendra Modi zal naar verwachting nog voor de zomer naar Nederland komen om formeel een "strategisch partnerschap" met Nederland aan te kondigen. Demissionair premier Dick Schoof zei donderdag tegen lokale media in India dat het "een uitstekende stimulans" zal geven aan de al goede verhoudingen tussen India en Nederland. Hij is daar voor een internationale top over kunstmatige intelligentie.
12 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Toekomstig minister van Defensie, Dilan Yeşilgöz, hoopt dat er meer erkenning komt voor de strijdkrachten. "Ik hoop wel, vooral, dat we met elkaar onze militairen veel meer gaan waarderen en gaan eren", zei de VVD'er donderdag na een gesprek met formateur Rob Jetten.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De 41-jarige Eelco Eerenberg wordt de nieuwe staatssecretaris van Financiën namens D66, meldt de partij. Nathalie van Berkel zou eigenlijk deze functie krijgen. Maar zij zag hier maandag van af, nadat meerdere media hadden geschreven over onjuistheden in haar cv. Later maakte Van Berkel ook bekend de Tweede Kamer te verlaten.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Silvio Erkens (VVD) snapt de weifeling in de agrarische sector over zijn benoeming tot staatssecretaris van Landbouw. "Volgens mij is het aan mij om het tegendeel te bewijzen. Maar ik snap het scepticisme", zei hij donderdag voor aanvang van zijn gesprek met formateur Rob Jetten.
15 uur geleden