Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Minister Eelco Heinen van Financiën benadrukt voorafgaand aan de ministerraad dat er een meerderheid lonkt voor het belastingplan in de Tweede Kamer. In de Eerste Kamer is die nog niet in zicht, maar dat is volgens Heinen pas later aan de orde. "We doen het stap voor stap. Eerst moet er gestemd worden in de Tweede Kamer."
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De gesprekken over het belastingplan hebben wat vicepremier Dilan Yeşilgöz betreft "langer geduurd dan strikt noodzakelijk". De VVD-bewindsvrouw vindt dat er "goede dingen" in het plan staan, maar ze begrijpt ook dat partijen er niet "100 procent" tevreden mee zijn. "Het is ook niet 100 procent wat ik had gewild."
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De fractievoorzitters van de coalitiepartijen praten de komende dagen los van elkaar met oppositiefracties. Dat zeggen Haagse ingewijden na berichtgeving door RTL Nieuws over het verdere proces om alsnog afspraken te maken over het belastingplan. De coalitie is namelijk onderling verdeeld over het verhogen van de vermogensbelasting in ruil voor steun aan het pakket met belastingen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Binnenlandminister Pieter Heerma (CDA) is positief over een plan van D66 en PRO om bepaalde dubbelfuncties binnen de politiek te verbieden. De partijen willen dat het niet langer mogelijk wordt om naast Tweede Kamerlid ook politiek actief te zijn binnen een gemeente of provincie.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten laat verdere aanpassingen van het belastingplan, waar nog steeds geen meerderheid voor is, over aan de Tweede Kamer. Het kabinet heeft dinsdag na vele onderhandelingen nog eens een gewijzigd pakket gedeeld met de Kamer, en Kamerfracties kunnen dat pakket nu aanpassen met amendementen.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Gidi Markuszower is bereid om het belastingplan te steunen, omdat hij wil voorkomen dat er verkiezingen komen. Dat zegt hij in het debat over het pakket aan belastingen.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Jaimi van Essen (Landbouw, D66) kan zich vinden in de kritiek van de Nationale ombudsman dat de overheid de afgelopen jaren onbetrouwbaar is geweest voor boeren. "Het klopt, net zoals de Ombudsman constateert dat boeren en tuinders al te lang te maken hebben met voorstellen die te vaak veranderen."
2 dagen geleden