Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Rob Jetten heeft oppositiepartij BBB nog niet uitgenodigd voor gesprekken over de begroting. "Omdat we voor de zomer tot de conclusie kwamen dat het wat minder zin had. Als dat nu wel het geval is, ga ik graag dat gesprek aan", zei hij bij zijn wekelijkse persconferentie. Zonder steun van de BBB heeft de minderheidscoalitie PRO nodig om in de Eerste Kamer tot een meerderheid te komen. Coalitiepartij VVD heeft moeite met samenwerking met de linkse partij.
13 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het was "geen goed signaal" van de politie Oost-Brabant, die donderdag aankondigde alleen in te grijpen als tractoren de snelweg blokkeerden en niet als zij daar langzaam zouden rijden, zei premier Rob Jetten vrijdag op zijn wekelijkse persconferentie. Vrijdagochtend kwamen twee mensen om het leven bij een botsing in de staart van de file, die ontstond door tractoren op de snelweg. Volgens de premier moeten de politie, het Openbaar Ministerie (OM) en de burgemeester "nabespreken" hoe het vrijdag zo fout kon gaan.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet roept boeren op niet met tractoren op snelwegen te demonstreren. Minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken, CDA), die gaat over het demonstratierecht, doet die oproep nadat er vrijdag twee doden waren gevallen op de A59. Zij kwamen om bij een botsing in de staart van een file, die het gevolg was van trekkers op de snelweg.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Geert Wilders heeft in een bericht op X gepleit voor "massadeportaties". Tegen welke groep de PVV-leider zich richt, maakt hij niet precies duidelijk, maar hij heeft het over "crimineel tuig". Daarbij deelt hij een bericht van AT5 over een man die iemand in Amsterdam tot seksuele handelingen dwong.
2 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Toen bij het boerenprotest bij het provinciehuis in Den Bosch doordrong dat er een dodelijke aanrijding was gebeurd in een file die was ontstaan door tractoren werd de sfeer daar bedrukt. Zo omschrijft Caroline van der Plas, grondlegger van boerenpartij BBB, de stemming. Ze is in Den Bosch om mee te doen aan de demonstratie.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De provincie Brabant moet de landelijke stikstofplannen van minister Jaimi van Essen meenemen in de afweging om boerenvergunningen in te trekken. Dat zei de landbouwminister van D66 vrijdag voorafgaand aan de ministerraad.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Financiënminister Eelco Heinen (VVD) verwacht dat het opstellen van de begroting, waarbij de minderheidscoalitie zaken moet doen met oppositiepartijen, een "spannend proces" gaat worden. Hij wil met Prinsjesdag een begroting presenteren die op "breed draagvlak" kan rekenen in het parlement, maar hoe realistisch dat is "gaan we de komende tijd zien", zei Heinen vrijdag voorafgaand aan de ministerraad.
4 uur geleden