Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet moet zorgen dat er nog dit jaar nieuwe stikstofwetten komen om Nederland van het stikstofslot te halen. Dat is volgens VNO-NCW-voorzitter Ingrid Thijssen nodig. In die wet moeten wat haar betreft harde doelen staan voor het verminderen van de stikstofuitstoot in 2030.
48 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De senatoren van de PVV blijven loyaal aan de partij. Over die vraag heeft fractieleider Alexander van Hattem na het vertrek van zeven Tweede Kamerleden ook "geen seconde twijfel" gehad. "We blijven gewoon vierkant achter Geert staan", zegt hij na berichtgeving van RTL Nieuws.
1 uur geleden
DAVOS (ANP) - Premier Dick Schoof hoopt dat de hoogopgelopen ruzie tussen de Verenigde Staten en Europa over Groenland berust op een misverstand. De Amerikaanse president Donald Trump zou de Europese verkenningsmissie naar het eiland volgens meerdere media per abuis hebben opgevat als bedoeld om Groenland tegen de VS te verdedigen.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Kim Putters ziet dat de beoogde coalitie open staat voor samenwerking met werkgevers en werknemers op het gebied van de economie en de arbeidsmarkt. "Het is cruciaal dat een kabinet een goede verstandhouding heeft met ons", vindt de voorzitter van de Sociaal-Economische Raad (SER) na afloop van zijn gesprek met de informateur en de leiders van D66, VVD en CDA.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Op sociale media spreken meerdere lokale PVV-fracties hun steun uit voor Geert Wilders. Dat is te zien op de Facebookpagina's van de lokale afdelingen, waar vergelijkbare berichten zijn geplaatst met een afbeelding van de PVV-leider. De steun volgt nadat zeven PVV-Kamerleden aankondigden zich af te splitsen van de partij.
5 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De maximaal 2 miljard euro die het demissionaire kabinet wil bijdragen aan de verduurzaming van Tata Steel is juridisch onhoudbaar. Dit concludeert de juridische organisatie Advocates for the Future (AftF) na een uitgebreide analyse van de intentieverklaring uit september vorig jaar.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De komende dagen zijn alle diplomatieke inspanningen erop gericht om "de boel weer enigszins tot bedaren te brengen en weer op een constructief pad te komen" met de Verenigde Staten, zei demissionair minister Ruben Brekelmans (Defensie, VVD) in de Tweede Kamer. Dat is volgens hem in het belang van zowel de VS als de EU.
23 uur geleden