Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
TER APEL (ANP) - Asielminister Bart van den Brink heeft het overvolle aanmeldcentrum in Ter Apel donderdagavond onverwachts bezocht en herhaalde daar zijn oproep aan gemeenten elders in het land om snel te komen met opvangplekken. Tijdens zijn bezoek sprak de CDA-bewindsman met medewerkers van het Rode Kruis, asielzoekers die door drukte niet werden toegelaten tot het asielzoekerscentrum, medewerkers van opvangorganisatie COA en burgemeester Jaap Velema.
1 uur geleden
LIMASSOL (ANP) - Concrete voorstellen voor wie namens de EU aan eventuele onderhandelingen gaat deelnemen over vrede tussen Oekraïne en Rusland zijn donderdag niet gedaan door EU-ministers van Buitenlandse Zaken. Wel zijn de ministers het erover eens dat er "iemand of een team van mensen" namens de EU "aan een eventuele onderhandelingstafel" moet aanschuiven om voor de Europese belangen op te komen, zei minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) na afloop van de vergadering in Cyprus.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat in hoger beroep tegen recente uitspraken over de vliegvelden bij Eindhoven, Rotterdam en Lelystad. Minister Jaimi van Essen (Landbouw, D66) wil daarmee "verdere juridische helderheid" over de stikstofcrisis krijgen, schrijft hij in een brief aan de Tweede Kamer. "Die helderheid helpt vervolgens om beleid op te baseren."
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Wat premier Rob Jetten betreft werkt het kabinet de komende tijd verder aan plannen over sociale zekerheid. De vakbonden gaven na een gesprek op het Catshuis aan dat zij niet meer verder willen praten. Bij het kabinet "staat de deur altijd open en ik hoop dat werkgevers en werknemers ook snel weer met ons willen doorpraten".
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Van vijf dieren moet herbeoordeeld worden of ze in huis gehouden mogen worden. Per juli 2024 verdwenen veel dieren van de huis- en hobbydierenlijst. Of dat voor de jak, de chinchilla, de Russische dwerghamster, het witstaartstekelvarken en de dromedaris terecht is, moet van het College van Beroep voor het bedrijfsleven (CBb) opnieuw onderzocht worden.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Vakbonden beëindigen hun gesprekken met het kabinet over sociale zekerheid. Dat hebben vakbondsvoorzitters Hans Spekman van FNV en Hans Van den Heuvel van CNV gezegd na een gesprek met ministers op het Catshuis. Bezuinigingen op sociale zekerheid blijven te veel boven de markt hangen, en daar zijn de bonden op tegen.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Scholen moeten in de weken voor de zomervakantie extra alert zijn op signalen dat meisjes in de zomer mogelijk worden meegenomen naar een ander land om genitaal verminkt te worden. Het kabinet stuurt alle scholen een brief met een aantal signalen die daarop kunnen wijzen.
10 uur geleden