Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Drie nieuwe Kamerleden gaan meehelpen bij de parlementaire enquête over de coronacrisis. Dat zijn Dion Huidekooper (D66), André Poortman (CDA) en Annelotte Lammers (Groep Markuszower), maakte Kamervoorzitter Thom van Campen donderdag bekend. D66'er Henk-Jan Oosterhuis gaat juist uit de commissie.
30 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De kans is klein dat pogingen om de hypotheekrenteaftrek verder af te bouwen op iets uitlopen, zei premier Rob Jetten in het debat over de regeringsverklaring. "Er is geen ruimte om daar de komende tijd heel uitvoerig over te filosoferen. Of ja, er is altijd ruimte om te filosoferen, maar de kans dat daar dan uit wordt gekomen is echt beperkt."
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - X komt niet naar de Tweede Kamer voor een gesprek over sociale media. "Dat u niet op onze uitnodiging ingaat om het gesprek aan te gaan, vinden wij teleurstellend", schrijven Kamerleden die een grote meerderheid vertegenwoordigen in een brief aan het sociale platform van techmiljardair Elon Musk.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een flink deel van de oppositie vindt dat premier Rob Jetten een "valse start" heeft gemaakt in de samenwerking met de Tweede Kamer, door in hun ogen te halsstarrig vast te houden aan de AOW-plannen. Onder meer GroenLinks-PvdA, de ChristenUnie, PVV, 50PLUS, DENK, SP en Volt vinden dat Jetten zich meer richting de Kamer moet bewegen, omdat zijn kabinet meerderheden moet blijven zoeken.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Tweede Kamerlid Mona Keijzer gaat na haar vertrek bij BBB vooralsnog niet bij een andere partij. "Je weet nooit hoe het in het leven loopt, maar ik stap niet zomaar weer in een nieuw avontuur met mensen die ik allemaal niet ken", zei ze in een verklaring.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten erkent dat wat betreft de AOW-plannen uit het coalitieakkoord "een opening vanuit het kabinet" nodig is om de relatie met de vakbonden te herstellen. FNV, CNV en VCP hebben alle gesprekken opgeschort zolang het voornemen om de AOW-leeftijd volledig te laten meestijgen met de levensverwachting niet volledig van tafel gaat.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten weet nog niet wat het nieuwe plan voor de verhoging van de AOW-leeftijd wordt. "Daar heb ik een goede minister en staatssecretaris van Sociale Zaken voor", zei de D66-premier na de eerste termijn van het debat over zijn regeringsverklaring.
16 uur geleden