Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet kijkt "welwillend" naar deelname aan een eventuele NAVO-missie bij Groenland, zegt demissionair defensieminister Ruben Brekelmans (VVD) in het programma Café Kockelmann. Concrete plannen daarvoor liggen er nog niet, benadrukte hij.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66, VVD en CDA willen een minderheidskabinet vormen, meldt D66-leider Rob Jetten. De leiders van de drie partijen hebben donderdag en vrijdag met elkaar gesproken op het Hilversumse landgoed De Zwaluwenberg. De VVD had graag JA21 willen betrekken bij een meerderheidskabinet, maar dat ziet Jetten niet zitten.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) vindt het "ontzettend dapper dat zoveel Iraniërs de straat opgaan om te demonstreren tegen de slechte omstandigheden waarin ze moeten leven". Tegelijk vindt hij het "zorgelijk dat de signalen over repressie toenemen" en "echt onacceptabel" dat daarbij doden en gewonden vallen.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Als minderjarigen via internet alcohol bestellen, moet niet alleen de verkoper maar ook de bezorgdienst worden beboet, vindt staatssecretaris Judith Tielen (Jeugd, VVD). De demissionair bewindsvrouw stelt voor om de Alcoholwet daarop aan te passen. De aanscherping is volgens haar nodig omdat jongeren onder de 18 jaar te makkelijk via internet aan bier, wijn of sterke drank komen.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Klimaatminister Sophie Hermans (VVD) vindt het "zorgelijk" dat de Verenigde Staten een belangrijk klimaatverdrag van de Verenigde Naties verlaten. Maar de demissionaire bewindsvrouw benadrukte vrijdag voor aanvang van de ministerraad ook dat andere landen, waaronder Nederland, samen blijven optrekken om klimaatverandering tegen te gaan.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Veel leden zijn weggelopen bij Nieuw Sociaal Contract (NSC) nadat de partij is gedecimeerd bij de Tweede Kamerverkiezingen in oktober. Het aantal leden is teruggelopen van zo'n 8000 begin vorig jaar naar 3000, bevestigt partijvoorzitter Reinout van Malenstein na berichtgeving van RTV Oost.
2 dagen geleden
HILVERSUM (ANP) - De samenstelling van de coalitie is de "hoofdmoot" van de gesprekken tussen D66, CDA, VVD en informateur Rianne Letschert op landgoed De Zwaluwenberg in Hilversum, zei D66-leider Rob Jetten bij binnenkomst. Daar spreken de partijleiders en de informateur donderdag en vrijdag met elkaar. Jetten toont nog steeds weinig enthousiasme over het idee om JA21 daarbij te betrekken.
2 dagen geleden