Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Ministers die met "een frisse blik" aan hun taak beginnen, helpen bij het oplossen van onder andere de stikstofcrisis, vindt Rob Jetten. De beoogde premier verdedigt zo de voordracht van Jaimi van Essen als minister van Landbouw. De 34-jarige wethouder in Deventer heeft geen ervaring in Den Haag of met het stikstofprobleem.
3 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - In navolging van andere steden sluit de meerderheid van de politieke partijen in de Amsterdamse gemeenteraad samenwerking met Forum voor Democratie (FVD) uit. In de raad van de hoofdstad zitten dertien partijen; elf ervan roepen in een gezamenlijke verklaring op FVD niet te normaliseren.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Theo Henrar wordt vanaf 1 maart de tijdelijke voorzitter van VNO-NCW. Hij is momenteel vicevoorzitter van de werkgeversvereniging en voorzitter van FME, de ondernemersorganisatie voor de Nederlandse technologische industrie.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De 34-jarige Jaimi van Essen wordt de nieuwe minister van Landbouw. Dat meldt zijn woordvoerder na berichtgeving in Tubantia. Hij is nu nog wethouder in Deventer en houdt zich daar sinds 2024 bezig met energie, milieu en economie. Hiervoor was hij wethouder in de gemeente Losser.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nathalie van Berkel wordt volgens ingewijden staatssecretaris van Financiën voor D66. Ze zit nu nog voor de partij van Rob Jetten in de Tweede Kamer. Zij zat eerder onder meer in de raad van bestuur van uitvoeringsorganisatie UWV.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Stientje van Veldhoven wordt minister van Klimaat en Groene Groei voor D66. Dat bevestigt een ingewijde na berichtgeving van RTL Nieuws. Ze is eerder staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat geweest en zat ook lang voor D66 in de Tweede Kamer.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66-senator Willemijn Aerdts wordt de staatssecretaris van Economische Zaken die zich gaat bezighouden met digitale economie en soevereiniteit, bevestigen bronnen na berichtgeving van RTL Nieuws. Ze is een expert op het gebied van inlichtingendiensten en voert op dat onderwerp ook het woord in de Eerste Kamer namens haar partij.
10 uur geleden