Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) zal binnenkort een strengere brief sturen om gemeenten te vragen opvangplekken te realiseren voor asielzoekers, zodat de spreidingswet goed kan worden uitgevoerd. "Gemeenten die niets hebben gedaan, gaan we vragen: wanneer kom je nou met locaties?"
7 uur geleden
DEN HAAG/HELSINKI (ANP) - Door de sterk gestegen olieprijs voelen landen volgens premier Rob Jetten nog meer "de noodzaak" om op te treden tegen de schaduwvloot waarmee Rusland oliesancties omzeilt. Hij zei dat donderdag na een bijeenkomst met leiders van noordelijke landen in Helsinki waar werd gesproken over de aanpak van de schaduwvloot.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Centraal Orgaan opvang asielzoekers (COA) onderschrijft de oproep aan gemeenten van de minister van Asiel en Migratie, Bart van den Brink, om met spoed voldoende opvanglocaties te realiseren. "Er is acuut noodopvang nodig om te voorkomen dat mensen op straat komen te staan", stelt het COA. "Door het nijpende tekort staat de menswaardigheid van de opvang zwaar onder druk. Dat is slecht voor het welzijn van onze bewoners."
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) snapt de oproep van asielminister Bart van den Brink (CDA) om snel meer opvangplekken voor asielzoekers te regelen. De vereniging hoopt "dat gemeenten kijken waar ze kunnen helpen", aldus een woordvoerder.
7 uur geleden
HALFWEG (ANP) - GroenLinks en PvdA gaan vanaf juni samen verder onder de naam Progressief Nederland. "Roepnaam: PRO." Dat hebben de partijen, die samen de grootste oppositiefractie vormen in de Tweede Kamer, donderdag bekendgemaakt.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) doet in een brief een "klemmend beroep" op gemeenten om met spoed noodopvangplekken voor asielzoekers te regelen. Dit is een van de maatregelen die moeten voorkomen "dat de opvang de komende weken onbeheersbaar wordt". Ook worden zoveel mogelijk asielzoekers geplaatst in bestaande locaties, als dat veilig kan. Dat kunnen ook meer mensen zijn dan afgesproken met de gemeenten.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland gaat met Duitsland in gesprek met landen die een mogelijke gastheer kunnen zijn voor een terugkeerhub. Tijdens een werkbezoek in Berlijn meldde asielminister Bart van den Brink samen met de Duitse minister Alexander Dobrindt (Binnenlandse Zaken) dat de landen dit aan willen kaarten tijdens gezamenlijke diplomatieke missies. Zij vermelden daarmee niet met welke landen zij de banden willen aanhalen.
13 uur geleden