Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Landbouw moet mogelijk blijven in de zones rond natuurgebieden waar de stikstofuitstoot harder omlaag moet dan elders. Dat zei minister Jaimi van Essen (Landbouw, D66) in het debat over zijn stikstofmaatregelen. "We vragen in de zones het maximale wat wij verantwoord vinden om landbouwkundig gebruik mogelijk te houden."
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Stikstofminister Jaimi van Essen (D66) hoopt nog steeds op steun van ongeveer 100 van de 150 zetels in de Tweede Kamer voor zijn stikstofplannen. Eerder sprak premier Rob Jetten ook al die hoop uit. Toch bleken de verschillende opvattingen in de Kamer groot en lijkt brede steun nu nog ver weg.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - JA21 zegt ervoor open te staan de stikstofplannen van het kabinet te steunen. "Wij steken onze hand uit", zei Kamerlid Maarten Goudzwaard in het debat over de maatregelen. "Niet uit enthousiasme voor dit pakket, maar omdat stilstand schadelijker is. Ik vraag het kabinet dan ook die hand aan te pakken en te laten zien dat het echt bereid is zijn plannen aan te passen."
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De stikstofplannen van het kabinet gaan boeren raken, zei VVD-Kamerlid Renate den Hollander in het debat over die plannen. Tegelijkertijd bestreed ze verwachtingen die partijen op de rechterflank lieten klinken over de gevolgen voor boeren. "Ik ga niet meedoen in het beeld dat er helemaal geen toekomst is. Dat is gewoon een onwaar beeld."
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De stikstofmaatregelen van het kabinet zijn als een Jengatoren, zei D66-Kamerlid Anne-Marijke Podt in het debat over die plannen. "Als je daar random blokjes uit gaat trekken, wordt hij wel heel wankel, en dat wil ik voorkomen."
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet heeft weinig financiële ruimte om tegemoet te komen aan wensen vanuit de oppositie. Die winstwaarschuwing gaf minister Eelco Heinen (Financiën) voorafgaand aan een gesprek, samen met premier Rob Jetten, met PRO-leider Jesse Klaver. "De marges zijn heel klein", aldus de VVD-bewindsman.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het zou "niet eerlijk" zijn geweest naar boeren als het kabinet had gewacht met de regel voor het aantal koeien per hectare, om er later alsnog mee te komen, vindt D66. Op dat onderdeel uit het stikstofpakket kwam kritiek van vooral boeren en rechtse partijen. Zij betogen dat die maatregel, waardoor het aantal koeien in sommige gebieden zou afnemen, niets met stikstof te maken heeft.
1 dag geleden