Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet moet actie ondernemen tegen de "extreemrechtse groep" die demonstraties zoals die in Loosdrecht tegen asielzoekerscentra "kaapt", vindt de VVD. Volgens Kamerlid Ulysse Ellian leidt het geweld door die groep, die volgens hem rondreist naar gemeenten met demonstraties om daar te rellen, af van de zorgen van bewoners.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten gaat de zaak van het ontvoerde meisje Insiya aan de orde stellen tijdens het gesprek met zijn Indiase collega Narendra Modi, die dit weekend Nederland bezoekt. Ook stuurt het kabinet een ambtelijke delegatie naar India in de hoop een ontmoeting daar te kunnen regelen tussen de moeder en Insiya.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gidi Markuszower kreeg woensdagmiddag tijdens een debat kritiek van alle kanten bij een debat over de asieldemonstraties die de afgelopen weken geregeld uit de hand liepen. De kritiek kwam ook van coalitiepartijen CDA en D66, die de hulp van zijn fractie eerder juist goed konden gebruiken, bijvoorbeeld als het ging over de verhoging van de AOW-leeftijd. CDA'er Jeltje Straatman suggereerde bijvoorbeeld dat hij extreemrechts gedachtegoed legitimeerde door zich te laten zien bij asieldemonstraties in Loosdrecht.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ligt volgens minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) niet aan Nederland dat bijna vijftig Palestijnen uit Gaza met een werk- of studievergunning voor Nederland de verwoeste kuststrook nog niet hebben kunnen verlaten. De aanvraag is al ingediend bij de Israëlische autoriteiten, aldus de bewindsman.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Adviseur Klaas Knot heeft in de Tweede Kamer zijn pleidooi herhaald voor aanleg van de Lelylijn, een snelle spoorlijn tussen de Randstad en Noord-Nederland. De voordelen van die spoorlijn zijn moeilijk in cijfers uit te drukken, zei hij. Erop inzetten heeft dus met "geloof" te maken.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) vindt dat politici eraan moeten bijdragen dat de rust terugkeert in plaatsen zoals Loosdrecht, waar mensen zich met geweld verzetten tegen de komst van asielzoekers. In Loosdrecht werd dinsdagavond brand gesticht bij een asielzoekerscentrum. In de weken daarvoor bezochten verschillende rechtse politici, zoals Lidewij de Vos (Forum voor Democratie), Gidi Markuszower (voorheen PVV) en Mona Keijzer (voorheen BBB) het dorp om de bewoners te steunen in hun protest.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet komt niet met extra maatregelen na de rellen bij mogelijke asielzoekerslocaties, zegt minister David van Weel (Justitie en Veiligheid, VVD). Een demonstratie bij een noodopvang in Loosdrecht liep dinsdagavond volledig uit de hand. Er werd onder meer brand gesticht en de politie werd bekogeld.
1 dag geleden