Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet vindt dat Spanje "moet doen wat nodig is" om de grens bij de exclave Ceuta, die volledig is omsloten door Marokko, te beschermen. Dat schrijft buitenlandminister Tom Berendsen op X. Binnen 24 uur drongen bijna 50.000 migranten Ceuta binnen, bijvoorbeeld zwemmend via de zee of door over hekken te klimmen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten heeft de bekladdingen van onder meer huizen in de Brabantse plaats Engelen veroordeeld. "Wat een lelijk vandalisme", aldus de premier in een bericht op X. In Engelen werden eerder deze week woningen en auto's beklad met leuzen tegen de komst van een asielzoekerscentrum in het dorp, dat bij de gemeente Den Bosch hoort.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten spreekt van "een regelrechte aanslag op onze vrije en tolerante samenleving" nadat in Berlijn een automobilist is ingereden op een menigte tijdens de Pride. In een bericht op X heeft hij het over een "afschuwelijke daad van agressie".
5 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland is begonnen een deel van zijn strategische oliereserve op de markt te brengen. Dat meldt een woordvoerder van minister Stientje van Veldhoven (Klimaat en Groene Groei, D66) vrijdag na berichtgeving van NRC. In maart kondigde het Internationaal Energieagentschap (IEA) aan 400 miljoen vaten uit de noodreserves van aangesloten landen vrij te geven na het uitbreken van de oorlog tussen de Verenigde Staten met Israël tegen Iran.
6 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - De reisadviezen voor verschillende landen in het Midden-Oosten zijn aangescherpt. Dat komt omdat de veiligheidssituatie daar is verslechterd, aldus het Nederlandse ministerie van Buitenlandse Zaken. "De situatie in het Midden-Oosten blijft onvoorspelbaar."
1 week geleden
DEN HAAG (ANP) - Goederen uit illegale nederzettingen in door Israël bezette gebieden mogen vanaf 22 september Nederland niet meer in. Dat meldt minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) aan de Tweede Kamer. Het handelsverbod zat er al aan te komen, maar de ingangsdatum was nog niet bekend.
1 week geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten hoopt de goede betrekkingen met het Verenigd Koninkrijk onder de nieuwe premier Andy Burnham voort te kunnen zetten. De oud-burgemeester van Manchester werd maandag door koning Charles gevraagd een nieuwe regering te vormen.
1 week geleden