Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - GroenLinks-PvdA en ChristenUnie waarschuwen dat het coalitieplan om de AOW-leeftijd te verhogen de verhoudingen met oppositiepartijen kan verstoren. Mirjam Bikker (ChristenUnie) wijst Henri Bontenbal (CDA) erop dat jaren van discussie nodig waren om een pensioenakkoord te sluiten en dat vervolgens om te zetten in wetgeving. Zij vreest tijdens het debat over het coalitieakkoord dat de minderheidscoalitie het "vertrouwen beschaamt" door dit akkoord open te breken.
22 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Waarom staat u ervoor open om deals te sluiten met de coalitie, vroeg SP-leider Jimmy Dijk aan Jesse Klaver (GroenLinks-PvdA). Volgens Dijk is daarvoor "geen enkele noodzaak".
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Oppositiepartijen verwijten VVD-leider Dilan Yeşilgöz de middenklasse in de steek te laten. In het coalitieakkoord zou deze groep in de steek worden gelaten. De middenklasse "pakt" de rekening niet, reageerde de liberale fractieleider in het Kamerdebat dinsdag over het regeerakkoord.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - VVD-leider Dilan Yeşilgöz is niet verrast dat D66 overweegt in de Eerste Kamer tegen de strenge asielwetten van het kabinet-Schoof te stemmen. In Trouw zei senator Boris Dittrich maandag dat zijn partij D66 hoe dan ook tegen de asielnoodmaatregelenwet zal stemmen en kritisch is over de invoering van een tweestatusstelsel. Dat terwijl in het coalitieakkoord staat dat D66, VVD en CDA deze wetten "onverkort" zullen uitvoeren na goedkeuring in de Eerste Kamer.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66 is nog niet van plan om het plan om de AOW-leeftijd te verhogen nu al in te trekken, zegt partijleider Rob Jetten. Hij wil ook nog niet vooruitlopen op een mogelijke Kameruitspraak. Als zo'n uitspraak al wordt gedaan, dan wil Jetten alsnog eerst zijn kabinetsploeg presenteren en in gesprek gaan met sociale partners.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66 is door een "ondergrens" gezakt door met coalitiepartners VVD en CDA af te spreken dat de twee strenge asielwetten van het kabinet-Schoof "onverkort" worden uitgevoerd na goedkeuring door de Eerste Kamer, vindt DENK-leider Stephan van Baarle.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is "niet realistisch" dat Nederland de door het demissionaire kabinet beloofde korting op de afdracht aan de Europese Unie nog krijgt. Dat erkent D66-leider Rob Jetten in het Kamerdebat over het vorige week gesloten coalitieakkoord. In de financiële bijlage bij dat akkoord is deze structurele bezuiniging van 1,6 miljard euro nog niet teruggedraaid.
4 uur geleden