Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
ROTTERDAM (ANP) - Infraprojecten die deze vrijdag zijn uitgesteld, zullen later alsnog worden hervat, zei minister Vincent Karremans (Infrastructuur) op een persmoment bij de Calandbrug in Rotterdam. Hij weersprak dat van uitstel afstel komt. "De opgave die er lag voor die projecten is niet weg. Die zal op een gegeven moment weer worden opgepakt."
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - VVD-vicepremier Dilan Yeşilgöz blijft hopen op een akkoord over het belastingplan waar ook rechtse partijen achter staan. Zij gelooft niet dat zo'n deal verder uit zicht is geraakt nu JA21 nieuwe asieleisen op tafel heeft gelegd, en de SGP ruziet met zorgminister Sophie Hermans die eisen van de streng christelijke partij op het gebied van abortus niet wil inwilligen.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Om de basis van de infrastructuur weer op orde te krijgen, steekt het kabinet 18 miljard euro extra in onderhoud en vernieuwing van wegen, bruggen, spoor en waterwerken. Behoud en veiligheid staan voorop in de keuzes die zijn gemaakt. Een groot aantal infrastructurele projecten wordt gepauzeerd.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Justitieminister David van Weel hoopt dat Albert Heijn alsnog aangifte doet van een vermoedelijke hackpoging begin deze week. Donderdagavond werd bekend dat het supermarktbedrijf, dat nog altijd kampt met de naweeën van het beveiligingsincident, dat nog niet heeft gedaan. Het bedrijf heeft ook nog niet verteld wat er precies is voorgevallen.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De kans dat de SGP de begrotingen van het kabinet en het belastingplan gaat steunen, is een stuk kleiner geworden nadat SGP-Kamerlid Diederik van Dijk een motie van afkeuring indiende tegen zorgminister Sophie Hermans. Van Dijk vindt het betreurenswaardig dat de VVD-minister een proef voor late abortussen laat doorgaan.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - JA21 is niet dichter bij het kabinet gekomen tijdens een gesprek tussen Joost Eerdmans en asielminister Bart van den Brink. Ze zeiden allebei dat het een goed gesprek was, maar JA21-partijleider Eerdmans zei dat hij alleen voor het belastingplan van het kabinet stemt als de dwangoptie uit de spreidingswet niet wordt uitgevoerd. "Anders moeten ze over links."
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - D66 wil van binnenlandminister Pieter Heerma (CDA) horen wat zijn plannen zijn om het door het slavernijverleden ontstane leed te herstellen. Mpanzu Bamenga (D66) maakte tijdens een debat over het slavernijverleden duidelijk daadkracht te missen bij de minister. VVD en CDA toonden zich afwachtender en wezen vooral op het belang van erkenning.
1 dag geleden