Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
ROTTERDAM (ANP) - Tweede Kamerfractievoorzitters Lidewij de Vos van Forum voor Democratie en Stephan van Baarle van DENK zijn verkozen in de gemeenteraad van Rotterdam. Ze stonden als lijstduwer op de kandidatenlijst voor de gemeenteraadsverkiezingen, maar kregen genoeg voorkeursstemmen voor een zetel. Ook oud-staatssecretaris Ingrid Coenradie (Leefbaar Rotterdam) kan op die manier in de Rotterdamse raad komen.
4 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet vindt het nog niet nodig om mensen te stimuleren om de auto wat vaker te laten staan. Dat zeggen verschillende ministers voorafgaand aan de ministerraad. Het Internationaal Energieagentschap (IEA) waarschuwde vrijdag voor een energiecrisis en adviseert om minder brandstof te gaan gebruiken. Volgens het kabinet zijn dat soort maatregelen "nog niet aan de orde".
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De verklaring van Nederland en vijf bondgenoten om de scheepvaart in de Straat van Hormuz te beschermen is een "heel duidelijk signaal" aan Iran dat het moet stoppen met aanvallen op landen in de Golfregio. Dat zei minister Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) vrijdag voor aanvang van de ministerraad.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Regeringspartij D66 is kritisch op minister Eelco Heinen (Financiën, D66) omdat die deze week "terloops" een tegenvaller van ruim 1 miljard euro op de arbeidsongeschiktheidsuitkering WIA noemde in een interview. "Dat kan natuurlijk niet", zei Tweede Kamerlid Stephan Neijenhuis tijdens een begrotingsdebat in de Tweede Kamer.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Hans Vijlbrief (Sociale Zaken, D66) vindt de situatie rond de arbeidsongeschiktheidsuitkering (WIA) "alarmerend". Ingrijpen is hard nodig om de regeling uitvoerbaar en betaalbaar te houden, anders zijn op termijn veel hardere maatregelen nodig in de sociale zekerheid, waarschuwde hij in een Kamerdebat.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister van Asiel en Migratie Bart van den Brink voorziet nog geen problemen door de winst van partijen tegen asielzoekerscentra bij de gemeenteraadsverkiezingen. "Ik ga met colleges in gesprek, niet met alle losse partijen."
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bijna alle partijen claimen een vorm van winst na de gemeenteraadsverkiezingen. Zetelwinst in individuele gemeenten, meer stemmen in totaal of de grootste worden in een bepaalde gemeente is voor partijen reden om donderdag feest te vieren.
21 uur geleden