Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Lokale lijsttrekkers zien de kwaliteit van de gemeenteraad achteruitgaan. Dat werd duidelijk tijdens een debat met zes lijsttrekkers in Nieuwspoort, in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart. "If you pay peanuts, you get monkeys", zei Richard de Mos van Hart voor Den Haag daarover.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat voorlopig geen wetgeving uitwerken om de pensioenleeftijd sneller te laten oplopen. Ministers hebben maandag in een gesprek met vakbonden FNV, CNV en VCP aangeboden om dit voorstel "in de ijskast" te zetten, zeiden de bonden na afloop.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat in op de uitnodiging van Frankrijk om te praten over nauwere samenwerking op het gebied van nucleaire bewapening. Dat schrijven de ministers Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) en Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) aan de Tweede Kamer.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is op dit moment niet mogelijk om Nederlanders die het Midden-Oosten willen verlaten wegens de oorlog in Iran te repatriëren, meldde minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) maandagmiddag. Het luchtruim is namelijk gesloten. "Als je mensen naar huis wil brengen, wil je dat wel op een veilige manier doen. Op dit moment zijn die opties er nog niet en we kijken hoe snel we dat voor elkaar kunnen krijgen", aldus de CDA-bewindsman.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland heeft "begrip" voor de Israëlische en Amerikaanse aanvallen op Iran, maar ook zorgen over mogelijke escalatie van het conflict in het Midden-Oosten. Dat heeft minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) maandag gezegd. Hij noemde de machthebbers in Iran "een moorddadig regime", dat een bedreiging vormt voor zowel buurlanden als de rest van de wereld.
11 uur geleden
NIEUWEGEIN (ANP) - Politieke partijen die bereid zijn om samen te werken met het minderheidskabinet zijn 'lichtpuntjes' voor Rob Jetten. Dat zegt de nieuwbakken premier en D66-leider zaterdag op een partijcongres in Nieuwegein. Hij schetst dit als contrast met de afgelopen jaren van veel geruzie in de politiek.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - De veiligheid van Nederlandse militairen in het Midden-Oosten heeft de "hoogste prioriteit", laat minister Dilan Yeşilgöz van Defensie weten. Het aantal Nederlandse militairen in de regio is beperkt. Ze zijn onder meer voor missies in Irak, Israël en de Golfstaten.
2 dagen geleden