Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Dat ook deze jaarwisseling hulpverleners zijn belaagd en daarbij gewond zijn geraakt, is "onbegrijpelijk en onacceptabel", vindt justitieminister Foort van Oosten (VVD). "Zij zetten hun eigen viering opzij en verlaten huis en haard om te zorgen voor onze veiligheid. Dat verdient respect", schrijft de demissionaire bewindsman op X.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De explosie in de Zwitserse bar waarbij vermoedelijk tientallen mensen om het leven zijn gekomen, heeft minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) "geschokt en bedroefd". Op X deelt de demissionair bewindsman zijn condoleances "aan iedereen die geraakt is" door de ramp in het skioord Crans-Montana.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De brand in de Vondelkerk in Amsterdam is een "groot verlies voor Nederland", vindt demissionair cultuurminister Gouke Moes (BBB). "Gelukkig zijn er voor zover bekend geen slachtoffers. Ik leef mee met de omwonenden", schrijft hij op X.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook deze nieuwjaarsnacht hadden hulpverleners te maken met geweld en dat wordt veroordeeld door verschillende partijleiders. "Dat juist zij te maken krijgen met ongekend geweld, is pijnlijk en onacceptabel", schrijft Jesse Klaver van GroenLinks-PvdA op X. Bij VVD-leider Dilan Yeşilgöz "overheerst helaas vooral verdriet en woede" door zulk geweld.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) maakt zich zorgen over de dreigende vergunningsstop van hulporganisaties die onder andere actief zijn in Gaza. Daarover heeft de demissionaire bewindsman woensdag contact gehad met zijn Israëlische evenknie Gideon Saar, meldt een ministeriewoordvoerder.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Demissionair minister van Buitenlandse Zaken David van Weel heeft in een bericht op X laten weten dat de "inzet van de Verenigde Staten" bij de onderhandeling over vrede tussen Rusland en Oekraïne wordt gewaardeerd, maar dat de "druk op Rusland" opgevoerd moet blijven worden "zodat zij hun oorlog stoppen".
4 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - D66-leider Rob Jetten is diep geschokt door de dodelijke steekpartij in Suriname, waar volgens Surinaamse media negen mensen bij zijn omgekomen. Een man heeft in Meerzorg zijn eigen kinderen en buren doodgestoken. De politie schoot hem in zijn benen en wist hem te overmeesteren.
4 dagen geleden