Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
AMERSFOORT (ANP) - SP-leider Jimmy Dijk heeft geen goed woord over voor de handreiking die partijleider Jesse Klaver van GroenLinks-PvdA vrijdag heeft gedaan naar de beoogde minderheidscoalitie van D66, VVD en CDA. "Er is niets constructiefs aan afbraak, ook niet wanneer die afbraak wordt verpakt als compromis of deelakkoord", sprak hij zaterdag de partijraad van de SP toe.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Milieustaatssecretaris Thierry Aartsen is verbaasd dat burgemeesters zaterdag in de Stentor klagen over het nieuwe plan voor het afsteken van vuurwerk. Daarin staat dat alleen nog in verenigingsverband vuurwerk mag worden afgestoken, na toestemming van de gemeente. De burgemeesters zijn bang dat het moeilijk te handhaven is en pleiten voor een totaalverbod op vuurwerk.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De formerende partijen VVD en CDA vinden het goed dat GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver vrijdag op een partijbijeenkomst zei afspraken te willen maken met het aanstaande minderheidskabinet. Dilan Yeşilgöz (VVD) noemde het voor de formatiegesprekken zaterdag moedig en Henri Bontenbal (CDA) begrijpt dat Klaver voor zijn eigen idealen blijft strijden.
6 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Bij de afgelopen Tweede Kamerverkiezingen is het "unieke Europese verhaal" van Volt "verwaterd", stelt medeoprichter en Europarlementariër Reinier van Lanschot bij het congres van de partij in Utrecht. De paneuropese partij zakte van twee zetels naar één en dat "dwingt tot zelfreflectie".
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland gaat geen deel uitmaken van de Raad voor Vrede die de Amerikaanse president Donald Trump wil oprichten. Dat zei demissionair minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) bij het tv-programma Café Kockelmann.
19 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - GroenLinks-PvdA wil 'voor de zomer' akkoorden sluiten met het beoogde minderheidskabinet van D66, VVD en CDA. De grootste oppositiepartij wil "progressieve doorbraken" en is bereid compromissen te sluiten, zegt partijleider Jesse Klaver op een partijbijeenkomst in Den Bosch. Het gaat onder meer om deals op het gebied van stikstof, betaalbare huizen en boodschappen, licht hij desgevraagd toe.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederlandse IS-strijders die naar Syrië en Irak zijn gereisd, moeten worden berecht in de regio waar ze vastzitten, vindt demissionair minister Foort van Oosten van Justitie en Veiligheid. Volgens hem moeten mensen die bewust hebben gekozen om voor een ideologie daarheen te reizen niet zomaar rekenen op een terugkeer.
1 dag geleden