Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
ROTTERDAM (ANP) - In Rotterdam is donderdagavond namens D66 wethouder Joan Nunnely geïnstalleerd. Zij kreeg vorige week onverwacht meer stemmen van de gemeenteraad om wethouder te worden dan partijgenoot Eva Heijblom, die als kandidaat was voorgedragen.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Haagse kandidaat-wethouder Henk Harms (Hart voor Den Haag) heeft van de Haagse gemeenteraad genoeg stemmen gekregen om tot wethouder benoemd te worden. Dat bleek donderdagavond in een Haagse raadsvergadering waarin ook negen andere wethouders werden benoemd.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ambtenaren van het ministerie van Financiën adviseerden vorig jaar tegen het ondertekenen van voorlopige afspraken met Tata Steel over verduurzaming. In de deal staat dat de staalfabriek in IJmuiden miljoenen tonnen CO2 minder gaat uitstoten en dat de overheid daar maximaal 2 miljard euro aan meebetaalt.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland maakt nog eens 4 miljoen euro vrij voor de bestrijding van het ebolavirus in de Democratische Republiek Congo (DRC) en Oeganda. Het geld is bestemd voor de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), meldt minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingssamenwerking, D66) woensdag.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Sommige dieren die niet in Nederland horen, mogen worden afgeschoten zonder opdracht van de provincie. Minister Jaimi van Essen (Natuur, D66) heeft daarvoor nieuwe regels gepubliceerd die hij op 1 januari wil laten ingaan. Op een lijst met 23 zogeheten invasieve exoten staan bijvoorbeeld de nijlgans, de wasbeer en de grijze eekhoorn.
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten verwacht snel resultaat van een nieuwe Europese coalitie tegen ballistische raketten. "We verwachten eigenlijk binnen een jaar al te kunnen leveren voor een deel van het luchtafweergeschut, en binnen anderhalf jaar voor de meer complexe gevallen", zegt hij tegen het ANP.
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland keurt het plan van de Amerikaanse president Donald Trump af om geld te gaan vragen van schepen die door de Straat van Hormuz varen. Dat zegt premier Rob Jetten tegen het ANP. "Van tolheffing kan geen sprake zijn. Dat vinden we echt Europabreed."
3 dagen geleden