Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Sandra Palmen (Herstel Toeslagen) verwacht niet dat haar werk als onderdeel van het minderheidskabinet heel anders wordt dan in het voorgaande demissionaire kabinet. "Als ik kijk naar alle partijen in de Kamer, dan zie je dat mensen graag willen dat dit opgelost wordt," zei ze na haar gesprek met formateur Rob Jetten.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Begrijp je dat je lid wordt van een kabinet dat op 66 zetels stoelt en dat je dus flink aan het werk moet om steun in de Kamer te vinden?" Die vraag zegt beoogd premier Rob Jetten deze week te stellen aan de aankomende bewindslieden wanneer zij een voor een bij hem langskomen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het demissionaire kabinet trekt dit jaar 2 miljoen euro extra uit voor het opsporen van Oekraïense kinderen die zijn meegenomen naar Rusland. Het geld wordt beschikbaar gesteld aan de VN en wordt volgens staatssecretaris Aukje de Vries (Ontwikkelingshulp, VVD) ook gebruikt om psychosociale hulp te geven.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Dick Schoof is er "altijd wel van uitgegaan" dat zijn kabinet op een moment zou vallen, zei de demissionair premier na zijn laatste ministerraad. "Omdat je weet dat het ingewikkeld is en in de traditie van Nederland kabinetten eigenlijk zelden de hele rit uitzitten." Hij zegt dat hij weinig spijt heeft en dat hij weer ja zou zeggen als hem werd gevraagd premier te worden.
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Blijf thuis als je verkouden bent, roept demissionair minister Jan Anthonie Bruijn van Volksgezondheid op. "Ga in dat geval zelfs niet naar carnaval. Ik begrijp dat dit wel veel gevraagd is. Maar als je ziek bent, ga ook niet hossen op straat, want je maakt iedereen om je heen ziek."
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - VVD-ministers Sophie Hermans en Vincent Karremans vinden het goed dat de aanstaande premier een partij achter zich heeft. Het experiment van het huidige kabinet met een partijloze premier was lastig voor Dick Schoof, zei Karremans (Economische Zaken).
3 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - De beloning van sommige politici mag best wat hoger, vindt demissionair minister Frank Rijkaart (Binnenlandse Zaken, BBB). Hij vindt bijvoorbeeld dat de beloning van bestuursleden van waterschappen "best wel wat omhoog" kan, maar vindt zijn eigen salaris "uitstekend". Daarmee reageert hij op een rapport waarin het Adviescollege Rechtspositie Politieke Ambtsdragers (Arpa) ervoor pleit de salarissen van politici flink te verhogen.
3 dagen geleden