Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Lokale partijen willen meer steun van het kabinet als het gaat om veiligheid, zeiden meerdere partijen tijdens het radiodebat van de NOS vrijdag. Zo laat de landelijke overheid de gemeente Den Haag, net als andere gemeenten, in de steek, betoogde Richard de Mos van Hart voor Den Haag toen het ging over criminaliteit in de stad en het tekort aan politieagenten.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten vindt het goed dat de drempel om te gaan stemmen lager wordt gemaakt door meer stembureaus en de proef met kleinere stembiljetten. In zijn wekelijkse persconferentie riep de D66-minister-president iedereen op om te gaan stemmen. "Dit is toch het meest dichtbij."
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet heeft kritiek op het besluit van de Verenigde Staten om de oliesancties tegen Rusland tijdelijk te verlichten. "Zeer onverstandig", noemde premier Rob Jetten de beslissing op zijn wekelijkse persconferentie na de ministerraad.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "We moeten door", zei minister Vincent Karremans (Infrastructuur, VVD) nadat de Raad van State zijn besluit vernietigde om maximaal 478.000 vluchten van en naar Schiphol toe te staan. "Het is belangrijk dat er een juridische basis komt onder Schiphol, en dat we afgaan van de gedoogsituatie."
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse militairen die op uitzending zijn in Erbil in het noorden van Irak zijn daar weggehaald, omdat het te onveilig was. Dat zei minister Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) vrijdag. Nabij de Koerdische stad sneuvelde een dag eerder een Franse militair bij een droneaanval, vijf anderen raakten gewond.
19 uur geleden
LEIDEN (ANP) - Wonen is "prioriteit 1, 2 en 3" voor GroenLinks-PvdA bij de gemeenteraadsverkiezingen. Jesse Klaver zei tijdens het flyeren met vrijwilligers in Leiden dat iedereen de kans moet krijgen om een eigen leven op te bouwen.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister van Infrastructuur Vincent Karremans kijkt nog of hij een nieuwe poging wil doen om de snelwegen rond Utrecht te verbreden. "Als ik dat al ga doen, gaat het jaren duren", zei de VVD-minister vrijdag voor de ministerraad.
19 uur geleden