Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De leden van de Groep Markuszower beginnen een nieuwe partij die ze De Nederlandse Alliantie (DNA) noemen. Rita Verdonk sluit erbij aan, heeft de groep afgesplitste PVV-Kamerleden bekendgemaakt.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Experts hebben zich tijdens een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer zeer kritisch uitgelaten over een plan van het kabinet om te bezuinigen op de bijstand door mensen die daar recht op hebben nog niet actief te benaderen. Het kabinet heeft minder geld voor deze zogenoemde proactieve dienstverlening vanwege een financiële tegenvaller bij de arbeidsongeschiktheidsuitkering WIA. Coalitiepartijen D66 en CDA maakten vorige week tijdens een debat kenbaar van de bezuiniging af te willen.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Eerste Kamerfractie van D66 gaat dinsdag tegen de novelle en de twee asielwetten stemmen, zei senator Paul van Meenen maandag tegen het ANP. Daardoor wordt het lastig voor asielminister Bart van den Brink (CDA) om een meerderheid te vinden.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Hoewel er een pakket aan energiemaatregelen ligt, denkt niemand dat het nu klaar is. Dat zei minister Heleen Herbert (Economische Zaken en Klimaat, CDA) na de aankondiging van dat pakket. Zij geeft aan dat er elke week contact is met heel veel sectoren over hoe zij geraakt worden en welke mogelijkheden er zijn. Die gesprekken worden voortgezet.
14 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het pakket aan maatregelen om de energieprijzen te compenseren is 'onvoldoende', vindt Jesse Klaver, fractievoorzitter van GroenLinks-PvdA. "Zo help je gewone mensen de crisis niet door." Hij kondigt op Bluesky aan dat zijn partij met voorstellen komt "om reizen met trein, bus en auto betaalbaarder te maken."
15 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet trekt 627 miljoen euro uit om de gestegen energieprijzen voor burgers, ondernemers, vissers en boeren te verzachten. Ook wordt 340 miljoen euro verminderd aan belastingen. Het wordt voor een groot deel betaald door andere belastingen, zoals de accijnzen op alcohol, te verhogen.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Verhuurders moeten meer kunnen vragen voor dure huurhuizen, nieuwbouw en huizen zonder tuin of balkon. Dat wil woonminister Elanor Boekholt-O'Sullivan regelen in een versoepeling van de huurwet. Op die manier hoopt ze dat er meer huizen beschikbaar zijn voor het middensegment.
18 uur geleden