Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het Nederlandse kabinet wil de Amerikaanse aanvallen op Venezuela en het gevangennemen van de Venezolaanse president Nicolás Maduro nog niet veroordelen. Demissionair buitenlandminister David van Weel wil eerst de persconferentie van de Amerikaanse president Donald Trump afwachten "en de discussie die daarover in de VS gevoerd wordt".
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Demissionair minister-president Dick Schoof heeft de premiers Mike Eman (Aruba) en Gilmar Pisas (Curaçao) en gezaghebber John Soliano (Bonaire) laten weten "dat zij en de mensen op de eilanden op onze steun kunnen rekenen in deze onzekere tijd". Dat meldt de premier op X naar aanleiding van de Amerikaanse aanval op buurland Venezuela.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Amerikaanse militaire aanval op Venezuela kan in de Tweede Kamer op zowel afkeurende als instemmende reacties rekenen. Linkse partijen roepen het kabinet op het Amerikaanse optreden te veroordelen, de PVV reageert juist enthousiast.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister David van Weel (Buitenlandse Zaken) volgt de ontwikkelingen in Venezuela "op de voet" laat hij weten op X. "De situatie in Caracas is nog onduidelijk", aldus de VVD-bewindsman, die niet ingaat op de claim van de Amerikaanse president Donald Trump dat de Venezolaanse leider Nicolás Maduro is opgepakt.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dat ook deze jaarwisseling hulpverleners zijn belaagd en daarbij gewond zijn geraakt, is "onbegrijpelijk en onacceptabel", vindt justitieminister Foort van Oosten (VVD). "Zij zetten hun eigen viering opzij en verlaten huis en haard om te zorgen voor onze veiligheid. Dat verdient respect", schrijft de demissionaire bewindsman op X.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - De explosie in de Zwitserse bar waarbij vermoedelijk tientallen mensen om het leven zijn gekomen, heeft minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) "geschokt en bedroefd". Op X deelt de demissionair bewindsman zijn condoleances "aan iedereen die geraakt is" door de ramp in het skioord Crans-Montana.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - De brand in de Vondelkerk in Amsterdam is een "groot verlies voor Nederland", vindt demissionair cultuurminister Gouke Moes (BBB). "Gelukkig zijn er voor zover bekend geen slachtoffers. Ik leef mee met de omwonenden", schrijft hij op X.
2 dagen geleden