Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid van de Tweede Kamer is in voor de nieuwe vorm van belastingheffen op het rendement op vermogen, maar dat gaat niet van harte. De meeste partijen spreken hun steun uit voor de nieuwe invulling van box 3, louter omdat alternatieven ingewikkeld zijn en uitstel de staatskas veel geld kost.
3 uur geleden
BRUSSEL (ANP) - De handelsspanningen tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie moeten snel weer kalmeren, zei demissionair financiënminister Eelco Heinen voorafgaand aan overleg in Brussel. Die spanningen zijn opgelopen door de dreigementen van de Amerikaanse president Donald Trump. Hij wil de landen die de Deense soevereiniteit over Groenland steunen, treffen met importheffingen van 10 procent.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Europese Unie moet "een grens trekken" tegen de Amerikaanse president Donald Trump. Dat vinden partijleiders Rob Jetten (D66) en Henri Bontenbal (CDA), die samen met de VVD onderhandelen over de vorming van een nieuw kabinet.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Politieke wetenschappers met kennis over minderheidskabinetten komen maandag langs bij informateur Rianne Letschert en de leiders van de formerende partijen D66, VVD en CDA. Het gaat om Claes de Vreese, Tom van der Meer en Corné Smit.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Amerikaanse dreigement om acht Europese landen extra importheffingen op te leggen, dreigt de banden tussen Europa en de VS te ondermijnen. Ze "brengen het risico van een gevaarlijke neerwaartse spiraal met zich mee". Dat stellen Nederland, Zweden, Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Finland en Denemarken in een gezamenlijke verklaring die door demissionair premier Dick Schoof op X is geplaatst.
1 dag geleden
HILVERSUM (ANP) - Het dreigement van de Amerikaanse president Donald Trump om acht Europese landen waaronder Nederland extra importtarieven op te leggen is "chantage". Dat zei demissionair minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) in het televisieprogramma WNL op Zondag.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Na een jaar controles zijn 530 mensen bij de grens geweigerd. Tussen 9 december 2024 en 8 december 2025 werden 143.960 mensen en 35.380 voertuigen gecontroleerd door de Koninklijke Marechaussee. 250 mensen werden aangehouden aan de grens, schrijft demissionair minister David van Weel van Asiel en Migratie in een brief aan de Tweede Kamer.
3 dagen geleden