Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De leiders van de coalitie praten zaterdagochtend op landgoed De Zwaluwenberg bij Hilversum verder over de ontstane crisis. Dat melden ingewijden. Het landgoed wordt vaak gebruikt door partijen tijdens kabinetsformaties. Naast premier Rob Jetten en vicepremiers Dilan Yeşilgöz en Bart van den Brink (CDA) zijn ook fractieleiders Jan Paternotte (D66), Henri Bontenbal (CDA) en Ruben Brekelmans (VVD) aanwezig, aldus bronnen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Wat Dilan Yeşilgöz betreft "zou het kunnen" dat er een extra rechtse partij bij de coalitie betrokken wordt. De VVD-partijleider beklaagde zich dat huidige coalitiepartners D66 en CDA "te vaak naar links kijken" bij het zoeken naar politieke meerderheden. De komende dagen praten de drie coalitiepartijen verder, want "de politieke situatie is niet afgerond".
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De gang van zaken rond het belastingplan en box 3 heeft "de samenwerking onder druk gezet", zegt CDA-vicepremier Bart van den Brink. De drie coalitiepartijen D66, VVD en CDA hebben desondanks besloten om de twee wetten in de Eerste Kamer te verdedigen, zei hij na een urenlang crisisoverleg.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten vindt de politieke chaos die is ontstaan rond het belastingplan "niet uit te leggen". Dat zei hij tijdens zijn persconferentie na een ministerraad die vooraf werd gegaan door urenlang crisisoverleg. Hij geeft mensen die zeggen niets meer te snappen van het aanhoudende gedoe in Den Haag "groot gelijk".
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een kabinetsval of een nog grotere politieke crisis is volgens de drie coalitie niet goed, gezien de uitdagingen waar Nederland voor staat. Dat zei premier Rob Jetten na "stevige gesprekken" met vicepremiers Dilan Yeşilgöz en Bart van den Brink.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het minderheidskabinet is een "mislukt experiment", zegt VVD-leider Dilan Yeşilgöz. "Op de huidige manier kunnen wij niet doorgaan."
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De komende dagen wil premier Rob Jetten "in alle rust" doorpraten met de drie coalitiepartijen. Vrijdag was er al de hele dag crisisoverleg, maar "dat gesprek is nog niet af", zei de D66-premier. Er moeten verbeteringen komen op "inhoudelijk, politiek en persoonlijk" vlak.
6 uur geleden