Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De met kunstmatige intelligentie gemaakte stemhulp Keus is offline gehaald na kritiek. Dat is een goede zaak, reageert de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). "Dit is een gevaarlijk experiment als het om verkiezingen gaat: je beïnvloedt de kiezers en het democratisch proces."
25 minuten geleden
LEEUWARDEN (ANP) - Alle BBB-fracties in Friesland vinden dat de partij "terug naar de kern" moet. De fracties in de Provinciale Staten en het waterschap (Wetterskip Fryslân) hebben samen met de BBB'ers in de acht Friese gemeenten waar de partij meedoet aan de raadsverkiezingen een statement gepubliceerd over de ontstane "onrust" over de koers van de BoerBurgerBeweging. Oud-vicepremier Mona Keijzer verliet de BBB omdat niet zij, maar Henk Vermeer boegbeeld Caroline van der Plas opvolgt als partijleider in de Tweede Kamer.
48 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De nieuwe asielminister Bart van den Brink (CDA) moet op zijn eerste werkdag met spoed naar de Eerste Kamer voor een debat. Dat komt omdat de Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) in de problemen zou komen als een wet over het opslaan van biometrische gegevens, zoals vingerafdrukken van asielzoekers, niet wordt verlengd vóór 1 maart. Eerste Kamerleden zijn niet te spreken over de gang van zaken.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het vertrouwen in Mona Keijzer is "geknakt", zei BBB'er Henk Vermeer dinsdagochtend over zijn voormalige partijgenoot die zich een dag eerder had afgesplitst. Keijzer sprak tegenover De Telegraaf van een "grote vertrouwensbreuk" omdat niet zij, maar Vermeer is aangewezen als opvolger van de terugtredende partijleider Caroline van der Plas. Volgens Vermeer had Keijzer zonder toestemming van BBB "meerdere" gesprekken met PVV-afsplitser Gidi Markuszower.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De aanpak van de armoede door het nieuwe kabinet zal beter moeten, aldus premier Rob Jetten. Uit een doorrekening van het regeerakkoord door het Centraal Planbureau (CPB) bleek dat het beleid van D66, VVD en CDA zal leiden tot meer armoede.
17 uur geleden
DEN HAAG/WASHINGTON (ANP) - Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA) heeft maandag kort na zijn aantreden gesproken met zijn Amerikaanse collega Marco Rubio. Dat meldde een woordvoerder van de Amerikaanse bewindsman.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten heeft al enkele uren na zijn aantreden gebeld met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky. Jetten verzekerde Zelensky dat Nederland Oekraïne onverminderd blijft steunen.
18 uur geleden