Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - In 258 gemeenten is de StemWijzer online gegaan in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart. De stemhulp is afgestemd op de lokale partijen en onderwerpen die in een gemeente spelen.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Burgemeesters maken zich grote zorgen over verharding en verruwing. Die zien ze in de politiek, in de samenleving en in de wereld. In de aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen, over precies een maand, waarschuwen ze daarvoor in hun toespraken.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66-leider Rob Jetten hoopt nog deze week een nieuwe kandidaat te vinden om staatssecretaris van Financiën te worden in zijn kabinet. Dat heeft de formateur en aanstaande premier gezegd na afloop van een reeks gesprekken met kandidaat-bewindslieden.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nathalie van Berkel heeft per direct haar ontslag ingediend als Tweede Kamerlid namens D66, nadat naar buiten was gekomen dat ze onjuiste informatie in haar cv had gezet. Dat schrijft Van Berkel op X. Maandag zag ze al af van haar beoogde functie als staatssecretaris van Financiën.
20 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederlanders gaan veel meer militaire oefeningen in het straatbeeld zien, verwacht Derk Boswijk. De CDA'er treedt volgende week aan als staatssecretaris van Defensie en kwam dinsdag langs om te praten met beoogd premier Rob Jetten (D66). "Wij gaan in Nederland veel meer merken dat er een krijgsmacht is om ons veilig te houden."
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Pieter Heerma wil als minister van Binnenlandse Zaken zorgen voor vitale regio's in Nederland. Ook wil de CDA'er zorgen dat de band met medeoverheden zoals gemeenten, provincies en waterschappen beter wordt. Hij noemt het rapport Elke Regio Telt uit 2023 een belangrijk document voor zijn nieuwe baan.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Aanstaand minister Vincent Karremans van Infrastructuur en Waterstaat gaat "met veel motivatie" aan de slag met de strengere regels voor fatbikes die in het coalitieakkoord zijn afgesproken. De VVD'er maakte zich als wethouder in Rotterdam al "ernstig zorgen" over de gevolgen van de opkomst van de fatbike voor de verkeersveiligheid, zei hij na een gesprek met D66-leider en beoogd premier Rob Jetten.
23 uur geleden