Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het is "cruciaal" dat de door de Verenigde Staten aangekondigde sancties niet direct in werking treden, zegt premier Rob Jetten. Dat geeft "essentiële ruimte" voor dialoog met de Amerikaanse regering. Nederland staat "volledig achter het ICC" en de sancties zijn "zeer betreurenswaardig", aldus de premier.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het functioneren van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag zal "ernstig geraakt" worden door de aangekondigde sancties van de Verenigde Staten, zegt minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken, CDA). De "hevige" strafmaatregelen worden pas over zes maanden van kracht. In de tussentijd zal geprobeerd worden om met de Amerikanen tot een oplossing te komen, aldus de minister.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het Internationaal Strafhof (ICC) roept lidstaten op tot steun en vraagt hen te ijveren dat het hof zijn werk kan blijven uitvoeren. Dit in reactie op een reeks nieuwe sancties die de Verenigde Staten vrijdag aankondigden tegen het ICC.
3 uur geleden
DEN BOSCH (ANP) - Minister Sophie Hermans van Volksgezondheid heeft namens het kabinet excuses aangeboden aan Q-koortspatiënten. Hermans zei tijdens een symposium over de Q-koorts in Den Bosch dat ze excuses maakt aan mensen die steeds opnieuw hun verhaal moesten vertellen en dat "de overheid die er moet zijn om zorg en ondersteuning te bieden" er niet was. "Daar bied ik excuses voor aan, uit de grond van mijn hart", aldus Hermans.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gemeenten, Rijk en opvangorgaan COA zijn er de afgelopen tijd samen "onvoldoende in geslaagd" om plekken voor asielzoekers te regelen. Dat is volgens asielminister Bart van den Brink weer "pijnlijk duidelijk" geworden toen twintig asielzoekers de nacht van donderdag op vrijdag in de regen hebben geslapen bij aanmeldcentrum Ter Apel.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie) kan zelf niet voorkomen dat de beelden van de publieke executie in de Verenigde Staten op 3 december online te zien zijn. Ze roept wel iedereen op die de beelden tegenkomt om ze te melden bij het socialemediaplatform waarop ze te zien zijn.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland geeft geen gehoor aan het verzoek van Rusland om negen medewerkers van het Internationaal Strafhof (ICC) in Den Haag uit te leveren. "Gaan we niet doen", zei minister David van Weel (Justitie en Veiligheid, VVD) vrijdag.
9 uur geleden