Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Asielkinderen zullen alleen bij uitzondering worden opgesloten na de invoering van het migratiepact, verzekerde asielminister Bart van den Brink (CDA) maandag in het debat hierover. Hij reageerde daarmee op zorgen uit de linkse oppositie over het kabinetsplan om het mogelijk te maken asielzoekers met kinderen in bepaalde gevallen op te sluiten in een detentiecentrum in Zeist terwijl ze hun asielprocedure afwachten.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Bart van den Brink (Asiel en Migratie, CDA) heeft andere gemeenten nodig om het probleem in Hardenberg op te lossen. Dat zegt hij in reactie op het nieuws dat opvangorgaan COA na dinsdag een dwangsom gaat betalen aan de Overijsselse gemeente omdat de einddatum niet gehaald is. "Op dit moment zijn er gewoon meer locaties aan het sluiten dan dat er nieuwe locaties bij komen," zegt hij. "Zie daar het probleem."
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtspraak gaat door de invoering van het migratiepact vastlopen, vrezen oppositiepartijen als GroenLinks-PvdA en ChristenUnie. De Raad voor de Rechtspraak voorziet dat het aantal rechtszaken hierdoor met 19.000 per jaar oploopt in 2028, terwijl er al een tekort is aan rechters. Don Ceder van de ChristenUnie vergeleek het pact tijdens het debat hierover met een trein die tegen een muur aan gaat rijden.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Op het ministerie van Financiën is vorige week een digitale inbraak ontdekt in "systemen voor een aantal primaire processen" op het departement. De toegang tot deze systemen is maandag geblokkeerd, waardoor een deel van de medewerkers niet meer kan inloggen.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) is klaar om het Europese migratiepact uit te voeren, verzekerde asielminister Bart van den Brink (CDA) maandag tijdens een Kamerdebat. Daarover waren twijfels gerezen nadat dagblad Trouw vorige week publiceerde over een rapport dat toen nog vertrouwelijk was en inmiddels is gepubliceerd. Daarin voorzag de IND juist grote problemen als het pact op 12 juni aanstaande in werking treedt.
7 uur geleden
MOERDIJK (ANP) - Bestuurder Onno Hoes gaat aan de slag als informateur in de Brabantse gemeente Moerdijk. Hij gaat verkennen welke partijen kunnen samenwerken in Moerdijk, waarvan het gelijknamige dorp dreigt te worden opgeheven om plaats te maken voor uitbreiding van het haven- en industriecomplex. Daarna brengt Hoes een advies uit.
7 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Lilianne Ploumen wordt verkenner voor de gemeenteraad van Utrecht. De fractie van GroenLinks-PvdA heeft haar daarvoor gevraagd, een opdracht die de oud-politica van de PvdA zelf eervol noemt.
7 uur geleden