Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer wil zeer tegen de zin van het demissionaire kabinet een bezuiniging van 141 miljoen euro terugdraaien op de begroting van staatssecretaris Aukje de Vries (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp, VVD). Dat bleek donderdag tijdens de behandeling van de begroting.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - "Heftige beelden uit Utrecht na de explosie in de binnenstad", schrijft D66-leider Rob Jetten op X. Hij wenst iedereen die erbij betrokken is en "in angst op meer duidelijkheid wacht" sterkte.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De suggesties van oppositiepartijen hebben de drie formerende partijen stof tot nadenken gegeven, zegt D66-leider Rob Jetten na afloop van de formatiegesprekken. D66, VVD en CDA ontvingen de afgelopen dagen bijna alle oppositiepartijen om te praten over eventuele steun voor de plannen van de beoogde minderheidscoalitie.
1 dag geleden
ATHENE (ANP) - De oefening die de Denen met andere Europese NAVO-bondgenoten plannen in en rond Groenland is "geen waarschuwing" aan het adres van de Verenigde Staten. Dat zei demissionair minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) aan het eind van een werkbezoek aan Griekenland.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Demissionair minister Foort van Oosten (Justitie) kijkt of het mogelijk en wenselijk is om AI-tools waarmee mensen kunnen worden uitgekleed, te verbieden. Dat bevestigt het ministerie na berichtgeving van het AD. Die krant onderzocht de mogelijkheden van AI-tool Grok, van X-eigenaar Elon Musk.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Een minderheidskabinet is wat de SGP betreft 'een kwetsbaar construct', maar partijleider Chris Stoffer "sluit niet uit dat het wel eens best heel goed zou kunnen werken". Dat zegt hij na zijn gesprek met de informateur en D66, VVD en CDA.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Na gesprekken met de beoogde oppositiepartijen voelt D66-leider Rob Jetten "echt wel alle aanknopingspunten om met de Kamer te gaan samenwerken en die meerderheden te vinden". Hij heeft "vertrouwen" dat plannen kunnen rekenen op brede steun in de Kamer, en het is zijn "overtuiging" dat dat gaat lukken.
2 dagen geleden