Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Kitty Jong wordt de nieuwe voorzitter van Progressief Nederland. De voormalige vicevoorzitter van vakbond FNV kwam als populairste kandidaat uit een stemming onder leden, heeft de partij bekendgemaakt. Zo'n 39.000 leden brachten online hun stem uit.
2 uur geleden
DEN HAAG/BRUSSEL (ANP) - Een meerderheid van de leden van Progressief Nederland (PRO) heeft ervoor gekozen dat de partij zich in het Europees Parlement aansluit bij de Partij van de Europese Sociaaldemocraten (PES). Ruim 65 procent stemde voor aansluiting bij de PES, die in het parlement wordt vertegenwoordigd door de fractie S&D.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het plan van de Omgevingsdienst Noordzeekanaalgebied om de vergunningen van de twee kooksgasfabrieken van Tata Steel in te trekken, is de belangrijkste reden dat het langer duurt om met het staalbedrijf tot afspraken te komen over verduurzaming. Dat zei klimaatminister Stientje van Veldhoven kort nadat ze had bekendgemaakt dat de overheid en Tata Steel de deadline om de deal te sluiten naar maart volgend jaar schuiven.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) laat een onafhankelijk onderzoek uitvoeren naar misstanden bij donorconceptie. Onlangs kwam naar buiten dat massadonor Simon kon doorgaan met spermadonatie terwijl hij al jaren in beeld was bij instanties. Dat is slechts één voorbeeld van de misstanden die Nederland binnen donorconceptie kent.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Het is klip en klaar dat u zich op het verkeerde been gezet heeft gevoeld," zei minister David van Weel (VVD, Justitie) tegen de Tweede Kamer in het laatste deel van het debat over de aangiftes die waren blijven liggen. "Daar had de Algemene Rekenkamer ook gewoon gelijk in." Eerder in het debat maakte de minister al excuses, maar zei hij dat hij de Kamer niet had misleid.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Justitieminister David van Weel (VVD) heeft excuses aangeboden voor opmerkingen die hij maakte over een Rekenkamer-rapport over ernstige misdrijven waar justitie niet achteraan ging. Met zijn "nuancering" wekte hij de indruk dat hij het rapport in twijfel trok of bagatelliseerde, en dat was niet de bedoeling, zei hij in het debat over de kwestie.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De uitspraken van justitieminister David van Weel (VVD) over ernstige misdrijven waar justitie niet achteraan ging, passen volgens enkele oppositiepartijen in een patroon van te stellige uitspraken die achteraf gecorrigeerd moesten worden. JA21 en DENK brachten onder meer de zaak rond de dood van de 17-jarige Lisa in herinnering.
22 uur geleden