Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat meer ruimte zoeken om op zee windenergie op te wekken, staat in een dinsdag gepubliceerd document. De plekken die tot nu toe zijn aangewezen, zijn mogelijk nog niet genoeg om het doel van 40 gigawatt te halen.
23 minuten geleden
BREDA (ANP) - Oekraïne zit op een duidelijke koers naar een EU-lidmaatschap, schrijft buitenlandminister Tom Berendsen op X. Dinsdag werd de jaarlijkse "Lviv-conferentie" gehouden in Breda, waarbij Nederland en Oekraïne samenwerken om dichter bij een toetreding tot de Europese Unie te komen. "We staan klaar om elke stap te ondersteunen", aldus Berendsen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Wie onder het aankomende vuurwerkverbod toch vuurwerk legaal wil afsteken, moet minimaal 18 jaar zijn, vindt de Tweede Kamer. Een motie van CDA en Partij voor de Dieren waar dat voorstel in staat, kreeg dinsdag steun van een Kamermeerderheid.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland maakt 6 miljoen euro extra vrij voor humanitaire hulp aan slachtoffers van de oorlog in het Midden-Oosten. "De humanitaire situatie in het #MiddenOosten verslechtert snel. Juist nu hulp onder druk staat, moeten we meer doen", laat minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingssamenwerking, D66) dinsdag op X weten.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Senator Robert van Gasteren is niet langer welkom in de fractie van BBB in de Eerste Kamer. Dat meldt een woordvoerder van BBB. Aanleiding is dat Van Gasteren afgelopen vrijdag tijdens een ledenbijeenkomst publiekelijk zijn lidmaatschap van de partij opzegde.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De plotseling overleden Surinaamse oud-president Chan Santokhi heeft volgens premier Rob Jetten veel betekend voor zowel Suriname als Nederland. Santokhi stierf maandag onverwacht op 67-jarige leeftijd in Paramaribo.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De beperkingen op het ministerie van Financiën als gevolg van een digitale inbraak raken circa 1600 publieke instellingen die hun overtollige middelen bij het departement stallen. Het digitale portaal voor dit zogenoemde schatkistbankieren behoort tot de systemen die uit voorzorg zijn uitgeschakeld. Dat meldt minister Eelco Heinen (Financiën, VVD) in een brief aan de Tweede Kamer.
1 dag geleden