Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten (D66) is in gesprek met de partijleiders van de coalitie en kopstukken van het kabinet over de begroting voor volgend jaar. Vicepremier en VVD-leider Dilan Yeşilgöz, minister Eelco Heinen (Financiën, VVD), CDA-leider Henri Bontenbal en zijn partijgenoot vicepremier Bart van den Brink (CDA) zijn aangeschoven op het ministerie van Financiën.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Veiligheidsdiensten AIVD en MIVD voeren verbeteringen door in de manier waarop ze omgaan met grote onderscheppingen van data, belooft het kabinet. Ministers Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) en Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken, CDA) hebben in een Kamerbrief gereageerd op een kritisch advies van toezichthouder CTIVD.
1 dag geleden
AMSTERDAM (ANP) - Mona Keijzer werkt aan een 'sociaal-conservatieve beweging', maar het is volgens de oud-staatssecretaris nog te vroeg om te spreken van een politieke partij. Dat zegt ze in een interview met De Telegraaf.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De leiders van de drie coalitiepartijen spreken woensdagavond op het ministerie van Financiën over de begroting van volgend jaar. Bij het gesprek van Rob Jetten (D66), Dilan Yeşilgöz (VVD) en Henri Bontenbal (CDA) is ook minister Eelco Heinen (Financiën, VVD) aanwezig. Over het verloop van het overleg op het ministerie hebben de partijen niets naar buiten gebracht.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Oud-ministers Hugo de Jonge (Volksgezondheid) en Ferd Grapperhaus (Justitie) worden volgende week voor de tweede keer verhoord door de parlementaire enquêtecommissie corona. Ook de voormalige ministers en vicepremiers Carola Schouten (Landbouw) en Kajsa Ollongren (Binnenlandse Zaken) moeten voor de commissie verschijnen, net als toenmalig SCP-directeur Kim Putters.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet schuilde tijdens de coronapandemie te veel achter de adviezen van de deskundigen van het Outbreak Management Team (OMT), vindt PRO-Kamerlid Lisa Westerveld. Het kwam het kabinet vaak goed uit om te zeggen dat een moeilijk besluit was genomen omdat het OMT dit adviseerde, zei ze bij haar verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona. Maar als ze die adviezen zelf las, stond dat er vaak helemaal niet zo duidelijk in.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede en Eerste Kamer werden te lang te weinig betrokken bij de besluitvorming om het coronavirus in te dammen, vindt PRO-Kamerlid Lisa Westerveld. Ze heeft er begrip voor dat het kabinet in de begintijd snel besluiten moest nemen zonder overleg met Kamerleden, omdat het land in de "paniekstand" stond. Maar dat dit lang de praktijk bleef, vindt ze "problematisch", zei ze woensdag bij haar verhoor door de parlementaire enquêtecommissie corona.
2 dagen geleden