Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - De BBB wil verder meepraten over de begroting, hoewel de partij een motie van wantrouwen tegen het kabinet heeft gesteund. Partijleider Henk Vermeer wil nog steeds ingaan op de uitnodiging voor gesprekken die premier Rob Jetten komende dagen zal versturen. Die vindt het op zijn beurt "raar" dat Vermeer alsnog aan tafel wil na steun voor de motie van wantrouwen.
19 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Christine Teunissen (PvdD) vindt dat premier Rob Jetten te weinig maatregelen neemt tegen Israël. Sinds de aanval van Hamas op Israël op 7 oktober 2023 doodde het Israëlische leger bijna 74.000 Palestijnen in Gaza. VN-experts concludeerden dat er sprake is van genocide.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten verwijst tijdens inhoudelijke debatjes over onderwijs en zorg vooral naar kabinetsplannen. Hij vindt veel ideeën die worden geopperd wel goed, maar houdt zich op de vlakte over of daar dan ook iets mee gedaan wordt.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De stikstofplannen worden niet afgezwakt als het aan premier Rob Jetten ligt. Dat zei hij desgevraagd tegen PRO-leider Jesse Klaver tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen. De grootste oppositiepartij heeft eerder geëist dat de plannen van landbouwminister Jaimi van Essen (D66) niet versoepeld worden, anders steunt PRO de plannen niet.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten wil dat Nederland net als andere Europese landen ook een veiligheidsinstituut krijgt voor kunstmatige intelligentie (AI). Hij reageerde positief op een voorstel van Volt-leider Laurens Dassen. Jetten wil zoiets het liefst opzetten samen met landen als Frankrijk, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland, die al zo'n instantie hebben.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Rob Jetten hoopt binnen een week een deal te kunnen sluiten met oppositiepartijen over de begroting. "Als het binnen een week lukt, zou dat fantastisch zijn", zei de premier bij de Algemene Politieke Beschouwingen. Jesse Klaver was daar niet van onder de indruk. "Als ik op Brad Pitt zou lijken, zou dat ook fantastisch zijn", reageerde de PRO-leider tot hilariteit van de Tweede Kamer.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het is aan het kabinet om het "duurzame gaspedaal" weer vol in te trappen, nadat er jarenlang "jojobeleid" is gevoerd. Dat zei premier Rob Jetten tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen na vragen van Christine Teunissen (PvdD).
1 dag geleden