Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Rob Jetten (D66) noemde zijn eerste debat als minister-president "misschien wel rustig en saai", maar dat is volgens hem "het nieuwe normaal". Jetten zei dat de oppositie en coalitie moesten kijken waar ze elkaar kunnen vinden. In de praktijk werden inhoudelijk nog geen plannen aangepast en werden er nauwelijks deals gesloten tussen oppositie en coalitie.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid van de Tweede Kamer heeft voor de motie gestemd met de oproep om het coalitieplan over een verhoging van de AOW-leeftijd te 'verzachten'. De vakbonden en ook oppositiepartijen zoals de SP en GroenLinks-PvdA vonden deze motie niet ver genoeg gaan, omdat zij de voorgestelde stijging van de AOW-leeftijd volledig van tafel willen. Maar de indieners van de motie SGP en Groep Markuszower kregen behalve de coalitiepartijen ook JA21 mee, na het debat van twee dagen over de regeringsverklaring.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer wil dat de belasting op vermogensrendement wordt aangepast, zodat verliezen in een voorgaand jaar kunnen worden verrekend. Een motie van ChristenUnie en JA21 met die oproep werd aangenomen door een meerderheid van de Kamer. Ook coalitiepartij VVD stemde voor deze aanpassing van de nieuwe vorm van box 3.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Groep Markuszower helpt het minderheidskabinet voorlopig, vicefractievoorzitter Hidde Heutink vindt het nog te vroeg om "voor miljarden te vertimmeren" aan het coalitieakkoord. Het beleid van D66, VVD en CDA blijft intact zolang de oppositie niet eensgezind is in het aanpassen van de kabinetsplannen.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Jesse Klaver is niet onder de indruk van het standpunt dat Rob Jetten (D66) als premier inneemt over de situatie in de Gazastrook. "Dit had Dick Schoof ook kunnen zeggen, zij het dat de heer Jetten dat veel eloquenter doet", aldus de leider van GroenLinks-PvdA bij het debat over de regeringsverklaring.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister-president Rob Jetten (D66) heeft niet expliciet gezegd dat minister van Buitenlandse Handel en zijn partijgenoot Sjoerd Sjoerdsma naar China kan voor handelsmissies. De vraag is relevant, omdat Sjoerdsma in dat land nog op een sanctielijst zou staan. "Hij kan een belangrijke rol vervullen", zei Jetten.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Oekraïne zou volgens een aangenomen motie van de Tweede Kamer dit jaar 2 miljard euro extra steun krijgen. Maar dat gaat niet meer gebeuren, bleek donderdag tijdens het debat over de regeringsverklaring. Het geld is "opgelost" in steun voor de komende jaren, aldus premier Rob Jetten.
11 uur geleden