Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Robert van Gasteren geeft zijn zetel niet terug aan de BBB in de Eerste Kamer. Hij gaat verder als zelfstandig senator, bevestigt BBB-fractievoorzitter Ilona Lagas woensdag na berichtgeving van WNL.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - PVV, SP en 50PLUS vinden het een slecht idee om een eigen bijdrage te vragen voor wijkverpleging vanwege de nadelige gevolgen. Dat bleek woensdag tijdens een zorgdebat. Coalitiepartij CDA gaf aan niet doof te zijn voor de zorgen, maar desondanks voor het plan te zijn.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Eritreeërs die dienstplicht moeten vervullen en in Nederland asiel aanvragen, maken meer kans op een verblijfsvergunning. Minister Bart van den Brink (Asiel) heeft het beleid voor deze mensen verruimd. Tot nu toe konden alleen Eritreeërs die een militaire dienstplicht moesten vervullen puur op basis daarvan een verblijfsvergunning aanvragen. Landgenoten die een civiele dienstplicht te wachten stond, moesten per geval aantonen dat ze gevaar liepen. Dat is niet meer nodig.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De zorgvilla's van het bedrijf ExpertCare kunnen voorlopig openblijven, schrijft minister Mirjam Sterk van Langdurige Zorg in een brief aan de Tweede Kamer. De woningen zouden eigenlijk na 31 maart sluiten, maar omdat er nog geen oplossing is gevonden, blijven ze nog even open.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingshulp, D66) wilde verrassingen voorkomen met de brief waarin hij onlangs aankondigde de bezuiniging op UNRWA komende Prinsjesdag terug te draaien. Bij het debat woensdag verweten linkse en rechtse oppositiepartijen de coalitie hierin niet consistent te hebben gehandeld. De coalitie van D66, VVD en CDA had namelijk onlangs nog tegen een links voorstel gestemd om de bezuiniging op subsidie voor de VN-hulporganisatie voor Palestijnse vluchtelingen in de huidige begroting ongedaan te maken.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Verenigde Staten hebben "alle reden" om lid te blijven van de NAVO, vindt minister Tom Berendsen van Buitenlandse Zaken. In het dreigement van president Donald Trump om het bondgenootschap de rug toe te keren hoort de CDA-bewindsman vooral een "uitnodiging" om zorgen te bespreken die al langer leven bij de Amerikanen.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het openbaar vervoer moet ook onderdeel zijn van mogelijke maatregelen tegen de gestegen prijzen door de Iran-oorlog waar het kabinet aan werkt. Dat vindt staatssecretaris Annet Bertram (Infrastructuur en Waterstaat, CDA), zei ze in een debat. In de Tweede Kamer klonk een brede wens om iets aan de kosten van het openbaar vervoer te doen.
13 uur geleden