Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Acht Nederlandse ambassademedewerkers in Ramallah op de Westelijke Jordaanoever moeten van Israël hun diplomatieke papieren inleveren. De Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Gideon Saar maakte zijn maatregel vorige week bekend, en de Nederlandse minister Tom Berendsen (Buitenlandse Zaken) heeft nu het aantal getroffen diplomaten bekendgemaakt.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Stientje van Veldhoven van Klimaat en Groene Groei heeft er "alle vertrouwen in" dat de wet over het bijmengen van groen gas het haalt met een brede meerderheid in de Tweede Kamer. De D66-minister zei na de ministerraad wel dat ze "nog volop in gesprek" is met de Kamer om de steun rond te krijgen.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De komst van een medicijnfabriek in Katwijk is goed nieuws voor de lokale en de Nederlandse economie, vindt minister Sophie Hermans van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Voorafgaand aan de ministerraad noemde ze het ook goed dat "we in Nederland en Europa geneesmiddelen blijven maken".
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Dilan Yeşilgöz klaagt over "ruis", "beeldvorming" en "commotie" over het Belastingplan. Om die reden was het volgens de VVD-leider "geen makkelijke week".
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Justitieminister David van Weel herhaalde vrijdag dat de Europese begrotingssteun aan Sierra Leone is gestopt omdat het Afrikaanse land de veroordeelde crimineel Jos Leijdekkers (ook bekend als Bolle Jos) niet wil uitleveren. Hij zei dat donderdag ook, maar later op de dag kwam vanuit de Europese Commissie het geluid dat de steun om technische redenen is stopgezet.
11 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet haalt geen kinderen uit Gaza voor medische behandeling in Nederland. "Er is sprake van een beleidswijziging" in vergelijking met het vorige kabinet, zei minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingssamenwerking, D66) donderdag in de Kamer.
1 dag geleden
LUXEMBURG (ANP) - Het onmiddellijk stopzetten van de EU-begrotingssteun aan Sierra Leone is volgens justitieminister David van Weel geen te grof middel om de regering van het Afrikaanse land te bewegen de veroordeelde drugscrimineel Jos Leijdekkers ('Bolle Jos') aan Nederland uit te leveren. "Sierra Leone kan dit binnen 24 uur oplossen door deze man op te pakken en uit te leveren aan ons", zei Van Weel, voor de vergadering met de EU-ministers van Justitie.
1 dag geleden