Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet gaat tot 2030 niet extra investeren in vrouwengezondheid als het aan demissionair staatssecretaris Judith Tielen (Preventie) ligt. Volgens de VVD-bewindsvrouw moeten de investeringen momenteel meer van andere kanten komen.
37 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Demissionair energieminister Sophie Hermans "houdt de vinger aan de pols" om ervoor te zorgen dat Nederland genoeg gas heeft voor de rest van de winter. De opslagen zijn nu nog maar voor minder dan een vijfde gevuld. Dat is volgens Hermans echter geen reden tot zorg.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Jan Paternotte is opnieuw gekozen tot fractievoorzitter van D66 in de Tweede Kamer. Verrassend was die keuze niet meer, hij vertelde eerder zelf al dat hij gevraagd was als opvolger van Rob Jetten, die premier wordt.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De VVD-fractie in de Tweede Kamer heeft zoals verwacht Ruben Brekelmans gekozen als voorzitter. Dat heeft partijleider Dilan Yeşilgöz bekendgemaakt. De keuze voor Brekelmans was unaniem, zegt zij op X.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ministers die met "een frisse blik" aan hun taak beginnen, helpen bij het oplossen van onder andere de stikstofcrisis, vindt Rob Jetten. De beoogde premier verdedigt zo de voordracht van Jaimi van Essen als minister van Landbouw. De 34-jarige wethouder in Deventer heeft geen ervaring in Den Haag of met het stikstofprobleem.
1 dag geleden
AMSTERDAM (ANP) - In navolging van andere steden sluit de meerderheid van de politieke partijen in de Amsterdamse gemeenteraad samenwerking met Forum voor Democratie (FVD) uit. In de raad van de hoofdstad zitten dertien partijen; elf ervan roepen in een gezamenlijke verklaring op FVD niet te normaliseren.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Theo Henrar wordt vanaf 1 maart de tijdelijke voorzitter van VNO-NCW. Hij is momenteel vicevoorzitter van de werkgeversvereniging en voorzitter van FME, de ondernemersorganisatie voor de Nederlandse technologische industrie.
1 dag geleden