Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Demissionair staatssecretaris Thierry Aartsen (Infrastructuur en Waterstaat) hoopt dat dit jaar een startbesluit wordt genomen over het verbeteren van het goederenspoor tussen Gent en Terneuzen. In een overleg in de Tweede Kamer over het Meerjarenprogramma Infrastructuur, Ruimte en Transport (MIRT) zei Aartsen dat hij over dit grensoverschrijdende project intensief contact heeft met zijn Belgische collega's en dat hij verwacht dat de kwestie volgende week in een gezamenlijk overleg aan de orde komt.
41 minuten geleden
HILVERSUM (ANP) - Medewerkers en makers van de publieke omroep hebben samen met onder meer de vakbonden FNV en de Nederlandse Vereniging van Journalisten een symbolisch noodpakket aangeboden in de Tweede Kamer. Met de actie vragen zij aandacht voor de gevolgen van de aangekondigde bezuinigingen.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De drie formerende partijen D66, VVD en CDA willen dat er vier nieuwe omroephuizen komen, plus een taakomroep van de NOS en NTR. D66-Kamerlid Ouafa Oualhadj kondigde het plan van de drie partijen aan tijdens een debat over de mediabegroting.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bij de bezuiniging van 46 miljoen euro die de politie dit jaar moet doorvoeren, worden de basisteams "helemaal buiten beschouwing gelaten". Daarmee reageerde demissionair minister Foort van Oosten (Justitie, VVD) in een debat op zorgen die bij een groot deel van de Tweede Kamer leven. "Wij komen in 2026 niet aan het blauw op straat."
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - D66, VVD en CDA zijn maandag begonnen aan wat de slotdagen van de onderhandelingen over het coalitieakkoord moeten worden. "Vandaag of morgen moet je er wel uit zijn" met het oog op de deadline van 30 januari, zei CDA-leider Henri Bontenbal. Rob Jetten (D66) heeft "alle vertrouwen dat het gaat lukken".
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De formerende partijen D66, VVD en CDA hebben nog geen overeenstemming bereikt over de financiën en onderhandelen maandag verder, meldden ze zondag na een dag onderhandelen. Hoewel de partijleiders meermaals de hoop hebben uitgesproken om er dit weekend uit te komen op financiën, lieten ze geen teleurstelling blijken tegenover de aanwezige pers.
21 uur geleden
AMERSFOORT (ANP) - Na de dramatisch verlopen verkiezingen van NSC verlaat voormalig lijsttrekker Eddy van Hijum de top van de partij. De partij maakt de "bewuste keuze" om nu geen politiek leider te benoemen, meldde voorzitter Reinout van Malenstein zaterdag bij het NSC-congres in Amersfoort. "Een interim-leider zou juist het verkeerde signaal zijn en zou alle dilemma's onnodig blijven oproepen."
2 dagen geleden