Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Eelco Eerenberg (Belastingen) noemt geen cijfers over kosten en compensatie voor de gewenste aanpassing van de vermogensbelasting (box 3). De discussie over de inkomstentegenvallers voor de staatskas is volgens de D66-bewindsman "het politieke gesprek van het najaar."
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nieuwe regels die ingrepen tegen wolven makkelijker maken, komen er hoe dan ook voor de zomer. Staatssecretaris Silvio Erkens (Natuur) wil er graag over praten met de Kamer, maar ook zonder debat zet hij zijn maatregelen door. "Ik vind het onverantwoord om het over de zomer heen te tillen", zei hij woensdag.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer snapt niet goed waarom van tevoren al is vastgelegd hoeveel lokale omroepen er nog mogen overblijven na een hervorming. Dinsdagavond debatteert de Kamer over een wetswijziging die de lokale omroepen moet versterken. Onderdeel daarvan is dat het aantal lokale omroepen wordt teruggebracht van ruim tweehonderd lokale omroepen naar tachtig streekomroepen.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Meer geld moet naar infrastructuur, vinden partijen van links tot rechts in de Tweede Kamer. Op de vraag waar dat geld vandaan moet komen, klinken in een debat allerlei verschillende antwoorden, maar geen overeenstemming.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid van de Eerste Kamer staat positief tegenover een wet die de rijksoverheid meer grip op woningbouw moet geven. Progressief Nederland, D66, VVD en CDA en ChristenUnie zeiden dat dinsdag in het debat over het wetsvoorstel.
1 dag geleden
GRONINGEN (ANP) - Minister Pieter Heerma (Binnenlandse Zaken) snapt de "opgebouwde frustratie" bij Groningers over fouten die gemaakt zijn bij de veiligheidsbeoordeling van woningen in het aardbevingsgebied. Dat zei de CDA-bewindsman tegen journalisten na een bezoek aan de regio. Een rapport van het Adviescollege Veiligheid Groningen (ACVG) bracht vorige week nieuwe onvolkomenheden in de toch al uiterst stroef verlopende versterkingsaanpak aan het licht.
2 dagen geledenDEN HAAG (ANP) - Voormalig minister Ingrid van Engelshoven van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap weet niet meer wat de reden was om het onderwijs wekenlang te sluiten in december 2020. Tegen de parlementaire enquêtecommissie corona zei ze dat ze "de exacte pakketten niet meer helder voor de geest" heeft.
2 dagen geleden