Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Terwijl wereldwijd de energieprijzen stijgen, maakt het kabinet beleid dat het leven van mensen duurder maakt, vindt Jesse Klaver. De fractievoorzitter van GroenLinks-PvdA noemt die tegenstelling in het beleid "wrang". Hij hekelt dat deze week een pakket met compensatiemaatregelen bekend werd en tegelijk voorstellen klaarliggen voor hogere huur, een stijging van het eigen risico en meer inkomstenbelasting voor werkenden.
31 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Veel partijen in de Tweede Kamer hebben woensdag zorgen geuit over de dinsdag aangekondigde stop voor nieuwe stroomaansluitingen in een deel van de provincie Utrecht. Kamerleden willen weten of de stop die in juli ingaat echt tijdelijk blijft en hoe het kabinet voorkomt dat ook andere regio's hiermee te maken krijgen.
34 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - De rechtse oppositiepartijen JA21 en PVV willen dat de vrachtwagenheffing, die op 1 juli van kracht wordt, voorlopig wordt uitgesteld. "Kan die verzwaring van tafel?", vroeg JA21-leider Joost Eerdmans in een Kamerdebat over de hoge brandstofprijzen.
39 minuten geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten wil na vragen van journalisten niet zeggen of hij druk heeft uitgeoefend op D66-senatoren om de asielwetten door de Eerste Kamer te krijgen. Dinsdag sneuvelde de asielnoodmaatregelenwet in de Eerste Kamer.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De maatregelen waarmee het kabinet de pijn van de fors gestegen brandstofprijzen wil verzachten, zijn "ver onder de maat", vindt PVV-leider Geert Wilders. Hij spreekt van "een flutpakket", waar mensen bovendien zelf de rekening voor betalen via hogere accijnzen op alcohol. "Geen goedkopere benzine, wel duurder bier", constateert Wilders. Volgens het ministerie van Financiën wordt een biertje gemiddeld 1 cent duurder.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De PVV geeft D66 de schuld dat de asielnoodmaatregelenwet dinsdag geen meerderheid kreeg in de Eerste Kamer. Die wet sneuvelde, omdat een aanpassing die hulp aan illegalen niet langer strafbaar maakt het ook niet haalde. Die was nodig voor het CDA en de SGP om de wet aan een meerderheid te helpen.
22 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink (CDA) vindt het "een gemiste kans" dat de Eerste Kamer de asielnoodmaatregelenwet van zijn voorganger Marjolein Faber (PVV) heeft weggestemd. Hij wil zo snel mogelijk met alternatieve routes komen om een aantal maatregelen die daardoor niet doorgaan, alsnog bij wet te regelen.
22 uur geleden