Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten schuift in Washington D.C. aan bij een privédiner tussen de Amerikaanse president Donald Trump en zijn vrouw Melania en koning Willem-Alexander en koningin Máxima. Volgens de Amerikaanse ambassadeur in Nederland onderstreept dit de goede band tussen de twee landen.
7 uur geleden
GIETEN (ANP) - De provincie Drenthe en de gemeenten Aa en Hunze, Assen en Midden-Drenthe roepen op tot een "urgente en voortvarende aanpak" van schade door aardbevingen. Dat staat in een brief aan Jo-Annes de Bat, staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei, waarover RTV Drenthe bericht.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten heeft Forum voor Democratie-leider Lidewij de Vos opgeroepen zich in te zetten tegen antisemitisme binnen haar partij. "Ik doe een beroep op de partijleider, net zoals bij andere partijleiders, om aan het werk te gaan als er overduidelijk signalen zijn dat leden van je partij dingen doen of in het verleden deden die niet door de beugel kunnen."
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook het kabinet-Jetten wil een bekritiseerde wet tegen terrorisme permanent maken. Er geldt nu een tijdelijke wet waarmee mensen bijvoorbeeld een meldplicht of contactverbod opgelegd kunnen krijgen, ook zonder dat zij strafrechtelijk zijn veroordeeld voor terrorisme. Als er niets gebeurt, vervalt die wet per 1 maart volgend jaar.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Gemeenten waar de opkomst het laagst was bij de gemeenteraadsverkiezingen, willen dit in de toekomst verbeteren. "Ondanks een kleine stijging ten opzichte van de vorige gemeenteraadsverkiezingen, is het jammer dat niet meer stemgerechtigden naar de stembus kwamen", zegt burgemeester Mark Buijs van Roosendaal. "Dat betekent: werk aan de winkel."
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - De zogenoemde 'pechgeneratie' van studenten die geen basisbeurs meer kregen en moesten lenen, krijgt vanaf volgend jaar 2000 euro als "tegemoetkoming". Dat zei onderwijsminister Rianne Letschert (D66) na afloop van de ministerraad.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting, D66) trekt een wetsvoorstel in dat de voorrang voor statushouders voor een sociale huurwoning zou schrappen. De bewindsvrouw werkt aan een alternatieve wet, die pas in werking treedt als er genoeg mogelijkheden zijn om statushouders aan een huis te helpen, schrijft ze in een Kamerbrief.
2 dagen geleden