Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten vindt het goed dat het Europese steunpakket van 90 miljard euro voor Oekraïne eindelijk is aangenomen. Hij noemt het "een heel belangrijke stap".
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Gemeenten moeten niet langer de mogelijkheid krijgen om statushouders voorrang te geven op een sociale huurwoning, vinden Mona Keijzer, Groep Markuszower en JA21. De drie rechtse fracties hebben een initiatiefwet met deze strekking ingediend. Toen Keijzer eerder minister van Volkshuisvesting was, stelde ze een vergelijkbare wet voor. Maar tot haar teleurstelling heeft de huidige minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting) dit voorstel ingetrokken.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De lastenverzwaringen die het kabinet-Jetten wil doorvoeren, raken werkenden onevenredig hard, vindt zowel JA21 als GroenLinks-PvdA. De twee oppositiepartijen waar het minderheidskabinet het meest van afhankelijk is voor steun in de Tweede Kamer, maakten dit bezwaar in het Kamerdebat over de voorjaarsnota.
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De oppositiepartijen zijn kritisch op het pakket aan maatregelen dat het kabinet neemt om de energieprijzen te compenseren, maar zijn het niet eens over welke plannen er dan bij moeten komen.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Een groot deel van de Tweede Kamer is kritisch over het kansrijke schooladvies, omdat leerlingen daardoor terecht kunnen komen in onderwijs dat niet bij hen past. Fracties als D66, CDA en PVV zetten tijdens een debat over praktijkonderwijs en vmbo vraagtekens bij de manier van adviseren, waarbij het schooladvies wordt bijgesteld na een hoger uitgevallen doorstroomtoets.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De VVD vindt het "verstandig" dat het kabinet met de maatregelen tegen de fors gestegen brandstofprijzen "ruimte heeft gelaten" om nog meer te doen als de energiecrisis de komende maanden verergert. Fractievoorzitter Ruben Brekelmans zei dat in een Kamerdebat over het maandag aangekondigde pakket, dat van met name de rechtse oppositie een dikke onvoldoende krijgt.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Terwijl wereldwijd de energieprijzen stijgen, maakt het kabinet beleid dat het leven van mensen duurder maakt, vindt Jesse Klaver. De fractievoorzitter van GroenLinks-PvdA noemt die tegenstelling in het beleid "wrang". Hij hekelt dat deze week een pakket met compensatiemaatregelen bekend werd en tegelijk voorstellen klaarliggen voor hogere huur, een stijging van het eigen risico en meer inkomstenbelasting voor werkenden.
1 dag geleden