Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
TILBURG (ANP) - PVV-leider Geert Wilders hoopt dat de PVV bij de gemeenteraadsverkiezingen "wel wat winst gaat halen, hier en daar". Maar hij benadrukt dat zijn partij maar in een kleine veertig gemeenten meedoet. "Ik hoop dat we het goed doen, maar als je naar het totaal kijkt, we hadden geloof ik 1 procent van de stemmen, dat wordt misschien 1,5 of 2", aldus Wilders na afloop van het NOS-slotdebat in LocHal Tilburg.
5 uur geleden
TILBURG (ANP) - Landelijke politici moeten op hun taal letten. Dat stelde lijsttrekker van CDA Doetinchem Jeroen Berends tijdens het NOS-slotdebat in LocHal in Tilburg tijdens een gesprek over bedreigingen van raadsleden. Volgens hem is het werk als raadslid intimiderender geworden en werkt het taalgebruik van politiek Den Haag door in de samenleving. Vorige maand meldde de Staatscommissie tegen Discriminatie en Racisme dat discriminerende taal online steeds normaler wordt omdat politici in de Tweede Kamer die ook gebruiken.
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De StemWijzer voor de gemeenteraadsverkiezingen is sinds de lancering een maand geleden bijna 2,3 miljoen keer ingevuld, laat een woordvoerder van initiatiefnemer ProDemos weten. In 258 gemeenten kunnen kiezers gebruikmaken van de stemhulp, die bestaat uit dertig stellingen over lokale thema's. ProDemos verwacht dat woensdag, verkiezingsdag, nog een drukke dag wordt voor de StemWijzer.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Jodenhaat komt niet uitsluitend voor onder moslims, maar zit "in alle lagen van onze samenleving". Dat heeft minister-president en D66-leider Rob Jetten gezegd in het televisieprogramma Eva. Hij wees met name naar Forum voor Democratie, dat er daags voor de gemeenteraadsverkiezingen goed voor staat in peilingen.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het zou juridische en financiële gevolgen hebben om het contract op te zeggen met Fast Enterprises, dat nieuwe IT-systemen levert voor de Nederlandse omzetbelasting. Dit Amerikaanse bedrijf is in maart vorig jaar definitief uitgekozen, schrijft staatssecretaris Eelco Eerenberg (Financiën, D66) in een brief aan de Tweede Kamer. Wel laat hij onderzoeken of de Belastingdienst de systemen zelf kan beheren.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten (D66) heeft telefonisch kennisgemaakt met president Jennifer Geerlings-Simons van Suriname. Op X schrijft de minister-president dat ze hebben gesproken over samenwerking en het bezoek van de koning in december.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Een meerderheid van de Tweede Kamer heeft voor een motie van de PVV gestemd waarin wordt verzocht om de Moslimbroederschap en "gelieerde organisaties" te verbieden. De PVV heeft meerdere keren geprobeerd om steun te vinden voor een dergelijke motie, maar wist telkens net geen meerderheid te overtuigen. Onder meer de VVD steunde de motie nu.
12 uur geleden