Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
AMSTERDAM (ANP) - Een Amsterdamse wijkagent doet aangifte van smaad en laster tegen Marjolein Faber om uitspraken die het PVV-Kamerlid over haar deed tijdens een debat woensdag. De agent van Marokkaanse afkomst zou volgens Faber niet neutraal zijn. Zij haalde tijdens het debat verschillende posts op sociale media van de wijkagent aan waaruit dat zou blijken. "Waar ligt haar loyaliteit?"
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil de doorlooptijd van uitbreidingen van het stroomnet drastisch inkorten door vergunningsprocedures te schrappen of te vereenvoudigen. Dat is volgens staatssecretaris Jo-Annes de Bat (Klimaat en Groene Groei, CDA) nodig om vaart te maken met de aanpak van het ruimtegebrek op het elektriciteitsnet, ook wel netcongestie genoemd.
2 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet scherpt regels over dierenwelzijn aan. Landbouwstaatssecretaris Silvio Erkens (VVD) past een besluit aan dat de vorige BBB-minister Femke Wiersma eerder heeft gepubliceerd voor reacties. "Dierenwelzijn in de veehouderij naar een hoger niveau", kopt zijn ministerie in een persbericht.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Staatssecretaris Willemijn Aerdts (Digitale Economie en Soevereiniteit) gaat samen met Spanje in Brussel vragen om een minimumleeftijd voor sociale media. Wat die leeftijd moet worden, staat niet in het voorstel van de landen. Aerdts is voorstander van een minimumleeftijd van 15 jaar.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - "Slaap onder een klamboe als je die hebt", is het advies van minister Sophie Hermans van Volksgezondheid over het voorkomen van besmetting met het westnijlvirus. Afgelopen week werd bekend dat er negen gevallen bij zijn gekomen en dat het dodental van het virus is opgelopen naar drie. Dat waren volgens Hermans "oudere mensen die al gezondheidsproblemen hadden".
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Nederlandse ambassadeur in Zwitserland is vrijdag aangekomen op de plek waar donderdag een tourbus met Nederlanders verongelukte. Ze is daar samen met een team, zei minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen vrijdag voor de ministerraad. "En staat in goed contact met de lokale autoriteiten."
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Asielminister Bart van den Brink vindt dat beveiliging moet worden ingezet zolang dat nodig is in Ter Apel om overlastgevende asielzoekers te weren. Woonzorgcentrum Kloosterheerd doet dat sinds kort, omdat jongeren daar in de avond voor overlast zorgen. Van den Brink noemt dat "onwenselijk".
6 uur geleden