Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) heeft de Iraanse ambassadeur ontboden om het gewelddadig optreden tegen demonstranten door het streng-islamitische regime. Dat meldt de demissionaire VVD-bewindsman op X.
1 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Demissionair minister David van Weel (Buitenlandse Zaken) heeft gesproken met interim-president Delcy Rodríguez van Venezuela. Dat laat de VVD-bewindsman weten op X. Rodríguez leidt het Zuid-Amerikaanse land sinds Amerikaanse militairen eerder deze maand de autoritaire leider Nicolás Maduro gevangennamen. Zij was eerder vicepresident.
13 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De leiders van D66, VVD en CDA gaan dinsdagmiddag op zoek naar steun voor hun beoogde minderheidskabinet. Als eerste zijn vijf kleinere fracties uitgenodigd om langs te komen bij informateur Rianne Letschert, Rob Jetten (D66), Dilan Yeşilgöz (VVD) en Henri Bontenbal (CDA).
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Veehouders binnen een kilometer van overbelaste natuurgebieden krijgen met voorrang subsidie als ze willen stoppen. Voor hen geldt 'first come, first serve', staat in de uitkoopregeling die demissionair landbouwminister Femke Wiersma (BBB) maandag heeft gepubliceerd voor reacties. Andere veehouders komen later in aanmerking als er nog geld is.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - Het demissionaire kabinet steunt de demonstranten in Iran. "Het regime in Iran slaat met keiharde hand elke vorm van protest neer. Met vele doden tot gevolg. De moedige mannen en vrouwen op de straten van Iraanse steden verdienen onze steun", twitterde premier Dick Schoof maandag.
1 dag geleden
DEN HAAG (ANP) - De Belgische premier Bart De Wever is de meest liberale politicus van 2025, in de ogen van de jongerenafdeling van de VVD. Het is de eerste keer dat de JOVD een politicus uit het buitenland uitroept tot 'Liberaal van het Jaar'. De Wever werd vorig jaar premier van België, namens de Vlaams-nationalistische partij N-VA.
2 dagen geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet kijkt "welwillend" naar deelname aan een eventuele NAVO-missie bij Groenland, zegt demissionair defensieminister Ruben Brekelmans (VVD) in het programma Café Kockelmann. Concrete plannen daarvoor liggen er nog niet, benadrukte hij.
3 dagen geleden