Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Aankomend premier Rob Jetten (D66) vindt het "spijtig" dat Nathalie van Berkel, tot maandag beoogd staatssecretaris Financiën, zich heeft teruggetrokken. Van Berkel vermeldde studies op haar cv die ze niet had gedaan of niet had afgemaakt. Toen bleek dat zij daarover gelogen had, trok zij zich eerst terug als beoogd staatssecretaris en een dag later als Kamerlid.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nieuwe steden bouwen "zal moeten" om de woningnood op te lossen, vindt aankomend minister Elanor Boekholt-O'Sullivan (Volkshuisvesting, D66). "We moeten dat niet uitsluiten. We moeten iedereen een thuis geven. Dat is echt heel erg belangrijk", zei ze na haar kennismakingsgesprek met beoogd premier Rob Jetten.
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Rianne Letschert wil zich in het begin van haar ministerschap vooral richten op de cultuursector en op media, om die onderwerpen snel in de vingers te krijgen. De voormalige informateur wordt minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap namens D66. "Op beleidsterreinen zit ik er helemaal middenin", zei de voormalige bestuursvoorzitter van de Universiteit Maastricht over het hoger onderwijs en onderzoek.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Bereikbaarheid van nieuwe woningen, goed openbaar vervoer en milieubeleid zijn de drie prioriteiten voor Annet Bertram wanneer ze in het nieuwe kabinet aan de slag gaat als staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat. Dat zei de kersverse CDA'er na haar kennismakingsgesprek met beoogd premier Rob Jetten. Ze somde daarmee min of meer haar hele aankomende takenpakket op.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Terugkijkend vindt D66'er Stientje van Veldhoven dat haar eerdere overstap van bewindspersoon naar lobbyist niet goed is gegaan. Dat zei ze woensdag na afloop van haar gesprek met formateur Rob Jetten. "Omdat het toch allerlei vragen opleverde, dat is niet goed voor de politiek," vindt de aankomend minister van Klimaat en Groene Groei.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Heleen Herbert was verbaasd dat ze is gevraagd om minister van Economische Zaken te worden, zei ze na afloop van haar gesprek met formateur Rob Jetten. De CDA'er zei dat het "een vraag is waar je onmogelijk ja op kunt zeggen, maar ook onmogelijk nee op kunt zeggen", waarmee ze voormalig onderwijsminister Robbert Dijkgraaf aanhaalde.
10 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In 258 gemeenten is de StemWijzer online gegaan in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen op 18 maart. De stemhulp is afgestemd op de lokale partijen en onderwerpen die in een gemeente spelen.
14 uur geleden