Afstappen van toeslagen kan, maar is duur, moeilijk en risicovol
DEN HAAG (ANP) - De politieke wens om van het toeslagenstelsel af te stappen, kan worden waargemaakt. Maar aan elk alternatief kleven nadelen, zo staat in een rapport in opdracht van het kabinet waarin achttien opties zijn uitgewerkt. Bovendien duurt het, afhankelijk van de variant waar de politiek voor kiest, in elk geval meerdere kabinetsperiodes voordat zo'n alternatief goed en wel werkt. Daarnaast is vrijwel elke variant minder gericht en daardoor vaak duurder. Juist mensen met een kleine portemonnee, die het meest afhankelijk zijn van toeslagen, kunnen geraakt worden.
Veel partijen willen af van het toeslagenstelsel. Mede door het toeslagenschandaal is de afkeer tegen het ingewikkelde systeem gegroeid. Het stelsel zorgt ervoor dat mensen uiterst gericht inkomensondersteuning van de overheid krijgen. In 2024 ontvangen 8 miljoen mensen in totaal 20 miljard euro aan toeslagen. Maar juist door die precisie is het stelsel erg complex. Als iemand onverwacht te veel toeslagen ontvangt, moet die persoon bovendien voorgeschoten toeslagen terugbetalen.
Omdat het alternatief voor de kinderopvangtoeslag (bijna gratis kinderopvang) verder is uitgewerkt, is die toeslag als enige niet meegenomen in het rapport.
Drie richtingen
Een nieuw kabinet kan volgens het rapport grofweg drie richtingen kiezen: het afschaffen van het hele stelsel met een volledig alternatief voor toeslagen, specifieke opties voor elk van de drie toeslagen (huurtoeslag, zorgtoeslag en het kindgebonden budget) en het fundamenteel aanpassen van het huidige stelsel. De toeslagen kunnen bijvoorbeeld vervangen worden door een grote belastingkorting, of ze kunnen worden gebundeld in één centrale "basisbehoeftetoeslag".
Maar het rapport geeft een nieuw kabinet ook een breed scala aan andere mogelijkheden. In plaats van huurtoeslag kunnen de huren bijvoorbeeld worden gematigd. De overheid compenseert dan verhuurders hiervoor. Het herzien, aanpassen of afschaffen van toeslagen is hoe dan ook "makkelijker gezegd dan gedaan", wordt duidelijk uit het rapport. In veel gevallen wordt de steun minder gericht. De doelgroep wordt groter, en mensen met de kleinste portemonnee krijgen niet altijd meer de meeste steun. Nieuwe regelingen zijn vaak duurder, en het overstappen zal de overheid sowieso veel geld kosten. Dit zal bovendien lang duren.
Eén genoemd alternatief voor de huurtoeslag zal zeker dertig jaar duren. Hoewel dit een uitschieter is, eisen bijna alle varianten jaren aan voorbereidingstijd en invoering. Daarbij moet de wet die zo'n hervorming mogelijk maakt ook nog worden behandeld in beide Kamers.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Een reeks partijen is er niet blij mee dat duizenden huurders van sociale huurwoningen ook een of meerdere woningen bezitten. Bijna 12.000 sociale huurders zijn ook eigenaar van een woning en sommigen zelfs van meer dan tien, meldde het Centraal Planbureau dinsdag. "Oneerlijk en onrechtvaardig", zei Hans Vijlbrief (D66) in een debat.
16 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Nederland staat positief tegenover een eventuele bijdrage aan een NAVO-missie in het poolgebied rond Groenland. Volgens minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) kan Nederland "op die manier bijdragen aan een stukje ontspanning in de relatie die wij zo belangrijk vinden, namelijk die tussen de Verenigde Staten en de Europese NAVO-bondgenoten".
17 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Ook nadat een nieuw kabinet op het bordes heeft gestaan, moeten D66, VVD en CDA verder werken aan vertrouwen van de rest van de Tweede Kamer. Dat zei D66-leider Rob Jetten dinsdag na een nieuwe ronde formatiegesprekken.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Tweede Kamer wil dat er meer wordt gedaan voor de mensen in Iran die massaal in opstand zijn gekomen tegen het bewind, maar demissionair minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) maakte in een debat duidelijk dat de mogelijkheden daartoe zeer beperkt zijn.
18 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het toekomstige kabinet hoeft niet te rekenen op steun van BBB om bezuinigingen op de gezondheidszorg aan een meerderheid te helpen. "Wij willen geen bezuinigingen op de zorg", zei partijleider Caroline van der Plas voor aanvang van een gesprek met de partijen aan de formatietafel.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet trekt voorlopig geen geld uit voor nieuwe infrastructuur bij gebieden voor grootschalige woningbouw die het zelf heeft aangewezen. Dat staat in een brief aan de Tweede Kamer. Vier regio's vroegen in totaal 425 miljoen euro. Wel krijgen ze 99 miljoen euro uit een andere pot voor woningbouw.
21 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Forum voor Democratie zal plannen van de coalitie steunen die op één lijn liggen met het partijprogramma, zei FVD-leider Lidewij de Vos voor haar gesprek met D66, VVD, CDA en informateur Rianne Letschert. Of dat voor veel plannen geldt? "Daar heb ik een hard hoofd in."
22 uur geleden