Afrikaanse Unie vraagt hulp EU om voedselcatastrofe te voorkomen

Sall, die president van Senegal is, was door EU-voorzitter Charles Michel uitgenodigd om de 27 Europese leiders toe te spreken. Afrika is voor zijn voedselzekerheid erg afhankelijk van Rusland en Oekraïne, die samen de graanschuur van Europa worden genoemd. Volgens EU-bronnen waarschuwde Sall voor Russische desinformatie die Afrika bereikt. De westerse sancties tegen Rusland zouden de export van voedsel blokkeren en daardoor beletten dat voedsel naar Afrika gaat.

De EU ziet dat geheel anders. Rusland zou eigen graan achterhouden en maakt zich schuldig aan het bewust bombarderen van graanpakhuizen in Oekraïne. In hun conclusies van de top veroordelen de leiders de "vernietiging en illegale toe-eigening van landbouwproductie in Oekraïne". Ze roepen Moskou op te stoppen met aanvallen op de infrastructuur en de blokkades van havens aan de Zwarte Zee op te heffen. Normaal gaat 90 procent van de export van graan en oliezaden via die weg over zee naar het buitenland.

Corridor

Er ligt volgens Brussel ruim 20 miljoen ton graan in Oekraïne te wachten op transport naar het buitenland. De EU helpt Oekraïne om dit op alternatieve wijze het land uit te krijgen, over de weg en per trein. Maar dat is volgens voorzitter van de raad van de EU-regeringsleiders Charles Michel ingewikkeld en duur. "De beste oplossing op korte termijn zou het instellen van een corridor vanuit havenstad Odessa zijn", waar de Russen vrij baan zouden moeten geven aan graanschepen. Volgens de Franse president Emmanuel Macron hebben bondskanselier Olaf Scholz en hijzelf afgelopen weekend aan president Vladimir Poetin voorgesteld dit via een VN-resolutie te regelen, zei Macron na afloop van de top.

Ook premier Mark Rutte maakt zich naar eigen zeggen sterk voor een corridor. Hij ziet minder in andere geopperde oplossingen, zoals een beschermde uitvoerroute naar het noordelijke buurland van Oekraïne, Belarus. Dat land, bondgenoot van Rusland, wil in ruil af van EU-sancties en dat is onbespreekbaar. De hulp van andere buurlanden Roemenië en Bulgarije is welkom maar zet te weinig zoden aan de dijk.

Veel ogen zijn gericht op Turkije, dat de toegang tot de Zwarte Zee beheert en over een corridor bemiddelt tussen Kiev en Moskou. Rutte spreekt daarover verder met Ankara, "maar ik heb daar nog geen grote aankondigingen over te doen. Helaas, was het maar zo."