Advocatenorde: regeerprogramma tornt aan fundamenten rechtsstaat
DEN HAAG (ANP) - Het regeerprogramma van het kabinet tornt aan de fundamenten van de rechtsstaat, oordeelt de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA). Met name de kabinetsplannen voor asiel en migratie zijn volgens de advocaten gevaarlijk, de greep naar het noodrecht voorop. "De overheid kan daarmee niet pretenderen een volwaardige rechtsstaat te zijn, alle mooie verklaringen ten spijt", luidt de slotsom van een analyse van het regeerprogramma.
De advocatenorde houdt al langer verkiezingsprogramma's tegen het licht, maar heeft voor het eerst een regeerakkoord getoetst. De ingeschakelde commissie van specialisten oordeelt scherp. Van de 43 kabinetsplannen die zich leenden voor een rechtsstaattoets, krijgen er 9 een rode en 28 een gele kaart. Rood is regelrecht in strijd met de rechtsstaat en geel vormt daarvoor een risico.
Vooral de plannen van het kabinet-Schoof om de komst van asielzoekers tegen te gaan oogsten veel rode kaarten. Een pauze in de behandeling van asielaanvragen bijvoorbeeld, of het afschaffen van rechtsbijstand voor sommige asielzoekers.
Asielwetgeving
Maar het buiten werking stellen van de asielwetgeving om snel strenge maatregelen te kunnen nemen, is de belangrijkste zorg van de NOvA. Het kabinet is van plan zijn bevoegdheden te misbruiken, ziet de advocatenorde. Het zou een asielcrisis willen uitroepen omdat het meent dat de kiezer dat wil, en niet omdat er ook echt van een noodtoestand sprake zou zijn. Premier Schoof beroept zich immers slechts op het gevoel van kiezers, zegt onderzoeksleider en hoogleraar Elaine Mak. En "als één ding staten onderscheidt die geen rechtsstaat zijn van staten die dat wel zijn of willen zijn, dan is dat het misbruik van het noodrecht".
Het kabinet brengt volgens de advocaten ook de rechter in het nauw, doordat de overheid zelf de grenzen van het recht opzoekt. Daardoor moet de rechter dat in zijn eentje verdedigen en dat maakt kwetsbaar.
Pluimen
Een zestal pluimen krijgt het kabinet ook. Zo versterkt het de rechtsstaat met het recht voor burgers om zich een keer te vergissen, vindt de NOvA. Dat geldt ook voor de ruimte die het kabinet rechters wil geven om te toetsen of een wet wel strookt met de grondwet.
Het kabinet was er haast niet gekomen door zorgen van NSC over de omgang van vooral de PVV met de rechtsstaat. De coalitie maakte uiteindelijk afspraken over de eerbiediging van de democratische spelregels, maar de interne tegenstellingen blijven opspelen.
Oppositiepartijen als D66 en ChristenUnie stellen Kamervragen en willen een debat over de waarschuwingen van de advocatenorde.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil een half jaar eerder dan gepland ervoor zorgen dat bedrijven en bijvoorbeeld woningbouwprojecten met een kleine stikstofuitstoot geen vergunning hoeven aan te vragen. Dat schrijft minister Jaimi van Essen (Landbouw, D66) in de brief over stikstof. Hij wil dit per 1 juli 2027 mogelijk maken.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - In de zones rond kwetsbare natuur mogen boeren op termijn maximaal 1,5 koe per hectare grond houden. Dat is een van de strengere regels die landbouwminister Jaimi van Essen voorstelt om te zorgen voor minder stikstof op gevoelige natuur. Hij benadrukt dat provincies de mogelijkheid krijgen om daarvan af te wijken en met een eigen plan te komen.
4 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Tweede Kamerlid Gidi Markuszower wil nog niet hardop zeggen of zijn fractie voor het aangepaste belastingplan van het kabinet gaat stemmen. Maar hij vindt het naar eigen zeggen "moeilijk argumenten te bedenken" om dat niet te doen. "Volgens mij is er heel veel pijn weggehaald."
5 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - JA21 kan het belastingplan nu nog niet steunen, maar ziet wel "dat er voorzichtig wat stappen worden gezet". Zo vindt partijleider Joost Eerdmans het bijvoorbeeld positief dat de zogenoemde vrijheidsbijdrage wordt gecompenseerd. Tegelijkertijd mist hij plannen voor ondernemers. Ook ziet hij de eisen van hem en bondgenoten BBB en SGP op niet-financiële thema's niet terug, zoals asiel, abortus of stikstof. "Daar moet op bewogen worden."
6 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De ChristenUnie is positief over de aanpassingen van het belastingplan waarmee het kabinet dinsdag is gekomen. Wel blijft de oppositiepartij vragen houden over de plannen voor de vermogenswinstbelasting box 3, zegt fractieleider Mirjam Bikker van de ChristenUnie.
7 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet wil dat meer gemeenten gft-afval gaan scheiden. Dat is al verplicht, maar minister Stientje van Veldhoven (Klimaat, D66) wil uitzonderingen op die plicht schrappen uit de wet, schrijft ze in een brief aan de Tweede Kamer. Het is een van de maatregelen die ze voorstelt om afvalstromen landelijk meer op elkaar te laten lijken.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het kabinet stelt voor om tientallen miljoenen uit te geven aan onder meer politie, OM en plannen rond AI. Daarmee wil het tegemoetkomen aan wensen uit de oppositie. Ministers Eelco Heinen (VVD) en Eelco Eerenberg (D66) van Financiën noemen in hun brief de Groep Markuszower en 50PLUS als het om veiligheid gaat, en Volt als het om AI gaat.
8 uur geleden