Advocaten: steeds meer partijprogramma's in strijd met rechtstaat
DEN HAAG (ANP) - Meer verkiezingsprogramma's van politieke partijen zijn in strijd met de rechtstaat, stelt de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA). Bij de Tweede Kamerverkiezingen in 2021 stelden zeven partijen plannen voor die rechtstatelijk niet konden, dit jaar zijn dat er tien. Vooral op asiel en migratie doen partijen voorstellen die juridisch niet kunnen.
De NOvA hanteert een systeem van gele en rode kaarten. Plannen die "mogelijk een risico vormen voor de rechtstaat" krijgen een gele kaart, plannen "die regelrecht in strijd zijn met de rechtstaat" een rode.
Vrijwel uitsluitend rechtse partijen krijgen een "rode kaart" van de advocaten: JA21, FVD, BVNL, PVV, SGP en VVD krijgen allemaal meerdere berispingen. DENK is de enige 'linkse' partij die volgens de advocaten te ver gaat. Die partij wil onder meer verplichte chemische castratie voor pedoseksuelen.
Islamitische weekendscholen
De advocaten zien vooral problemen als het gaat om asiel, strenger straffen, strengere regels in gevangenissen of het zonder meer afschaffen van wetten. Zo trekken ze onder meer de rode kaart voor maximale aantallen asielzoekers per jaar, iets wat partijen als BBB, NSC, PVV, BVNL en FVD willen. Dit is namelijk in strijd met internationale verplichtingen en verdragen. Dat geldt ook voor de suggestie van de SGP om de doodstraf weer in te voeren.
Ook standaard gevangenisstraffen of minimumstraffen (JA21, PVV), levenslange straffen na drie ernstige misdrijven (JA21, BBB) of het schrappen van de stikstofwet (BVNL) kunnen rekenen op afkeur van de advocaten. Verder beperkt FVD volgens de NOvA de vrijheid van meningsuiting met "een verbod op LHBTI+-propaganda", en gaat de VVD te ver met toezicht op islamitische weekendscholen.
Grondwettelijk hof
Ondanks de toenemende kritiek op de verkiezingsprogramma's, is de NOvA op een paar vlakken positief. Veel voorstellen - ook van partijen die antirechtstatelijke plannen hebben - versterken de rechtstaat namelijk. Zo oordelen de advocaten positief over bijvoorbeeld een grondwettelijke toets, referenda of de bescherming van journalisten. "Het is duidelijk dat vrijwel alle partijen worstelen met het antwoord op de vraag hoe onze democratie staatkundig moet worden (her)ingericht om te voldoen aan de eisen van deze tijd." NSC wil bijvoorbeeld een grondwettelijk hof oprichten en krijgt daar een groene kaart voor.
De advocaten hebben achttien verkiezingsprogramma's doorgelicht van partijen die nu al in de Kamer zitten of een redelijke kans maken op een zetel.
Meer uit Politiek
DEN HAAG (ANP) - Na zijn taak als verkenner gaat Ahmed Aboutaleb ook de formatie leiden in Den Haag. Dat verzoek is aan de oud-burgemeester van Rotterdam gedaan en na er een nachtje over geslapen te hebben, neemt hij die opdracht aan, zei Aboutaleb zondag bij het programma WNL Op Zondag.
17 uur geledenDEN HAAG (ANP) - Hart voor Den Haag, de partij van oud-wethouder Richard de Mos, zou met de Haagse D66 moeten praten over een nieuw college in die stad. Dat adviseert verkenner Ahmed Aboutaleb.
2 dagen geledenGORINCHEM (ANP) - De inwoners van de gemeente Gorinchem kunnen op woensdag 29 april opnieuw naar de stembus. Het stadsbestuur heeft deze datum vastgesteld, nadat een meerderheid van de gemeenteraad een herstemming wilde. Aanleiding zijn vermoedens van stemfraude bij de gemeenteraadsverkiezingen van 18 maart.
3 dagen geledenDEN HAAG (ANP) - Nederland en de NAVO hadden deze week contact met de Verenigde Staten nadat president Donald Trump had gedreigd uit de NAVO te vertrekken. "Daar is contact over. Ook om de Amerikanen te wijzen op dat we juist meer uitgeven aan Defensie", zei premier Rob Jetten tijdens zijn wekelijkse persconferentie.
3 dagen geledenDEN HAAG (ANP) - Minister Rianne Letschert (Cultuur) vindt het "ontzettend goed nieuws" dat de Roemeense kunstschatten die vorig jaar werden geroofd uit het Drents Museum in Assen, waaronder een eeuwenoude gouden helm, weer zijn teruggevonden. "Wat een heugelijke dag", aldus de D66-bewindsvrouw.
3 dagen geledenDEN HAAG (ANP) - Het handelen van minister Sjoerd Sjoerdsma (Ontwikkelingshulp, D66) rond het terugdraaien van bezuinigingen op subsidie voor UNRWA is niet voor herhaling vatbaar, vindt asielminister en vicepremier Bart van den Brink (CDA).
3 dagen geledenDEN HAAG (ANP) - Het kabinet verlengt de missie van het fregat Zr. Ms. Evertsen in het oosten van de Middellandse Zee "tot in beginsel begin mei". Dat heeft minister Dilan Yeşilgöz (Defensie, VVD) de Tweede Kamer laten weten. Het schip vertrok vorige maand naar de regio om bij te dragen aan de verdediging van NAVO-bondgenoten die bedreigd worden door de oorlog in het Midden-Oosten.
3 dagen geleden