Advies: raad voor onderzoek naar Friese taal en onderwijs in Fries
AMSTERDAM (ANP) - Er moet een speciale raad worden opgericht die de samenwerking regelt op het gebied van onderzoek naar en onderwijs in de Friese taal. Dat zegt de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). Het Rijk moet ook "duurzaam investeren" in ten minste één zelfstandige bacheloropleiding Fries "met de daarvoor benodigde staf, waaronder een fulltime hoogleraar Fries", vindt het gezelschap. Alleen met deze initiatieven kunnen genoemd onderzoek en onderwijs nog een goede toekomst hebben.
De KNAW wijst erop dat het Fries de tweede officiële rijkstaal is en dat Nederland zich eerder heeft verplicht om deze taal te beschermen en te bevorderen. Maar het gaat op het wetenschappelijke vlak niet de goede kant op: "De laatste decennia is er een verzwakking te zien van de frisistiek in Nederland. Alle zelfstandige universitaire opleidingen zijn verdwenen, op één na zijn alle leerstoelen opgeheven, studentenaantallen binnen het weinige onderwijs dat nog over is zijn klein en de financiering van dat onderwijs is dus problematisch", stelt de Akademie.
In de op te richten raad voor de frisistiek moeten deskundigen worden verenigd van de Rijksuniversiteit Groningen (de voor de hand liggende standplaats van de bachelor), de Fryske Akademy, NHL Stenden Hogeschool en wetenschappers van de Universiteit van Amsterdam en de Universiteit Utrecht.
Te weinig studenten
De bachelor moet verder "geen reservaat" worden, aldus de Akademie: "Het moet voor studenten van andere opleidingen ook mogelijk zijn om vakken binnen deze bachelor te volgen."
De KNAW presenteerde het advies donderdag, nadat de organisatie eerder onder meer concludeerde dat er te weinig studenten Fries zijn "om de ambitie van de provincie waar te maken om in 2030 op alle scholen het vak Fries volledig aan te bieden". Het is volgens de Akademie meer dan een Friese kwestie alleen, de situatie "verdient aandacht vanuit nationaal perspectief".
Meer uit Binnenland
UTRECHT (ANP) - De eerste bezoekers van koningsdagevenementen in het land zijn met de trein onderweg, ziet de NS. De reizigersstroom komt volgens de vervoerder rustig op gang. "De vroege vogels zijn nu op pad, maar de grote stroom verwachten we aan het einde van de ochtend en begin van de middag", laat een NS-woordvoerder weten.
48 minuten geleden
AMSTERDAM (ANP) - Striptekenaar Dick Matena is zondag op 83-jarige leeftijd overleden in zijn woonplaats Amsterdam. Dat laat Rob van Bavel, hoofdredacteur van tijdschrift Eppo en uitgever van Uitgeverij L, waarvoor Matena tekende, maandag weten aan het ANP.
1 uur geleden
HILVERSUM (ANP) - Zowel de steun voor de monarchie als de rapportcijfers voor koning Willem-Alexander, koningin Máxima en prinses Amalia blijven dit jaar gelijk ten opzichte van vorig jaar. Dat staat in de jaarlijkse NOS Koningsdagenquête 2026, uitgevoerd door Ipsos I&O. In de afgelopen jaren namen de steun voor de monarchie en de rapportcijfers nog licht toe.
2 uur geleden
UTRECHT (ANP) - De gemeente Utrecht roept bezoekers op tijdens Koningsnacht niet meer naar de binnenstad te komen. "Het is te druk op meerdere evenementen en routes in de binnenstad van Utrecht. Toegang tot de pleinen is niet meer mogelijk", meldt de gemeente.
12 uur geleden
ROTTERDAM (ANP) - Burgemeester Carola Schouten van Rotterdam vraagt op Koningsnacht aandacht voor de veiligheid van vrouwen op straat. Op sociale media steunt Schouten de actie van de politie die zondag in het centrum van Rotterdam oranje armbandjes uitdeelt met de tekst 'Laat vrouwen veilig thuiskomen'.
13 uur geleden
AMSTERDAM (ANP) - De antimonarchistische groep Republiek mag geen grote opblaasbare dino langs de looproute van het koninklijk huis neerzetten in Dokkum tijdens Koningsdag. Dat heeft de rechter bepaald nadat de groep een kort geding had aangespannen tegen de gemeente Noardeast-Fryslân.
20 uur geleden
RHOON (ANP) - In het Zuid-Hollandse dorp Rhoon is op zondagmorgen een parachutist overleden. Dat bevestigt de politie na berichtgeving van regionale omroep Rijnmond. De persoon werd gevonden aan de Essendijk. Dat is een landingslocatie voor parachutisten in de regio Rotterdam.
20 uur geleden