Advies: raad voor onderzoek naar Friese taal en onderwijs in Fries
AMSTERDAM (ANP) - Er moet een speciale raad worden opgericht die de samenwerking regelt op het gebied van onderzoek naar en onderwijs in de Friese taal. Dat zegt de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen (KNAW). Het Rijk moet ook "duurzaam investeren" in ten minste één zelfstandige bacheloropleiding Fries "met de daarvoor benodigde staf, waaronder een fulltime hoogleraar Fries", vindt het gezelschap. Alleen met deze initiatieven kunnen genoemd onderzoek en onderwijs nog een goede toekomst hebben.
De KNAW wijst erop dat het Fries de tweede officiële rijkstaal is en dat Nederland zich eerder heeft verplicht om deze taal te beschermen en te bevorderen. Maar het gaat op het wetenschappelijke vlak niet de goede kant op: "De laatste decennia is er een verzwakking te zien van de frisistiek in Nederland. Alle zelfstandige universitaire opleidingen zijn verdwenen, op één na zijn alle leerstoelen opgeheven, studentenaantallen binnen het weinige onderwijs dat nog over is zijn klein en de financiering van dat onderwijs is dus problematisch", stelt de Akademie.
In de op te richten raad voor de frisistiek moeten deskundigen worden verenigd van de Rijksuniversiteit Groningen (de voor de hand liggende standplaats van de bachelor), de Fryske Akademy, NHL Stenden Hogeschool en wetenschappers van de Universiteit van Amsterdam en de Universiteit Utrecht.
Te weinig studenten
De bachelor moet verder "geen reservaat" worden, aldus de Akademie: "Het moet voor studenten van andere opleidingen ook mogelijk zijn om vakken binnen deze bachelor te volgen."
De KNAW presenteerde het advies donderdag, nadat de organisatie eerder onder meer concludeerde dat er te weinig studenten Fries zijn "om de ambitie van de provincie waar te maken om in 2030 op alle scholen het vak Fries volledig aan te bieden". Het is volgens de Akademie meer dan een Friese kwestie alleen, de situatie "verdient aandacht vanuit nationaal perspectief".
Meer uit Binnenland
MAASTRICHT (ANP) - De twee verdachten die maandag werden opgepakt voor betrokkenheid bij het doodsteken van een meisje (14) in Blerick, zijn haar ouders. De moeder zou de dodelijke steekwonden hebben toegebracht. Het OM verdenkt haar van moord dan wel doodslag. De vrouw blijft veertien dagen langer vast.
5 uur geleden
UTRECHT (ANP) - Op het Nederlandse spoor vonden vorig jaar 586 ernstige verstoringen plaats, meldt ProRail in zijn jaarverslag. De spoorbeheerder waarschuwde in november al dat afspraken met het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wat betreft het aantal grote storingen in 2025 niet gehaald zouden worden.
9 uur geleden
ZWOLLE (ANP) - Vitens heeft steeds meer moeite om iedereen van drinkwater te voorzien. Terwijl Nederlanders afgelopen jaar gemiddeld iets minder drinkwater verbruikten, verwacht het grootste drinkwaterbedrijf van Nederland tekorten in de drinkwatervoorziening.
9 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - De Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) maakt zich zorgen over de toename van het aantal jongeren dat radicaliseert. "Ze radicaliseren online, vormen een terroristische dreiging vanwege hun jihadistische of rechts-terroristische denkbeelden, of worden ingezet door statelijke actoren", aldus AIVD-baas Simone Smit. De dienst presenteert donderdag het jaarverslag over 2025.
9 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - Rusland stelt zich steeds aanvallender op tegen Europese landen. De oorlog in Oekraïne is daar slechts een onderdeel van. Ook als die eindigt, zal de confrontatie voortduren. Dat stelt de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) donderdag in het jaarverslag van 2025. In dat jaar is ook de Chinese dreiging tegen Nederland en andere westerse landen verbreed en verdiept.
9 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - De AIVD heeft vorig jaar veel meer waarschuwingen over gevaarlijke personen of organisaties gedeeld dan in voorafgaande jaren. In 2025 werden zogeheten ambtsberichten 93 keer gedeeld met instanties zoals de politie of gemeenten, tegenover 73 een jaar eerder. Deze cijfers komen uit het jaarverslag 2025, dat de AIVD donderdag presenteert.
9 uur geleden
ZOETERMEER (ANP) - In de tachtig jaar dat de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en zijn voorlopers bestaan, was het nationale dreigingsbeeld nog nooit zo ernstig als nu. De nationale veiligheid staat van veel verschillende kanten "langdurig onder druk", stelt AIVD-directeur Simone Smit donderdag op basis van het jaarverslag van afgelopen jaar. Er is sprake van "een veelvoud aan dreigingen die met elkaar samenhangen".
9 uur geleden