Advies: arbeidsongeschiktheidsstelsel kan en moet veel simpeler
DEN HAAG (ANP) - Inkomensregelingen voor mensen die door een aandoening of beperking niet (meer) kunnen werken, moeten hoe dan ook veel simpeler worden. Er zijn verschillende varianten nodig, maar juist voor een groep voor wie het stelsel "onevenredig slecht uitpakt", de vroeggehandicapten, kan de commissie nog geen structurele oplossing aanbevelen. In totaal ontvingen vorig jaar ruim 790.000 mensen een arbeidsongeschiktheidsuitkering.
Voor werkenden zijn er grofweg drie paden te bewandelen door een nieuw kabinet, waarbij versimpeling sowieso nodig zal zijn, stelt de Onafhankelijke Commissie Toekomst Arbeidsongeschiktheidsstelsel (OCTAS) in een rapport dat donderdag is aangeboden aan het demissionaire kabinet. Complexiteit is vaak het gevolg van "regeldrift en doelmatigheidsdrang" vanuit de politiek, aldus de commissie. Bijna iedereen die het stelsel nodig heeft, loopt hier tegenaan. Mensen vallen buiten de boot of durven niet weer te gaan werken uit angst inkomen te verliezen.
Vooral mensen die vanaf hun geboorte of jeugd al een beperking hebben waardoor ze niet (goed) kunnen werken (vroeggehandicapten) raken verstrikt in een "doolhof aan regelingen". Vroeggehandicapten kunnen afhankelijk van hun situatie een Wajong-uitkering of een WIA aanvragen, of ze belanden in de Participatiewet.
Begeleiding
Voor deze groep moet het systeem vooral worden bijgestuurd, zodat ze met begeleiding een weg door het doolhof vinden. Het UWV moet bijvoorbeeld contact houden met Wajong-ontvangers, en gemeenten moeten één vast contactpersoon hebben. Gemeenten moeten daarnaast dagbesteding en scholing aanbieden om deze mensen te helpen wel aan het werk te kunnen. Werkgevers moeten meer geld krijgen als ze mensen met arbeidsbeperkingen in dienst nemen, om hen goed te begeleiden. Dit alles zal gemeenten geld kosten, verwacht de commissie.
Het huidige stelsel kan verbeterd worden, door van alle regelingen, waaronder de Inkomensvoorziening Volledig Arbeidsongeschikten (IVA) en de Werkhervatting Gedeeltelijk Arbeidsgeschikten naar één "uitkeringsregime" te gaan. Nog steeds wordt gemeten hoeveel procent iemand minder kan verdienen door diens aandoening, maar mensen komen wel sneller in aanmerking.
In de tweede optie staat werk centraal. In de eerste drie tot vijf jaar krijgen mensen een re-integratie-uitkering van 70 procent van hun oude loon. In die tijd wordt actief gezocht naar een (nieuwe) werkgever. Pas als blijkt dat iemand niet meer (helemaal) aan het werk kan, krijgt diegene een arbeidsongeschiktheids-einduitkering. In de laatste variant wordt één regeling gezocht voor alle werkenden, in loondienst of zelfstandig. Vooral voor mensen die een flexibele en onzekere baan hebben, biedt dit meer zekerheid.
Meer uit Binnenland
DEN HAAG (ANP) - Tien brancheorganisaties hebben de Tweede Kamer opgeroepen om de voorgenomen belastingverhoging op leidingwater te schrappen. Het kabinet wil het tarief vanaf 1 januari met 10 cent verhogen, naar 0,537 euro per 1000 liter. Volgens de brancheorganisaties van onder meer drinkwaterbedrijven, zakelijke energie- en waterverbruikers, de chemische industrie, horeca, bierbrouwerijen en autowasserijen, schiet het kabinet hiermee zijn doel voorbij.
1 uur geleden
WILLEMSTAD (ANP) - Curaçao, Aruba en Bonaire moeten harde keuzes maken op het gebied van toerisme. De eilanden hebben de afgelopen jaren een forse groei van het aantal bezoekers gezien. Maar de groei heeft nadelige gevolgen voor onder andere het milieu en de leefbaarheid. Dat zegt oud-minister en financieel toezichthouder Hans Hoogervorst.
3 uur geleden
LELYSTAD (ANP) - De provincie Flevoland gaat miljoenen investeren in de aanleg van een buitendijkse haven in Urk. Een meerderheid van de Staten heeft ingestemd met dit collegevoorstel. Onder de tegenstanders zijn PRO, Partij voor de Dieren en coalitiepartij VVD. Die fracties vinden de financiële risico's te groot en stellen dat het veel te lang duurt voordat de investering wordt terugverdiend.
3 uur geleden
EINDHOVEN (ANP) - ASML zal in twintig jaar tijd 100 miljoen euro bijdragen aan de toekomstige vestiging van het Rijksmuseum in Eindhoven. Dat hebben de gemeente en de chipmachinemaker vastgelegd.
7 uur geleden
EEMSHAVEN (ANP) - De politie heeft vorige week dinsdag een man aangehouden nadat zij meerdere meldingen ontving van verdachte dronevluchten boven het Eemshavengebied. Het gaat om een man die in België woont, bevestigt de politie na berichtgeving door Dagblad van het Noorden. Over zijn leeftijd of nationaliteit is niets bekendgemaakt.
8 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De Oekraïense president Volodymyr Zelensky heeft woensdag een bezoek gebracht aan koning Willem-Alexander. De ontmoeting vond plaats in de zogeheten DNA Salon op Paleis Huis ten Bosch.
9 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De verdenkingen tegen een Egyptenaar die eerder deze maand in Nederland is aangehouden voor mishandeling, zijn uitgebreid. Het Openbaar Ministerie meldt dat de man nu ook wordt verdacht "diensten te hebben verleend voor een buitenlandse mogendheid". Om welke diensten het precies gaat en voor welk land hij ze heeft verricht, zegt de woordvoerder van het OM niet omdat het strafrechtelijk onderzoek nog loopt.
9 uur geleden