10 jaar Rutte: jubileum en premierschap in teken van corona
DEN HAAG (ANP) - Mark Rutte is woensdag tien jaar lang minister-president van Nederland. Tijd om het te vieren zal de premier niet hebben, want de liberaal staat tot 's avonds laat tegenover de Tweede Kamer voor een debat over de corona-aanpak. Dat is bijna symbolisch: niet alleen het jubileum, maar ook het premierschap van Rutte is in het teken van corona komen te staan.
"Dit is een crisis van een ongekende omvang. Ik heb hem in mijn negen jaar in deze baan in deze heftigheid niet eerder meegemaakt", zei Rutte vorig jaar nog over de stikstofcrisis, op de dag dat hij moest aankondigen dat de maximumsnelheid overdag omlaag gaat. Inmiddels zijn de stikstofproblemen lang niet meer de grootste kopzorg van het kabinet. Corona zorgde nog geen half jaar later voor "de grootste crisis in vredestijd".
Die crisis is nog veel ingrijpender dan de oliecrisis, in 1973, zei Rutte. Dat was tevens het jaar dat voor het laatst een premier het land direct had toegesproken. Rutte deed dat in maart vanuit het Torentje. "Ik heb geen gemakkelijke boodschap voor u", zei de normaal zo joviale premier tegen de miljoenen Nederlanders.
Een recent onderzoek van I&O in opdracht van dagblad Trouw wijst uit dat veel mensen Rutte sinds de coronacrisis als een ware staatsman zien. Maar wel een staatsman die zich opmerkingen als "bek houden" (over juichende voetbalsupporters) kan veroorloven.
Aan het begin van de coronacrisis stond Rutte er al goed voor in de peilingen.Dat werd vooral toegeschreven aan het 'rally 'round the flag'-effect, waarbij het volk in crisistijd achter de leider gaat staan. Maar ook maanden later is zijn VVD met bijna 40 zetels veruit de grootste partij in de peilingen. Een kwart van die stemmen dankt de partij puur aan het 'Rutte-effect', volgens I&O.
Met zijn tien jaar is Rutte een van de langstzittende premiers van Nederland. Of hij het record van Ruud Lubbers (bijna twaalf jaar) gaat verbreken, moet nog blijken. Als Rutte opnieuw de kar gaat trekken voor de VVD in de aanloop naar de verkiezingen in maart, is die kans groot. Hierover houdt de premier nog steeds zijn lippen stijf op elkaar. Mocht hij toch besluiten geen gooi te doen naar een nieuwe termijn, dan komt zijn partij mogelijk in de problemen: de gedoodverfde 'kroonprins' Klaas Dijkhoff liet dit weekend weten na de verkiezingen het Binnenhof te verlaten.
Meer uit Politiek
EDE (ANP) - JA21-leider Joost Eerdmans stelt het kabinet voor de keuze: verdere samenwerking met zijn eigen partij of met het linkse PRO. "Met beide blijven samenwerken gaat niet", zei Eerdmans op het congres van zijn partij in Ede.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Premier Rob Jetten heeft op Veteranendag in Den Haag het "zo erg" genoemd dat veteranen elkaar zaterdag niet als vanouds kunnen ontmoeten. Het programma van de traditionele dag is in verband met de hitte flink uitgekleed: het defilé en de bijbehorende manifestatie op het Malieveld zijn afgelast.
3 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Volgende week verschijnen onder anderen oud-justitieminister Ferd Grapperhaus, oud-RIVM-directeur Jaap van Dissel en de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema voor de parlementaire enquêtecommissie corona. Van Dissel is er voor de tweede keer. Ook Grapperhaus wordt later nog een tweede keer verhoord.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De stikstofuitstoot van industrie en vervoer moet in 2035 de helft lager zijn dan in 2019, zo staat in het stikstofplan van het kabinet. De stikstofuitstoot van de twee sectoren is de afgelopen jaren al hard gedaald, maar ze moeten nog een "extra stap zetten". Daarvoor trekt het kabinet eenmalig 250 miljoen euro uit.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Het meeste geld uit de pot van 20 miljard euro voor de stikstofaanpak gaat naar de aanpak rondom natuurgebieden. Daar legt landbouwminister Jaimi van Essen (D66) 9 miljard euro voor klaar. Er is 2,2 miljard euro voor het herstellen van natuur. Van Essen trekt 2,75 miljard euro uit voor boeren die vrijwillig stoppen.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - Uiterlijk eind volgend jaar moet het weer mogelijk zijn om bij projecten kleine hoeveelheden stikstof uit te stoten, aldus het kabinet. Nu ligt de grens vanaf wanneer een stikstofvergunning nodig is zo laag, dat in de praktijk altijd een vergunning nodig is voor uitstoot. Omdat daar geen ruimte voor is, kunnen ook projecten of evenementen met lage uitstoot nu niet doorgaan.
23 uur geleden
DEN HAAG (ANP) - De landbouw moet in 2030 23 tot 25 procent minder stikstof in de vorm van ammoniak uitstoten. Als dat doel niet gehaald wordt, komt er strenger beleid. Rondom natuurgebieden moet de stikstofuitstoot nog verder omlaag. Dat staat in de Kamerbrief van landbouwminister Jaimi van Essen (D66) over de stikstofaanpak.
23 uur geleden