TOOS&ART,blog van de Briljanten Kunstenaar 2016

Een kunstinkijkje in de wereld van de Middelburgse beeldend kunstenaar TOOS van Holstein   Zie ook www.toosvanholstein.nl en www.toos.biz   Facebook http://www.facebook.com/TOOSvanholstein    

Mijn Reddersmonument en van toen het Veerse Meer nog het Veerse Gat was

2 reacties

Wat dit hierboven is? Mijn Reddersmonument in Veere. Op de hoek van Markt en Kaai. Op de muur van wat ooit het katholieke kerkje O.L. Vrouwe ter Snee was, schuin tegenover dat prachtige middeleeuwse stadhuis. Onthuld op 29 mei 2010. Een paar weken geleden was ik er weer  eens even  om te controleren of dat reddersmonument er nog steeds goed bij hangt. Dat maakte ook gelijk heel wat herinneringen los. Zoals dat het al onthuld had moeten worden op 11 januari 2008 en ook nog op een heel andere plek.

 

de kop van de haven in Veere

Daar dus waar nu die kanonnen staan. En dan zo'n 5 meter hoog. Je begrijpt vast al dat dit een stukje recente Veerse  geschiedenis vormt in de lange historie van deze ooit zo rijke havenstad. Van toen het Veerse Gat, de directe verbinding met de Noordzee, nog lang geen afgesloten Veerse Meer was. En er op drukke dagen in de 16e en 17e eeuw tientallen handelsschepen voor anker gingen.

 

Schepen die bij heftige stormen op zee wel eens in nood kwamen en ook vergingen. Waarbij zeelui verdronken of op het nippertje werden gered.

Pas in de tweede helft van de 18e eeuw kwam er een soort reddingswezen op gang. Met als gangmaker de in Veere geboren Frans Naerebout (1748-1818). Voorganger van de velen die zich daarna inzetten voor dat reddingswezen. Zoals bijvoorbeeld nog op 11 januari 1958 kapitein Jan Minneboo en matroos Boete Minneboo. Die met hun reddingsboot en gevaar voor eigen leven op bijna miraculeuze manier de bemanning van de zinkende sleepboot Ebro veilig aan wal wisten te krijgen. Toen al beloofde de burgemeester dat daar een eremonument voor moest komen. Niet dus. En dat kon Frans Minneboo, zoon van Jan, niet laten gebeuren.

Frans Minneboo

Dat monument, een eerbetoon aan al die redders van eeuwen her, moest en zou er komen. Het liefst exact 50 jaar na die heldendaad in 1958. De laatste trouwens. Want een paar jaar later werd het Veerse Gat afgesloten. Dat is zelfs nog bezongen door de bekende troubadour Jaap Fischer. Luister maar.

Frans Minneboo richtte dus een stichting op. De Stichting Reddersmonument Veere, de SRM Veere. Vijf  Zeeuwse kunstenaars werden geselecteerd om een ontwerp te maken voor het monument. En, kort samengevat, mijn ontwerp werd 't.

 

de maquette die ik maakte voor het Reddersmonument

Vanwege de figuratief vormgegeven symboliek. Met de vervaarlijke zeebodem en het opengewerkte lichaam van de drenkeling, bijna al een lege huls. En met de reddingsboot als windvaan bovenop de dubbel gelaagde golven. Voor zowel het visueel dramatisch effect als de gelaagdheid van het redden lang geleden. Want leverde een vergaan schip niet ook heel veel aangespoelde, te jutten en te verkopen goederen op?

Waar dit geheel moest komen wist ik gelijk. Op de kop van de haven waar vroeger al die schepen in en uit voeren. Recht tegenover de stoere 15e eeuwse Campveerse Toren, ooit onderdeel van de Veerse stadsmuur. Zo ongeveer moest 't er ongeveer uit komen te zien.

 

ingetekende foto

gezien vanaf de hoek Markt en Kaai

Maar toen kwamen de nimby's in opstand. De lui van 'ik ben wel voor, maar not in my back yard', niet in mijn achtertuin. Of eigenlijk dus nimfy's. Not in my front yard, niet in mijn voortuin. Want, zoals dat werd verwoord in hun bezwaarschriften, 'het past niet in onze vestingstad en bovendien zou bij plaatsing op de beschermde stadswallen het aloude silhouet van de stad worden aangetast'. Een heel curieus argument trouwens, dat van het silhouet. Want exact op de plaats waar het reddersmonument zou komen, stond eeuwen geleden een andere toren van de vestingwal. Zoals deze oude gravure van Veere laat zien. Maar ja, historisch besef is een rekbaar begrip.

 

links het oude Veere, rechts een uitsnede van de kop van de haven

met links tegenover de Campveerse Toren de verdwenen toren

Die toren schijnt ooit bij een zeer lage waterstand de haven in te zijn gegleden en is nooit meer opgebouwd. De tegenstanders liepen zelfs in de zomer op de Kaai toeristen te ronselen om hun bezwaar mee te ondertekenen. Ik heb me destijds ver gehouden van al dat gedoe, dat was aan de SRM Veere. Met pijn in het hart natuurlijk. Maar ik had van insiders wel begrepen dat Veere een politiek wespennest was en er mogelijk ook nog andere,meer persoonlijke belangen speelden. Uiteindelijk ging de oorspronkelijke opzet dus niet door, B en W haalden bakzeil. Maar geen haar op Frans Minneboo's hoofd die er aan dacht zich schaakmat te laten zetten. De particuliere geldgiften waren overigens ook al binnen. Dus maakte ik een nieuwe, veel kleinere opzet voor die hoek bij Markt en Kaai. 't Was toch ook mijn eer te na dat die redders niet geëerd zouden worden.

 

schets van het nieuwe ontwerp

 

Het resultaat? Een groot feest op 29 mei 2010. Met redder Boete Minneboo en oud-Ebro-kapitein  Jan Bruins, beiden 85, als eregasten

 

Boete Minneboo en Jaap Bruins onthullen het Reddersmonument

en ondergetekende deed natuurlijk ook nog een woordje

een traditioneel shanty-koor mocht ook niet ontbreken

Eind goed, al goed. Met dat nog steeds prachtig hangende reddersmonument. Tot volgende week.

TOOS

2 reacties

Niet dat ik het nu bestaande monument niet mooi vind, Toos, maar dat idee op die kop, dat was geweldig geweest. Echt. want het monument van nu krijgt te weinig aandacht van de langs slenterende toeristen. Zeker omdat de hier door jou gegeven informatie ontbreekt.  -( Ik ga straks even kijken of daarvan iets op een site staat ,voor ik verder mopper.)
Ik moest wel even denken aan de 'tegenstemmers'. Op de Kop van Schouwen kent men dat fenomeen ook. Reden voor een rechtgeaarde inwoners van Schouwen Duiveland de volgende opmerking over de niet-Schouwenaars te maken: 't Bin net kollen (zeemeeuwen), ze scheiten alles onder, maeken vee leven (lawaai) en dan bin ze weê weg! - Uitgaande van de gedachte dat die mensen dikwijls wel leuke plannen hebben tegengehouden.
En dat Veere politiek soms ongemakkelijk is, is een bekend gegeven.

Jopie Meerman

05 November 2020 om 11:05

Leuk dat jij dat reddersmonument mocht ontwerpen. De plek waar het hangt is voor mij pure nostalgie. Toen het Veerse Meer nog Veerse Gat was kwamen iedere middag de Veerse vissersboten naar de thuishaven. Precies vóór de Schotse Huizen werden de schepen gelost en ging de vangst naar de naburige vismijn. Wat er overbleef waren krabben, schelpen, zeesterren en ondermaatse visjes. Die laatste mochten de toeschouwers eventueel mee naar huis nemen. Meerdere keren heb ik vanaf de Veerse Kaai bepaald wat er die avond bij ons thuis werd gegeten.... Ik was toen een jongetje van een jaar of tien.

han44

06 November 2020 om 20:32

Plaats een reactie

U bent nog niet ingelogd; hierdoor kunt u nog geen reactie plaatsen.
Ga eerst na de inlogpagina. Als u geen ZeelandNet abonnemenent heeft kunt u een gast-account gebruiken.