den archivaris

Welkom op mijn weblog

eigenlijk te gek voor woorden

4 reacties
In oktober 1804 was de 19-jarige boeremeid Cornelia Huijszoon werkzaam op de hoeve van Eduard de Smith onder Wissenkerke. Eduard had een zoon, Adriaan, die alleen al bij het zien van de meid, lustgevoelens kreeg en die gevoelens op zeker moment, in het kamertje van Cornelia, ruim baan, gaf, zodanig dat ze zwanger werd. Toen duidelijk was, dat ze zwanger was, werd ze heengezonden. Thuis bij vader en moeder, dat ging niet. Dat was niets anders dan "kijven", zoals Cornelia het omschreef. Ze kwam te werken bij de weduwe Verhulst onder Kortgene en daar bracht ze, ongehuwd, op 18 augustus 1805 haar kind ter wereld. Niemand op die boerderij wist er van. Als de weduwe er al eens naar vroeg, dan ontkende ze hardnekkig, dat ze in verwachting was. Na de bevalling op haar bed, toen kind en nageboorte nog door de navelstreng met elkaar verbonden waren, nam ze de baby naast zich in bed. Het had bewogen, verklaarde ze later. Ze was in slaap gevallen en toen ze weer wakker werd, bleek het kindje overleden te zijn. Ze bond de navelstreng af, wikkelde het kind in een doek en verborg het in haar kledingkist. De nageboorte wierp ze stiekum weg in een moddergoot. En ze ging weer aan het werk. Maar toch moet iemand wat bemerkt hebben, want het procesverbaal meldt op droge wijze, dat de vroed- en heelmeester van Colijnsplaat het kind had onderzocht en dat die tot de conclusie was gekomen dat het had geleefd. Cornelia kwam in het cachot terecht en werd verhoord door de baljuw van Kortgene. Ze verklaarde hoe haar zwangerschap tot stand was gekomen, waarop ook de verwekker moest opdraven, maar die kletste zich er uit. Ja, hij had regelmatig met Cornelia een beetje gestoeid en inderdaad was hij een keer echt met haar naar bed geweest, maar het kind kon niet van hem zijn. Niet elk schot was een vogel en hij had gehoord dat er op de boerderij van de weduwe Verhulst een zwerver was langs gekomen en Cornelia was een hete meid, dus dat kind dat zou wel van de zwerver zijn. De baljuw antwoordde droog, dat het om een voldragen kind ging en niet een zevenmaands kindje, waarop de rijke boerenzoon gewoon hardnekkig volhield dat het zijn kind niet kon zijn. Hij ging vrijuit. Aan DNA-onderzoek deden ze in 1805 nu eenmaal nog niet. De rechtbank betoonde zich coulant. Cornelia had alles openhartig bekend. Dat strekte haar tot voordeel. Ze zou een uur aan de kaak worden gesteld voor de pui van het rechthuis. Daarna moest ze voor drie jaar naar het tuchthuis om daar met handenarbeid de kost te kunnen verdienen. In dit vonnis opende zich de nieuwe tijd, die sinds 1795 was ontstaan. Het was milder dan in de achttiende eeuw, toen Cornelia ongetwijfeld ter dood zou zijn gebracht, dan wel voor 25 jaar of meer uit Zeeland zou zijn verbannen.  

4 reacties

Archivaris, dit verhaal heb ik weer met veel genoegen gelezen. Tweehonderd jaar geleden... Wat is er dan in die tijd veel veranderd!
Tuinfluiter

17 January 2007 om 09:19

wat een verhaal zeg, wel leuk zo'n geschiedenis verhaal, want dit staat niet in de boekjes op school, hoop nog meer verhalen van u te lezen, groet eboney
caro1949

17 January 2007 om 09:22

Mir hij is weer mooi tegelijk ook triest :( Triest omdat ongehuwd zwanger zijn toen een schande was ze niet van de zwangerschap kon mocht genieten en haar kind overleed. ik wens je een fijne dag toe en ook al blog ik vortaan op http://akakia.punt.nl/?home=1 Ik blijf je bij tijd en wilen bezoeken :)) Liefssssss petra
blargh

17 January 2007 om 09:47

mooi verhaal weer. Hoe kom je toch aan die informatie? Ik vind het schitterend om te lezen in elk geval!
gimoli

17 January 2007 om 10:11

Plaats een reactie

U bent nog niet ingelogd; hierdoor kunt u nog geen reactie plaatsen.
Ga eerst na de inlogpagina. Als u geen ZeelandNet abonnemenent heeft kunt u een gast-account gebruiken.