den archivaris

Welkom op mijn weblog

scheiding tussen kerk en staat

1 reactie
De scheiding tussen kerk en staat bestaat sinds de vorming van de Bataafse republiek in 1795. Daarvoor hadden de kerken grote invloed niet alleen op het gewone volk, maar ook op de plaatselijke en provinciale besturen. Waren predikant en ouderlingen van mening dat de bevolking wat al te gemakkelijk de kerkelijke plichten niet nakwam, dan kon je er op rekenen dat de plaatselijke besturen gekapitteld werden door de kerken. Waren de rederijkers weer eens actief op zondag of deed men uitgebreid aan kopen en verkopen, dan moesten de plaatselijke besturen van de kerken maatregelen nemen om het kerkvolk weer op brave wijze in de kerkdiensten te krijgen. Net zo lang totdat het hele proces weer opnieuw kon beginnen. Ik mag wel zeggen: tot mijn stomme verbazing troffen we in het archief van Breskens een openbare aankondiging van het gemeentebestuur aan, uit 1861, waarin de zeventiende en achttiende eeuw nog eens dunnetjes werd overgedaan. Burgemeester en wethouders waren tot de conclusie gekomen dat het allemaal de spuigaten uitliep en verboden op zondag het verrichten van werkzaamheden die de godsdienstoefeningen zouden kunnen verstoren en van werkzaamheden gedurende de hele dag. Werkzaamheden der noodzakelijkheid mochten wel worden gedaan, mits het college daarvoor toestemming zou geven. Een moeilijke zaak: je klunt toch niet eerst vergunning vragen om je kind uit de waterput te redden, wanneer dat op zondag de kans liep om te verdrinken?  Kopen en verkopen was verboden. Openbare vermakelijkheden, waartoe men rekende schouwburgen, publieke danspartijen, concerten en harddraverijen: verboden. Overtredingen zouden worden bestraft met een boete van vijfentwintig gulden. We nemen aan dat het college van Gedeputeerde Staten ongetwijfeld een stokje voor deze verboden zal hebben gestoken.

1 reactie

De opa van mijn man was machinist op het stoomgemaal van Tholen. Hij werd uit de kerk "verbannen", omdat hij op zondag maalde. Zijn opdrachtgevers vonden het nodig, de polders kwamen namelijk in gevaar. De kerkbestuurders meenden dat hij had kunnen weigeren. Deze affaire speelde zich begin 1900 af.
"Een zondagse steek houdt geen week" wordt weleens gezegd. Maar zo'n zondagse streek moet je je leven lang bezuren...
Groeten, Jopie 

Jopie Meerman

17 May 2010 om 16:03

Plaats een reactie

U bent nog niet ingelogd; hierdoor kunt u nog geen reactie plaatsen.
Ga eerst na de inlogpagina. Als u geen ZeelandNet abonnemenent heeft kunt u een gast-account gebruiken.