Columns met een glimlach

Verhalen en ontboezemingen die ironisch bedoeld zijn

541. Hippocampus

1 reactie

Rare titel voor een blog? Deze week was Erik Scherder weer eens een keer op TV aan het uitleggen hoe onze hersenpan functioneert. Daarbij gebruikte hij het woord HIPPOCAMPUS voor een onderdeeltje van ons brein.

Een hele vreemde naam. Want iedereen die wel eens wat over het land Sudan in Oost-Afrika heeft gelezen die weet precies wat een hippocampus is: een afgeschermde ruimte (campus) waar nijlpaarden (hippo's) grazen. Hoe komt die naam plotseling terug in onze schedel?

 

Dat brengt me op andere vreemde namen voor onze lichaamsdelen. Wel eens van de buis van Eustachius gehoord? Die verbindt de neusholte met het middenoor, zodat er gelijke druk is aan weerszijden van het trommelvlies. We hebben twee van zulke buizen, één links en één rechts. Genoemd naar de Italiaanse anatoom Bartholomeus Eustachius (19e eeuw), die trouwens zelf ook twee van die buizen bezat.

 

Ooit vroeg een docent aan mij waar de Eilandjes van Langerhans liggen? Mijn eerste gok was: in de Middellandse Zee, want daar liggen nogal wat eilandjes. Ik zat ernaast met mijn antwoord. Waar dan? In Oceanië? Nee, ook al fout.

Het vreemde was dat die docent geen aardrijkskunde in zijn portefeuille had. Het was onze biologieleraar. De eilandjes van Langerhans zijn bepaalde cellen in onze alvleesklier, genoemd naar de Duitse onderzoeker Paul Langerhans (19e eeuw).

 

Bent u bekend met de Griekse mythologie? Kent u het verhaal van meneer Atlas? Die was in ongenade gevallen bij oppergod Zeus. Als straf moest hij voortaan de wereldbol op z'n nek torsen. Dat was best wel pittig.

In ons lichaam is de allerbovenste wervel genoemd naar meneer Atlas. Deze wervel mag ons hoofd torsen, vandaar. De tweede wervel heet Draaier, omdat Atlas naar hartenlust kan draaien. Deze twee wervels zijn samen verantwoordelijk voor het feit dat we NEE kunnen schudden. Stel je toch voor dat we Atlas en Draaier niet zouden hebben. En dat we dus geen NEE konden schudden. Dan moesten we alles maar gewoon accepteren. Daar moet ik even niet aan denken.

 

Het mythologisch figuur Atlas wordt nog vaker genoemd in onze samenleving:

- een boek met landkaarten heet een atlas

- een gebergte in Marokko heet Atlas

- de korfbalvereniging van Ritthem heet Atlas

- enz. enz.

 

We blijven even in de mythologie. De Griekse held uit de Trojaanse oorlog heette Achilles. Voordat hij ten strijde trok was zijn hele lijf door een tovenaar onschendbaar gemaakt. Helaas waren ze één klein onderdeeltje vergeten. Eén van zijn hielen hadden ze over het hoofd gezien. Laat hij nou precies dáár getroffen worden door een pijl met een giftige punt. Dat was het einde van Achilles.

Nu nog steeds wordt het zwakke punt van iemand "z'n achilleshiel" genoemd.

En de pezen die in ons menselijk lichaam de hiel verbindt met het kuitbeen worden "achillespezen" genoemd.

 

Dat die achillespezen niet onkwetsbaar zijn, dat heb ik zelf aan den lijve ondervonden. Tijdens een partijtje zaalvoetbal voelde ik plotseling een hevige pijnscheut in m'n kuit. Ik kon nauwelijks lopen. De volgende morgen fietste ik, zo goed en zo kwaad als dat ging, naar het Middelburgse Ziekenhuis. Na de röntgenfoto was het duidelijk: ik had m'n linkse achillespees gescheurd. Meteen naar de operatiekamer en onder het mes. Daarna nog enkele weken "op zaal". En m'n fiets? Die stond al die tijd in de fietsenstalling van het ziekenhuis...

 

Een aantal jaren later speelde ik een partijtje volleybal met mijn collega-docenten. Alweer in een zaal met een stroeve vloer. U voelt 'm al aankomen. Omdat ik vrij klein van stuk ben, was ik niet de figuur om aan het net een smash te verzorgen. Nee, ik was ingehuurd om ballen die aan onze kant de grond dreigden te raken met een ferme snoekduik weer omhoog te werken.

Tijdens één van die duiken gebeurde het: de pijn was precies hetzelfde als jaren geleden, dus ik kon m'n eigen diagnose stellen. Ik had deze keer m'n rechtse achillespees gescheurd.

Een geluk bij een ongeluk. Twee keer deze pees scheuren aan dezelfde kant is niet bevorderlijk voor de uiteindelijke genezing, is mij verteld.

 

Dus de ceremonie herhaalde zich. Deze keer naar het Goese ziekenhuis. Dit keer gebracht per auto. Röntgenfoto (was voor mij niet nodig geweest, ik wist het al), operatie en een aantal ligdagen.

 

Om de tijd te doden heb ik toen voor de eerste keer het volledige verhaal van Achilles en de Trojaanse oorlog gelezen...

1 reactie

Zo zie je maar weer waar rust goed voor kan zijn. In ieder geval voor je algemene ontwikkeling laughing.

Toos van Holstein

18 November 2020 om 13:57

Plaats een reactie

U bent nog niet ingelogd; hierdoor kunt u nog geen reactie plaatsen.
Ga eerst na de inlogpagina. Als u geen ZeelandNet abonnemenent heeft kunt u een gast-account gebruiken.