Columns met een glimlach

Verhalen en ontboezemingen die ironisch bedoeld zijn

493. Bargoens woordenboek

1 reactie

Een laatje opruimen leidt soms tot verrassende ontdekkingen. Ergens helemaal onderin lag een zwart boekje met de titel "Bargoens woordenboek". Gedateerd: 1973.

Waarom zou ik dit boekwerkje ooit hebben aangeschaft? Zo verheffend is het taalgebruik nou ook weer niet. Bargoens is synoniem met straattaal. De layout is uiterst simpel: er staan géén plaatjes in het boek ter verduidelijking van de tekst.

Nou zijn we toevallig in 1973 met z'n tweetjes een midweekje naar Amsterdam geweest en aldaar hebben we fietsen gehuurd. Zou dat de reden zijn van dat boekje? Was ik bang dat ik die Mokumers niet zou kunnen verstaan?

 

Willem H. heette toen nog gewoon Wimpie Holleeder, en hij was in 1973 een 15-jarige puber. Vermoedelijk was het toen nog een aardige "goser" en zat hij nog niet in de "penose" en had hij nog geen strafblad.

U heeft het vast al gemerkt. Ik heb intussen al een paar woorden uit het Bargoens boekje gebruikt.

 

We voegen er nog enkele aan toe. Nee, niet allemaal. Er zijn ook woorden die totaal niet geschikt zijn voor publicatie. Ik moet een beetje op mijn reputatie als columnist letten.

 

"Huisbaas" - dit is een souteneur, oftewel een meneer die zich het lot van een aantal publieke vrouwtjes aantrekt

"Hij zit in de bisnis" - hij is huisbaas van beroep

"Tippelen" - een soort tijdverdrijf van een publieke vrouw in afwachting van klantjes

"Noppes" - niet erg veel

"Die goser heb kapsones" - je zou het een opschepper kunnen noemen

"Kluiveduiker of geitebreier of lapswans of sijsjeslijmer of zakkenwasser" - allemaal scheldwoorden voor een suf persoon, kiest u maar

"Mierenneuker" - een scheldwoord voor iemand die op alle slakjes zout legt

"Zwijntjesjager" - fietsendief (nee, onze fietsen zijn toen in 1973 niet gestolen)

"Logeren" - in de gevangenis vertoeven (met gratis kost en inwoning)

"Rijkshotel, bajes, lik, petoet" - allemaal Bargoense namen voor de gevangenis

"Villa Duinzicht" - de Scheveningse gevangenis

"Hij heb een tuin op z'n buik" - niet zo'n fraaie bewoording voor: hij ligt op het kerkhof

 

Nog een tweede serie:

"Weduwehaar" - shagtabak

"Regenjas" - condoom

"De lamp hangt scheef, geen cent te makke, aan de gallemieze liggen" - uitdrukkingen voor armoede

"Een benenpakhuis" - een mager persoon

"Op karwei gaan" - een inbraak plegen

"Hij zit in de nachtploeg" - ongeveer hetzelfde, maar dan in het duister

"Piano spelen" - een kleine diefstal plegen, bijvoorbeeld een greep uit de kassa.

 

Kent u het zinnetje KRIJG TOCH ALLEMAAL DE KLERE? Deze regel werd gezongen door Danny de Munck in de rol van Ciske de Rat in de gelijknamige film.

Wat het niet is: een opschrift van een kledingcontainer van het Leger des Heils.

Wat het wel is: klere is een verbastering van kolere en dat betekent cholera, een niet zo prettige aandoening.

 

Kent u het woord POTLOODVENTER?

Wat het niet is: een huis-aan-huis-verkoper die leurt met potloden, pennen, gummetjes en blocnootjes.

Wat het wel is: een soort Manneke Pis, maar dan in levende lijve. (Let wel: Manneke Pis staat niet alleen in Brussel, vergeet het maar. In diverse andere Vlaamse steden hebben ze een Manneke Pis en ze beweren allemaal dat ze de enige echte bezitten. Er is zelfs een Janneke Pis in verschillende Vlaamse steden, onder andere ook in het dorpje Zandvliet vlak aan de Nederlandse grens.)

 

Toevallig deed zich enkele dagen geleden een incident voor bij het spelletje Lingo op televisie. Zie afbeelding: de letter K stond op de goede plaats en de letter T kwam er ook in voor. Eén van de deelnemers had waarschijnlijk het Bargoens woordenboek geraadpleegd. Hij kwam met de verbluffende vondst: KUTWIJF.

Later bleek dat hij via de televisie wraak wilde nemen op zijn ex-partner....

 

Tot slot heb ik nog een beetje gegoogled naar de mogelijkheden om nu nog, anno 2019, aan het Bargoens woordenboek te komen. Dat viel alles mee. De volgende uitgaven zijn nu op de markt:

 

Bargoens woordenboek € 34,70 (te verkrijgen bij Bol.com)

Bargoens voor beginners € 8,00

Binnenhof Bargoens € 14,99

Bargoens zakwoordenboek € 6,50

Modern Bargoens woordenboek € 16,00 (ook te verkrijgen bij Bol.com)

Mokums woordenboek € 15,00

 

Dus als u toevallig nog een kadootje zoekt voor bij de kerstboom....

 

 

1 reactie

Als er nu een nieuw boekje zou uitkomen over straattaal zou dat zeer waarschijnlijk een totaal andere inhoud hebben waar wij 'oudjes' dan niets van begrijpen.

Toos van Holstein

18 December 2019 om 13:40

Plaats een reactie

U bent nog niet ingelogd; hierdoor kunt u nog geen reactie plaatsen.
Ga eerst na de inlogpagina. Als u geen ZeelandNet abonnemenent heeft kunt u een gast-account gebruiken.