Columns met een glimlach

Verhalen en ontboezemingen die ironisch bedoeld zijn

444. Jeugdherinneringen

1 reactie

Naarmate je ouder wordt ga je steeds meer over vroeger praten. In mijn geval dus schrijven. Als u vindt dat dit soort nostalgische lectuur de overhand krijgt, dan moet u mij dat melden.

 

De reden voor deze column ligt in het feit dat ik afgelopen Tweede kerstdag mijn geboortestad Middelburg heb bezocht. En dan komen oude herinneringen boven. Ik werd zo'n dikke 75 jaar geleden geboren in een oud gedeelte van de Zeeuwse hoofdstad, ruwweg gelegen tussen de mooiste koepelkerk van Nederland, de Oostkerk, en de Koepoort, de meest noordelijke stadspoort. Naast de Koepoort was toen de Schouwburg annex bioscoop. In die Schouwburg was ook een bovenzaaltje waar één keer per jaar Sint-Nicolaas werd uitgenodigd door de buurtvereniging waar wij onder vielen. De Sint werd elk jaar vergezeld door èchte zwarte Pieten. Roetveegpieten bestonden toen nog niet, Sylvana Simons was nog niet geboren. Eén Sinterklaasviering kan ik me nog levendig herinneren. In één van de zwarte Pieten meende ik de gelaatsuitdrukking van mijn eigen vader te herkennen. Mijn vier jaar jongere broertje had niets in de gaten, maar ik wist het zeker !!! Het genoemde bovenzaaltje werd ook gebruikt om feest te vieren als er een juniorenteam van voetbalvereniging Middelburg kampioen was geworden. Een aantal keren heb ik zo'n feestje mee mogen maken, waarbij het complete elftal als hoogtepunt een flesje limonade kreeg aangeboden !!!

 

Op de voorgevel van de schouwburg stond met grote letters de volgende Latijnse spreuk: Castigat Ridendo Mores. De vertaling: Door te lachen kastijdt men de zeden. Anders gezegd staat er dus eigenlijk: "Verboden te lachen". Een vreemd zinnetje als je weet dat er ook wel eens humoristen op het podium stonden.

Uit het bioscoopprogramma van die jaren kan ik me nog enkele films herinneren, die een diepe indruk op me gemaakt hebben:

"The Bridge on the river Kwai" uit 1957. Deze oorlogsfilm speelde zich af aan de Birma spoorlijn. De geallieerden stonden daar tegenover de Japanners. Vooral de slotscène waarbij hoofdrolspeler Alec Guiness het op de valreep toch nog voor elkaar kreeg om de brug op te blazen, juist voordat een Japanse troepentransport de brug zou passeren. De beelden van de neerstortende wagons in de rivier vergeet ik nooit meer.

Twee jaar later was er de Hitchcock thriller "North by Northwest" met de beroemde scène van het sproeivliegtuigje, met Cary Grant in de hoofdrol. En de slotscène op de presidentenkoppen van Mount Rushmoor in Rapid City, South Dakota. De scène met het sproeivliegtuigje staat nú nog steeds in de top10 van meest spannende filmscènes ooit. Nooit gezien?

Hier komt ie:

 

https://www.youtube.com/watch?v=sIY7BQkbIT8&index=1&list=RDsIY7BQkbIT8

 

Iedere zondagmiddag was er in die Schouwburg annex bioscoop een kinderprogramma met filmpjes van Laurel & Hardy (Dik en Dun), Charly Chaplin, Ben Turpin, Abbott & Castello en andere slapsticks. Ook daar heb ik hele mooie herinneringen aan.

 

Na de eerste grote verbouwing was de bioscoopfunctie verdwenen. We moesten òf naar de Markt (bioscoop Electro) òf naar de Lange Delft (bioscoop City). Ook na de verbouwing van de Schouwburg stond er met nòg grotere letters op de voorgevel: CASTIGAT RIDENDO MORES. We mochten dus nog steeds niet lachen. Hoewel, toen een piepjonge André van Duin in de nieuwe schouwburg zijn persiflages vertoonde van bekende Nederlanders, werd er driftig gezondigd tegen deze regel.

 

Op het Molenwater, tegenover de Schouwburg, was in mijn jeugd een groot speelterrein, bedekt met grove kiezels. Voetballen was daar een beetje lastig, hoewel we het toch regelmatig deden. Het nadeel: bij een eventuele valpartij lagen je knieën open.

Vanaf 1953 mochten we daar niet meer komen. Het terrein was aangewezen als locatie van de attractie Miniatuur Walcheren. Wij als kinderen hebben de aanleg van het miniatuur op de voet kunnen volgen. Allereerst was er een replica van de ruïne van Hoogelande, de kapel tussen Middelburg en Biggekerke. Daarna stond daar plotseling de Dom van Veere. In de loop van de tijd kreeg het eiland Walcheren steeds meer vorm. De landkaart van Walcheren werd nauwkeurig gevolgd. Alle steden en dorpen lagen juist gesitueerd achter de duinenrij die een groot gedeelte van het eiland omzoomde. Dat moet vooral van bovenaf erg duidelijk zijn geweest.

Na vele succesvolle jaren is er een roemloos einde gekomen aan dit prachtige miniatuurpark. Ze hebben alle gebouwen op een vrachtauto geladen en buiten de stad op een zeer ongezellige locatie weer uitgeladen en in op een volledig willekeurige manier neergesmeten. Niks geen vorm van het eiland Walcheren, alle gebouwen staan kriskras door elkaar. Alleen de naam is mooi: Mini Mundi. Ik hoef daar niet zo nodig heen. Dit is zonde van m'n tijd èn van m'n geld.

Op de oude plaats, tegenover de Schouwburg, is thans een stadspark, waarin je nog vele elementen van het vroegere miniatuur zult herkennen. Aan de paden en de waterpartijen kun je nog precies zien dat je in de buurt van het voormalige Veere, Koudekerke, Domburg of Ritthem loopt. De vorm van Walcheren is nog precies aanwezig. Een wandeling door het nieuwe stadspark is zelfs nog leuker dan een bezoek aan Mini Mundi.

 

Zo, dat was een stukje geschiedenis uit mijn jeugd. Ik zal u de confrontaties met justitie besparen. Die heeft u, heel lang geleden, al kunnen lezen in column-19.

 
Hoe het nu gesteld is met de bioscopen in de Zeeuwse hoofdstad? Heel zielig. Er is slechts een filmhuis voor alternatieve films. Voor andere films moet de Middelburger naar Vlissingen of naar Goes. Een provinciehoofdstad onwaardig.

 

 

1 reactie

Mooie herinneringen aan Middelburg, mijn huidige woonstad. Een stad ook waar ik me goed thuis voel. Maar die opmerking over het filmhuis met 'slechts' (toevoeging door mij) alternatieve films vind ik toch wat te negatief want er draaien echt heel goede films die ik in Vlissingen mis.

Toos van Holstein

02 January 2019 om 10:47

Plaats een reactie

U bent nog niet ingelogd; hierdoor kunt u nog geen reactie plaatsen.
Ga eerst na de inlogpagina. Als u geen ZeelandNet abonnemenent heeft kunt u een gast-account gebruiken.