Columns met een glimlach

Verhalen en ontboezemingen die ironisch bedoeld zijn

383. Enclaves

1 reactie

De humor zit 'm deze keer pas in de staart van de column. Eerst even door wat serieuzere kost heenworstelen. Voor de verandering, ik zal er geen gewoonte van maken.

De bekendste enclave is natuurlijk die van Baarle-Hertog, een stukje België in Nederland. Voor België is het een exclave. Deze situatie bestaat al sinds 1198. Ondanks allerlei pogingen is het nooit gelukt om tot enige uitruil te komen om deze stukjes grondgebied een beetje glad te strijken. De taalbarrière (Nederlands versus Vlaams) zal hier een voorname rol in hebben gespeeld. Eigenlijk is Baarle Hertog en omgeving niet één stukje België, maar zijn het er een heleboel. De grens loopt kriskras door de straten en zelfs door de huizen heen. Wie kent niet het verhaal van dat kroegje met de tapkast in België en de rest in Nederland. Of die slaapkamer van dat jonge stel, waar de grens dwars doorheen loopt. Zij slaapt in Nederland, hij slaapt in België, maar het kan ook wel eens andersom zijn.

Nog andere bekende enclaves:
- de Britse enclave Gibraltar in Zuid-Spanje (uit strategisch oogpunt ontstaan)
- de Spaanse enclave Ceuta in Marokko, die een belangrijke rol speelt bij de vluchtelingen die vanuit Afrika naar Europa willen
- de Amerikaanse enclave Guantánamo Bay in Cuba, waar de VS haar misdadigers heeft weggestopt
- de ministaatjes San Marino en Vaticaanstad die geheel in Italië ingekapseld liggen

En wat zit er in de toekomst nog aan te komen:
Een Catalaanse enclave in Spanje?
Een Koerdische enclave in Irak?

Een heel ander verhaal. In 1992 vierden we vakantie in de Duitse Alpen, in Oberstdorf om precies te zijn. Op een dag fietsten we vanuit Oberstdorf naar het zuiden door het Kleinwalsertal. Na een paar kilometer passeer je de Duits-Oostenrijkse grens en fiets je door Oostenrijkse dorpjes als Riezlern, Hirschegg, Mittelberg en Baad. Allemaal vals plat omhoog. Alsof je ketting aanloopt, alsof je dynamo keihard tegen te voorband drukt. Maar goed, een kilometer of 15 verder waren we in Baad en stopte de weg!! Het volgende Oostenrijkse dorpje ligt achter een hoge berg en is alleen te voet via bergpaden te bereiken. Een automobilist die vanuit Baad naar dat bewuste dorpje zou willen, moet eerst terug naar het Duitse Oberstdorf, dan een grote lus maken om via een bergpas Oostenrijk weer binnen te rijden. Geschatte afstand: meer dan 90 kilometer.
Met een beetje fantasie zou je dus kunnen zeggen dat het Oostenrijkse Kleinwalsertal een "landschappelijke enclave" is in Zuid-Duitsland.
Voor de volledigheid: In Baad hebben we ansichtkaarten gekocht en die, voorzien van Oostenrijkse postzegels, naar het thuisfront gestuurd. We waren tenslotte in Oostenrijk geweest en dat wil je aan de wereld meedelen. De terugweg was een eitje. Bijna 20 km de beentjes stilhouden.

Het onderwerp krijgt nu een hele andere wending. Niet schrikken.
Wist u dat er Nederland slechts 13% van de vrouwen kiest voor een thuisbevalling. De conclusie is dat dus 87% in de kraamafdeling van een ziekenhuis bevalt.
De geboorteplaats van de baby wordt nauwkeurig geregistreerd. In de meeste gevallen is dat dus de gemeente waarin het ziekenhuis ligt.
En daar zit 'm het probleem. Sinds kort is de kraamafdeling van het ziekenhuis van Woerden gesloten en worden zwangere vrouwen verwezen naar het Sint Antoniusziekenhuis in de gemeente Nieuwegein. Dat betekent dus dat later de geboorteplaats Nieuwegein vermeld staat in het paspoort van de jonggeborene. En dat is onbestaanbaar.
Een echte Woerdenaar wil niet in Nieuwegein begraven worden, laat staan geboren worden.
Er is maar één oplossing: een Woerdense enclave in het ziekenhuis van Nieuwegein. Een aantal kamers, een stuk van de kraamafdeling moet Woerdens grondgebied worden. Een zogenaamde kraam-enclave.
Hier komt nog al wat bij kijken:
- een notaris moet zorgen dat alles volgens de wet verloopt
- een groepje landmeters van het kadaster moet metingen doen met behulp van hun theodolieten
- het bordje Woerden moet geplaatst worden met daaronder de maximumsnelheid ter plekke (dit mag niet de gebruikelijke 50 km/uur worden; deze snelheid is binnen de muren van een ziekenhuis volstrekt ontoelaatbaar)
- als compensatie moeten er in Woerden vierkante meters worden gevonden die voor een vergelijkbare Nieuwegeinse enclave zorgen (een kroeg, een eethuisje, een bordeel, iets anders?).

Deze situatie die zich thans voordoet tussen Woerden en Nieuwegein is zeker niet nieuw. Eenzelfde dilemma heeft zich de afgelopen jaren voorgedaan tussen Amstelveen en Amsterdam: Amstelveen claimt grondbezit (een kraam-enclave) in een Amsterdams ziekenhuis.
En de burgemeester van Terschelling zette zich vorig jaar in om een aantal kraamkamers in het ziekenhuis van Leeuwarden tot Terschellings grondbezit te laten verklaren. Tot op heden is dit er nog niet van gekomen. De gemeente Leeuwarden werkte niet mee.

Het kan niet lang duren of de kwestie van de kraam-enclaves gaat leiden tot juridische conflicten. Wat gebeurt er als de landmeters per ongeluk 5 centimeter teveel aan grondgebied aan een buurgemeente hebben gegeven? Juist, dan komt de rijdende rechter in de persoon van meester Visser op de proppen. Zijn oordeel is, zoals altijd, bindend in zulke zaken.

Nog een slotvraag aan mijn lezers. Teruggaand naar dat huis in Baarle Hertog, waar de slaapkamer half Nederlands, half Vlaams is. Stel dat juist in dat ledikant een kindje verwekt wordt. Dat zou toch kunnen, nietwaar? Welke nationaliteit heeft dan de baby? Onder de goede inzenders wordt een iPad verloot.

 

1 reactie

Heerlijk, zo'n recht toe recht aan logische redenering! Hoe heet dat ook al weer in het Duits? Konsequenz führt zum Teufel? TOOS

Toos van Holstein

10 October 2017 om 12:07

Plaats een reactie

U bent nog niet ingelogd; hierdoor kunt u nog geen reactie plaatsen.
Ga eerst na de inlogpagina. Als u geen ZeelandNet abonnemenent heeft kunt u een gast-account gebruiken.