Columns met een glimlach

Verhalen en ontboezemingen die ironisch bedoeld zijn

331. Taalverruwing

6 reacties

Het is allemaal de schuld van Danny de Munk. Toen die in 1984 op 14-jarige leeftijd de hoofdrol kreeg in de speelfilm Ciske de Rat zong hij een revolutionair liedje dat de wereld zou veranderen. De eerste twee regels:

"Krijg toch allemaal de klere(n)
Val voor mijn part allemaal dood"

Bij die eerste zin gingen mijn positieve gedachten nog uit naar de kledingcontainers van het Leger des Heils. Daarin werden de overbodige kleren gegooid om later verdeeld te worden over de minder bedeelden onder ons. Geen reden om argwaan te krijgen over de bedoelingen van Ciske de Rat. Maar die tweede zin was dodelijk: "Val voor mijn part allemaal dood" Dat zouden de Heilssoldaten nooit gezegd kunnen hebben. Hier valt Danny de Munk, alias Ciske de Rat, van zijn voetstuk.
Dit liedje uit 1984 kan beschouwd worden als het ultieme begin van de taalverruwing.

In dit kader heb ik een gewetensvraag aan u. Stel dat u een kast in elkaar moet zetten. Nee, geen kast van Ikea. Dat gaat namelijk met schroefjes, waarvan er altijd 3 te weinig in het bijgevoegde plastic zakje blijken te zitten.
Nee, een kast die met hamer en spijkers bewerkt moet worden. En stel dat u niet zo handig bent. Dat zou toch kunnen, nietwaar? En dat u op een kwaad moment met de hamer keihard op uw eigen duim slaat. Wat is dan uw eerste ingeving? De eerste reactie op een dergelijk voorval is meestal het uiten van een krachtterm. Hoe ver durft u daarin te gaan?
De volgende termen zijn algemeen toelaatbaar: "Deksels", "Tjonge, tjonge", "Verdorie", "Verdùllemù" (deze is op het randje), "Nou, nou" of gewoon "Au". Staat uw reactie ertussen, of bedient u zich in het voorkomende geval van grover geschut? Verlaagt u zich misschien tot taalverruwing? Ik lees het wel in de reacties op deze column.

Een oud-collega van mij had een opgroeiend zoontje, dat wel wat opvoeding kon gebruiken. Hij wist zijn nageslacht ervan te overtuigen dat in voorkomende gevallen het hardop uitspreken van het woord "Wagenwiel" heel erg stoer over zou komen. OK, die voegen we toe aan de database. Bij het slaan op de vingers door middel van een hamer is het woord "Wagenwiel" vanaf nu geaccepteerd.

U had het al verwacht. We komen bij de politiek terecht. Waar voorheen onze politici in beschaafd Nederlands elkaar vliegen probeerden af te vangen, is het taalgebruik thans radicaal gewijzigd.
Als de Kamervoorzitter een Kamerlid het woord wil ontnemen dan is zijn basale tegenreactie: "Effe dimmen".
Toen de hoogblonde leider van de PVV het niet eens was met een vrouwelijk Kamerlid, was zij plotseling "Knettergek".
Minister-president Balkenende is tijdens zijn kabinet al voor een "draaikont" en een "flapdrol" uitgemaakt.
Maar de brave, calvinistische Balkenende kon er zelf ook wat van. Hij kwam als eerste met de term "Marokkaans straattuig". Foei Jan-Peter!!! Maar het kan nog erger. Onze Zeeuwse premier refereerde ooit aan de VOC-mentaltiteit. Nota bene, de zwartste bladzijde in onze wereldgeschiedenis. Hoe kun je zo stom zijn?
Toen onze blonde Geert enkele jaren geleden werd onderbroken door Mark Rutte was daar het gedenkwaardige zinnetje "Doe's normaal man!!!". Mark vond dit wel een leuk spelletje en speelde het mee: "Doe zèlf normaal!!!"

De Rotterdamse burgemeester Aboutaleb kwam ermee weg toen hij onaangepaste Marokkaanse jongeren op hun nummer zette: "Rot op naar je eigen land". Hij kon zich dit zinnetje permitteren, omdat hij zelf van Marokkaanse afkomst is.
Mark Rutte meende dit soort taalgebruik ook te kunnen bezigen.
Tijdens het TV-programma Zomergasten werd hij geconfronteerd met een scène waarin Turks-Nederlandse jongeren de cameraploeg het filmen onmogelijk werd gemaakt. Een Turkse raddraaier wrong zich voor de camera en slingerde de volgende wens de Nederlandse huiskamers binnen: "Rot op!!" was de boodschap voor TV-kijkend Nederland.
Ook Mark Rutte is maar een mens. Bij het zien van de beelden kookte zijn bloed en voordat hij het wist was het eruit: "Rot zelf op, pleur op naar je eigen land!!!".

Een premier onwaardig, vonden zijn collega-politici deze ernstige vorm van taalverruwing, tijdens de Algemene Beschouwingen na Prinsjesdag. Mark gaf niet toe, hij zou het zo weer doen. En dat bleek, want kort daarop waren er problemen in een dubieuze wijk in Zaanstad met, alweer, jongeren van Turkse afkomst. Mark had zijn antwoord meteen klaar: "We hebben het hier over tuig van de richel". Nee, met onze premier valt niet te spotten. Was hij maar zo direct in zijn communicatie met Vladimir Poetin of premier Erdogan.

De uitspraak "Pleur op!!" gaf veel deining in politiek Den Haag. Wat had Mark kunnen zeggen om iets gematigder over te komen? "Sodemieter op!!" ? Nee, dat is minstens zo schokkend.
Ik weet het. Hij had moeten zeggen "Hoepel op!!", dan was er veel minder commotie geweest.
Even ter verklaring voor mijn jongere lezers. Hoepelen was een Oud-Hollands kinderspelletje, waarbij een jongetje (of een meisje) in het begin van de twintigste eeuw een cirkelvormig voorwerp voortbewoog met behulp van een stokje. Als dit spelletje leidde tot irritatie bij voorbijgangers, dan werd de hoepelaar verzocht om zich naar een andere straat te begeven met zijn speeltje: "Hoepel op!!" werd er dan geroepen.

De subtitel van deze column luidt: "Van Danny de Munk tot Mark Rutte".
De column is klaar, ik zal ophoepelen.

 

6 reacties

Danny zong: "Krijg toch allemaal de klere" en niet "de kleren".

Van mij mogen ze verder allemaal zo ruw praten als ze willen maar ik heb een hekel aan fouten. 

FotografieGinaHeynze

01 October 2016 om 00:18

Ik heb het gewijzigd !!!

han44

01 October 2016 om 09:46

Het is niet zo dat de klere krijgen te maken heeft met kleren in welke zin dan ook.
Krijg de klere is een Amsterdamse verbastering van krijg de cholera.
Het verbasterde van Krijg de cholera naar krijg de kolere naar krijg de klere.
In Amsterdam wensen ze je ook wel de typhus en of de cholera toe als ze een hekel aan je hebben.

Dit taalgebruik is nog steeds gewoon in Amsterdam en ver daarbuiten.

 

werny

01 October 2016 om 10:03

Deze uitleg van cholera - kolere - klere was mij bekend !!!!

han44

01 October 2016 om 10:26

Wat dacht je van de toevoeging aan je lijstje van acceptabele afreageerwoorden van een luidkeels uitgeroepen "rodondendron"? Dat lucht toch veel meer op dan verdulleme. TOOS 

Toos van Holstein

04 October 2016 om 17:29

Goed idee, we voegen RODODENDRON toe aan de database.

 

han44

04 October 2016 om 19:12

Plaats een reactie

U bent nog niet ingelogd; hierdoor kunt u nog geen reactie plaatsen.
Ga eerst na de inlogpagina. Als u geen ZeelandNet abonnemenent heeft kunt u een gast-account gebruiken.