Columns met een glimlach

Verhalen en ontboezemingen die ironisch bedoeld zijn

298. Spreekwoorden en gezegdes

1 reactie

Het stond enkele weken geleden in de Zeeuwse Almanak in de PZC. Een middelbare scholier werd tijdens de les Nederlands geconfronteerd met het spreekwoord EERLIJK DUURT HET LANGST. Hij was het er totaal niet mee eens. Stel dat je onenigheid hebt en je bent eerlijk. Dan is de ruzie zo over. Dus het spreekwoord moet eigenlijk zijn: EERLIJK DUURT HET KORTST. Hier zit wat in. Deze slimme jongeman gaat nog ver komen...

Deze column gaat over spreekwoorden en gezegdes. Ik moet eerlijk bekennen dat ik van de hak op de tak ga springen. Het wordt een rommelige column. Het advies aan mijn lezers die graag een duidelijke structuur zien: stop nú met lezen en ga iets zinvollers doen.

We nemen een willekeurig spreekwoord: HET KIND MET HET BADWATER WEGWERPEN
Belachelijk, welke moeder doet zoiets? Als de baby schoon is, wordt het kindje voorzichtig uit het badje getild, naar de commode gedragen, alwaar het een schone, droge pamper en schone kleertjes krijgt aangetrokken. Daarna wordt de baby verplaatst naar de maxicose, alwaar hij/zij mag uitrusten van de vermoeienissen. Pas daarna gooit de moeder het badwater weg en niet eerder!!!
De verklaring van het spreekwoord zou moeten zijn: Samen met het slechte ook het goede weggooien. Dit betekent dat het gebruikte badwater het "slechte" zou moeten voorstellen. En dat klopt niet. Lees maar verder.
Mijn gedachten gaan terug naar de tijd van mijn jeugd. In die tijd waren er nog geen douches. Elke vrijdagavond vulde mijn moeder een enorme teil met water, aangevuld met enkele ketels met heet water. Mijn broertje en ik werden dus precies één keer per week grondig schoongemaakt. Aangezien ik een jonger broertje had, dat eerder naar bed moest, was ik helaas altijd als tweede aan de beurt. Het water werd na de eerste wasbeurt NIET ververst. Wat bleef er voor mij over? Een lauwe badkuip met tweedehands zeepwater. Gebruikt badwater kon makkelijk nòg wel een keer gebruikt worden.
Een aantal jaren later, toen ik niet meer in die wasteil paste, was er een andere oplossing. Ik kreeg een handdoek, schoon ondergoed en een paar kwartjes mee en ik meldde me elke vrijdagavond (deze avond was standaard) bij het zogenaamde badhuis. Dit was een gebouw met een aaneenschakeling van badhokjes, waarin echte douches aanwezig waren. Als je aan de beurt was ging je zo'n hokje in. De "badmeester" zette een klok aan de buitenkant van de deur op 10 minuten. En o wee, als je deze tijd overschreed. Dan volgde er een woedende bons op de deur: "Opschieten!!!".

ALS HET KALF VERDRONKEN IS DEMPT MEN DE PUT
Dit klinkt zo simpel, maar er moet nog van alles gebeuren. Allereerst moet de boer een waarschuwingsbordje plaatsen, opdat er geen tweede kalf in diezelfde put verdwijnt. Dan moet de veearts komen om de dood vast te stellen. Daarna komt de keurmeester van het slachthuis om te kijken of het zinvol is om het overleden dier om te vormen tot kalfsfricandeau. Zo niet dan moet het destructiebedrijf gebeld worden. In beide gevallen wordt het overleden kalf bij het damhek worden neergelegd, zodat het opgehaald kan worden. Het hek moet hierbij van de dam (ook een spreekwoord trouwens). Pas daarna kan de boer een begin maken met het dempen van de put.

HET ZIJN NIET ALLEN KOKS DIE LANGE MESSEN DRAGEN
Dat klopt. Sinds de bestek-actie bij Albert Hein lopen een aantal vaste klanten van deze grootgrutter rond met vlijmscherpe koksmessen. Daar zijn deze amateurs duidelijk niet op voorbereid. De klacht is dat de messen te scherp zijn. Opvallend is dat de verkoop van verbandmiddelen en pleisters met sprongen is gestegen, sinds AH met deze actie is begonnen. Als je in de winkel loopt valt het op hoeveel geblesseerden er zijn.

ZUIVEL OP ZUIVEL, DAN HAALT JE DE DUIVEL
Deze spreuk dateert van vroeger, toen het niet allemaal zo'n vetpot was. De Balkenende-norm bestond nog niet. Een topsalaris zoals de directeur van Delta werd niet uitgekeerd. In deze toestand van schraalheid kon men kiezen voor broodbeleg: òf boter òf kaas. Niet allebei. Dat werd als hoogst verkwistend aangemerkt.

HET ACHTERSTE VAN JE TONG LATEN ZIEN
De enige die zo ver in je mondholte mocht kijken was de huisarts in een poging om vast te stellen dat je wèl of niet aan angina tonsillaris leed. Een aantal jaren geleden is dit spreekwoord gepromoveerd tot titel van een populaire TV-serie: Zeg eens AAAAAA.

WIE HET ONDERSTE UIT DE KAN WIL HEBBEN, KRIJGT HET DEKSEL OP ZIJN NEUS
De betekenis van dit spreekwoord is duidelijk. Maar er is ook een Belgische variant uit de bierwereld. Het biertje Kwak wordt geschonken in een typisch glas. Als je veel dorst hebt en als je dit biertje snel naar binnen wilt werken, gebeurt er iets rampzaligs. Als je het onderste uit het glas Kwak wil drinken, dan krijg je een plens bier in je nek. Gelooft u het niet? Meteen proberen!!

Tot slot nog een paar verminkte spreekwoorden en gezegdes:

Wie aan de weg timmert wordt moe.
Hoge omes knippen veel lint. (met als logisch gevolg: door het lint gaan)
Ik ben vorige maand 5 kilo kwijtgeraakt, maar deze maand heb ik ze weer gevonden. (deze uitspraak is eind december 2015 gedaan)
Beter een goede buurvrouw dan de Playboy op het nachtkastje. (geen commentaar)
De schrik van elke vent: blond èn intelligent. (deze combinatie is uiterst zeldzaam)
Wie niet waagt, die blijft maagd.
Ik word altijd dronken van één biertje...meestal van het 16e.
Bier zonder alcohol is als een BH aan de waslijn: het beste is er uit.
Zet de botox maar vast klaar, Sarah die wordt 50 jaar. (idee voor een spandoek in de tuin van een 50-jarige?)

Dankzij Louis van Gaal nog enkele Anglicistische varianten:
Now comes the monkey out of the sleeve. (de Engelse pers bleef verbijsterd achter)
That's different cook. (idem)

Zo, dit was de rommel-column. Volgende keer zit er weer wat meer lijn in. Beloofd!!!

1 reactie

Nou, ik ben dus niet gestopt met lezen, hoor...

Ik heb weer van jouw blog genoten!

Tuinfluiter

17 February 2016 om 19:10

Plaats een reactie

U bent nog niet ingelogd; hierdoor kunt u nog geen reactie plaatsen.
Ga eerst na de inlogpagina. Als u geen ZeelandNet abonnemenent heeft kunt u een gast-account gebruiken.