Columns met een glimlach

Verhalen en ontboezemingen die ironisch bedoeld zijn

222. De fooienpot

1 reactie

Een gemiddelde avond in een American Diner. U kent die oergezellige Amerikaanse eetgelegenheden wel: formica tafelbladen en felle neonverlichting. De meneer aan tafel 7 wil afrekenen. Hij heeft één broodje hamburger en twee cola's genuttigd. De serveerster sloft met de rekening naar zijn tafeltje: $ 14 is de schade, omgerekend ongeveer 11 euro. Even later komt ze terug en krijgt ze de schrik van haar leven. Naast het verplichte bedrag ligt er een biljet van $ 1000 op het schoteltje (= € 780). "Een fooitje", mompelt de man terwijl hij het pand verlaat. Zo stond het in de PZC van afgelopen maandag. Het is een waar gebeurd verhaal. Ik kan maar één ding bedenken: dit is een verkapt huwelijksaanzoek. Hoewel ... het woord verkapt mag je ook best weglaten. De serveerster kon het geld goed gebruiken, haar wasmachine had het toevallig begeven. Helaas was er ook een minpuntje. De belastingdienst eiste $ 430 op. Fooien zijn namelijk belast in de USA. Wat een verhaal, hoe bestaat het.

We gaan het over fooien hebben. We blijven even in Amerika, het land waar de serveersters bewust onderbetaald worden, in de wetenschap dat een gemiddelde van 15% fooi de zaak toch wel weer recht zal trekken. In column-1 heb ik, lang geleden, beschreven hoe het daar toe gaat. Dat je bij binnenkomst in het restaurant een vaste serveerster krijgt aangewezen, die de hele avond als een moederkloek zorgt dat je niets tekort komt. En dan komt de rekening.
Speciaal voor klanten die slecht in wiskunde zijn is er de zogenaamde "tip-calculator", een soort rekenmachine die maar één sommetje kan maken: bij het intoetsen van het eindbedrag vermenigvuldigt dit geniale apparaatje het bedrag met 1,15. Het komt erop neer dat er dan precies 15% fooi is betaald. Ook het volgende verhaal is authentiek. Toen een klant de fooi ooit beperkte tot 14% waren de rapen gaar. Het voltallige personeel kwam in optocht verhaal halen aan zijn tafeltje. Wat was er verkeerd gegaan? Was het de bediening? Was het eten niet goed?
Er zijn ook restaurants die, als een soort geste, de 15% er alvast bijtellen. In hele kleine lettertjes staat er dan onderaan de rekening: "tip included". De arme toerist die toevallig zijn leesbril op de hotelkamer heeft gelaten is de klos. Hij geeft een extra tip en is een dief van zijn portemonnee. Achter de balie en in de keuken ligt het personeel dubbel van het lachen.

Fooi geven in andere landen. Het is wel eens spannend. Wat is hier de gewoonte? Gelukkig hebben we Internet en is er een site die per land vertelt hoeveel procent gangbaar is na een restaurantbezoek. Kijk op: http://www.travelmarker.nl/reistips/cultuur/fooien.htm

Zo kom je erachter dat je in Japan absoluut géén fooi mag geven. Dit wordt als een zware belediging ervaren, evenals in enkele andere landen in het Verre Oosten. Ook in Nieuw-Zeeland kijken ze vreemd op, maar .... ze pakken het wèl aan.
Maar er blijven altijd onzekerheden. Wat geef je de taxichauffeur? De piccolo die je koffers draagt? Het kamermeisje dat altijd zo netjes schoonmaakt? Laat je op de laatste ochtend iets achter op het nachtkastje?
Er zijn niet echt vaste tarieven voor. Net zomin als voor een straatmuzikant, een orgeldraaier of een toiletjuffrouw. Dit doet me denken aan die bedelares op het station van Leiden in de jaren '90. Zij had wel degelijk een vast tarief: "Rijksdaalder alsjeblieft, rijksdaalder alsjeblieft". Ik stond al klaar met twee kwartjes, die heb ik maar weer teruggestopt...

Toch nog even terug naar de buitenlandse restaurants. In Italië hebben ze de idiote gewoonte om je te laten betalen voor het gebruik van het bestek. Belachelijk !!! Het staat pontificaal op de rekening: Coperto ........ € 3,00.
Volgende keer als ik een restaurant in Italië binnenstap weet ik al wat ik ga doen. Ik neem een setje met plastic bestek mee in mijn binnenzak. Dat restaurant-bestek heb ik NIET nodig. En dan eis ik een rekening zonder het woord "coperto". Ik zal ze krijgen, die spaghetti-vreters.

Nog een waar gebeurd verhaal uit eigen land. In 1993 was er een conflict tussen de eigenaar van een Grieks restaurant en één van de obers. De eigenaar eiste zelf alle fooien op. Elke avond moest alles afgedragen worden. Eén ober zondigde tegen deze regel. Dit kwam hem duur te staan, hij werd op staande voet ontslagen.
Een slepende rechtszaak eindigde bij de Hoge Raad. De uitspraak was gunstig voor de ober. "In principe mag de ober de fooien zelf houden. Maar let wel: de fooien van de gasten moeten dan wel voor de ober bestemd zijn!". Dat laatste zinnetje zaait toch weer twijfel. Als de ober een fooi ontvangt moet hij dus eigenlijk doorvragen:
"Is de fooi voor mij bedoeld òf voor de kok òf voor het restaurant als geheel?"
Daarom is het uitermate handig om het verschijnsel "fooienpot" te hanteren voor het voltallige personeel. En als de eigenaar sportief is profiteert hij hier zelf niet van.

Een onderzoeksbureau heeft het verschijnsel "fooien" onderzocht en komt met opvallende conclusies:

* Blonde serveersters krijgen 8% meer fooi.
* Mannen geven 20% meer fooi aan vrouwen in het rood.
* Het gemiddelde fooienbedrag is 5 tot 10 procent van de rekening.
* Sinds 2000 is het fooienbedrag met 30% teruggelopen.
* Pinbetalingen drukken het fooienbedrag.

De vraag rijst of geblondeerde serveersters óók meer fooi krijgen. En of de kosten van het blonderen opwegen tegen het extra bedrag aan fooi.
Vermoedelijk is éne meneer Diederik Stapel betrokken geweest bij dit hoogstaande onderzoek.

Nog een paar losse opmerkingen.
- Als de fooi te laag is spreekt men van een Jodenfooi, een Schotse fooi, een Zeeuwse fooi, of nog specifieker, een Walcherse fooi (als geboren Walchenaar kan ik me dit grapje veroorloven...).
- In de banken- en verzekeringswereld gelden andere regels: het woord "fooi" wordt hier doorgaans vervangen door "bonus".

 

1 reactie

Het begrip fooien vind ik gewoon verschrikkelijk moeilijk, want wanneer moet je dan wel of niet een fooi geven en is het bedrag dan niet teveel of te weinig... Maar ik heb weer buitengewoon genoten van jouw column, hoor Han!

Tuinfluiter

27 September 2014 om 11:18

Plaats een reactie

U bent nog niet ingelogd; hierdoor kunt u nog geen reactie plaatsen.
Ga eerst na de inlogpagina. Als u geen ZeelandNet abonnemenent heeft kunt u een gast-account gebruiken.